Bộ 20 đề thi ôn luyện THPT Quốc gia môn Sinh học có lời giải năm 2022 (Đề 11)

Chọn đáp án D

Các nguyên tố C.H.P là các nguyên tố đại lượng và đa lượng, Zn là nguyên tố vi lượng.

Chọn đáp án C

Tuyến tụy sản xuất ra insulin và glucagon có vai trò điều hòa hàm lượng đường trong máu.

Chọn đáp án B

Đơn vị cấu trúc của NST là các nucleosome gồm 1 đoạn ADN dài 146 cặp nucleotide liên kết với các protein histon trong lõi.

Chọn đáp án C

Dạng đột biến làm tăng số lượng alen của một locus ngay trên một NST là đột biến lặp đoạn.

Chọn đáp án A

Các gen nằm ngoài nhân (trong ti thể và lục lạp) sẽ di truyền theo cơ chế di truyền tế bào chất hay còn gọi là di truyển theo dòng mẹ. Vật chất di truyền của con lấy từ trứng của mẹ.

Chọn đáp án A

Phép lai này là phép lai phân tích 2 cặp gen, nếu các cặp gen phân li độc lập chỉ có 2 phép lai tạo ra tỉ lệ kiểu hình 1 : 1 : 1 : 1 là AaBb x aabb và Aabb x aaBb.

Chọn đáp án A

Hai cặp gen $\frac{Ab}{aB}$ giảm phân bình thường, có hoán vị gen tạo ra tối đa 4 loại giao tử là $\underset{¯}{Ab};\underset{¯}{aB};\underset{¯}{AB}$ và  $\underset{¯}{ab}$. Trong khi cặp Dd cho 2 loại giao tử là D và d.

Tổng số ta có 4.2=8 loại giao tử tối đa.

Chọn đáp án B

Nhân tố quyết định tốc độ và chiều hướng của quá trình tiến hóa là chọn lọc tự nhiên, áp lực chọn lọc càng lớn thì tốc độ tiến hóa càng nhanh và tùy thuộc chiều hướng của quá trình chọn lọc mà quần thể sẽ tiến hóa để phù hợp với môi trường đó.

Chọn đáp án B

Trong quá trình phát sinh sự sống trên Trái đất, sự hình thành các đại phân tử như ARN, protein xảy ra trong giai đoạn tiến hóa hóa học.

Chọn đáp án C

Đơn vị tổ chức sống lớn nhất là sinh quyển.

Chọn đáp án D

Vận tốc máu trong hệ mạch chậm nhất ở mao mạch do số lượng mao mạch nhiều, tổng thiết diện của mao mạch lớn. Điều này có ý nghĩa giúp quá trình trao đổi chất giữa máu và tế bào.

Chọn đáp án C

Mã di truyền được coi là bằng chứng tiến hóa quan trọng vì mã di truyền có tính phổ biến ở tất cả các loài sinh vật, điều này cho thấy tính thống nhất của sinh giới ở cấp độ phân tử.

Chọn đáp án D

Quá trình tự sao cần: enzyme tháo xoắn, enzyme tạo mồi, ribonucleotide tạo mồi, enzyme tổng hợp ADN polymerase, đơn phân nucleotide, ADN khuôn, enzyme nối ADN ligase.

Chọn đáp án B

Đột biến không làm thay đổi khung đọc dịch mã trên mARN chính là đột biến nguyên khung hay là đột biến thay thế cặp nucleotide này thành cặp nucleotide khác, dạng đột biến này không làm thay đổi số bộ ba mã hóa do vậy không làm thay đổi khung đọc dịch mã.

Chọn đáp án D

Gen điều hòa nằm ngoài operon, mã hóa cho protein điều hòa (protein ức chế) có thể điều khiển hoạt động của operon (ý D sai); các ý A, B, C chính xác.

Chọn đáp án D

Các ý A, B, C chính xác; ý D sai vì thường biến là phản ứng thích nghi, đã là phản ứng thích nghi thì luôn có lợi cho sự sống của sinh vật.

Chọn đáp án B

Cần tối thiểu 2 phép lai:

Phép lai 1: [A-bb] $\times$[aaB-] $\to$  có [AaBb].

Phép lai 2: Cho [AaBb] tự thụ phấn, nếu đời con thu được tỉ lệ kiểu hình 9 : 3 : 3 : 1 thì 2 cặp gen phân li độc lập; nếu đời con thu được tỉ lệ kiểu hình 1: 2:1 thì 2 cặp gen di truyền liên kết.

Chọn đáp án A

Tỉ lệ cây quả bầu ở thế hệ $k=\frac{48}{1280}=\frac{3}{80}=\frac{\mathrm{0,3}}{2^3}$, do vậy số thế hệ đã trải qua là 3.

Cấu trúc di truyền của quần thể ở thế hệ thứ 3 là $\left(\mathrm{0,2}+\frac{21}{160}\right)AA:\frac{3}{80}Aa:\left(\frac{21}{160}+\mathrm{0,5}\right)aa$

Tương ứng số cây quả dài $=\left(\mathrm{0,2}+\frac{21}{160}\right).1280=424$ cây; số cây quả tròn $=\left(\frac{21}{160}+\mathrm{0,5}\right).1280=808$ cây.

Chọn đáp án D

Để sản xuất insulin trên quy mô công nghiệp, bước 1 là tách plasmid làm thể truyền và tách gen mã hóa insulin của người làm nguyên liệu; bước 2 là tạo ADN tái tổ hợp bằng enzyme cắt và enzyme nối phù hợp; bước 3 là chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận và bước 4 là phân lập dòng tế bào chứa plasmid tái tổ hợp để nuôi.

Chọn đáp án C

Xương sống của người có dạng chữ S chứ không phải chữ C; ngón chân cái của người không vuông góc với các ngón còn lại như một số loài linh trưởng khác. Bán cầu đại não phát triển và có vùng tiếng nói và chữ viết cũng như xuất hiện lồi cằm (tiếng nói); xương hàm bớt thô do thức ăn chín và mềm hơn.

Chọn đáp án B

Các loài sinh vật trong cùng một môi trường sống mà sử dụng chung nguồn sống gọi là hiện tượng trùng lặp toàn phần hoặc một phần ổ sinh thái dinh dưỡng, mối quan hệ giữa chúng là mối quan hệ cạnh tranh. Để tồn tại thì xu hướng chung là các loài sẽ phân li ổ sinh thái.

Chọn đáp án D

Các con sâu sống trên tán lá và các cây gỗ trong rừng mưa nhiệt đới là hình thức phân bố ngẫu nhiên.

Chọn đáp án D

I. Đúng, con mồi là bậc dinh dưỡng trước thường có số lượng nhiều hơn vật ăn thịt.

II. Sai, tốc độ tăng kích thước quần thể của quần thể con mồi nhanh hơn vật ăn thịt.

III. Đúng, con mồi thường biến động trước vật ăn thịt và ảnh hưởng đến sự biến động kích thước quần thể vật ăn thịt.

IV. Đúng, như đã phân tích ở ý trên.

Chọn đáp án D

Đồ thị 1, từ chưa có quần xã đến quần xã ổn định ® diễn thế nguyên sinh; Đồ thị II từ quần xã ổn định bị giảm, tăng dần và ổn định ở một mức mới ® diễn thế thứ sinh; Đồ thị III, sự tăng trưởng từ con số 0, đạt cực đại rồi suy giảm về con số 0, là sự biến thiên quần xã sinh vật điển hình trên các xác chết, đó là diễn thế phân hủy.

Chọn đáp án C

Các ý I; III và IV phù hợp với sự phát triển bền vững; ý II không phù hợp vì khai thác triệt để các nguồn tài nguyên phục vụ con người sẽ dẫn đến cạn kiệt và đời sau sẽ hết tài nguyên để sống và phát triển.

Chọn đáp án C

A. Sai, các loại lá không có màu xanh như rau rền, huyết dụ... vẫn có thể quang hợp. Chúng có diệp lục, có điều các sắc tố khác có hàm lượng lớn hơn nên át màu xanh của lá.

B. Sai, $C{O}_2$ là nguyên liệu cho quang hợp nhưng là sản phẩm của quá trình hô hấp.

D. Sai, oxy là sản phẩm phụ chứ không phải là sản phẩm chính, nó được đưa ra ngoài qua lỗ khí, một phần được sử dụng cho hô hấp.

Chọn đáp án A

Bước 1: Pha loãng 10 lần; bước 2 pha loãng 100 lần; bước 3 pha loãng 5 lần;

Số lần pha loãng từ dung dịch gốc $=10\times 100\times 5=5000$ lần. Số tế bào trong 1 ml dung dịch gốc $=17\times 5000=85000$ tế bào.

Chọn đáp án C

A. Đúng, ♂Aa $\times$♀Aa  $\to$ 1AA  : 2Aa : 1aa, ở giới đực tỉ lệ 3 có sừng : 1 không sừng; ở giới cái 1 có sừng: 3 không sừng; tỉ lệ chung 1 có sừng : 1 không sừng.

B. Đúng, như ý A đã nói; cừu đực có tỉ lệ 3 có sừng : 1 không sừng.

C. Sai, như ý A đã phân tích ở cừu cái sẽ có tỉ lệ 1 có sừng : 3 không sừng.

D. Đúng, phép lai ♂AA $\times$♀aa $\to$ 100%Aa, ở đực có sừng và ở cái không sừng nên tỉ lệ là 1 : 1

Chọn đáp án B

I. Đúng, số loại kiểu gen tối đa trong quần thể $=\frac{3.2\left(3.2+1\right)}{2}+3.2=27$ kiểu gen.

II. Đúng, số kiểu giao phối tối đa trong quần thể $=\frac{3.2\left(3.2+1\right)}{2}\times 3.2=126$

III. Sai, số kiểu gen dị hợp cả 2 locus ở cái $=\frac{3.2\left(3.2+1\right)}{2}-3.2$ (đồng hợp 2 cặp gen) – 3.1 (dị hợp locus 2) – 3.2 (dị hợp locus 1) = 6

IV. Đúng, số kiểu gen dị hợp ít nhất 1 locus ở con cái $=\frac{3.2\left(3.2+1\right)}{2}-3.2=15$

Chọn đáp án D

Tỉ lệ lai phân tích 1 đỏ : 3 trắng ® tương tác 9 : 7

I. Sai, tỉ lệ cây đồng hợp các cặp gen $=\frac{1}{2}\times \frac{1}{2}=\frac{1}{4}$

II. Đúng, xác suất cần tìm $={\left(\frac{9}{16}\right)}^3.{\left(\frac{7}{16}\right)}^1.C_4^1=\mathrm{31,1}\%$

III. Đúng, các cây tự thụ cho đời sau toàn bộ hoa đỏ là AABB chiếm tỉ lệ $\frac{1}{4}\times \frac{1}{4}=\frac{1}{16}=\mathrm{6,25}\%$

IV. Sai, trong số các cây hoa trắng $\left(\frac{1}{7}AAbb:\frac{2}{7}Aabb:\frac{2}{7}aaBb:\frac{1}{7}aaBB:\frac{1}{7}aabb\right)$, tỉ lệ giao tử tạo ra $\left(\frac{2}{7}Ab:\frac{2}{7}aB:\frac{3}{7}ab\right)$, tỉ lệ cây hoa đỏ đời con $=\frac{2}{7}\times \frac{2}{7}\times 2=\frac{8}{49}=\mathrm{16,32}\%$.

Chọn đáp án B

Cây cao, đỏ (P) tự thụ được cây thấp, trắng nên cây (P) dị hợp 2 cặp gen. Tỉ lệ tạo ra là 66 : 9 : 9 : 16 không phù hợp với tỉ lệ phân li độc lập mà là tỉ lệ của hoán vị gen.

Quy ước A thân cao, a thân thấp; B hoa đỏ, b hoa trắng.

Nhận thấy ở đời con $\frac{ab}{ab}=16\%=\mathrm{0,4}\underset{¯}{ab}\times \mathrm{0,4}\underset{¯}{ab}\to$ tỉ lệ giao tử $\underset{¯}{AB}=\underset{¯}{ab}=\mathrm{0,4};\underset{¯}{Ab}=\underset{¯}{aB}=\mathrm{0,1};f=20\%$

I. Đúng, tỉ lệ cao, đỏ thuần chủng $=\mathrm{0,4}\underset{¯}{AB}\times \mathrm{0,4}\underset{¯}{AB}=16\%$

II. Đúng, thân cao, hoa đỏ có 5 kiểu gen quy định gồm $\frac{AB}{AB};\frac{AB}{Ab};\frac{AB}{aB};\frac{AB}{ab};\frac{Ab}{aB}$

III. Đúng, trong số các cây thân cao, trắng ở $F_1\left(9\%\right)$, cây thuần chủng $=\mathrm{0,1}\underset{¯}{Ab}\times \mathrm{0,1}\underset{¯}{Ab}=1\%$. Tỉ lệ cần tìm $=\frac{1}{9}$

IV. Đúng, cây thân cao, hoa trắng ở $F_1$ có các kiểu gen $\frac{Ab}{Ab};\frac{Ab}{ab}$, các cây này tự thụ đời sau sẽ tạo ra 3 loại kiểu gen.

Chọn đáp án B

Bước 1. Xác định xác suất các bộ ba tạo ra:

$AAA={\mathrm{0,8}}^3>AAU=AUA=UAA$(bộ ba kết thúc) $={\mathrm{0,8}}^2\mathrm{.0,2}>AUU=UAU=UUA={\mathrm{0,8.0,2}}^2>$$UUU={\mathrm{0,2}}^3$

Có 8 bộ ba, 1 bộ kết thúc, còn lại 7 bộ ba mã hóa cho 6 axit amin nên có hiện tượng thoái hóa mã di truyền của 2 bộ ba cùng mã hóa cho 1 axit amin.

AUA và AUU cùng mã hóa cho Ile sẽ có tỉ lệ lớn thứ 2 sau AAA mã hóa cho Lys; AAU mã hóa cho Asn; UUU mã hóa cho Phe. AUU và UUA mã hóa cho Tyr và Leu, chưa chính xác mã nào mã hóa cho axit amin nào.

Dựa trên các phân tích trên chỉ có phương án B chính xác.

Chọn đáp án B

Cây dị hợp 2 cặp gen AaBb khi xử lí conxisin tạo ra kiểu gen AAaaBBbb, cây này đem lai với cây lưỡng bội có kiểu hình hoa trắng, quả chua có kiểu gen aabb. Tách riêng từng phép lai:

$AAaa\times aa\to \left(\frac{1}{6}AA:\frac{4}{6}Aa:\frac{1}{6}aa\right)\times 100\%a\to \left(\frac{5}{6}A--:\frac{1}{6}aaa\right)$, tỉ lệ kiểu hình 5 đỏ : 1 trắng.

$BBbb\times bb\to \left(\frac{1}{6}BB:\frac{4}{6}Bb:\frac{1}{6}bb\right)\times 100\%b\to \left(\frac{5}{6}B--:\frac{1}{6}bbb\right)$, tỉ lệ kiểu hình 5 ngọt: 1 chua.

Tỉ lệ chung $\left(5:1\right)\left(5:1\right)=25:5:5:1$

Chọn đáp án B

Mô hình tương tác 9A-B- (đỏ) : 3A-bb (vàng) : 4(3aaB- + 1aabb) (trắng).

Cây hoa đỏ dị hợp 2 cặp gen AaBb $\times$ AaBb $\to$: 9A-B- (đỏ) : 3A-bb (vàng) : 4(3aaB- + 1aabb) (trắng).

A. Đúng, tỉ lệ đồng hợp về cả 2 cặp gen $=\frac{1}{2}\times \frac{1}{2}=\frac{1}{4}$

B. Sai, tỉ lệ kiểu hình hoa đỏ chiếm $\frac{9}{16}=\mathrm{56,25}\%$

C. Đúng, tỉ lệ cây hoa đỏ đồng hợp về cả 2 cặp gen $=\frac{1}{4}AA\times \frac{1}{4}BB=\frac{1}{16}$. Tính riêng trong số các cây hoa đỏ, tỉ lệ này là $\frac{1}{16}:\frac{9}{16}=\frac{1}{9}$

D. Đúng, để tự thụ phấn cho tỉ lệ 9 : 3 : 4 thì cơ thể hoa đỏ đó phải dị hợp 2 cặp gen, tỉ lệ dị hợp 2 cặp gen $=\frac{1}{2}Aa\times \frac{1}{2}Bb=\frac{4}{16}$

Trong số các cây hoa đỏ, tỉ lệ cây dị hợp 2 cặp gen$=\frac{4}{16}:\frac{9}{16}=\frac{4}{9}=\mathrm{44,44}\%$

Chọn đáp án C

I. Đúng, giao tử $A\underset{¯}{bd}=15\%;\underset{¯}{bd}=15\%:50\%=30\%>25\%$ do $\underset{¯}{bd}$vậy  là giao tử liên kết, kiểu gen dị hợp tử đều.

II.Sai, giao tử mang 3 alen trội $A\underset{¯}{BD}=A\underset{¯}{bd}=15\%$.

III.Đúng, hoán vị gen $=\left(\mathrm{0,5}-\mathrm{0,3}\right)\times 2=40\%$.

IV.Sai, tỉ lệ cần tìm $=\mathrm{0,5}\left({\mathrm{0,3}}^2.2+{\mathrm{0,2}}^2.2\right)=13\%$.

Chọn đáp án B

Kiểu gen $F_1 :\frac{BV}{bv}{X}^D{X}^d$  và $\frac{BV}{bv}{X}^{D}Y$ 

$\to F_1$ giao phối với nhau, $F_2$ có tỉ lệ kiểu hình $\frac{Bv}{-v}{X}^D{X}^{-}=\mathrm{2,5}\%$

Do vậy $\left[B-vv\right]=\mathrm{2,5}\%:50\%=5\%\to \frac{bv}{bv}=20\%=\mathrm{0,5}\underset{¯}{bv}\times \mathrm{0,4}\underset{¯}{bv}$.

I.Sai, có $7\times 4=28$ kiểu gen.

II.Đúng, tỉ lệ cần tìm $=\left(\mathrm{0,5}+\mathrm{0,2}\right)\mathrm{.0,75}=\mathrm{52,5}\%$.

III. Đúng, phép lai $\frac{BV}{bv}{X}^D{X}^d\times \frac{bv}{bv}{X}^{d}Y$ với tần số hoán vị 20%, tỉ lệ $\frac{Bv}{bv}{X}^D{X}^d=\mathrm{0,1}\times \mathrm{0,25}=\mathrm{2,5}\%$

IV. Sai, vì ruồi đực không có hoán vị nên loại ruồi cái thân xám, cánh dài, mắt đỏ chiếm 25%.

Chọn đáp án C

Vì quần thể cân bằng và từ tỉ lệ kiểu hình dễ dàng tìm ra được $c_3=\mathrm{0,2};c_2=\mathrm{0,4};c_1=\mathrm{0,1}$ và cuối cùng $C=\mathrm{0,3}$.

I. Đúng, các cá thể lông xanh mực có 4 kiểu gen: $CC;C{c}_1;C{c}_2$ và $C{c}_3$. Vì vậy, trong số các cá thể lông xanh mực thì tần số $c_1=\mathrm{0,3.0,1}:\mathrm{0,51}=\frac{1}{17}$.

II. Sai,  $C=\left(\mathrm{0,09}+\mathrm{0,03}+\mathrm{0,12}+\mathrm{0,06}\right)/\mathrm{0,51}=\frac{10}{17}\to$ Số cá thể lông xanh mực thuần chủng $={\left(\frac{10}{17}\right)}^2$.

III. Sai, trong số các cá thể còn lại, tần số alen $C=\frac{5}{16}$. Tỉ lệ cần tìm $=\frac{25}{256}$.

IV. Sai, trong các cá thể còn lại tần số alen $c_1=\frac{1}{29}$. Tỉ lệ cần tìm $=\frac{1}{841}$.

Chọn đáp án D

I. Sai, chỉ có thể xác định được kiểu gen của 9 người trong phả hệ.

II. Đúng, xác suất để sinh con không bị bệnh thứ nhất $=\frac{5}{6}$; xác suất để sinh con không bị bệnh thứ 2 $=\frac{5}{6}$.

Xác suất sinh con bị cả 2 bệnh là $\frac{1}{6}\times \frac{1}{6}=\frac{1}{36}$.

III. Đúng, xác suất để con chỉ bị một bệnh $=\frac{5}{6}\times \frac{1}{6}\times 2=\frac{5}{18}$.

IV. Đúng, xác suất để sinh con gái không bị bệnh $=\frac{1}{2}\times \frac{5}{6}\times \frac{5}{6}=\frac{25}{72}$.