Bộ 20 đề thi ôn luyện THPT Quốc gia môn Sinh học có lời giải năm 2022 (Đề 17)

Chọn đáp án B

+ Yếu tố ngẫu nhiên và chọn lọc tự nhiên đều là các nhân tố tiến hóa và đều làm giảm sự đa dạng di truyền của quần thể → Ý I, IV đúng.

+ Ý II sai: vì CLTN là nhân tố có hướng, định hướng quá trình tiến hóa.

+ Ý III sai: vì CLTN dẫn đến sự thích nghi còn yếu tố ngẫu nhiên gây sự biến động di truyền đột ngột của quần thể.

Chọn đáp án B

→ Bằng chứng phản ánh sự tiến hóa này thuộc về bằng chứng cơ quan tương tự

+ A sai vì: đây là bằng chứng cơ quan thoái hóa, thuộc bằng chứng cơ quan tương đồng

+ B đúng vì: chúng khác nguồn gốc, cấu tạo bên ngoài tương tự nhau.

+ C sai vì: đây là bằng chứng cơ quan tương đồng.

+ D sai vì: đây là bằng chứng cơ quan tương đồng.

Chọn đáp án D

+ Cạnh tranh cùng loài: I, II, III

+ Cạnh tranh khác loài: IV, V

+ Hỗ trợ cùng loài: VI

Chọn đáp án C

+ A sai vì: chuỗi thức ăn bắt đầu bằng sinh vật sản xuất hoặc chuỗi thức ăn bắt đầu bằng sinh vật ăn mùn bã hữu cơ.

+ B sai vì: vĩ độ cao đến vĩ độ thấp, cấu trúc của lưới thức ăn ở các hệ sinh thái càng trở nên phức tạp hơn.

+ C đúng vì: Trong một quần xã sinh vật, mỗi loài có thể tham gia vào nhiều chuỗi thức ăn khác nhau.

+ D sai vì: quần xã sinh vật càng đa dạng về thành phần loài thì các chuỗi thức ăn càng có nhiều mắt xích chung.

Chọn đáp án D

D sai: sinh vật phân giải bao gồm vi sinh vật phân giải và một số loài động vật không xương sống.

Chọn đáp án D

D sai vì: quá trình hình thành loài mới là quá trình biến đổi vốn gen của quần thể theo hướng thích nghi, đến khi quần thể mới cách li sinh sản với quần thể gốc.

Chọn đáp án D

+ Hệ sinh thái nhân tạo ít đa dạng hơn, phân tầng kém hơn hệ sinh thái tự nhiên → Ý I sai

+ Sự phân tầng sẽ góp phần làm giảm cạnh tranh khác loài → Ý II sai

+ Nguyên nhân dẫn tới sự phân tầng của quần xã là do sự phân bố không đều của nhân tố sinh thái và do sự thích nghi của các loài sinh vật, dẫn đến phân hóa ổ sinh thái các loài → Ý III, IV đúng.

Chọn đáp án B

+ Tỉ lệ tế bào sinh tinh tạo giao tử có hoán vị gen là 300: 1000 = 0,3

+ 1 tế bào sinh tinh giảm phân có hoán vị tạo 4 loại giao tử trong đó có 1/2 giao tử hoán vị (trong đó tỉ lệ giao tử hoán vị Ab = aB)

+ Giao tử Ab chiếm tỉ lệ 0,3 : 4 = 7,5%.

Chọn đáp án C

+ Kích thước các quần thể như sau: A (2200 cá thể); B (3000 cá thể); C (2080 cá thể); D (1890 cá thể).

→ Quần thể D có kích thước nhỏ nhất, Kích thước quần thể A lớn hơn kích thước quần thể C → Ý I, II đúng

+ Nếu kích thước quần thể B tăng 5%/năm thì sau 1 năm mật độ cá thể của quần thể này là: (3000 + 3000 × 5%): 120 = 26,25 cá thể/ha → Ý III đúng.

+ Nếu kích thước quần thể C tăng 5%/năm thì sau 1 năm quần thể này tăng 2080 × 5% = 104 cá thể.

→ Ý IV sai.

Chọn đáp án A

+ Cường độ quang hợp của C4 cao hơn C3, điểm bão hòa ánh sáng và nhiệt độ của C4 cao hơn C3.

→ Thực vật C3 có đường cong II, IV → đáp án A.

Chọn đáp án D

+ Chiều dài ruột liên quan đến việc động vật đó sử dụng loại thức ăn gì. Ở động vật ăn cỏ thì thức ăn nghèo chất dinh dưỡng, khó tiêu hóa thì ruột dài để giúp cho quá trình tiêu hóa và hấp thu được triệt để. Động vật nhai lại có ruột dài nhất, động vật ăn thịt có ruột ngắn nhất. Heo là động vật ăn tạp nên ruột có độ dài trung bình.

→ Ý D sai

Chọn đáp án C

+ Bố mẹ trội 2 tính trạng đem lại, đời con xuất hiện kiểu hình lặn → Bố mẹ dị hợp 2 cặp gen Aa, Bb.

+ Bố mẹ dị hợp 2 cặp gen Aa, Bb lại cho đời con có tỉ lệ kiểu hình 1: 2:1 → Aa và Bb liên kết hoàn toàn → Bố mẹ dị hợp chéo hoặc 1 bên dị đều, 1 bên dị chéo.

Chọn đáp án D

+ Các hoạt động góp phần vào việc sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên: I, II, III, V

+ Ý IV sai vì hoạt động này làm cạn kiệt nguồn tài nguyên.

Chọn đáp án D

+ (2) sai vì: Trong dịch mã, sự kết cặp các nucleotide theo nguyên tắc bổ sung không xảy ra với bộ ba kết thúc trên phần tử mARN.

+ (3) sai vì: các gen trong tế bào có số lần phiên mã khác nhau tùy thuộc vào hoạt động cơ thể.

→ Ý (1), (4) đúng

Chọn đáp án A

Ở vi khuẩn E.coli, hình thành 1 đơn vị tái bản với 2 chạc ba tái bản, ở mỗi chạc 3 tái bản, mạch khuôn 3’ → 5’ tổng hợp liên tục, mạch khuôn 5' → 3’ tổng hợp gián đoạn.

→ Hình B

Chọn đáp án C

+Ý I sai vì: Khi các bazơ nitơ dạng hiếm xuất hiện trong quá trình nhân đôi ADN sẽ làm phát sinh đột biến thay thế cặp nucleotide.

+ Ý II sai : Đột biến gen sau khi phát sinh có thể chứ không chắc chắn truyền lại cho thế hệ sau thông qua sinh sản sinh dưỡng, ở những loài sinh sản hữu tính thì không truyền lại qua sinh sản sinh dưỡng.

+ Ý III sai: alen là những trạng thái khác nhau của gen, tức khác nhau về mặt trình tự → Đột biến gen làm thay đổi trình tự nucleotide → Tạo alen mới.

+ Ý IV đúng: Khi gen nhân đôi, gen ở trạng thái kém bền vững nhất, dễ xảy ra lắp ghép nhầm → Gen dễ đột biến nhất.

Chọn đáp án C

+ A = 0,24 × 3200 = 768 → G = 832

→ A/G=768/832 = 12/13 → Ý I đúng

+ Trên mạch 1: A₁ = 0,15 × (3200:2) = 240, G₁ = 0,26 × (3200:2) = 416

→ A₂ = A – A₁ = 528 = T₁, G₂ = G – G₁ = 416

+T₁/G₁ = 528/416 = 33/26 → Ý II đúng

+G₂/T₂ = 416/240 = 26/15 → Ý III đúng

+ Gen nhân đôi 2 lần, môi trường đã cung cấp số nucleotide loại ađênin

= 768 × (2² – 1) = 2304 →Ý IV đúng.

Chọn đáp án A

+ Phân tích: tỉ lệ kiểu gen ở F₁ là 1:1 = (1:1) × 1 × 1

+ AaBBdd × aabbDD → (1:1) × 1×1

+ AaBBDd × aabbdd → (1:1) × 1× (1:1)

+ AabbDD × aaBbdd → (1:1) × (1:1) × 1

+ AaBbDd × aabbdd → (1 : 1) × (1:1) × (1:1)

Chọn đáp án D

+ A đúng: Vùng P là nơi ARN polymerase nhận biết và bám vào, tiến hành phiên mã.

+ B đúng: Nếu đột biến gen xảy ra ở vùng O (vận hành), khiến cho protein ức chế không liên kết được với vùng này các gen được phiên mã liên tục ngay cả khi môi trường không có lactose.

+ C đúng: Nếu protein R không gắn được với lactose thì nó sẽ luôn gắn vào O và gây cản trở phiên mã.

+ D sai vì gen R là gen điều hòa

Chọn đáp án C

+ P: A-B-dd × A-B-dd

→ F₁: A-B-dd = 56,25%. → A-B- = 56,25% → P dị hợp 2 cặp gen AaBb

→ P: AaBbdd

+ Cho cây P giao phấn với một cây khác thu được đời con có các kiểu hình phân li theo tỉ lệ 3:3:1:1

→ Phân tích 3:3:1:1 = (3:1)(1:1)

→ (1:1) là tỉ lệ của phép lai Dd × dd

+ TH1: (3:1) → AaBb × aabb

+ TH2: (3:1) = (6:2) → AaBb × AABb hoặc AaBb × AaBB

Chọn đáp án D

+ P: AA × aa → F₁: 100% Aa → 1 sừng:1 không sừng, tính trạng chịu ảnh hưởng của giới tính, kiểu gen Aa biểu hiện có sừng ở cừu đực và không sừng ở cừu cái.

+ F₁ × F₁ → Aa × Aa → 1 AA:2 Aa:1 aa

+ Con đực có sừng ở F₂ cho giao phối ngẫu nhiên với các con cái không sừng ở F₂

+ (1/3 AA : 2/3 Aa) × (2/3 Aa : 1/3 aa) → (2/9 AA: 5/9 Aa : 2/9 aa)

+ ở F₃ tỉ lệ cừu đực có sừng trong quần thể là (2/9 + 5/9) × 1/2 =7/18 → Ý I đúng

+ Ở F₂ kiểu gen thuần chủng chiếm tỉ lệ 1/2 → Ý II sai

+ Con đực không sừng ở F₂ cho giao phối ngẫu nhiên với các con cái có sừng ở F₂:

→ aa × AA → 100% Aa → cái có sừng = 0% → Ý III sai

+Ở F₂ trong số những con đực có sừng thì con thuần chủng chiếm tỉ lệ 1/3 AA → Ý IV đúng.

Chọn đáp án A

+ F₁: 100% con mắt đỏ, đuôi ngắn → mắt đỏ, đuôi ngắn trội hoàn toàn so với mắt trắng, đuôi dài

+ Qui ước: A: mắt đỏ, a: mắt trắng B: đuôi ngắn, b: đuôi dài.

+ Ở F₂ tính trạng biểu hiện không đồng đều ở 2 giới → Aa và Bb cùng nằm trên NST giới tính X và Y không có đoạn tương đồng.

+ ♂ F₁ có kiểu gen: $X_B^{A}Y$ , ♀ F_1­: $X_B^A{X}_b^a$  vì F₂ con ♀ chỉ có kiểu hình mắt đỏ, đuôi ngắn.

+ F₂ có tỉ lệ kiểu hình giới ♂ không đồng đều → ♀ F_1­ cho 4 loại giao tử với tỉ lệ kiểu hình không bằng nhau → Hoán vị gen xảy ra ở giới ♀.

→ Tần số hoán vị gen = (1% +1%) × 2 = 4% → Ý II đúng

+ Phép lai:$X_B^A{X}_b^a\times X_B^{A}Y\to F_2$ 8 kiểu gen → Ý I đúng

+ Lấy ngẫu nhiên 1 cá thể mắt đỏ, đuôi ngắn ở F₂:

♀ mắt đỏ, đuôi ngắn thuần chủng = $X_B^A{X}_B^A$  = (0,48 × 0,5): 0,74 = 12/37 → Ý III đúng

+ Nếu cho con cái F₁ lai phân tích

$X_B^A{X}_b^a\times X_b^{a}Y\to$♂ mắt đỏ, đuôi ngắn = $X_B^{A}Y$  = 0,48 × 1/2 = 0,24 → Ý IV đúng.

Chọn đáp án D

+ F₁ tứ bội hóa có kiểu gen AAaaBBbb

+ F₁ × F₁ = AAaaBBbb × AAaaBBbb

→ AAaa × AAaa → Aaaa = 4/6 × 1/6 × 2 = 8/36

→ BBbb × BBbb → BBbb = 4/6 × 4/6 + 1/6 × 1/6 × 2 = 18/36

→ AaaaBBbb = 8/36 × 18/36 = 1/9

Chọn đáp án B

+ P tự thụ → F₃: Aa = 8%

+ m là tỉ lệ Aa ở P → m = 8% × 2³ = 0,64

+ P có 20% số cá thể đồng hợp trội → A- = 0,2 + 0,64 = 0,84 → aa = 0,16

Chọn đáp án A

+ Ruồi giấm đực không xảy ra hoán vị gen → Ý (5) sai.

+ AB/ab DE/de giảm phân tạo 4 loại → Ý (1) đúng

+ Nếu trong giảm phân ở một số tế bào có hiện tượng không phân ly của cặp DE/de ở lần phân bào thứ 1 thì số loại giao tử tối đa được tạo ra :

DE/de không phân li trong GPI → Tạo giao tử DE/de và giao tử O

DE/de phân li bình thường → Tạo giao tử DE và de

→ Số loại giao tử = 4 × 2 = 8 → Ý (2) đúng

+ Nếu trong giảm phân ở một số tế bào có hiện tượng không phân ly của cặp DE/de ở lần phân bào thứ 2 thì số loại giao tử tối đa được tạo ra:

DE/de không phân li trong GPII → Tạo giao tử DE/DE, de/de và giao tử O

DE/de phân li bình thường → Tạo giao tử DE và de

→ Số loại giao tử = 5 × 2 = 10 → Ý (3) đúng

+ Có 3 tế bào sinh dục của cơ thể này giảm phân, số loại giao tử tối đa là:

- Tế bào 1 tạo 4 tinh trùng thuộc 2 loại giao tử

- Tế bào 2 tạo 4 tinh trùng thuộc 2 loại giao tử còn lại

- Tế bào 3 tạo 4 tinh trùng thuộc 2 loại giao tử thuộc 1 trong 2 trường hợp tế bào 1 và tế bào 2.

→ Tỉ lệ giao tử: 2:2:1:1→ Ý (4) đúng

Chọn đáp án A

+ (P): AabbDDEe × AabbDDEe

+ Số kiểu gen ở F₁ = 3 × 1 × 1 × 3 = 9 kiểu gen; số kiểu hình = 2 ×1 × 1 × 2 = 4 kiểu hình

→ Ý I đúng

+ Lấy ngẫu nhiên một cá thể ở F₁ xác suất thu được cá thể có 3 tính trạng trội là

→ A-bb-D-E- = 3/4 × 1 × 3/4 = 9/16 → Ý II đúng

+ Lấy ngẫu nhiên một cá thể có kiểu hình trội về 2 tính trạng, xác suất thu được cá thể thuần chủng:

Đời con luôn có DD → Tính trạng trội còn lại hoặc là A- hoặc là E-

Trong môi trường hợp A- hoặc E- chúng ta đều có (1/3 đồng hợp: 2/3 dị hợp)

→ xác suất thu được cá thể thuần chủng = 1/3 → Ý III đúng

+ Lấy ngẫu nhiên một cá thể có kiểu hình trội về 3 tính trạng, xác suất thu được cá thể thuần chủng

Kiểu hình trội 3 tính trạng A-bbDDE-, tỉ lệ thuần chủng = 1/3 AA × 1 bb × 1 DD × 1/3 EE = 1/9

→ Ý IV đúng.

Chọn đáp án A

+ F₁ lông hung

+ F₂: 9 lông hung : 7 lông trắng

→ Tương tác gen theo kiểu bổ sung:

A-B-: lông hung

A-bb, aaB-, aabb: lông trắng

+ Tính trạng biểu hiện không đồng đều ở 2 giới

→ 1 trong 2 cặp gen tương tác nằm trên NST giới tính

+ F₁ cho 100% lông hung:

- Nếu gen nằm trên X và Y không có đoạn tương đồng

→ P: AAX^BY × aaX^bX^b → F₁ xuất hiện lông trắng

→ Gen trên X và Y có đoạn tương đồng

→ P: AAX^BY^B × aaX^bX^b

→ F₁: AaX^bY^B × AaX^BX^b

→ F₂: (3A-: 1aa)(1X^BX^b: 1X^bX^b: 1X^BY^B: 1X^bY^B)

+ F₂ lông hung × F₂ lông hung

→ (1AAX^BX^b: 2Aa X^BX^b) × (1AA X^BY^B: 2AaX^BY^B: 1AA X^bY^B: 2Aa X^bY^B)

→ (1/3AX^B:1/3AX^b:1/6aX^B:1/6 aX^b) × (1/6 AX^B: 2/6 AY^B: 1/6 aY^B: 1/12 aX^B: 1/6AX^b: 1/12 aX^b)

→ (A-B-) = 7/9 → Ý I đúng

+ Tỉ lệ con cái lông hung thuần chủng ở F₃: AAX^BX^B = 1/3 × 1/6 = 1/18 → Ý II đúng

+ Tỉ lệ con đực lông hung ở F₃: 2/6 + 1/6 × 1/3 × 2 = 4/9 → Ý III đúng

+ F₃ không xuất hiện đực lông trắng chỉ mang alen lặn → Ý IV sai.

Chọn đáp án B

- Con đực Aa

+ 10% tế bào không phân li trong giảm phân I → 5% Aa :5% O

+ 20% số tế bào không phân li trong giảm phân II → 5% AA :5% aa :10% O

+ 70% số tế bào phân li bình thường → 0,35 A: 0,35 a

- Con cái Aa → Giảm phân bình thường → 0,5 A: 0,5 a

- Ý I sai

- Ý II đúng

- Hợp tử Aa chiếm tỉ lệ: 0,35 × 0,5 × 2 = 35% → Ý III đúng

- Hợp tử lệch bội dạng thể một nhiễm (2n-1) chiếm tỉ lệ 15%, thể ba nhiễm (2n+1) chiếm tỉ lệ 15%. → Ý IV đúng.

Chọn đáp án B

+ P bình thường sinh con bệnh, bố bình thường sinh con gái mắc bệnh → Gen qui định tính trạng là gen lặn nằm trên NST thường → Ý I đúng

+ Qui ước: A: bình thường, a: bệnh

+ 5, 6, 12, 14, 16 có kiểu gen aa

+ 3, 4, 1, 2, 8, 9 có kiểu gen Aa

+ Có ít nhất 11 người trong phả hệ biết chắc chắn kiểu gen → Ý II đúng

+ Số người có kiểu gen đồng hợp:

5, 6, 12, 14, 16 có kiểu gen aa

7, 10, 11, 13, 15 có kiểu gen AA hoặc Aa

→ Có tối đa 10 người trong phả hệ trên có kiểu gen đồng hợp

+ 15 có kiểu gen 1/3 AA: 2/3 Aa

+ 16 có kiểu gen aa

con mắc bệnh → 15 có kiểu gen 2/3 Aa → phép lai: Aa × aa → 1/2 Aa: 1/2 aa

Xác suất sinh trai hoặc gái trong mỗi lần sinh = 1/2

→ Xác suất để cặp vợ chồng (15) và (16) sinh ra một trai, một gái, trong đó một đứa mắc bệnh, 1 đứa không mắc bệnh là: $2/3\times 1/2\times 1/2\times 1/2\times 1/2\times 2\times 2=1/6\to$ Ý IV sai

Chọn đáp án A

+ P: ♀ $AB/ab{X}^D{X}^d$ × ♂ $AB/ab{X}^{D}Y$

→ F₁: $ab/ab{X}^{d}Y=4\%\to ab/ab=16\%\to \underset{¯}{ab}=\underset{¯}{ab}=40\%\to$  Tần số hoán vị gen = 20%

+ AB/ab × AB/ab → Có hoán vị gen → F₁ có 10 kiểu gen, 4 kiểu hình

+ X^DX^d × X^DY → F₁ cho 4 kiểu gen, 2 kiểu hình giới đực, 1 kiểu hình ở giới cái

→ Số kiểu gen = 10 × 4 = 40 kiểu gen, số kiểu hình = 4 × 2 + 4= 12

→ Ý I sai

+ Tỉ lệ số cá thể có kiểu gen đồng hợp 3 cặp gen trong số các cá thể cái mang 3 tính trạng trội

$A-B-X^D{X}^{-}=(\mathrm{0,5}+\mathrm{0,16}ab/ab)\times 1/2=\mathrm{0,33}$

$AB/AB{X}^D{X}^D=\mathrm{0,4}\times \mathrm{0,4}\times 1/4=\mathrm{0,04}$

Tỉ lệ = 4/33 → Ý II đúng

+ Tỉ lệ kiểu hình mang 1 trong 3 tính trạng trội $=A-,bb,\text{dd+aa,B-,dd}+\text{aa,}bb,D-=\mathrm{0,09}\times 1/4\times 2+\mathrm{0,16}\times 3/4=33/200\to$Ý III sai

+ Tỉ lệ kiểu gen mang 3 alen trội

Ab/abX^DX^D + aB/abX^DX^D + AB/abX^DX^d + Ab/aBX^DX^d + Ab/AbX^DX^d + aB/aBX^DX^d +

AB/abX^DY + Ab/aBX^DY + Ab/AbX^DY + aB/aBX^DY+ AB/aBX^dY + AB/AbX^dY

= 24% → Ý IV sai.

Chọn đáp án D

+ P: 0,8 A- : 0,2 aa

+ P ngẫu phối → F₁ cân bằng di truyền: có aa = 6,25% → tần số alen a = 0,25, A = 0,75

+ Gọi tỉ lệ Aa ở P là m

→ (0,8−m) AA + m Aa + 0,2 aa = 1

→ 0,2 + m/2 = 0,25

→ m = 0,1

→ P: 0,7 AA : 0,1 Aa : 0,2 aa

→ Ý I, II đúng

+ Trong tổng số cá thể mang kiểu hình trội ở thế hệ P ,số cá thể có kiểu gen đồng hợp tử chiếm 0,7 : 0,84 = 87,5% → Ý III đúng

+ Cho tất cả các cá thể mang kiểu hình trội ở thế hệ P giao phối ngẫu nhiên, thu được đời con có số cá thể mang kiểu hình lặn chiếm tỉ lệ:

(7/8 AA: 1/8 aa) × (7/8 AA: 1/8 aa) → (15/16 A:1/16 a) < (15/16 A : 1/16 a)

→ aa =1/16 × 1/16 =1/256 → Ý IV đúng.