Bộ 20 đề thi ôn luyện THPT Quốc gia môn Sinh học có lời giải năm 2022 (Đề 5)

Chọn đáp án C

Đơn vị trao đổi khí trong phổi thú là phế nang, phần tận cùng của các tiểu phế quản được bao bọc bởi mao mạch nhằm trao đổi khí giữa hệ hô hấp và hệ tuần hoàn.

Chọn đáp án B

Trong nhân của diệp lục có Mg.

Chọn đáp án B

Enzyme ARN polymerase bám vào vùng khởi động promoter để tiến hành quá trình phiên mã.

Chọn đáp án A

Tần số đột biến gen tự nhiên nằm trong khoảng ${10}^{-6}$ đến ${10}^{-4}$.

Chọn đáp án D

Trong liên kết gen, 2 alen của cùng một locus không nằm trên cùng một NST mà nằm ở 2 NST của cặp tương đồng. Do vậy kiểu $\frac{AB}{ab}Dd$ là chính xác.

Chọn đáp án A

Trội lặn không hoàn toàn, tỉ lệ kiểu gen giống tỉ lệ kiểu hình do vậy phép lai tạo ra 1 loại kiểu gen sẽ cho 1 loại kiểu hình: $AA\times aa\to 100\%Aa$.

Chọn đáp án B

Để làm nhanh dạng bài này cần nhẩm nhanh được kết quả các phép lai: trường hợp A; C và D đều cho tỉ lệ 3 : 1 vì alen A trội hơn so với cả 2 alen còn lại. Để tạo ra được 3 kiểu hình bắt buộc có đủ 3 alen, nên chỉ có trường hợp B thỏa mãn: $A{a}_1\times a{a}_1\to 1a{a}_1:2A-:1a_1{a}_1$.

Chọn đáp án C

Người nữ XX, bị máu khó đông khi mang 2 alen lặn a.

Chọn đáp án B

Đơn vị tồn tại của loài mà có thể duy trì từ thế hệ này sang thế hệ khác là quần thể.

Chọn đáp án C

Loài người được phát sinh trong đại Tân sinh.

Chọn đáp án B

Tập hợp các thức ăn phù hợp có mặt trong một khu vực sống cung cấp cho quần thể gọi là ổ sinh thái dinh dưỡng

Chọn đáp án D

Trong mọi quá trình tổng hợp mạch mới ADN hay ARN, mạch mới luôn được tổng hợp theo chiều $5^{\text{'}}\to 3^{\text{'}}$ vì chỉ có đầu $3^{\text{'}}$ mới có gốc OH tham gia liên kết kéo dài.

Chọn đáp án A

A. Đúng, quá trình dịch mã luôn cần bộ ba mở đầu.

B. Sai, không phải tất cả các gen của người đều là gen phân mảnh. Một số gen không phân mảnh thì mARN không trải qua quá trình cắt nối.

C. Sai, ở tế bào nhân thực thì axit amin mở đầu là Methionine.

D. Sai, còn có ribosome có mặt trong ti thể nữa.

Chọn đáp án C

$Aa\times Aa\to$3 kiểu gen, 2 kiểu hình;  $Bb\times bb\to$2 kiểu gen và 2 kiểu hình;  $DD\times Dd\to$2 kiểu gen và 1 kiểu hình;  $Ee\times EE\to$2 kiểu gen và 1 kiểu hình. Số kiểu gen $=3\times 2\times 2\times 2=24$; số kiểu hình $=2\times 2\times 1\times 1=4$.

Chọn đáp án C

Nhiều bạn sẽ nhầm dị đều $\times$ dị đều $\to$ 3 kiểu gen và 2 kiểu hình, còn dị chéo $\times$ dị chéo $\to$ 3 kiểu gen và 3 kiểu hình nhưng quên mất trường hợp dị chéo $\times$ dị đều $\to$4 kiểu gen và 3 kiểu hình.

Chọn đáp án B

Nên nhớ rằng tần số tương đối của các alen được định nghĩa là tỉ lệ giao tử mang alen đó trong quần thể. Như vậy tần số alen $a=\mathrm{0,8}\to$ tần số alen A=0,2. Quần thể cân bằng nên có cấu trúc 0,04AA : 0,32Aa : 0,64aa.

Chọn đáp án A

Locus 1 có tối đa $\frac{3\times 4}{2}=6$ kiểu gen

Xét 2 locus nằm trên NST giới tính:

Giới XX có $\frac{4\times 5}{2}\times 1=10$ kiểu gen.

Giới XY có $4\times 2=8$ kiểu gen.

Số kiểu gen tối đa $=6\left(10+8\right)=108$.

Số kiểu giao phối tối đa $=6\times 10\times 6\times 8=2880$.

Chọn đáp án B

B không chính xác vì có thể truyền gen từ loài này sang loài khác, chỉ cần có thể truyền và các công cụ phù hợp.

Chọn đáp án C

A. Sai, các quần thể cùng loài khác sinh cảnh thường có kích thước khác nhau.

B. Sai, tỉ lệ nhóm tuổi của quần thể phụ thuộc mùa, nguồn thức ăn và nhiều yếu tố khác.

D. Sai, mật độ cá thể thay đổi vì số lượng cá thể thay đổi theo thời gian.

Chọn đáp án A

A không đúng vì quần xã càng đa dạng thì chuỗi và lưới thức ăn càng phức tạp.

Chọn đáp án A

A không đúng vì diễn thế sinh thái có thể dự đoán được khi biết được các yếu tố đầu vào như quần xã ban đầu, điều kiện khí hậu,...

Chọn đáp án B

Các hoạt động trên operon phụ thuộc vào sự có mặt của chất cảm ứng là lactose và protein điều hòa. Hai yếu tố này không phải lúc nào cũng hoạt động, tuy nhiên gen điều hòa trong mọi trường hợp luôn phiên mã để tạo mARN và dịch mã để tạo ra protein điều hòa.

Chọn đáp án B

Thể ba nhiễm là có 3 chiếc, thể ba nhiễm kép là 2 cặp NST nào đó có 3 chiếc, ứng với mô tả này thì chỉ có AaaBbDddEe là thể ba nhiễm kép.

Chọn đáp án D

A. Sai, nấm là sinh vật dị dưỡng hoại sinh.

B. Sai, tảo và một số sinh vật khác cũng được coi là sinh vật sản xuất.

C. Sai, vi sinh vật có thể là sinh vật tự dưỡng hoặc dị dưỡng phân giải.

Chọn đáp án B

A. Sai, một phần Carbon bị lắng đọng dưới dạng trầm tích $CaC{O}_3$ trong các vỉa đá vôi.

B. Đúng, đốt cháy nhiên liệu hóa thạch làm tăng $C{O}_2$ khí quyển, chất này hòa tan và làm giảm pH nước biển.

C. Sai, Carbon đi vào quần xã dưới dạng đầu vào quang hợp là $C{O}_2$.

D. Sai, tốc độ luân chuyển phụ thuộc hiệu suất sinh thái của mỗi bậc dinh dưỡng.

Chọn đáp án B

I. Đúng, trong cơ thể thực vật bậc cao thực hiện quá trình đồng hóa nitrate thành amon rồi thành chất hữu cơ.

II. Sai, (b) và (c) phải do vi khuẩn nitrate hóa thực hiện, vi khuẩn nitrite chỉ thực hiện giai đoạn (b).

III. Sai, giai đoạn (d) được thực hiện bởi vi khuẩn phản nitrate hóa.

IV. Sai, giai đoạn (e) có thể được thực hiện bởi vi sinh vật cố định đạm sống tự do trong đất.

Chọn đáp án B

A. Sai, thứ tự chính xác là nhĩ co $\to$ thất co $\to$ giãn chung.

C. Sai, huyết áp thấp nhất ở tĩnh mạch chứ không phải ở mao mạch.

D. Sai, tốc độ máu thấp nhất trong mao mạch chứ không phải trong tĩnh mạch.

Chọn đáp án A

$L=\mathrm{198,9}nm=1989\stackrel{\circ }{A}\to N=2L:\mathrm{3,4}=1170$, mà $G=40\%\to G=X=468$ và $A=T=117$. mARN mất 1 codon  nên gen mất 3 cặp nucleotide trong một codon. Alen đột biến Mt tự sao 3 lần thì nhu cầu A sử dụng ít hơn là 14, do vậy số $A_{\text{khoang duong}}=\left(2^3-1\right).A_{\text{mat}}=14\to A_{\text{mat}}=2=T_{\text{mat}}$$\to G_{\text{mat}}=X_{\text{mat}}=1\to$ alen Mt có $A=T=115$ và $G=X=467$. Số liên kết hydro của alen này $H=2A+3G=1631$.

Tổng số liên kết hydro bị phá hủy $=\left(2^3-1\right).H=11417$.

Chọn đáp án B

A. Sai, giao phối không ngẫu nhiên chỉ làm thay đổi thành phần kiểu gen mà không làm thay đổi tần số alen.

C. Sai, CLTN chỉ tác động trực tiếp lên kiểu hình từ đó gián tiếp làm biến đổi thành phần kiểu gen mà thôi.

D. Sai, không đột biến, không chọn lọc thì vẫn có thể làm thay đổi tần số alen của quần thể nếu có di nhập gen

Chọn đáp án B

Ta có chuỗi: Tảo $\to$ giáp xác $\to$ cá mương $\to$ cá quả

                                ${114.10}^6$        ${1152.10}^4$ $\leftarrow {1152.10}^3$

  Hiệu suất sinh thái giữa giáp xác và tảo $={114.10}^6:\left({12.10}^8\right)=12\%$

Chọn đáp án D

Mô hình tương tác cộng gộp, sự có mặt của 1 alen trội làm tăng 10 cm. Ở $F_2$có 7 lớp kiểu hình gồm các kiểu hình: 0 alen trội; 1 alen trội; 2 alen trội; 3 alen trội; 4 alen trội; 5 alen trội và 6 alen trội. Có nghĩa $F_1$ dị hợp 3 cặp gen AaBbDd cao 120 cm, cây 130 cm có 4 alen trội.

Bài toán đặt ra là phép lai AaBbDd $\times$ AaBbDd tạo tỉ lệ kiểu gen có 4 alen trội $=\frac{C_6^4}{2^6}=\frac{15}{64}$

Chọn đáp án D

Dùng kỹ thuật tách riêng từng phép lai:

$X^D{X}^d\times X^{d}Y\to 1X^D{X}^d:1X^d{X}^d:1X^{D}Y:1X^{d}Y$, tỉ lệ 1/2 trội : 1/2 lặn

$\frac{Ab}{aB}\times \frac{Ab}{aB}\to TT:TL:LT:LL$với tương quan $TT-LL=50\%;TL=LT$ và$TL+LL=25\%$

Theo đề bài $T_A{T}_B{T}_D=\mathrm{25,5}\%\to T_A{T}_B=51\%\to L_a{L}_b=1\%$ và $T_A{L}_b=L_a{T}_B=24\%$

Tỉ lệ kiểu hình lặn về 1 trong 3 tính trạng $=TTL+TLT+LTT=51\%\times \frac{1}{2}+24\%\times \frac{1}{2}\times 2=\mathrm{49,5}\%$

Chọn đáp án C

Để làm được dạng này, nhất thiết phải tính được tỉ lệ giao tử, nhân các giao tử chỉ chứa alen lặn sẽ được tỉ lệ kiểu hình lặn, phần bù sẽ là tỉ lệ kiểu hình trội.

Các phép lai III. Aaa $\times$ Aaa, cả 2 đều tạo tỉ lệ giao tử 1/6A : 2/6Aa : l/6aa : 2/6a, có 1/2 giao tử chỉ chứa alen lặn nên tỉ lệ kiểu hình lặn = 1/2 $\times$ 1/2 = 1/4 $\to$ tỉ lệ kiểu hình trội = 3/4.

Làm tương tự với các phép lai khác thấy rằng chỉ có III IV và V thỏa mãn.

Chọn đáp án A

Bài toán cân bằng di truyền với alen trên NST giới tính.

Đặt p và q lần lượt là tần số alen A và a trong quần thể cần bằng di truyền. Cấu trúc của quần thể này có dạng:

Theo đề bài ta có $\frac{q^2}{2}+\frac{q}{2}=\mathrm{0,0208}\iff q=\mathrm{0,04}$ (nhận nghiệm) và q=-1,04 (loại).

Hai người bình thường không có quan hệ họ hàng kết hôn với nhau, xác suất hình thành cặp vợ chồng:$\frac{2pq}{1-q^2}{X}^A{X}^a\times X^{A}Y$, xác suất sinh con bị bệnh $=\frac{2pq}{1-q^2}\times 1\times \frac{1}{4}{X}^{a}Y=\mathrm{1,92}\%$

Chọn đáp án D

I. Đúng, trội 1 trong 3 tính trạng có 2 kiểu gen đối với mỗi locus ( $\frac{Abd}{abd}$ và$\frac{Abd}{Abd}$ ), tổng số có 6 kiểu gen và tương ứng có 6 phép lai phân tích cần tìm.

II. Đúng, cho dù có 4 kiểu gen khác nhau đối với cơ thể mang 3 cặp dị hợp ví dụ: $\frac{ABD}{abd}$, nhưng khi giảm phân có trao đổi chéo kép vẫn có thể tạo ra 8 loại giao tử bao gồm: $\underset{¯}{ABD},\underset{¯}{abd},\underset{¯}{Abd},\underset{¯}{ABd},\underset{¯}{AbD},\underset{¯}{abD}$$,\underset{¯}{aBd},\underset{¯}{aBD}$

III. Đúng, phép lai $\frac{Abd}{abd}\times \frac{aBd}{abd}$ ra 4 kiểu hình TT, TL, LT, LL tỉ lệ bằng nhau, ngoài ra còn 2 phép lai khác cho tỉ lệ tương tự.

Chọn đáp án C

I. Đúng, vì hiện tượng trội lặn không hoàn toàn nên tỉ lệ kiểu gen trùng với tỉ lệ kiểu hình.

II. Đúng, màu sắc hoa cho tỉ lệ 1 : 1 có 2 phép lai (Aa $\times$ Aa và Aa $\times$ Aa); hình dạng quả cho tỉ lệ 100% có 4 phép lai (BB $\times$ BB; BB $\times$ Bb; BB $\times$ bb và bb $\times$ bb). Lưu ý rằng khi bố mẹ có kiểu gen khác nhau có thể đổi vị trí với mỗi cặp gen nên sẽ có $4\times 2+4=12$ phép lai khác nhau.

III. Sai, màu sắc hoa cho tỉ lệ 100% gồm: AA $\times$ AA; AA $\times$ aa và aa $\times$ aa; hình dạng quả cho tỉ lệ 1 : 1 gồm 1 phép lai là Bb ´ bb. Ghép chung và hoán vị vị trí khi cả 2 bố mẹ có kiểu gen khác nhau được $3\times 1+1=4$ phép lai.

Chọn đáp án B

Điều đầu tiên cần nhớ là phép lai hai locus liên kết là dị, dị $\times$ dị, đồng hợp.

I.  Sai, có $\left(4\times 2-1\right)\times 3=21$ kiểu gen.

II. Đúng, có $4\times 2=8$ loại kiểu hình khác nhau.

III. Đúng, tách riêng từng phép lai:

$♀\frac{AB}{ab}\times ♂\frac{Ab}{ab}$ tỉ lệ giao tử$\left(\mathrm{0,34}\underset{¯}{AB}:\mathrm{0,34}\underset{¯}{ab}:\mathrm{0,16}\underset{¯}{Ab}:\mathrm{0,16}\underset{¯}{aB}\right)\left(\mathrm{0,5}Ab:\mathrm{0,5}\underset{¯}{ab}\right)$

 $♀Dd\times ♂Dd$tỉ lệ giao tử$\left(\mathrm{0,5}D:\mathrm{0,5}d\right)$

Tỉ lệ cá thể mang kiểu hình trội cả 3 tính trạng$=\left(\mathrm{0,34}\times \mathrm{0,5}\times 2+\mathrm{0,16}\times \mathrm{0,5}\right)\times \frac{3}{4}=\mathrm{31,5}\%$

IV. Sai, tỉ lệ cá thể mang kiểu hình trội về 2 tính trạng$=TTL+TLT+LTT=\left(\mathrm{0,34}\times \mathrm{0,5}\times 2+\mathrm{0,16}\times \mathrm{0,5}\right)\times \frac{1}{4}+\left(\mathrm{0,34}\times \mathrm{0,5}+\mathrm{0,16}\times \mathrm{0,5}\times 2\right)\times \frac{3}{4}+\left(\mathrm{0,16}\times \mathrm{0,5}\right)\frac{3}{4}=\mathrm{42,15}\%$

Chọn đáp án C

Tách riêng từng tỉ lệ:

-Màu hoa 9 đỏ (A-B-): 7 trắng (3A-bb+3aaB-+laabb) hai cặp gen phân li độc lập, vai trò của A và B trong việc hình thành tính trạng là như nhau; kiểu cánh hoa 3 cánh kép (D-): 1 cánh đơn (dd); tỉ lệ chung không giống kỳ vọng phân li độc lập $\Rightarrow$ 3 cặp gen nằm trên 2 cặp NST tương đồng. Không mất tính chất tổng quát, coi cặp B/b liên kết với cặp D/d.

-Ở $F_2$ tỉ lệ hoa đỏ, cánh kép [A-B-D-] = 49,5% $\Rightarrow$[B-D-] = 49,5% : 0,75A- = 66% $\Rightarrow$ $\frac{bd}{bd}=16\%,\underset{¯}{bd}=40\%>25\%$ (là giao tử liên kết), $F_1$ dị hợp tử đều, f=20% tỉ lệ giao tử của từng phép lai:

Aa ´ Aa - 1/4AA : 2/4Aa : l/4aa

$\frac{BD}{bd}\times \frac{BD}{bd}\to \left(\mathrm{0,4}\underset{¯}{BD}:\mathrm{0,4}\underset{¯}{bd}:\mathrm{0,1}\underset{¯}{Bd}:\mathrm{0,1}\underset{¯}{bD}\right)\times \left(\mathrm{0,4}\underset{¯}{BD}:\mathrm{0,4}\underset{¯}{bd}:\mathrm{0,1}\underset{¯}{Bd}:\mathrm{0,1}\underset{¯}{bD}\right)$

I. Sai, $F_1$ có kiểu gen $Aa\frac{BD}{bd}$ nên P có thể có các phép lai $AA\frac{BD}{BD}\times aa\frac{bd}{bd}$ hoặc$AA\frac{bd}{bd}\times aa\frac{BD}{BD}$

II. Đúng, tỉ lệ cây hoa đỏ, cánh kép dị hợp về 1 trong 3 cặp gen gồm

$\left[AaBB\text{D}D\right]+\left[AABbDD\right]+\left[AABBDd\right]=\mathrm{0,5}\times \mathrm{0,16}+\mathrm{0,25}\times \mathrm{0,4}\times \mathrm{0,1}\times 2+\mathrm{0,25}\times \mathrm{0,4}\times \mathrm{0,1}\times 2=12\%$

 III. Đúng, số kiểu gen của kiểu hình hoa trắng, cánh kép là $\left[A-bbD-\right]+\left[aaB-D-\right]+\left[aabbD-\right]$$=4+5+2=11$

IV. Đúng, tỉ lệ cây hoa trắng, cánh đơn thuần chủng$\left[A\text{}Abbdd\right]+\left[aaBBdd\right]+\left[aabbdd\right]=\mathrm{0,25}\left({\mathrm{0,4}}^2+{\mathrm{0,1}}^2+{\mathrm{0,4}}^2\right)=\mathrm{8,25}\%$

Chọn đáp án C

I. Đúng, chỉ cần xét phép lai AaBb $\times$ AaBb đã đủ tạo ra 9 loại kiểu gen.

II. Đúng, quần thể tự thụ phấn nên tỉ lệ đồng hợp tăng dần và tỉ lệ dị hợp giảm dần theo thời gian.

III. Đúng, chỉ các kiểu gen AABb và AaBb khi tự thụ phấn mới tạo ra thân cao, hoa đỏ.

Tỉ lệ thân cao, hoa đỏ$=\frac{AaBb}{A-B-}=\frac{\mathrm{0,2}\times \mathrm{0,25}\times \mathrm{0,25}}{\mathrm{0,2}\times \mathrm{0,625}+\mathrm{0,2}\times {\mathrm{0,625}}^2}=\frac{4}{65}$

IV. Đúng, ở $F_3$ tỉ lệ cây dị hợp về 1 trong 2 cặp gen$=\mathrm{0,2}\times 1\text{/}8+\mathrm{0,2}\times 7\text{/}8\times 1\text{/}8\times 2+\mathrm{0,2}\times 1\text{/}8=3\text{/}32$

.

Chọn đáp án B

Xét tính trạng dạng tóc:

Từ cặp vợ chồng (1) và (2) $\to$ người (1) và (2) có kiểu gen về tóc là Dd

Người (3) có kiểu gen về tóc là dd

Người (4) là D-; cùng kiểu gen với người số (8) và số (6)

Người (5) vì mang gen quy định tóc thẳng nên sẽ có kiểu gen là Dd

Người số ($I^B{I}^O$9) và (10) có bố đồng lặn nên sẽ có kiểu gen Dd

Người số (11) và người số (7) là dd

Xét tính trạng nhóm máu:

Người (1) và (2) sinh ra con nhóm máu O nên (2) người đều có nhóm máu$I^B{I}^O$

Người (3) có nhóm máu$I^O{I}^O$

Người (4) có nhóm máu $I^B{I}^{-}$, giống người số (8)

Người (5), (7) có nhóm máu $I^A{I}^B$

Người (6) và số (7) có con nhóm máu B nên người (6) sẽ có nhóm máu $I^A{I}^O$

Người (9) là $I^A{I}^{-}$

Người (10) là $I^B{I}^O$

Người (11) là $I^O{I}^O$

Do vậy:

I.Sai, chỉ xác định được kiểu gen cả 2 tính trạng của 7 người gồm (1); (2); (3); (5); (7); (10) và (11)

II.Đúng, những người có kiểu hình giống nhau nhưng chưa xác định được kiểu gen thì kiểu gen có thể giống, có thể khác nhau. Những người (4); (8) và (10) kiểu gen có thể giống nhau hoặc khác nhau;

III.Đúng,

- Về tính trang kiểu tóc: Tỉ lệ kiểu gen (8) là $\left(\frac{2}{5}DD:\frac{3}{5}Dd\right),$ tỉ lệ giao tử  $\left(\frac{7}{10}D:\frac{3}{10}d\right)\times \left(9\right):\left(\frac{1}{2}D:\frac{1}{2}d\right)$

Tỉ lệ con tóc xoăn$=1-\frac{3}{10}\times \frac{1}{2}=\frac{17}{20}$

- Tương tự với tính trạng nhóm máu, tỉ lệ máu AB $=\frac{3}{4}\times \frac{5}{6}=\frac{5}{8}$

Xác suất sinh con máu AB và tóc xoăn $=\frac{17}{20}\times \frac{5}{8}=\frac{17}{32}$

IV. Sai, xác suất sinh con tóc thẳng $=\frac{1}{2}\times 1=\frac{1}{2}$; tỉ lệ sinh con máu O là$=\frac{1}{2}\times 1=\frac{1}{2}$

Xác suất sinh con có máu O và tóc thẳng$=\frac{1}{2}\times \frac{1}{2}=\frac{1}{4}$