Bộ 20 đề tham khảo thi vào lớp 10 môn Văn TP.HCM năm 2025-2026 có đáp án - Đề số 1

Cho đoạn văn bản sau:

Lược dẫn: Câu chuyện kể về một giấc mơ của một bạn trẻ. Trong giấc mơ ấy, bạn trẻ chuẩn bị rời xa cõi đời, linh hồn của bạn trẻ ấy được Thiên sứ dẫn đi khi cận kề cái chết. Qua cuộc hành trình đến các nơi thân thuộc, nhân vật chính được sống lại những khoảnh khắc cuối cùng với gia đình, trường học, và người thân yêu. Trước khi linh hồn này được đưa về thiên đàng, Thiên sứ trao cho nhân vật cơ hội để thực hiện một điều ước cuối cùng.

(...) Thiên sứ lại bay lên, đưa tôi lướt qua những áng mây, người nói: “Thời gian sắp hết rồi, ta chỉ có thể đưa con đến một nơi nữa thôi, con muốn đi đâu?”. Suy nghĩ một lát, tôi thấy rằng, có một nơi mà không đến, mình sẽ thấy hối tiếc. Tôi rủ rỉ vào tai thiên sứ. Người bay lên thật cao, bay qua cánh đồng và dòng sông chảy xiết, đến một ngọn đồi cao và có nhiều cây cối. Thiên sứ hỏi: “Tại sao con lại muốn ta đưa con đến nơi này”. Tôi thở dài đáp: “Ngọn đồi này là niềm mơ ước của con. Quả thật con cũng hơi nhát gan, con rất sợ độ cao, tuy muốn được đứng ở nơi này, nhưng con đã luôn sợ hãi và chưa bao giờ dám thử thách bản thân. Bây giờ con đã làm được rồi”. Hương thơm của hoa cỏ mùa xuân quyện với hương vị của quê hương như càng làm cho tôi yêu thêm nơi này. Đứng trên đồi cao tôi nhìn về nhà tôi, nhìn về trường học và những cánh đồng bát ngát, tôi nhìn về những nơi tôi đã từng đi qua và cả những nơi tôi chưa bao giờ đặt chân đến. Tôi mỉm cười mãn nguyện vì tôi đã được nhìn thấy tất cả. Thiên sứ đưa tôi lên cao, cao hơn những vì sao. Người hỏi tôi: “Có lạnh không?”. “Ấm lắm ạ!”, tôi trả lời.

Thiên sứ nói tiếp: “Vậy con còn tâm nguyện gì chưa thực hiện được, hãy nói đi ta sẽ giúp cho”. “Bây giờ con đã mãn nguyện lắm rồi, không còn muốn gì thêm ạ! Nếu có thể, Người hãy mang lại hạnh phúc cho cha mẹ con, bạn bè và những người thân của con, những người con yêu quí nhất trên cõi đời này!” Toàn thân tôi cảm thấy nhẹ nhàng hơn, nước mắt chợt trào ra, hai khóe mắt tôi trĩu nặng và nhòe đi giữa muôn vàn ánh sao...

(Trích Thiên sứ, Khuê Cẩm)

a. Xác định ngôi kể và tình huống truyện trong đoạn trích trên. (0,5 điểm)

b. Theo em, tại sao nhân vật “tôi” lại không mong ước thêm điều gì cho bản thân mà chỉ mong điều tốt đẹp cho người thân? (0,75 điểm)

c. Câu văn: “Nếu có thể, Người hãy mang lại hạnh phúc cho cha mẹ con, bạn bè và những người thân của con, những người con yêu quí nhất trên cõi đời này!” thuộc kiểu câu gì? Nêu tác dụng của kiểu câu đó trong bối cảnh đoạn trích. (0,75 điểm)

d. Theo em, chi tiết Thiên sứ trao cho nhân vật “tôi”cơ hội thực hiện một điều ước cuối cùng có ý nghĩa gì trong việc khắc họa nội dung của câu chuyện? (1,0 điểm)

Em hãy viết một đoạn văn nghị luận văn học (khoảng 200 chữ) nêu lên cảm nghĩ của bản thân sau khi đọc đoạn trích trong tác phẩm Thiên sứ của Khuê Cẩm.

Nhiều người sợ cho đi là mất mát, là thiệt thòi. Nhưng khi cho đi, nghĩa là tự chúng ta diệt sự tham lam, ích kỷ của chính mình - sự tham lam khiến chúng ta bị cô lập, mất đi sự gắn bó với cộng đồng.

Cho đi còn đem đến niềm vui cho người nhận, họ sẽ cảm thấy phấn chấn hơn trong cuộc sống này, có một tia hi vọng trong đời.

Đặc biệt là bạn sẽ cảm thấy có một nguồn hạnh phúc rất lớn sau hành động cho đi - một điều gì đó ý nghĩa, một cảm giác nhẹ nhàng, thanh thản bao trùm trong tâm hồn của mình.

Người xưa có câu “Thi ân bất cầu báo”. Bạn đừng đặt mong mỏi gì khi cho đi, đừng đòi hỏi người khác sẽ biết ơn và trả lại những gì họ đã nhận lại từ bạn – những ý nghĩ ấy sẽ khiến bạn cảm thấy nặng nề, luôn mang tia hy vọng và sẽ dễ thất vọng khi mong mỏi không thành sự thật.

Đó còn là hành động cho đi có toan tính - tương ứng là niềm hạnh phúc bạn nhận được không trọn vẹn, đủ ý nghĩa thuần khiết của nó.

(Theo giadinh.suckhoedoisong.vn, Tam Nguyên, Ngọc Hà)

Tác giả đoạn trích trên cho rằng: “khi cho đi, nghĩa là tự chúng ta diệt sự tham lam, ích kỷ của chính mình”. Theo em, quan điểm này có ý nghĩa như thế nào trong cuộc sống hiện nay?

Trong thời đại hiện nay, một số bạn trẻ cho rằng: Nếu chỉ cho đi mà không mong nhận lại, con người sẽ dần mất động lực để cống hiến và nỗ lực lâu dài. Vì vậy, các bạn ấy luôn đặt ra điều kiện hoặc mong muốn được đáp lại sau mỗi lần cho đi. Liệu đây có phải là một suy nghĩ đúng đắn?

Từ văn bản trên và những suy nghĩ riêng, em hãy viết một bài nghị luận xã hội đối thoại với các bạn ấy về chủ đề: “Hạnh phúc thực sự là cho đi mà không mong cầu nhận lại”.