Bộ 15 Đề tham khảo thi vào lớp 10 môn Ngữ văn năm 2025 có đáp án - Đề 2

Đọc văn bản sau:

CHIỀU THU QUÊ HƯƠNG

          Chiều thu trong, lá trúc vờn đẹp quá.

          Lá mía xanh nhung quạt vào mái rạ

          Tiếng lao xao như ai ngả nón chào.

          Hoa mướp cuối mùa vàng rực như sao,

          Giếng trong lẻo, trời xanh in thăm thẳm.

          Chiều thu quê hương sao mà đằm thắm!

          Tôi bước giữa vườn, bạn với hàng cau

          Hút nắng tơ vàng như những đài cao

          Đứng lồng lộng, thu tiếng chiều vàng rợi.

          Vồng khoai lang xòe lá ra nằm sưởi

          Cùng với gà mẹ xòe cánh ấp con.

          Ở trước sân nhà mấy đống gạch son,

          Hố vôi trắng nằm đợi ngày xây dựng.

          Trời thu trong em bé cười má ửng;

          Như cây sai mẹ đứng giữa chùm con.

          Chiều thu vàng vàng rực cả tâm hồn

          Của đất nước đang bồi da thắm thịt.

          Gió biển mặn thổi về đây tha thiết;

          Những con chim phơi phới cánh, chiều thu

          Náo nức như triều, êm ả như ru…

(Huy Cận, Chiều thu quê hương, in trong tập thơ Trời mỗi ngày lại sáng, 1958)

* Ghi chú: Huy Cận sáng tác “Chiều thu quê hương” năm 1958. Bài thơ toát lên vẻ đẹpnên thơ, yên bình của buổi chiều thu khi miền Bắc đã sạch bóng quân thù.

Chỉ rõ cách gieo vần chân trong bốn câu thơ đầu.

Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của yếu tố miêu tả trong việc khắc họa vẻ đẹp quê hương ở đoạn thơ:

          Đứng lồng lộng, thu tiếng chiều vàng rợi.

          Vồng khoai lang xòe lá ra nằm sưởi

          Cùng với gà mẹ xòe cánh ấp con.

          Ở trước sân nhà mấy đống gạch son.

Từ hoàn cảnh ra đời của bài thơ, em hiểu như thế nào về ý nghĩa của hai câu thơ “Chiều thu vàng vàng rực cả tâm hồn/ Của đất nước đang bồi da thắm thịt.”?

Biện pháp tu từ so sánh trong hai câu thơ “Những con chim phơi phới cánh chiều thu/Náo nức như triều, êm ả như ru…” mang lại hiệu quả nghệ thuật gì trong việc biểu hiện tình cảm, cảm xúc của tác giả?

Bài thơ gợi ta nhớ đến những khoảnh khắc bình yên trong cuộc sống. Em hãy chia sẻ một khoảnh khắc như vậy và nêu ý nghĩa của khoảnh khắc đó đối với em?

Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích sáu dòng thơ đầu của văn bản “Chiều thu quê hương” trong phần đọc hiểu.

Quê hương đất nước không chỉ có những ngày yên bình mà còn phải đối mặt với những khó khăn, thử thách đến từ chiến tranh, thiên tai,…Sau cơn bão Yagi vừa qua, người dân đang phải gồng mình với bao mất mát, đau thương. Hãy viết bài văn nghị luận khoảng 400 chữ để trả lời cho câu hỏi “Làm thế nào để những vùng quê bão lũ sớm trở lại bình yên?”.