Bộ 20 đề thi ôn luyện THPT Quốc gia môn Sinh học có lời giải năm 2022 (Đề 14)

Chọn đáp án A

Nấm là sinh vật, thuộc nhân tố hữu sinh.

Chọn đáp án B

Hệ tuần hoàn hở không có mao mạch nối giữa động mạch và tĩnh mạch.

Chọn đáp án D

+ A sai: giun trao đổi khí qua da

+ B sai vì: cá voi hô hấp bằng phổi

+ C sai vì: côn trùng trên cạn hô hấp bằng hệ thống ống khí

+ D đúng tất cả các loài thú, quá trình trao đổi khí giữa cơ thể với môi trường đểu diễn ra ở phổi.

Chọn đáp án D

+ A sai: khi nguồn thức ăn của quần thể càng dồi dào thì sự cạnh tranh về dinh dưỡng càng thấp.

+ B sai: Số lượng cá thể trong quần thể càng tăng thì sự cạnh tranh cùng loài càng tăng.

+ C sai: Ăn thịt lẫn nhau là hiện tượng xảy ra không phổ biến ở các quần thể động vật, nó xảy ra khi cạnh tranh cực kì gay gắt và phụ thuộc vào loài.

+ D đúng: Ở thực vật, cạnh tranh cùng loài có thể dẫn đến hiện tượng tự tỉa thưa để hạn chế sự cạnh tranh.

Chọn đáp án B

+ Ý I, III, IV đúng

+ Ý II sai vì diễn ra tại Grana.

Chọn đáp án C

- Đây là diễn thế sinh thái nguyên sinh, độ đa dạng sinh học tăng dần, rừng nguyên sinh là quần xã đỉnh cực của quá trình diễn thế này. Có nhiều nguyên nhân gây ra diễn thế, trong đó sự cạnh tranh giữa các loài chỉ là một nguyên nhân $\to$ Ý II, IV đúng

Chọn đáp án A

+ Ý I đúng: (1) đột biến làm xuất hiện alen mới, (2) và (6) đúng trong trường hợp phát tán giao tử.

+ Ý II đúng: (3) chọn lọc tự nhiên, (4) giao phối không ngẫu nhiên, (5) các yếu tố ngẫu nhiên tác động làm thay đổi thành phần kiểu gen trước.

+ Ý III sai: chọn lọc tự nhiên làm giảm đa dạng di truyền.

+ Ý IV đúng: đột biến làm thay đổi tần số alen chậm nhất.

+ Ý V đúng: yếu tố ngẫu nhiên hoàn toàn có thể xóa sổ cả một quần thể trong thời gian rất ngắn.

Chọn đáp án B

- Tỉ lệ gia tăng số lượng cá thể của quần thể là12% - 8% - 2% = 2%.

$\to$ Sau 2 năm số lượng cá thể của quần thể là 110000.(1+0,2)² = 114444 cá thể.

Chọn đáp án A

A sai vì nguồn cung cấp cacbon trực tiếp cho quần xã sinh vật là từ CO₂ trong không khí.

Chọn đáp án B

+ Ý I đúng: sinh vật kí sinh có kích thước cơ thể nhỏ hơn sinh vật chủ, chúng sử dụng chất dinh dưỡng trên cơ thể vật chủ.

+ Ý II sai: Sinh vật kí sinh thường số lượng cá thể nhiều hơn sinh vật chủ.

+ Ý III sai: Sinh vật ăn thịt thường có số lượng cá thể ít hơn con mồi.

+ Ý IV sai: Hiện tượng khống chế sinh học có thể được tạo ra bởi các mối quan hệ như vật ăn thịt con mồi, ức chế cảm nhiễm, kí sinh-vật chủ,...

+ Ý V đúng, vật ăn thịt luôn giết chết con mồi.

Chọn đáp án B

Tần số alen của quần thể xuất phát 0,1+0,3/2 = 0,25

Tự thụ không làm thay đổi tần số alen qua các thế hệ

Tần số alen A của quần thể trên sau 5 thế hệ là 0,25

Chọn đáp án C

Quần thể có cấu trúc di truyền $xAA:yAa:zaa$  cân bằng di truyền khi thỏa mãn $x\times z={\left(y/2\right)}^2.$

$\to$ Đối chiếu với 4 quần thể ta có 2 quần thể I và III đạt trạng thái cân bằng di truyền.

Chọn đáp án D

+ A: AABb x AABb $\to$ 1AABB : 2 AABb : 1AAbb $\to$ tỉ lệ kiểu hình: 3 : 1

+ B: aabb x AaBB $\to$ 1AaBb : 1aaBb $\to$ tỉ lệ kiểu hình: 1: 1

+ C: Aabb x AaBB $\to$ 1AABb : 2AaBb : 1aaBb $\to$ tỉ lệ kiểu hình: 3 : 1

+ D: Aabb x AABB $\to$ 1AABb : 1AaBb $\to$ tỉ lệ kiểu hình 100%.

Chọn đáp án B

-  A sai, nếu gen đột biến là gen lặn thì không thể loại bỏ hoàn toàn.

-  C sai, đột biến gen ở tế bào sinh dưỡng không truyền cho thế hệ sau qua sinh sản hữu tính.

-  D sai, đột biến gen là biến đổi trong cấu trúc của gen có thể liên quan tới 1 hay nhiều cặp nucleotide.

-  B đúng, đột biến gen có thể tạo ra những biến đổi trên cấu trúc của gen ban đầu $\to$ tạo alen mới.

Chọn đáp án A

F₁ tự thụ phấn thu được F₂ gồm: 269 quả dẹt: 179 quả tròn : 28 quả dài $\leftrightarrow$ 9 dẹt: 6 tròn : 1 dài.

$\to$ Phép lai về một tính trạng cho tỉ lệ 9 : 6 : 1, đây là tỉ lệ của qui luật tương tác bổ trợ, tính trạng do 2 cặp gen chi phối.

Chọn đáp án D

-  Các gen Z, Y, A trong operon Lac chịu sự kiểm soát của protein ức chế. Do đó, nếu gen điều hòa bị đột biến làm mất khả năng phiên mã hoặc đột biến làm cho protein ức chế bị mất chức năng thì các gen cấu trúc Z, Y, A sẽ phiên mã liên tục.

-  Đột biến ở gen X hoặc gen Y hoặc gen A thì chỉ làm thay đổi cấu trúc của mARN ở gen bị đột biến mà không liên quan đến gen khác. Khi gen bị đột biến thì cấu trúc của protein do gen đó mã hóa có thể sẽ bị thay đổi cấu trúc và mất chức năng sinh học.

-  Gen điều hòa phiên mã liên tục để tổng hợp protein ức chế bám lên vùng vận hành làm ngăn cản sự phiên mã của các gen Z, Y, A.

$\to$ Ý I, III và IV đúng.

Chọn đáp án B

(1) Sai vì chiều phiên mã là chiều 3’$\to$ 5’ trên mạch gốc của gen.

(2) Sai vì trong phiên mã hình thành mARN có bắt cặp giữa A-U, G-X và T-A (T thuộc mạch gốc và A trên mARN).

(3) Đúng: ở nhân thực sau khi mARN được tạo ra sẽ được cắt bỏ intron trong nhân để tạo mARN trưởng thành.

(4) Đúng: ARN polymerase là enzym tổng hợp mARN.

Chọn đáp án A

Một phân tử protein hoàn chỉnh có 720 axit amin $\to$ Số bộ ba mã di truyền trên mARN$=720+1+1=722$  bộ ba $\to$ Số Nucleotide trên vùng mã hóa của gen là $722\times 3=2166$  Nucleotide

$\to$ Chiều dài vùng mã hóa của gen là $2166\times \mathrm{3,4}=\mathrm{7364,4}$  Å

Chọn đáp án A

+ Mẹ bị mù màu có kiểu gen: X^aX^a

+ Bố bình thường có kiểu gen: X^AY

$\to$ Nếu không có đột biến xảy ra con trai của cặp vợ chồng sinh ra chắc chắn bị mù màu do nhận được X^a từ mẹ và có kiểu gen X^aY. Trong khi đó cặp vợ chồng này sinh được con trai bình thường chứng tỏ trong kiểu gen đã có X^A, X^A này chắc chắn nhận từ bố, như vậy trong giảm phân của bố có hiện tượng không phân li của cặp NST giới tính ở giảm phân I tạo ra giao tử X^AY.

$\to$ Kiểu gen của 2 người con trai là X^AX^aY, X^aY

Chọn đáp án A

+ Ý 1 đúng: D và E là sinh vật tiêu thụ bậc 1

+ Ý 2 đúng: Loài F thuộc bậc sinh dưỡng cấp 3 trong các chuỗi như C $\to$ E $\to$ F, B $\to$ E $\to$ F…

+ Ý 3 đúng: Nếu loại bỏ E ra khỏi lưới thức ăn thì chỉ còn chuỗi thức ăn A $\to$ D $\to$ F $\to$ G, không tồn tại lưới thức ăn

+ Ý 4 đúng: Nếu đưa thêm các cá thể thuộc loài F vào lưới thức ăn thì các loài E và D bị giảm số lượng, đây chính là 2 loài dùng A, B, C làm thức ăn $\to$ có thể làm tăng loài A, B, C.

Chọn đáp án D

+ Phép lai P: AAbb x aaBB, sẽ thu được F₁: 100%AaBb. Dùng cônsixin để gây đột biến tứ bội các hợp tử F₁ (với hiệu quả 36%).

Suy ra: Hợp tử AaBb $\to$ cây F₁: 0,36 AAaaBBbb : 0,64 AaBb.

+ 0,36 AAaaBBbb giảm phân $\to$ giao tử: $\mathrm{0,36}\left[\left(1/6AA:4/6Aa:1/6aa\right)\left(1/6BB:4/6Bb:1/6bb\right)\right].$

+ 0,64AaBb giảm phân $\to$ giao tử: $\mathrm{0,64}\left[\left(1/2A:1/2a\right)\left(1/2B:1/2b\right)\right].$

$\to$ Vậy số giao tử F₁ có 2 alen trội $=\mathrm{0,36}\left(1/36AAbb+1/36aaBB+16/36AaBb\right)+\mathrm{0,64}\left(1/4AB\right)$

$=\mathrm{0,36}\times 18/36+\mathrm{0,64}\times 1/4=\mathrm{0,18}+\mathrm{0,16}=\mathrm{0,34}\left(34\%\right).$

Chọn đáp án C

+ Aa BD/bd giảm phần bình thường có hoán vị gen tạo ra: 2.4=8 loại giao tử

+ Trường hợp cặp nhiễm sắc thể chứa các gen B, b và D, d không phân li trong giảm phần II:

$\to$ Nếu không có hoán bị gen BD/bd cho 3 loại giao tử: BD/BD; bd/bd; O

$\to$ Nếu có hoán bị gen BD/bd cho 5 loại giao tử: BD/Bd; bD/bd; BD/bD; Bd/bd; O

$\to$ Số loại giao tử đột biến từ kiểu gen Aa BD/bd là 7.2=14

$\to$ Số loại giao tử tối đa cơ thể đó tạo ra là 14+8=22

Chọn đáp án C

+ Cho 2 cây P đem lai với nhau thu được F₁ có 25% cây có hoa trắng, lá xẻ thùy có kiểu gen ab/ab.

+ Cấu trúc NST không thay đổi trong giảm phần $\to$ Liên kết gen hoàn toàn

$\to$ Chỉ có phép lai (6) AB/ab x AB/ab cho tỉ lệ ab/ab = 25%.

Chọn đáp án A

-  Ý I đúng: Phép lai AB/AB x aB/aB $\to$ F₁: 100% AB/aB

-  Ý II sai: Lai hai cá thể với nhau thì có thể thu được các trường hợp sau:

+ Đời con có 10 loại kiểu gen (nếu P đều dị hợp 2 cặp gen và đều có hoán vị gen ở 2 giới);

+ Đời con có 7 kiểu gen (nếu P dị hợp 2 cặp gen và có hoán vị gen ở 1 giới hoặc P dị hợp 2 cặp gen với dị hợp 1 cặp gen);

+ Đời con có 4 kiểu gen (nếu P dị hợp và có kiểu gen khác nhau và không có hoán vị); Có 3 kiểu gen (Nếu P dị hợp 1 cặp gen và có kiểu gen giống nhau);

+ Đời con có 2 kiểu gen;

+ Đời con có 1 kiểu gen.

-  Ý III đúng: cho cơ thể dị hợp tử về 2 cặp gen lai với cơ thể dị hợp tử về 1 cặp gen, thì luôn thu được đời con có tỉ lệ cá thể đồng hợp tử về 2 cặp gen = tỉ lệ cá thể dị hợp tử về 2 cặp gen = 25%

-  Ý IV đúng: Hoán vị gen xảy ra ở cả 2 giới với tần số là 40%, đem lai bố mẹ dị hợp 2 cặp gen:

 $AB/ab\times Ab/aB\to ab/ab=\mathrm{0,3}\times \mathrm{0,2}=\mathrm{0,06}\to A-,B-=\mathrm{0,5}+\mathrm{0,06}=\mathrm{0,56}\left(56\%\right).$

Chọn đáp án B

+ Tỉ lệ kiểu hình ở F₂: 9 đỏ: 6 vàng: 1 trắng $\to$ màu sắc mắt do 2 gen không alen (Aa, Bb) cùng qui định theo kiểu tương tác bổ sung. $\to$ Ý I đúng

+ Tỉ lệ kiểu hình ở F₂ phân bố không đồng đều ở 2 giới $\to$ 1 trong 2 cặp gen tương tác nằm trên NST X và Y không có đoạn tương đồng. Trong tương tác bổ sung 9: 6: 1 thì vai trò A và B như nhau nên giả sử Aa nằm trên NST thường và Bb trên NST giới tính.

 $\begin{array}{l}P:AA{X}^B{X}^B\times aa{X}^{b}Y\\ \to F_1:Aa{X}^{B}Y:Aa{X}^B{X}^b\\ \to F_2:\left(3A-:1aa\right)\left(1X^B{X}^B:1X^B{X}^b:1X^{B}Y:1X^{b}Y\right)\end{array}$

+ Nếu đem những con mắt đỏ F₂ giao phối ngẫu nhiên:

$\begin{array}{l}\left(1AA:2Aa\right)\left(1X^B{X}^B:1X^B{X}^b\right)\times \left(1AA:2Aa\right)X^{B}Y\\ \leftrightarrow \left(2A:1a\right)\left(3X^B:1X^b\right)\times \left(2A:1a\right)\left(1X^B:1Y\right)\end{array}$

$\to$ Cá thể mắt đỏ F₃:$A-X^B-=\left(1-1/3\times 1/3\right)\left(3/4\times 1+1/4\times 1/2\right)$

$\to$ Ý II đúng

+ Khi giảm phân, con đực F₁ cho tối đa 4 loại giao tử với tỉ lệ như nhau $\to$ Ý III đúng

+ F₂ không xuất hiện cái mắt trắng $\to$ Ý IV sai.

Chọn đáp án D

+ (P) dị hợp 2 cặp gen (A, a và B, b) tự thụ phấn, thu được F₁ có 10 loại kiểu gen $\to$ 2 cặp gen cùng nằm trên 1 cặp NST, tuân theo qui luật hoán vị gen

+ F₁ có: $AB/AB+ab/ab=18\%$  mà ta có $AB/AB=ab/ab\to ab/ab=9\%\to \underset{¯}{ab}=30\%$

$\to P:AB/ab\times AB/ab$

$\to$ Kiểu gen có 1 alen trội $=Ab/ab+aB/ab=\mathrm{0,2}\times \mathrm{0,3}\times 2\times 2=24\%.$

Chọn đáp án D

-  Đời P có $\left(mAA:nAa\right)$  x cây hoa trắng aa

$\to$ Đời con có 20% cây hoa trắng $\to n\times 1/2=20\%\to n=40\%$

$\to P:\mathrm{0,6}AA:\mathrm{0,4}Aa$

-  Tỉ lệ cây hoa đỏ dị hợp trong số những cây hoa đỏ ở P là $=4/10=2/5\to$  Ý I đúng.

-  Nếu đem các cây hoa đỏ (P) tự thụ phấn thì tỉ lệ kiểu hình đỏ ở F₁ sẽ là $1-\left(\mathrm{0,4}\times 1/4\right)=\mathrm{0,9}\to$  Ý II đúng

- Ý III sai do tần số alen không thay đổi, giao phối không làm thay đổi tần số alen

-  Nếu đem các cây hoa đỏ P tự thụ phấn liên tục qua 3 thế hệ thì thu được tỉ lệ cây có kiểu gen đồng hợp là $1-\left(\mathrm{0,4}/2^3\right)=\mathrm{0,95}\to$ Ý IV sai

Chọn đáp án B

-  Quy ước gen: A - không bạch tạng, a - bạch tạng; B - không bị mù màu, b - mù màu.

-  Bố mẹ bình thường sinh con bạch tạng $\to$ kiểu gen bố mẹ là Aa

-  Nam không mù màu kiểu gen X^BY

-  Xét bệnh bạch tạng:

+ 1, 4, 8, 11 có kiểu gen aa

+ 2, 5, 6, 9, 12,13 có kiểu gen Aa

-  Xét bệnh máu khó đông:

+ 2, 4, 6, 7, 10,14 có kiểu gen X^BY

+ 12 có kiểu gen X^bY

+ 1, 8 có kiểu gen X^BX^b

$\to$ Người biết chắc chắn kiểu gen là 1, 2, 4, 6, 8,12

$\to$ Ý I sai

-  Những người có thể có kiểu gen đồng hợp trội về gen qui định bạch tạng là 3, 7, 10, 14, 15

$\to$ Ý II đúng

-  Xác suất sinh con gái đầu lòng không bị bệnh trên của cặp vợ chồng 13-14 là

+ Người số (8) aaX^BX^b x (7) A-X^BY $\to$ người số 13: Aa(X^BX^B: X^BX^b)

+ Người số 10 có em gái 11 bị bạch tạng $\to$ kiểu gen (1AA : 2Aa)

+ Người số 9 có bố 4 bị bạch tạng nên có kiểu gen Aa

 $\to$ Người số 14 có kiểu gen (2/5 AA : 3/5 Aa) X^BY

+ Xét cặp vợ chồng 13 - 14:

 $Aa\left(X^B{X}^B:X^B{X}^b\right)\times \left(2/5AA:3/5Aa\right)X^{B}Y\leftrightarrow \left(1A:1a\right)\left(3X^B:1X^b\right)\times \left(7A:3a\right)\left(X^B:Y\right)$

$\to$ XS sinh con gái không bị cả 2 bệnh $=1/2\times \left(1-1/2\times 3/10\right)=\mathrm{42,5}\%$

$\to$ Ý III đúng

-  Nếu người phụ nữ số 15 kết hôn với 1 người đàn ông không bị cả 2 bệnh và đến từ một quần thể khác.

+ Người phụ nữ số 15 có kiểu gen về bệnh bạch tạng (2AA : 3Aa)

+ Cặp vợ chồng 9-10: (X^BX^B : X^BX^b) x X^BY $\to$ 15 (3X^BX^B : 1 X^BX^b)

+ Người chồng của 15 có kiểu gen (1AA : 2Aa)X^BY

$\to$ (2AA : 3Aa)(3 X^BX^B : 1X^BX^b) x (1AA : 2Aa)X^BY

$\to$ Để sinh đứa con bị cả 2 bệnh $\to$ kiểu gen của bố mẹ: AaX^BX^b x AaX^BY với xác suất: $3/5\times 1/4\times 2/3=1/10$

+ Xác suất sinh con gái bình thường:1/2 x 3/4 = 3/8

+ Xác suất sinh con trai bị 2 bệnh  1/4 x 1/ 4 = 1/16

Xác suất để cặp vợ chồng này sinh 2 con có 1 đứa con gái bình thường và 1 đứa con trai bị cả 2 bệnh là $1/10\times 3/8\times 1/16\times C_2^1=3/640\to$  Ý IV đúng.

Chọn đáp án B

-  Có 2 cặp gen và phân li độc lập cho nên từ F₁ trở đi thì sẽ có 9 kiểu gen $\to$ Ý I đúng

-  Quá trình tự thụ phấn thì sẽ làm cho tỉ lệ kiểu gen dị hợp giảm dần, tỉ lệ kiểu gen đồng hợp tăng dần $\to$ Ý II đúng

-  Quần thể tự thụ $\to$ chỉ có kiểu gen AaBb tự thụ cho đời con dị hợp tử về 2 cặp gen.

+ 0,2 AABb tự thụ F₂ cho $A-B-=\mathrm{0,2}\times 1\times 5/8$

+ 0,2 AaBb tự thụ F₂ cho$A-B-=\mathrm{0,2}\times 5/8\times 5/8$

$\to$ Trong tổng số cây thân cao, hoa đỏ ở F₂, số cây dị hợp tử về cả 2 cặp gen chiếm tỉ lệ

 $=AaBb/\left(A-B-\right)=\left[\mathrm{0,2}\times {\left(1/4\right)}^2\right]/\left[\mathrm{0,2}\times 5/8+\mathrm{0,2}\times {\left(5/8\right)}^2\right]=4/65\to$Ý III đúng

-  Ở F₃, số cây có kiểu gen dị hợp tử về 1 trong 2 cặp gen bao gồm các kiểu gen: AaBB, Aabb, aaBb, AABb chiếm tỉ lệ $=\mathrm{0,2}\times 1/8+\mathrm{0,2}\times \left(1/8\times 7/8\right)\times 2+\mathrm{0,2}\times 1/8=3/32.\to$ Ý IV đúng.

Chọn đáp án A

+ Ý (1) sai: ở bướm tằm, hoán vị gen chỉ xảy ra ở giới đực:

♂ $AB/ab$  x ♀ $AB/ab$ $\to$ phép lai cho 7 kiểu gen nếu có hoán vị.

♂ $X^d{X}^d$ x ♀ $X^{D}Y\to$ phép lai cho 2 kiểu gen.

$\to$ Số kiểu gen ở F₁ tối đa là: 7.2=14 kiểu gen

+ Ý (2) đúng: Tỉ lệ tằm kén dài, màu trắng ở $F_1:A-B=50\%+ab/ab$

$ab/ab=\mathrm{0,5}\times \mathrm{0,35}=\mathrm{17,5}\%\to A-B-=50\%+\mathrm{17,5}\%=\mathrm{67,5}\%.$

+ Ý (3) sai: Tỉ lệ tằm cái có trứng sẫm, kén bầu, màu trắng ở F₁ chiếm tỉ lệ $aa,B-,X^{d}Y=\left(\mathrm{0,25}-\mathrm{0,175}\right)\times \mathrm{0,5}=\mathrm{3,75}\%$

+ Ý (4) đúng: vì con đực luôn nở ra từ trứng màu trắng, con cái nở ra từ trứng màu sẫm.