Bài tập Sóng âm có đáp án
11 câu hỏi
Trong lịch sử, khi phương tiện truyền thông còn chưa phát triển, để phát hiện quân địch đang di chuyển bằng ngựa người ta lại áp tai xuống đất và có thể nghe được tiếng vó ngựa cách xa vài kilômét. Tại sao?
Vì âm có thể truyền trong chất rắn (mặt đất) và vận tốc truyền âm trong chất rắn lớn hơn trong chất khí nên khi áp tai xuống đất ta có thể nghe được tiếng vó ngựa cách xa vài kilômét mà tai đặt trong không khí có thể không nghe được.
Tìm thêm ví dụ về dao động.
- Khi gảy đàn, dây đàn dao động.
- Khi gõ trống, mặt trống dao động.
Hãy tìm thêm ví dụ về sự truyền dao động tạo thành sóng.
- Khi cần rung dao động, mặt nước cũng dao động theo. Dao động này được lan truyền trên mặt nước tạo thành sóng.
Hãy thực hiện thí nghiệm đơn giản sau đây: gảy đàn (Hình 12.4b), gõ vào âm thoa (Hình 12.4d) để chứng tỏ âm truyền được trong không khí.
- Khi gảy đàn, tai ta nghe được âm thanh do dây đàn phát ra, chứng tỏ âm thanh từ dây đàn đã truyền qua không khí tới tai chúng ta.
- Khi gõ vào âm thoa, tai ta nghe được âm thanh do âm thoa phát ra, chứng tỏ âm thanh từ âm thoa đã truyền qua không khí tới tai chúng ta.
Tìm thêm ví dụ về vật dao động phát ra âm thanh.
- Khi cô giáo giảng bài, dây thanh quản dao động phát ra âm thanh.
- Khi gõ vào thành cốc thủy tinh mỏng, thành cốc dao động phát ra âm thanh.
Tìm thêm ví dụ cho thấy sóng âm truyền từ nguồn âm theo mọi phương ra môi trường.
- Khi giáo viên giảng bài, tuy học sinh trong lớp ngồi ở những vị trí khác nhau nhưng đều có thể nghe được tiếng giảng bài.
- Trong trận đá bóng, khi trọng tài ở dưới sân thổi còi, các cầu thủ trên sân và khán giả ở các khán đài đều nghe thấy.
Trong Hình 12.6, khi bạn A úp ốc vào tai thì nghe được tiếng bạn B nói, nhưng nếu bạn A đưa cốc ra xa tai thì không nghe được tiếng bạn B nói. Hiện tượng này chứng tỏ điều gì; có thể rút ra nhận xét gì về môi trường truyền âm?
- Hiện tượng này chứng tỏ âm truyền được qua chất rắn.
- Nhận xét: chất rắn là môi trường truyền âm.
Trong thí nghiệm mô tả ở Hình 12.7 khi nhúng hộp đựng đồng hồ báo thức đang kêu vào nước thì có còn nghe thấy tiếng chuông báo thức không? Làm thí nghiệm kiểm tra để chứng tỏ âm truyền được trong chất lỏng.
- Khi nhúng hộp đựng đồng hồ báo thức đang kêu vào nước ta vẫn còn nghe thấy tiếng chuông báo thức âm truyền được trong chất lỏng.
Tìm thêm ví dụ về âm truyền trong chất khí, chất rắn và chất lỏng.
- Ví dụ âm truyền trong chất khí: Hai người có thể nói chuyện với nhau là do âm đã truyền trong không khí đến tai người kia.
- Ví dụ âm truyền trong chất rắn: Bạn A dùng đầu bút gõ xuống mặt bàn, bạn C áp tai vào bàn nghe được âm thanh do âm truyền trong gỗ.
- Ví dụ âm truyền trong chất lỏng: Người nuôi cá chỉ cần vỗ tay để tạo ra âm thanh quen thuộc đàn cá sẽ bơi đến. Đó là cá có thể nghe được âm thanh do người vỗ tay phát ra truyền qua không khí, qua nước và bơi lại gần.
Hãy trả lời câu hỏi nêu ra ở phần mở đầu của bài học.
Vì âm có thể truyền trong chất rắn (mặt đất) và vận tốc truyền âm trong chất rắn lớn hơn trong chất khí nên khi áp tai xuống đất ta có thể nghe được tiếng vó ngựa cách xa vài kilômét mà tai đặt trong không khí có thể không nghe được.
Giải thích được việc không nghe được âm thanh của chuông đồng hồ khi để trong bình chân không (Hình 12.8).
- Sở dĩ âm truyền được trong chất khí, lỏng, rắn vì khi nguồn âm dao động, nó làm cho các hạt cấu tạo nên chất khí, chất lỏng hay chất rắn ở gần nó cũng dao động theo. Dao động của các hạt này lại truyền cho các hạt bên cạnh, cứ như thế, âm truyền đến tai ta làm cho màng nhĩ dao động nên ta nghe được âm.
- Môi trường chân không không truyền âm vì nó không có các hạt vật chất. Vì vậy nó không có phần tử dao động nên không truyền được âm.
