Bộ 15 Đề tham khảo thi vào lớp 10 môn Ngữ văn năm 2025 có đáp án - Đề 9

Đọc ngữ liệu sau:

          Trong gió nóng những trưa hè ngột ngạt

          Mẹ ru tôi hạt cát sạn hàm răng

          Vừa lớn khôn tôi đã biết đào hầm

          Dưới bom đạn gió Lào vẫn thổi

          Và trên cát lại thêm cồn cát mới

          Cỏ mặt trời lăn như bánh xe

          Cuộc đời tôi có cát chở che

          Khi đánh giặc cát lại làm công sự

          Máu đồng đội và máu tôi đã đổ

          Trên cát này mà gió quạt vừa se

          Cây tôi trồng chưa đủ bóng che

          Bom giặc cắt lá cành tơi tả

          Củ khoai ở đây nhỏ hơn củ khoai cánh đồng màu mỡ

          Trái mãng cầu rám vỏ - gió đi qua

          Đọng nắng thôi, cát chẳng đọng mưa

          Bàn chân lún bàn chân thêm bỏng rát!

          Giữa gió cát, giữa những ngày ác liệt

          Tôi nghĩ về tha thiết một màu xanh

          Một rừng cây trĩu quả trên cành

          Tôi vun gốc và tay tôi sẽ hái

          Nhà của tôi, tôi sẽ về dựng lại

          Ánh ngói hồng những gương mặt mai sau.

          Em mới về em chưa thấy gì đâu

          Chỉ có cát và gió Lào quạt lửa

          Ngọn gió bỏng khi đi thành nỗi nhớ

          Cát khô cằn ở mãi hóa yêu thương.

 (Trích Gió Lào cát trắng - Xuân Quỳnh,

Xuân Quỳnh tác phẩm và lời bình, NXB Văn học, 2011, tr.28-29)

 * Chú thích:

- Xuân Quỳnh (1942-1988) là một nhà thơ tiêu biểu của nền văn học Việt Nam hiện đại. Bà sinh ra tại làng La Khê, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Những trang thơ luôn chứa đầy cảm xúc dịu dàng và sâu lắng nhưng ẩn chứa sức sống dồi dào và khát khao mãnh liệt.

- Bài thơ “Gió Lào cát trắng”, viết năm 1969, trích từ tập thơ cùng tên đã trở thành một thi phẩm xuất sắc của nhà thơ Xuân Quỳnh. Bài thơ được khơi gợi từ hiện thực cuộc sống miền đất Quảng Bình gió Lào rát mặt, cát trắng bỏng chân và bom đạn chiến tranh.

Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Nhân vật trữ tình trong đoạn thơ là ai?

Phép điệp trong đoạn thơ sau có tác dụng gì?

          Cuộc đời tôi có cát chở che

          Khi đánh giặc cát lại làm công sự

          Máu đồng đội và máu tôi đã đổ

          Trên cát này mà gió quạt vừa se

Em hiểu như thế nào về nội dung hai dòng thơ?

          Ngọn gió bỏng khi đi thành nỗi nhớ

          Cát khô cằn ở mãi hóa yêu thương.

Từ nội dung của đoạn thơ, thế hệ trẻ hôm nay cần có trách nhiệm gì với quê hương?

Em hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích tình cảm của nhân vật trữ tình dành cho quê hương qua khổ thơ thứ nhất trong ngữ liệu phần Đọc hiểu.                             

Benjamin Franklin từng nói: “Nghị lực và bền bỉ có thể chinh phục mọi thứ.”

Hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) nêu suy nghĩ của em về vấn đề: “Tuổi trẻ và nghị lực sống.”