Bộ 20 đề tham khảo thi vào lớp 10 môn Văn TP.HCM năm 2025-2026 có đáp án - Đề số 17

Cho đoạn văn bản sau:

“Ôi phương Đông là phương Đông, phương Tây là phương Tây, và hai bên sẽ chẳng thể bao giờ gặp nhau,

Cho đến khi Đất Trời có mặt tại Tòa phán xử tối cao của Thượng Đế;

Nhưng sẽ chẳng có Đông cũng chẳng có Tây, chẳng có Ranh giới, chẳng có Giống nòi,  cũng chẳng có Sinh sôi,

Khi hai người đàn ông mạnh mẽ đứng đối diện nhau, dù họ đến từ những nơi tận cùng của Trái đất!”

(Trích Khúc ca Đông - Tây, R.Kipling)

a. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên. (0,5 điểm)

b. Theo đoạn thơ, điều kiện nào khiến cho phương Đông và phương Tây có thể xóa nhòa mọi khác biệt? (0,75 điểm)

c. Phân tích tác dụng của việc sử dụng hình ảnh tương phản giữa Đông và Tây trong đoạn thơ trên. (0,75 điểm)

d. Theo em, thông điệp chính mà đoạn thơ trên muốn truyền tải là gì? (1,0 điểm)

Dựa vào đoạn thơ trong tác phẩm Khúc ca Đông - Tây của R. Kipling, em hãy viết một đoạn văn nghị luận văn học (khoảng 200 chữ), trình bày cảm nhận về tư tưởng nhân văn được thể hiện trong đoạn thơ.

(...) Tôi nghĩ, mọi kết giao cần dựa trên nền tảng là sự tôn trọng. Nhưng để tôn trọng được sự khác biệt thì phải thấu hiểu. Hầu như chẳng ai đủ thông thái để hiểu hết lý do vì sao từng người quanh mình lại suy nghĩ như thế, cư xử như thế. Đôi mắt có tinh tường đến đâu thì cũng khó giúp con người thấu suốt mọi vấn đề. Chưa kể có nhiều chuyện không thể bằng mắt mà nhìn ra được. Vậy cớ gì chúng ta lại cứ áp đặt người khác, bắt họ nhất nhất theo ý mình?

Nếu ta hiểu xã hội là tổng hòa của mọi khác biệt thì có lẽ sẽ dễ dàng chấp nhận hơn. Bằng vốn sống đã tích lũy được qua năm tháng, bản thân mỗi người đều hiểu được mình là ai, muốn gì, lựa chọn ra sao để dù nhỏ bé đến đâu vẫn giữ được trọn vẹn giá trị bản thể. Tôi thích những người dám khác biệt. Có được bản lĩnh ấy là vô cùng đáng quý. Tất nhiên, dám khác biệt không phải là cố trở nên lập dị để đi ngược với số đông mà là can đảm sống đúng với hệ giá trị mà bản thân mình đã lựa chọn ngay từ đầu. Bây giờ, khi đứng trước những suy diễn, xét nét, tôi cũng không còn quá bận tâm tìm cách thanh minh; cũng không vì cả nể mà gượng ép mình phải thay đổi để làm vừa lòng người khác. Tôi bỗng nhớ tới một thông điệp, đại ý là hãy trả mỗi người về với giá trị vốn có của họ. Để mỗi người được là chính mình. Không nên vội vàng phán xét hay xoi mói vì nếu cứ mang tâm thế ấy đi vào đời sống thì rốt cuộc chỉ tạo ra nguồn năng lượng tiêu cực mà thôi.

(Trích Tôn trọng sự khác biệt, Lữ Hồng)

Trong đoạn trích, tác giả Lữ Hồng nhấn mạnh nền tảng nào là quan trọng trong mọi kết giao? Vì sao tác giả cho rằng “dám khác biệt là vô cùng đáng quý”?

Trong một thế giới ngày càng đa dạng và phức tạp như hiện nay, việc chúng ta gặp gỡ và giao tiếp với những người có lối sống, quan điểm và giá trị khác biệt là điều không thể tránh khỏi. Vậy làm sao để chúng ta sống hòa hợp, biết cách tôn trọng sự khác biệt mà vẫn giữ được bản sắc cá nhân?

Từ nội dung đoạn trích trong phần ngữ liệu và những suy nghĩ riêng, em hãy viết một bài văn nghị luận xã hội để trả lời cho câu hỏi trên.