Bộ 15 Đề tham khảo thi vào lớp 10 môn Ngữ văn năm 2025 có đáp án - Đề 15
7 câu hỏi
Người viết đã kết hợp hài hoà giữa nhận xét, đánh giá chủ quan với việc trình bày những thông tin khách quan về tác giả, tác phẩm.
- Trình bày thông tin khách quan: cảnh sắc mùa thu, một cảnh “trong” và “tĩnh” gần như tuyệt đối, nước trong veo, trời xanh ngắt, khách vắng teo.
- Nhận xét, đánh giá chủ quan: cảm hứng của nhà thơ hoàn toàn đắm chìm..., Giác quan của nhà thơ cực kì tinh nhạy và phải hết sức chăm chú thì mới nhận ra được những biểu hiện nhỏ nhặt, tinh vi chỉ làm tôn thêm cho cái “trong” và “tĩnh” của một khung cảnh đầy màu sắc.Trong văn bản, để làm rõ ý tưởng Nguyễn Khuyến hoàn toàn không hứng thú với việc câu cá mà chỉ đắm mình vào khung cảnh thiên nhiên, tác giả bài viết đã đưa ra các lí lẽ và phân tích các bằng chứng trong bài thơ Thu điếu:
- Cách Nguyễn Khuyến gọi cái ao là “ao thu” và tính chất “lạnh lẽo” khiến chiếc ao ấy không thích hợp cho việc câu cá.
- Cảm hứng của nhà thơ hoàn toàn đắm chìm trong cảnh sắc mùa thu, phải hết sức tập trung, chăm chú mới nhận ra được những biểu hiện nhỏ nhặt, tinh vi của khung cảnh...
- Thái độ hờ hững với việc câu cá mà Nguyễn Khuyến bộc lộ ở câu thơ cuối.phục.
Tham khảo gợi ý cho ý kiến đồng tình với lựa chọn của Nguyễn Khuyến:
- Nguyễn Khuyến từ quan không phải vì trốn tránh trách nhiệm với nhân dân, đất nước mà để phản đối triều đình nhà Nguyễn bất lực, chấp nhận sự xâm lược và đô hộ của thực dân Pháp.
- Nguyễn Khuyến từ quan khi tuổi chưa già, lại đang rất thuận lợi trên con đường làm quan nên lựa chọn của ông thể hiện khí tiết thanh cao của một con người giàu lòng tự trọng, không màng danh lợi, không ham vinh hoa phú quý; nặng lòng với nhân dân, đất nước,...a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn:
– Hình thức: Một đoạn văn, thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, hỗn hợp, móc xích hoặc song hành.
– Dung lượng: Khoảng 200 chữ.c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận:
Đoạn văn cần đảm bảo cấu trúc, dung lượng, tính mạch lạc, liên kết,... và nêu được các ý cơ bản sau:
- Cảm nghĩ về giá trị nội dung của bài thơ:
+ Vẻ đẹp của nhân vật trữ tình – người trai thời Trần với khí phách anh hùng và khát vọng lớn lao, cao cả: tư thế hiên ngang, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ non sông, chẳng quản gian lao, thử thách và thời gian đằng đẵng (cắp ngang ngọn giáo gìn giữ non sông đã mấy thu); hoài bão lớn lao và ý thức về trách nhiệm, bổn phận thiêng liêng của kẻ làm trai với đất nước (chưa trả được nợ công danh thì sẽ cảm thấy hổ thẹn trước tấm gương của người xưa,...),...
+ Vẻ đẹp của nhân dân, đất nước: Hình ảnh người tráng sĩ “cắp ngang ngọn giáo” hùng dũng, hiên ngang và “ba quân” dũng mãnh, hừng hực khí thế “át sao Ngưu” gợi lại hào khí thời Trần với những chiến công oanh liệt của ba lần chiến thắng đạo quân xâm lược mạnh nhất thế giới đương thời,...
- Cảm nghĩ về giá trị nghệ thuật của bài thơ: ngôn ngữ cô đọng, hàm súc; ý tứ sâu xa, hình ảnh kì vĩ, giàu sức gợi, giọng điệu sảng khoái, hào hùng,...d. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau:
– Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận: Trình bày cảm nghĩ về bài thơ “Thuật hoài” – Phạm Ngũ Lão.
– Trình bày rõ quan điểm và hệ thống các ý.
– Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: Lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng.đ. Diễn đạt:
Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.e. Sáng tạo:
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề của bài viết:
Đề mở nên người viết có thể chọn đồng tình hay không đồng tình hoặc đồng tình nhưng có ý kiến bổ sung; song phải trình bày, lí giải có sức thuyết phục.
Tham khảo dàn ý cho lựa chọn đồng tình với ý kiến được bàn luậnMở bài: Giới thiệu vấn đề và dẫn lại ý kiến cần bàn luận. Ví dụ:
- Trong cuộc sống, con người thường có xu hướng “chào đón” niềm vui, cảm giác tự tin, tự hào và không muốn, thậm chí sợ hãi khi phải nếm trải nỗi đau buồn, ân hận, tiếc nuối, tủi thẹn,...
- Nhưng có phải những cảm xúc “không mong đợi” đó không đem lại điều gì hữu ích cho chúng ta?
Thân bài:
- Ý 1: Giải thích ngắn gọn và nêu quan điểm về vấn đề:
+ Nỗi buồn, nỗi hổ thẹn là trạng thái cảm xúc, tâm lí khi con người phải đối diện với những điều trái với mong muốn của bản thân trong cuộc sống (những sai lầm, thất bại,... của bản thân); khi phải chứng kiến những hiện tượng tiêu cực, cái xấu, cái ác, sự bất công,... hoặc những mất mát, đau thương của người khác,...
+ Đồng tình với ý kiến: có những nỗi buồn, nỗi hổ thẹn cho thấy sự trưởng thành của con người.
+ Ý 2: Trình bày ý kiến, quan điểm của người viết và thuyết phục người đọc:
+ Nỗi buồn, nỗi hổ thẹn cho thấy sự trưởng thành trong nhận thức, suy nghĩ của con người khi đối diện với cuộc sống (biết phân biệt tốt/xấu; biết đồng cảm, sẻ chia) và với chính mình (chân thành, trung thực, khả năng nhận thức và đối diện với những sai lầm, thất bại của bản thân,...).
+ Nỗi buồn, nỗi hổ thẹn cho thấy sự trưởng thành trong quan điểm sống, mục đích sống, khát vọng sống (biết hướng tới những điều đúng đắn, tốt đẹp; những mục đích lớn lao,...).
+ Con người có thể học hỏi từ nỗi buồn, nỗi hổ thẹn để hoàn thiện bản thân...
Kết bài: Khẳng định ý nghĩa tích cực của nỗi buồn, nỗi xấu hổ khi con người đối diện với những cảm xúc “không mong đợi” này bằng sự trung thực và lòng can đảm.d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau:
– Triển khai được ít nhất hai luận điểm để làm rõ quan điểmcủa cá nhân.
– Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận.
– Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu, phù hợp, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng.
Lưu ý: Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.đ. Diễn đạt:
Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.e. Sáng tạo:
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.Bạn có thích hoạt động này không?
Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.
Gợi ý cho bạn
Ý tưởng của bạn, bài học của bạn
Tự thiết kế đề thi, bài giảng hoặc flashcard theo cách riêng.
