Bộ 20 đề tham khảo thi vào lớp 10 môn Văn TP.HCM năm 2025-2026 có đáp án - Đề số 7

Cho đoạn văn bản sau:

Thiên nhiên ưu ái nước Pháp quá. Khi mà hướng dương ngả vàng úa thì màu xanh
miên man của những cánh đồng nho đã phá tan cái chông chênh của đường quốc lộ. Trên
đỉnh đồi, rừng thông phủ một lớp mũ xanh tươi, mát mắt. Dưới chân đồi, cánh đồng nho
phủ áo. Những dãy núi Pyrenee bỗng chốc biến thành lũ yêu tinh cây tỉnh nghịch. Trời ơi
sao mà xanh thế, xanh quá, xanh mát, xanh mượt. Trong cái màu xanh xao ấy, tôi cảm
giác thấy mùi có nồng nồng, ngai ngái mỗi sớm mai khi bị cất tía. Những lúc ấy, tôi có hơi nhộn lòng, nhớ lại những chiều mình đạp xe chạy mưa với lũ bạn. Đất ở đâu cũng có vị đó, không cứ gì đất quê tôi, quê người. Ở những vùng đất mới, tôi đến đến, đi đi, cười nói với người quen, kẻ lạ. Tôi nghĩ mình không thể như Scarlet O’hara yêu đất đai còn hơn con người. Đất lạ chưa thể hóa quê hương, nhưng cũng thân thuộc, cũng khiến khi rời xa, tôi nhức nhối trong tim.

(...) Xe đã đi được 30 phút, 1/40 chặng đường. Xe đã đi được 2 giờ, 1/10 chặng đường. Xe đã đi được 4 giờ, 1/5 chặng đường. Thời gian trôi vèo vèo, 20 giờ sẽ chỉ là khoảnh khắc nếu tôi biết cách tiêu khiển. 20 năm còn trôi qua chỉ như tích tắc, huống chỉ 20 giờ. 20 năm trước, trong những ngày này, tôi lần đầu tiên đi học. Tôi lần đầu tiên được cầm cuốn sách, đọc những chữ đầu tiên. Tôi hào hứng học hành để đọc được báo cho ông, viết được thư cho bố, để được mẹ khen. Chỉ một cái nháy mắt, tôi rời khỏi yên sau xe mẹ, tôi ngồi trên chuyến xe bus này, chẳng còn hào hứng với học hành. Với mẹ, tôi vẫn như đứa trẻ ngày nào, hào hứng cắp cặp sách xanh lá in hình hai chú gấu.

Mặt trời rực như cái bóng đèn Rạng Đông. Bầu trời chia hai lớp màu rõ ràng, xanh
nhạt và vàng chói. Có cái màu gì đó giao thoa như là màu vàng cam nhạt lẩn khuất sau
những đám mây xám. Mặt trăng bàng bạc cũng đã lên ở phía bên kia bầu trời, tạo nên đối xứng động. Trong mắt phải tôi là mặt trăng tròn xoe ngày giữa tháng, trong mắt trái là màu vàng rực rỡ của mặt trời hạ san. Trên không trung những chiếc dù lượn kẻ sọc bầu trời. Hai kẻ ưa mạo hiểm đang thách thức độ cao. Thật tuyệt, tôi ước mình cũng được lượn bay trong khoảng không như thế. Tôi sẽ bay hướng về phía mặt trời, tay với lấy mặt trăng. Trăng tròn xoe, chỉ còn hai ngày nữa là Trung thu. Bố mẹ tôi đã ngồi cắt bánh ăn. Em trai tôi có lẽ đang bận bịu tổ chức cùng lũ bạn. Tôi không buồn. Tôi hạnh phúc.

(Trích Chuyến xe 20 giờ, Mai Thanh Nga)

a. Xác định thể loại văn bản của đoạn trích trên. (0,5 điểm)

b. Trong đoạn trích, chi tiết nào thể hiện rõ nỗi nhớ quê hương của nhân vật “tôi”? (0,75
điểm)
c. Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: "Trời ơi sao mà
xanh thế, xanh quá, xanh mát, xanh mượt.” (0,75 điểm)

d. Nhân vật “tôi” trong đoạn trích có sự đối chiếu giữa những kỷ niệm quê hương và
hành trình hiện tại. Em hãy phân tích và rút ra thông điệp về ý nghĩa của ký ức và sự
gắn bó với cội nguồn. (1,0 điểm)

Em hãy viết một đoạn văn nghị luận văn học (khoảng 200 chữ) phân tích đoạn trích
từ tác phẩm Chuyến xe 20 giờ của Mai Thanh Nga để thấy rõ sự thành công của tác giả
trong việc thể hiện tâm trạng của nhân vật “tôi” khi rời xa quê hương, và tình cảm gắn
bó sâu sắc với những kỷ niệm tuổi thơ.

Trong thế giới hiện đại, nhanh chóng và đầy thay đổi, nỗi nhớ quê hương trở thành
một cảm xúc mạnh mẽ trong lòng mỗi con người. Dù bạn đang sống xa nhà hay chỉ mới
rời bỏ không lâu, nỗi nhớ này luôn như một lời ru dịu dàng, giúp chúng ta nhớ về những
giá trị cốt lõi và những kỷ niệm đáng quý.

Nỗi nhớ quê hương không chỉ đơn thuần là cảm xúc về một địa điểm, mà còn là tâm tư về mảnh đất mà chúng ta sinh ra, nơi có cha mẹ, tổ tiên và những truyền thống lâu đời. Mỗi lần quay trở về, chúng ta cảm nhận sự gắn kết mạnh mẽ với không gian sống, môi trường, và nhất là những con người thân yêu.

(Theo baothaibinh.com.vn, Nỗi nhớ quê hương:

Khát khao mênh mang trong tâm hồn)

Qua đoạn trích, em hãy phân tích mối quan hệ giữa nỗi nhớ quê hương và ý thức
giữ gìn truyền thống, cội nguồn của mỗi con người. Liên hệ với vai trò của quê hương
trong việc định hình nhân cách và giá trị sống.

Em hãy tưởng tượng mình là một du học sinh sống xa quê, viết một bài nghị luận
xã hội gửi về quê nhà với chủ đề: “Tình yêu quê hương - Động lực để người trẻ tìm về cội
nguồn”.
Qua đó, em hãy nêu lên ý nghĩa của việc dù sống ở xa nhưng tình yêu quê hương
vẫn luôn là nguồn động viên mạnh mẽ giúp người trẻ không quên nguồn cội.