Bộ 10 đề thi giữa kì 2 Ngữ Văn lớp 11 Cánh diều có đáp án - Đề 5
11 câu hỏi
TÌNH YÊU – DÒNG SÔNG
Vũ Quần Phương
Có bao giờ sông chảy thẳng đâu em
Sông lượn khúc lượn dòng mà đến biển
Bờ bãi loi thoi xóm làng ẩn hiện
Đời sông như đời người trên sông
Đời anh quen với lũ với dông
Với gió chạy cát bay, đá ngầm vực xoáy
Thuyền êm lướt khi sào va dưới đáy
Anh thuộc từng lòng lạch mỗi dòng trôi
Đá thượng nguồn và cát vụn ngoài khơi
Sông dạy anh cái cứng mềm của nước
Sông còn trẻ là khi sông lắm thác
Suốt đêm ngày mặt sóng cứ sôi lên
Con sông già có mặt nước trôi êm
Đáy sông phẳng nên sông thường thích ngủ
Anh muốn đi với dòng sông trẻ
Khúc sông nào cũng gợi nhớ về em
Em có về với bãi cá, bãi chim
Nơi cá đẻ, nơi chim trời đến ở
Mát dưa hấu, thơm dưa hồng, dưa bở
Nơi tay người mang màu đất phù sa
Em có về nơi dông lũ đi qua
Nơi sông đẻ ra bờ xôi, bãi mật
Sóng nuôi bãi sức trăm đời, dư dật
Bãi nuôi người, người quấn quýt bên sông
Em yêu anh có yêu được như sông
Sông chẳng theo ai, tự chảy nên dòng
Sông nhớ biển lao ghềnh vượt thác
Mang suối nguồn đi đến suốt mênh mông
Đã yêu sông anh chẳng ngại sâu nông
Em có theo anh lên núi về đồng
Hạt muối mặn lên ngàn, bè tre xuôi về bến
Em có cùng lũ lụt với mưa dông
Đời sông trôi như đời người trên sông
Anh tin bến, tin bờ, tin sức mình đến bể
Tin ánh sáng trên cột buồm, ngọn lửa
Tin mái chèo cày trên sóng cần lao
Anh tin em khi đứng mũi chịu sào
Anh chẳng sợ mọi đá ngầm sóng cả
Anh yêu sông, yêu tự nguồn đến bể
Gió về rồi, nào ta kéo buồm lên
(NXB Văn học, 1988)
Phương thức biểu đạt chính của bài thơ trên là:
Tự sự
Miêu tả
Biểu cảm
Nghị luận
C. Biểu cảm
Văn bản Tình yêu – Dòng sông được viết theo thể thơ nào?
Thơ bảy chữ
Thơ tự do
Thơ lục bát
Thơ tám chữ
B. Thơ tự do
Dòng nào nói lên đề tài của văn bản Tình yêu – Dòng sông?
Quê hương
Gia đình
Dòng sông
Tình yêu
D. Tình yêu
Xác định hình ảnh biểu tượng chứa đựng nhiều tầng nghĩa, gợi liên tưởng trong văn bản.
Dòng sông
Mái chèo
Bè tre
Bến bờ
A. Dòng sông
Nhân vật trữ tình của văn bản Tình yêu – Dòng sông là người như thế nào?
Là người yêu đời, yêu cuộc sống
Là người yêu thiên nhiên, yêu quê hương
Là người trăn trở về cuộc sống và hết lòng với tình yêu
Là người đang tìm định nghĩa về tình yêu
C. Là người trăn trở về cuộc sống và hết lòng với tình yêu
Dòng nào nêu đúng nội dung câu thơ “Đời sông như đời người trên sông”
Đời sông trôi như đời người mênh mang
Đời người yên ả, êm đềm như dòng sông trôi
Đời người gắn liền với dòng sông
Đời người muốn thoát khỏi cuộc sống sông nước
A. Đời sông trôi như đời người mênh mang
Tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ sau là:
“Anh chẳng sợ mọi đá ngầm sóng cả
Anh yêu sông, yêu tự nguồn đến bể
Gió về rồi nào ta kéo buồm lên”.
Làm nổi bật tình yêu tha thiết của nhân vật trữ tình với dòng sông; làm tăng sức biểu đạt cho đoạn thơ.
Làm nổi bật tình cảm tha thiết, gắn bó của nhân vật trữ tình với người con gái; làm tăng sức biểu đạt cho đoạn thơ.
Làm nổi bật và gợi cảm tình cảm và tâm tư của nhân vật trữ tình trên hành trình đi tìm kiếm tình yêu của mình; làm tăng sức biểu đạt cho đoạn thơ.
Làm nổi bật hình ảnh nhân vật trữ tình với tình yêu quê hương sâu nặng, tha thiết; làm tăng sức biểu đạt cho đoạn thơ.
C. Làm nổi bật và gợi cảm tình cảm và tâm tư của nhân vật trữ tình trên hành trình đi tìm kiếm tình yêu của mình; làm tăng sức biểu đạt cho đoạn thơ.
Trong bài thơ, tác giả đã bày tỏ niềm bắn khoăn: “Em yêu anh có yêu được như sông”. Vậy nhà thơ đã nêu ra điểm tương đồng nào giữa dòng sông và tình yêu?
Điểm tương đồng giữa dòng sông và tình yêu:
- Sông nhớ biển lao ghềnh vượt thác: trong tình yêu hai người luôn mang nỗi nhớ cồn cào, da diết.
- Sông lượn khúc, lượn dòng mà tới biển; Đã yêu sông anh chẳng ngại sâu nông: trong tình yêu cả hai người phải trải qua nhiều thử thách khó khăn.
- Sông nhớ biển, lao ghềnh vượt thác/ Suối nguồn đi suốt mênh mông: tình yêu mạnh mẽ, nồng nhiệt và cần sự hi sinh
- Sông chẳng theo ai tự chảy nên dòng: bản lĩnh, ý chí vượt qua mọi khó khăn trong tình yêu.
Thông điệp tình yêu nào trong văn bản có ý nghĩa nhất với anh/ chị?
Học sinh trình bày thông điệp theo quan điểm cá nhân, nhưng cần phải bám sát vào nội dung hai câu thơ cuối.
Gợi ý:
- Trong tình yêu cần có sự lạc quan, niềm tin.
- Tình yêu cần sự chân thành, chung thủy.
Anh/ chị hãy viết văn bản nghị luận về bài thơ Tình yêu – Dòng sông của nhà thơ Vũ Quần Phương.
a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận
Đảm bảo cấu trúc ba phần: Mở - Thân - Kết.
b. Xác định đúng yêu cầu của đề: Viết văn bản nghị luận về thơ Tình yêu – Dòng sông của Vũ Quần Phương.
c. Bài viết có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo các ý sau:
Mở bài:
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
- Nêu luận đề: những cảm xúc, suy tư của chính nhà thơ.
Thân bài:
- Giới thiệu ngắn gọn về tứ thơ, mạch cảm xúc chủ đạo của bài thơ.
- Cảm xúc, suy tư của nhà thơ về tình yêu qua hình tượng dòng sông.
- Suy tư của tác giả về cuộc đời, quan điểm sống…
Lưu ý: Các luận điểm làm sáng tỏ luận đề gồm câu chứa luận điểm + lí lẽ + dẫn chứng.
Kết bài:
Cảm nhận, nhận thức của cá nhân về những cảm xúc, rung động, suy tư của chủ thể trữ tình.
c. Bài viết có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo các ý sau:
Mở bài:
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
- Nêu luận đề: những cảm xúc, suy tư của chính nhà thơ.
Thân bài:
- Giới thiệu ngắn gọn về tứ thơ, mạch cảm xúc chủ đạo của bài thơ.
- Cảm xúc, suy tư của nhà thơ về tình yêu qua hình tượng dòng sông.
- Suy tư của tác giả về cuộc đời, quan điểm sống…
Lưu ý: Các luận điểm làm sáng tỏ luận đề gồm câu chứa luận điểm + lí lẽ + dẫn chứng.
Kết bài:
Cảm nhận, nhận thức của cá nhân về những cảm xúc, rung động, suy tư của chủ thể trữ tình.
e. Sáng tạo: Diễn đạt sáng tạo, sinh động, giàu hình ảnh, có giọng điệu riêng.
Những biện pháp tu từ nào được tác giả sử dụng trong đoạn thơ sau?
“Đời sông trôi như đời người trên sông
Anh tin bến, tin bờ, tin sức mình đến bể
Tin ánh sáng trên cột buồm, ngọn lửa
Tin mái chèo cày trên sóng cần lao”
So sánh, ẩn dụ, điệp từ
So sánh, liệt kê, điệp từ
Nhân hóa, liệt kê, điệp từ
Ẩn dụ, nhân hoa, liệt kê
B. So sánh, liệt kê, điệp từ
