Bộ 20 đề thi ôn luyện THPT Quốc gia môn Sinh học có lời giải năm 2022 (Đề 6)

Chọn đáp án D

ADN, tARN và rARN đều có vùng mạch kép, mARN chỉ tồn tại dưới dạng mạch đơn.

Chọn đáp án B

Luôn đọc các codon theo chiều từ 5'$\to$3'. Các codon 5’UAA3’ (A), 5’UAG3’ (C) và 5’UGA3’ (D) là các codon kết thúc, không mã hóa cho axit amin.

Chọn đáp án C

Cơ sở tế bào của hiện tượng hoán vị gen là hiện tượng tiếp hợp trao đổi chéo trong kỳ đầu giảm phân I.

Chọn đáp án D

Nam giới là XY, nam giới mang alen a sẽ bị bệnh nên có kiểu gen là X^aY

Chọn đáp án D

Phép lai $X^A{X}^A\times X^{A}Y\to 1X^A{X}^A:1X^{A}Y$và tỉ lệ 100% mắt đỏ, không có mắt trắng.

Chọn đáp án A

Nhân tố duy nhất có tính sáng tạo ra các alen quy định kiểu hình thích nghi là đột biến gen, đột biến tạo ra các alen mới.

Chọn đáp án D

Sự lên cạn của thực vật và động vật xảy ra vào kỷ Silua của đại Cổ sinh.

Chọn đáp án D

Tỉ lệ giới tính 1 : 1 có ở người.

Chọn đáp án C

Đối tượng sinh vật có thể chuyển hóa amon thành axit amin là thực vật bậc cao.

Chọn đáp án D

Túi mật chứa dịch mật, dịch mật hỗ trợ hoạt động tiêu hóa lipid.

Chọn đáp án A

Khi tâm thất trái co, máu được đẩy vào động mạch chủ.

Chọn đáp án A

Hoạt động của polyribosome (polysome) làm tăng năng suất tổng hợp 1 loại protein vì cùng sử dụng 1 khuôn mARN.

Chọn đáp án D

Sản phẩm sau phiên mã từ operon Lac là một chuỗi gồm mARN của 3 gen Lac Z, Lac Y và Lac A gọi là chuỗi polyribonucleotide.

Chọn đáp án C

A. Sai, đột biến gen có thể có lợi có hại hoặc trung tính.

B. Sai, mất, đảo, lặp, chuyển là phân loại đột biến cấu trúc NST.

D. Sai, đột biến gen trong nguyên phân có thể truyền cho đời sau thông qua sinh sản vô tính.

Chọn đáp án A

Đột biến làm nhiễm sắc thể bị ngắn hơn là đột biến mất đoạn hoặc chuyển đoạn không tương hỗ giữa các nhiễm sắc thể khác nhau.

Chọn đáp án D

Phép lai cây hoa đỏ (A-) $\times$ cây hoa trắng (aa) có thể xảy ra 2 khả năng:

Khả năng Aa $\times$ aa sinh ra 100% Aa (hoa đỏ); Aa $\times$ aa có thể tạo ra cây hoa đỏ (Aa), cây hoa trắng (aa) nhưng không thể tạo ra cây vừa cho hoa đỏ, vừa cho hoa trắng.

Chọn đáp án B

Tỉ lệ 9 : 9 : 3 : 3 : 3 : 3 : 1 : 1 = (1 : 1)(3 : 1)(3 : 1) xảy ra khi

AA $\times$ Aa tạo tỉ lệ 1 : 1 hoặc Aa $\times$ aa tạo tỉ lệ 1 : 1, phối hợp với 2 phép lai Bb $\times$ Bb và Cc $\times$ Cc.

Do vậy phép lai cần tìm là AaBbCc $\times$ aaBbCc hoặc AABbCc $\times$ AaBbCc.

Chọn đáp án A

Tần suất người bị bạch tạng = 1 : 10000 = 10^-4 = q² $\to$ q = 0,01 và p = 0,99 do vậy tần số A = 0,99.

Chọn đáp án C

Hoa đỏ A- = 64% $\to$ hoa trắng aa = 36% = q²aa $\to$ q = 0,6 và p = 0,4.

Quần thể có cấu trúc di truyền dạng: 0,16AA : 0,48Aa : 0,36aa.

Trong số các cây hoa đỏ, tỉ lệ cây dị hợp = 0,48 : 0,64 = 75%.

Chọn đáp án C

Ưu thế lai xuất hiện do sự tổ hợp lại vật chất di truyền giữa bố và mẹ, hình thành kiểu gen dị hợp và sự tương tác vật chất di truyền giữa bố và mẹ để tạo ra ưu thế lai ở đời con.

Chọn đáp án C

A. Sai, cách li địa lí có thể không hình thành loài mới và duy trì các quần thể thích nghi.

B. Sai, lai xa và đa bội hóa có phổ biến ở thực vật.

D. Sai, trong cùng một khu vực địa lí có thể hình thành loài mới bằng cách li sinh thái hoặc hình thành loài bằng đột biến lớn.

Chọn đáp án A

B. Sai, môi trường còn có cả các yếu tố hữu sinh như các sinh vật khác có trong môi trường.

C. Sai, con người thuộc nhân tố hữu sinh.

D. Sai, có loài ưa sáng, có loài ưa bóng nên giới hạn sinh thái với ánh sáng của thực vật khác nhau giữa các loài.

Chọn đáp án A

Để giảm mức độ cạnh tranh giữa các loài trong quần xã thì hiện tượng phân tầng đóng vai trò phân li ổ sinh thái giữa các loài để làm giảm sự cạnh tranh.

Chọn đáp án B

Sự biến đổi của rừng ngập mặn theo mô hình này là một ví dụ cụ thể của diễn thế thứ sinh từ một quần xã ban đầu.

Chọn đáp án B

Kích thước của các hệ sinh thái đa dạng, từ hệ sinh thái lớn nhất là sinh quyển cho đến hệ sinh thái rất nhỏ như giọt nước sông hay vùng nước nhỏ ven đường. Miễn là có đủ các quần xã và môi trường sống của quần xã sẽ cấu thành một hệ sinh thái.

Chọn đáp án C

Trong tự nhiên quá trình chuyển hóa N₂ thành amon có thể được thực hiện theo con đường hóa học bởi tia sét: $N_2\to NO\to N{O}_3^{-}\to$ amon (bước cuối có thể xảy ra trong thực vật).

Chọn đáp án B

Pha sáng đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa quang năng thành hóa năng có mặt trong các liên kết cao năng của ATP và có mặt trong lực khử NADPH. Năng lượng và lực khử này đóng vai trò quan trọng cho chuỗi phản ứng tối để cố định CO₂ và sản xuất đường.

Chọn đáp án C

A. Đúng, G đổi thành A sẽ hình thành triplet AXT, khi chuyển sang mARN tạo codon 5’UGA3’ là codon kết thúc làm chuỗi polypeptide ngắn hơn.

B. Đúng, thay thể X ở vị trí 63 thành A, T, G tạo ra các codon GUU, GUA, GUX đều mã hóa cho Val.

C. Sai, đột biến ở vị trí 64 thì không làm ảnh hưởng tới các axit amin do vùng đầu gen chi phối.

D. Đúng, thay thế X ở vị trí 91 sẽ làm thay thế nucleotide đầu tiên của codon và làm thay đổi 1 axit amin.

Chọn đáp án D

Diện tích khu vực sống không đổi, chỉ cần tính dân số tăng lên bao nhiêu lần thì mật độ tăng bấy nhiêu lần: Số lần tăng dân số = (60 + 30 cặp x 9 x 4) : 60 = 19

Chọn đáp án D

Cây P $\times$ cây thứ hai được đời sau có tỉ lệ 9 đỏ: 6 hồng: 1 trắng $\to$ tương tác bổ trợ 9A-B-: 6(3A-bb+3aaB-): 1aabb, cây P và cây thứ hai đều dị hợp AaBb. Cây 1 $\times$ cây thứ nhất được đời con 1 đỏ: 2 hồng: 1 trắng, đây là tỉ lệ của phép lai phân tích AaBb $\times$ aabb. Vậy cây P là AaBb; cây thứ nhất aabb và cây thứ hai AaBb.

Chọn đáp án C

Phép lai dị hợp từ 4 cặp gen, 2 cặp gen đầu liên kết dị đều $\times$ dị đều; 2 cặp gen sau liên kết dị chéo $\times$ dị chéo.

I. Sai, đều cho liên kết hoàn toàn nên số kiểu gen tối đa = 3 $\times$ 4 = 12 kiểu gen.

II. Sai, số lớp kiểu hình tạo ra = 2 $\times$ 3 = 6 lớp.

III. Đúng.

IV. Đúng, $\frac{AB}{ab}\times \frac{AB}{ab}$ tạo ra 2 loại kiểu gen đồng hợp là $\frac{AB}{AB}$và $\frac{ab}{ab}$; phép lai $\frac{De}{dE}\times \frac{De}{dE}$ tạo ra 2 loại kiểu gen đồng hợp là $\frac{De}{De}$ và $\frac{dE}{dE}$. Tính cả 4 cặp gen được 2 $\times$ 2 = 4 kiểu gen đồng hợp các cặp gen.

Chọn đáp án C

Với dạng bài này, phân tích tỉ lệ kiểu hình để rút ra kết luận: 59% cao, đỏ, sớm: 16% thấp, đỏ, sớm: 16% cao, trắng, muộn: 9% thấp, trắng, muộn.

Cao: thấp = 3 : 1, phép lai Aa$\times$Aa, quy luật phân li và trội hoàn toàn.

Đỏ: trắng = 3 : 1, phép lai Bb$\times$Bb, quy luật phân li và trội hoàn toàn.

Sớm: muộn = 3 : 1, phép lai Dd$\times$Dd, quy luật phân li và trội hoàn toàn.

Chỉ có 2 lớp kiểu hình đỏ, sớm và trắng, muộn với tỉ lệ 3 : 1 nên cặp B/b và D/d liên kết với nhau, dị hợp tử đều (1).

Tỉ lệ 59% cao, đỏ: 16% thấp, đỏ: 16% cao, trắng: 9% thấp, trắng chứng tỏ 2 cặp gen A/a và B/b có hoán vị. Tỉ lệ thấp, trắng = 9% > 6,25% nên P dị hợp tử đều (2).

Từ (1) và (2) cho thấy kiểu gen của P:$\frac{ABD}{abd}$

Chọn đáp án C

Xem lại cách tách giao tử rồi phối kết hợp lại giao tử với nhau để được đời con rồi xác định số kiểu gen có thể tạo ra.

Phép lai I, giao tử (Aa và aa) (AA: Aa và aa) sẽ cho đời con có các kiểu gen mang 3 alen trội; 2 alen trội; 1 alen trội và 0 alen trội (4 kiểu gen).

Phép lai IV, giao tử (AA và Aa) (Aa và aa) sẽ cho đời con có các kiểu gen mang 3 alen trội; 2 alen trội và 1 alen trội.

Phân tích tương tự với các kiểu gen khác ta sẽ có các phép lai II, IV và VI tạo ra 3 loại kiểu gen ở đời sau.

Chọn đáp án A

Cặp Aa giảm phân bình thường tạo ra 2 loại giao tử là A và a

Cặp $\frac{BD}{bd}$, giảm phân bình thường tạo ra 2 loại giao tử là BD và bd; giảm phân bất thường không phân li ở kỳ sau giảm phân II tạo ra 3 loại giao tử gồm (BD BD); (bd bd) và 0.

Số loại giao tử tối đa tạo ra = 2 (2 + 3) = 10

Chọn đáp án B

Tách riêng từng phép lai:

$X^D{X}^d\times X^{D}Y\to$50% cái mắt đỏ: 25% đực mắt đỏ: 25% đực mắt trắng;

tính chung 75% mắt đỏ: 25% mắt trắng.

$\frac{BV}{bv}\times \frac{BV}{bv}\to \left[B-V-\right]:\left[B-vv\right]:\left[bbV-\right]:\frac{bv}{bv}$, nhớ rằng ruồi giấm đực không có hoán vị.

Ta có thân đen, cánh cụt, mắt đỏ $=\frac{bv}{bv}D-=\mathrm{15,375}\%\to \frac{bv}{bv}=\mathrm{20,5}\%$ vì $\left[B-V-\right]-\frac{bv}{bv}=50\%$ và $\left[B-vv\right]+\frac{bv}{bv}=25\%$

Do vậy tỉ lệ đời con: 70,5%[B-V-]:4,5%[B-vv]:4,5%[bbV-]:20,5%$\frac{bv}{bv}$

Ruồi cái F₁ có kiểu hình thân đen, cánh cụt, mắt đỏ mà khi lai với ruồi đực P cho 100% mắt đỏ có kiểu gen là $\frac{bv}{bv}{X}^D{X}^D$ có tỉ lệ = 20,5% x 25% = 5,125%.

Chọn đáp án D

I. Đúng, ở P có cấu trúc 0,4AA: 0,4Aa: 0,2aa, tần số alen A = 0,6 và tần số này không đổi qua các thế hệ tự phối.

II. Đúng, ở F₂ tỉ lệ AaBbDD =$\mathrm{0,4}\times \frac{1}{4}\times \frac{1}{4}\times 1=\mathrm{2,5}\%$

III. Đúng, ở F₃ kiểu gen đồng hợp lặn về cả 3 cặp gen có tỉ lệ =$\mathrm{0,2}\times 1\times \frac{1-\frac{1}{8}}{2}\times 1=\mathrm{8,75}\%$

IV. Đúng, ở F₄ kiểu hình trội về cả 3 tính trạng chiếm tỉ lệ =$\mathrm{0,4}\times {\left(1-\frac{1-\frac{1}{16}}{2}\right)}^2\times 1=\mathrm{11,289}\%~\mathrm{11,3}\%$

Chọn đáp án B

Từ phép lai 1 $\to$ nâu trội so với đỏ, đỏ trội so với vàng. Từ phép lai 2 $\to$vàng trội so với trắng

Kết luận 1: 4 alen a₁ (nâu) > a₂ (đỏ) > a₃ (vàng) > a₄ ( trắng).

I. Sai, mắt nâu mới là kiểu hình có nhiều kiểu gen chi phối nhất.

II. Đúng, đực mắt nâu $\times$ cái có kiểu hình khác thu được đời con 100% nâu chứng tỏ cá thể đực mắt nâu phải đồng hợp trội. Còn lại 3 alen khác sẽ tạo 6 kiểu gen quy định các kiểu hình khác.

III. Sai, thế hệ F₁ của phép lai 1 có tỉ lệ 1 : 1 : 1 : 1 ($a_1{a}_3\times a_2{a}_3$) nên tỉ lệ kiểu gen là 1 : 1 : 1 : 1.

IV. Đúng, đực mắt đỏ ở P của phép lai 1 có kiểu gen $a_2{a}_3$ hoặc $a_2{a}_4$ giao phối với cá thể cái mắt vàng P của phép lai 2 có kiểu gen $a_3{a}_4$. Nếu cá thể mắt đỏ là cá thể $a_2{a}_3$ thì phép lai sẽ thu được tỉ lệ kiểu gen 1 : 1 : 1 : 1 và tỉ lệ kiểu hình là 1 : 2 : 1

Chọn đáp án A

Ta có A-B-D- cho hoa vàng; các kiểu gen còn lại cho hoa trắng. Mô hình tương tác 27 vàng : 37 trắng.

Phép lai 1: Hoa vàng $\times$ aabbDD cho 50% cây hoa vàng = 100%A- $\times$ 50%Bb $\times$ 100%D- hoặc 50%Aa $\times$100%B-$\times$  100%D- , chứng tỏ cây hoa vàng đem lai phải chứa AA, Bb hoặc Aa, BB.

Phép lai 2: Hoa vàng $\times$ aaBBdd tạo ra 25% hoa vàng = 1/2Aa $\times$ 100%B- $\times$ 1/2Dd

Từ 2 dữ kiện trên cho thấy, kiểu gen của cây hoa vàng đem lai là: AaBBDd

Phép lai 1: AaBBDd $\times$ aabbDD không tạo ra hoa vàng thuần chủng, I sai.

Đời con phép lai 1 có AaBbDD hoặc AaBbDd tạo kiểu hình hoa vàng, II sai.

Phép lai 1: Có BB $\times$ bb nên không tạo ra thuần chủng ở đời sau, III sai.

Cây vàng P: AaBBDd tự thụ phấn sẽ tạo ra 3.1.3 = 9 kiểu gen, IV đúng.

Chọn đáp án C

Nhớ rằng đề bài cho quần thể tự thụ phấn:

I. Sai, vì chỉ có 2 locus phân li độc lập nên có tối đa 3.3 = 9 kiểu gen.

II. Sai, các kiểu gen Aabb, aaBb đều có thể tạo ra aabb ở F₂.

III. Đúng.

Trội, lặn =$\mathrm{0,35.1.}\left(\frac{1-\frac{1}{2^2}}{2}\right)+\mathrm{0,25.}\left(1-\frac{1-\frac{1}{2^2}}{2}\right).1=\mathrm{0,35.0,375}+\mathrm{0,25.0,625}=\mathrm{0,2875}$

Lặn, trội =$\mathrm{0,15.}\left(\frac{1-\frac{1}{2^2}}{2}\right).1+\mathrm{0,25.1.}\left(1-\frac{1-\frac{1}{2^2}}{2}\right)=\mathrm{0,15.0,375}+\mathrm{0,25.0,625}=\mathrm{0,2125}$

Tổng = 0,5 = 50%

IV. Sai, từ các cá thể kể trên tự thụ phấn chỉ có thể tạo ra các kiểu gen mang 2 alen trội bao gồm: AAbb và aaBB

Tỉ lệ AAbb =$\mathrm{0,35.1.}\left(\frac{1-\frac{1}{2^2}}{2}\right)+\mathrm{0,25.}\left(\frac{1-\frac{1}{2^2}}{2}\right).1=\mathrm{22,5}\%$

Tỉ lệ aaBB =$\mathrm{0,15.}\left(\frac{1-\frac{1}{2^2}}{2}\right).1+\mathrm{0,25.1.}\left(\frac{1-\frac{1}{2^2}}{2}\right)=15\%$

Tổng = 37,5%

Chọn đáp án D

Xét cặp 11 - 12 $\to$ bệnh do alen trội quy định, tất cả các cá thể lành bệnh có kiểu gen đồng hợp lặn aa.

I. Sai, 100% không mang alen bệnh vì người này có kiểu gen aa.

II. Đúng, cả 6 người đều có kiểu gen aa.

III. Sai, người 19 chưa xác định được kiểu gen là AA hay Aa.

IV. Sai, cặp 22 - 23 có con lành bệnh nên phép lai Aa  aa, con thứ 4 là nữ, lành bệnh = 0,5 $\times$ 0,5 = 25%.

IV. Sai,

- Người 19: (1/3 AA : 2/3 Aa)