Bài tập Lý thuyết về từ trường lớp 12 (có lời giải)
34 câu hỏi
PHẦN I. CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM NHIỀU ĐÁP ÁN LỰA CHỌN
Một thanh nam châm bao giờ cũng có
một loại cực từ.
hai loại cực từ.
ba loại cực từ.
một hoặc hai loại cực từ.
Đáp án đúng là B
Một thanh nam châm bao giờ cũng có hai loại cực từ (cực bắc – N và cực nam – S).
Khi đưa cực từ bắc của thanh nam châm này lại gần cực từ nam của thanh nam châm kia thì
chúng hút nhau.
tạo ra dòng điện.
chúng đẩy nhau.
chúng không hút cũng không đẩy nhau.
Đáp án đúng là A
Khi đưa cực từ bắc của thanh nam châm này lại gần cực từ nam của thanh nam châm kia thì chúng hút nhau. Cùng cực đẩy nhau, khác cực hút nhau.
Phát biểu nào sau đây nói lên tính chất khác biệt của nam châm điện so với nam châm vĩnh cửu?
Nam châm điện có cực từ bắc và cực từ nam.
Nam châm điện có thể hút các vật làm bằng vật liệu từ.
Có thể bật hoặc tắt từ trường của nam châm điện.
Không thể đảo ngược được cực từ của nam châm điện.
Đáp án đúng là C
Khi có dòng điện chạy qua cuộn dây thì nam châm điện mới sinh ra từ trường, nếu sử dụng dòng điện xoay chiều thì có thể đảo ngược cực từ của nam châm điện. Nam châm vĩnh cửu thì lúc nào cũng có từ trường.
Để làm tăng từ trường của một nam châm điện, trong các phát biểu sau đây, phát biểu nào đúng, phát biểu nào sai?
Tăng cường độ dòng điện của nó.
Đảo ngược chiều dòng điện trong nó.
Thay lõi sắt của nó bằng lõi nhôm.
Giữ nguyên cường độ dòng điện, tăng số vòng dây của nó.
a) Đúng.
b) Sai. Đảo ngược chiều dòng điện chỉ có tác dụng làm đảo ngược cực từ.
c) Sai. Nhôm không phải là vật liệu từ.
d) Đúng.
Sự sắp xếp kim nam châm ở hình nào sau đây là đúng?
Đáp án đúng là A
Phát biểu nào sau đây mô tả đúng đường sức từ được tạo ra bởi một dây dẫn thẳng dài mang dòng điện?
Tia phát ra từ dây.
Đường tròn có tâm trên dây.
Đường thẳng song song với dây.
Hình elip có tâm trên dây.
Đáp án đúng là B
Đường sức từ của dòng điện thẳng dài có dạng các đường tròng đồng tâm.
Đặt một kim nam châm song song với dòng điện. Khi cho dòng điện chạy qua dây dẫn, ta thấy
kim nam châm lệch một góc so với phương ban đầu.
kim nam châm đứng yên.
kim nam châm quay tròn xung quanh trục.
kim nam châm quay trái, quay phải liên tục.
Đáp án đúng là A
Đặt một kim nam châm song song với dòng điện. Khi cho dòng điện chạy qua dây dẫn, ta thấy kim nam châm lệch một góc so với phương ban đầu. Vì xung quanh nam châm và dòng điện có từ trường.
Khi nói về tương tác từ, điều nào sau đây đúng?
Các cực cùng tên của nam châm thì hút nhau.
Hai dòng điện không đổi, đặt song song cùng chiều thì hút nhau.
Các cực khác tên của nam châm thì đẩy nhau.
Nếu cực bắc của một nam châm hút một thanh sắt thì cực nam của thanh nam châm đẩy thanh sắt.
Đáp án đúng là B
A, C – sai vì các cực cùng tên đẩy nhau, khác tên hút nhau.
D – sai vì mọi vị trí trên thanh nam châm đều hút thanh sắt.
Chỉ ra câu sai.
Các đường mạt sắt của từ phổ cho biết dạng của đường sức từ.
Các đường sức từ của từ trường đều là những đường thẳng song song, cách đều nhau.
Nói chung các đường sức điện thì không kín, còn các đường sức từ là những đường cong kín.
Một hạt mang điện chuyển động theo quỹ đạo tròn trong từ trường thì quỹ đạo của nó là một đường sức từ của từ trường.
Đáp án đúng là D
Có hai thanh kim loại bằng sắt, bề ngoài giống nhau. Khi đặt chúng gần nhau thì chúng hút nhau. Kết luận nào sau đây về hai thanh đó là đúng?
Đó là hai thanh nam châm.
Một thanh là nam châm, thanh còn lại là thanh sắt.
Có thể là hai thanh nam châm, cũng có thể là hai thanh sắt.
Có thể là hai thanh nam châm, cũng có thể là một thanh nam châm và một thanh sắt.
Đáp án đúng là D
Từ trường của một nam châm thẳng giống
một dây dẫn thẳng có dòng điện chạy qua.
một ống dây có dòng điện chạy qua.
một nam châm hình hình chữ U.
một vòng dây tròn có dòng điện chạy qua.
Đáp án đúng là B
Từ trường của một nam châm thẳng giống một ống dây có dòng điện chạy qua.
Các đường sức từ xung quanh dây dẫn thẳng có dòng điện không đổi chạy qua có dạng là
những đường thẳng song song với dòng điện.
những đường thẳng vuông góc với dòng điện.
những vòng tròn đồng tâm với tâm nằm tại vị trí nơi dòng điện chạy qua.
những đường xoắn ốc đồng trục với trục là dòng điện.
Đáp án đúng là C
Các đường sức từ xung quanh dây dẫn thẳng có dòng điện không đổi chạy qua có dạng là những vòng tròn đồng tâm với tâm nằm tại vị trí nơi dòng điện chạy qua.
Từ phổ là
hình ảnh của các đường mạt sắt cho ta hình ảnh của các đường sức từ của từ trường.
hình ảnh tương tác của hai nam châm với nhau.
hình ảnh tương tác giữa dòng điện và nam châm.
hình ảnh tương tác của hai dòng điện chạy trong hai dây dẫn thẳng song song.
Đáp án đúng là A
Từ phổ là hình ảnh của các đường mạt sắt cho ta hình ảnh của các đường sức từ của từ trường.
Phát biểu nào sau đây không đúng?
Qua bất kì điểm nào trong từ trường, ta cũng có thể vẽ được một đường sức từ.
Đường sức từ do nam châm thẳng tạo ra xung quanh nó là những đường thẳng.
Đường sức từ mau hơn ở nơi có từ trường lớn, đường sức thưa hơn ở nơi có từ trường nhỏ hơn.
Các đường sức từ là những đường cong kín.
Đáp án đúng là B
B – sai vì đường sức từ do nam châm thẳng tạo ra là những đường cong.
PHẦN II. CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM ĐÚNG – SAI
Xét các phát biểu về từ trường.
Từ trường là một dạng vật chất tồn tại trong không gian.
Từ trường tác dụng lực từ lên nam châm và dòng điện đặt trong nó.
Từ trường chỉ tồn tại ở gần các nam châm.
Có thể biểu diễn từ trường bằng các đường sức từ.
Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng.
Từ trường là một dạng vật chất đặc biệt tồn tại trong không gian và có khả năng tác dụng lực từ nên phát biểu a đúng.
Từ trường tác dụng lực từ lên nam châm, dòng điện và các hạt mang điện chuyển động đặt trong nó nên phát biểu b đúng.
Từ trường không chỉ tồn tại gần nam châm mà còn tồn tại xung quanh dòng điện, Trái Đất và nhiều nguồn khác nên phát biểu c sai.
Để mô tả từ trường, người ta sử dụng các đường sức từ nên phát biểu d đúng.
Xét các phát biểu về đường sức từ.
Đường sức từ là những đường dùng để biểu diễn từ trường.
Qua mỗi điểm trong từ trường chỉ vẽ được một đường sức từ.
Các đường sức từ có thể cắt nhau.
Chiều của đường sức từ trùng với chiều của vectơ cảm ứng từ tại điểm đang xét.
Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng.
Đường sức từ được dùng để mô tả hình dạng và sự phân bố của từ trường nên phát biểu a đúng.
Tại mỗi điểm trong từ trường chỉ có một hướng xác định của vectơ cảm ứng từ nên chỉ có một đường sức từ đi qua điểm đó, vì vậy phát biểu b đúng.
Nếu hai đường sức từ cắt nhau thì tại giao điểm sẽ tồn tại hai hướng của vectơ cảm ứng từ, điều này không thể xảy ra nên phát biểu c sai.
Tiếp tuyến với đường sức từ tại một điểm có phương và chiều trùng với vectơ cảm ứng từ tại điểm đó nên phát biểu d đúng.
Xét các phát biểu về từ phổ.
Từ phổ giúp quan sát hình dạng của các đường sức từ.
Có thể tạo từ phổ bằng cách rắc mạt sắt lên tấm nhựa hoặc tấm kính đặt trong từ trường.
Nơi mạt sắt xếp càng dày thì từ trường càng mạnh.
Từ phổ cho biết chính xác độ lớn của cảm ứng từ tại mọi điểm.
Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Đúng; d) Sai.
Từ phổ thể hiện hình dạng của các đường sức từ nên phát biểu a đúng.
Mạt sắt chịu tác dụng của từ trường và tự sắp xếp theo các đường sức từ nên phát biểu b đúng.
Nơi các đường sức từ dày hơn thì mạt sắt tập trung nhiều hơn, chứng tỏ từ trường mạnh hơn nên phát biểu c đúng.
Từ phổ chỉ cho biết sự phân bố tương đối của từ trường chứ không xác định chính xác độ lớn cảm ứng từ tại từng điểm nên phát biểu d sai.
Xét các phát biểu về chiều của đường sức từ của nam châm thẳng.
Bên ngoài nam châm, đường sức từ đi từ cực Bắc đến cực Nam.
Bên trong nam châm, đường sức từ đi từ cực Nam đến cực Bắc.
Đường sức từ của nam châm là các đường cong kín.
Đường sức từ bắt đầu ở cực Bắc và kết thúc ở cực Nam.
Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Đúng; d) Sai.
Ở bên ngoài nam châm, chiều đường sức từ được quy ước từ cực Bắc sang cực Nam nên phát biểu a đúng.
Bên trong nam châm, đường sức từ đi từ cực Nam về cực Bắc để tạo thành các đường khép kín nên phát biểu b đúng.
Đường sức từ của nam châm luôn là các đường cong khép kín nên phát biểu c đúng.
Đường sức từ không có điểm đầu và điểm cuối mà luôn khép kín, vì vậy phát biểu d sai.
Xét từ trường của dòng điện thẳng dài.
Các đường sức từ là các đường tròn đồng tâm.
Tâm của các đường tròn là vị trí của dây dẫn.
Chiều đường sức từ được xác định bằng quy tắc nắm tay phải.
Đường sức từ là các đường thẳng song song với dây dẫn.
Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Đúng; d) Sai.
Từ trường của dòng điện thẳng dài có các đường sức từ là những đường tròn đồng tâm nên phát biểu a đúng.
Các đường tròn này có tâm nằm trên trục của dây dẫn mang dòng điện nên phát biểu b đúng.
Chiều đường sức từ được xác định bằng quy tắc nắm tay phải nên phát biểu c đúng.
Đường sức từ không phải là các đường thẳng song song với dây dẫn nên phát biểu d sai.
Xét các phát biểu về từ trường của dòng điện tròn.
Đường sức từ của dòng điện tròn là các đường cong khép kín.
Tại tâm vòng dây, vectơ cảm ứng từ vuông góc với mặt phẳng vòng dây.
Chiều của vectơ cảm ứng từ tại tâm vòng dây được xác định bằng quy tắc nắm tay phải.
Từ trường của dòng điện tròn có dạng giống từ trường của dòng điện thẳng dài.
Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Đúng; d) Sai.
Đường sức từ của dòng điện tròn luôn là các đường cong khép kín nên phát biểu a đúng.
Tại tâm của vòng dây, vectơ cảm ứng từ có phương vuông góc với mặt phẳng chứa vòng dây nên phát biểu b đúng.
Chiều của vectơ cảm ứng từ tại tâm được xác định bằng quy tắc nắm tay phải nên phát biểu c đúng.
Từ trường của dòng điện tròn có dạng khác với từ trường của dòng điện thẳng dài nên phát biểu d sai.
Xét các phát biểu về từ trường trong lòng ống dây có dòng điện chạy qua.
Bên trong ống dây, các đường sức từ gần như song song với nhau.
Bên trong ống dây, từ trường gần như là từ trường đều.
Bên ngoài ống dây, các đường sức từ cũng hoàn toàn song song với nhau.
Chiều của từ trường trong lòng ống dây được xác định bằng quy tắc nắm tay phải.
Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng.
Trong lòng ống dây dài, các đường sức từ gần như song song nên phát biểu a đúng.
Do các đường sức từ gần như song song và cách đều nhau nên từ trường trong lòng ống dây gần như là từ trường đều, vì vậy phát biểu b đúng.
Bên ngoài ống dây, các đường sức từ là những đường cong khép kín chứ không song song nên phát biểu c sai.
Chiều của từ trường trong lòng ống dây được xác định bằng quy tắc nắm tay phải nên phát biểu d đúng.
Xét các phát biểu về từ trường đều.
Từ trường đều có các đường sức từ song song và cách đều nhau.
Độ lớn của cảm ứng từ tại mọi điểm trong từ trường đều là như nhau.
Phương và chiều của vectơ cảm ứng từ tại mọi điểm trong từ trường đều giống nhau.
Từ trường của nam châm thẳng là từ trường đều trong toàn bộ không gian.
Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Đúng; d) Sai.
Trong từ trường đều, các đường sức từ song song và cách đều nhau nên phát biểu a đúng.
Độ lớn của vectơ cảm ứng từ không thay đổi theo vị trí trong từ trường đều nên phát biểu b đúng.
Các vectơ cảm ứng từ trong từ trường đều có cùng phương, cùng chiều và cùng độ lớn nên phát biểu c đúng.
Từ trường của nam châm thẳng chỉ gần như đều ở một số vùng rất hẹp, không đều trong toàn bộ không gian nên phát biểu d sai.
Hai dòng điện cùng tạo ra từ trường tại một điểm trong không gian.
Từ trường tổng hợp tại điểm đó là kết quả của sự chồng chất hai từ trường thành phần.
Vectơ cảm ứng từ tổng hợp bằng tổng vectơ các cảm ứng từ thành phần.
Nếu hai vectơ cảm ứng từ ngược chiều và có cùng độ lớn thì từ trường tổng hợp tại điểm đó bằng không.
Hai từ trường gặp nhau sẽ triệt tiêu hoàn toàn trong mọi trường hợp.
Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Đúng; d) Sai.
Khi nhiều nguồn cùng tạo từ trường tại một điểm thì từ trường tại điểm đó là sự chồng chất của các từ trường thành phần nên phát biểu a đúng.
Vectơ cảm ứng từ tổng hợp được xác định theo quy tắc cộng vectơ nên phát biểu b đúng.
Nếu hai vectơ cảm ứng từ cùng phương, ngược chiều và có cùng độ lớn thì tổng vectơ bằng không, vì vậy phát biểu c đúng.
Hai từ trường không phải lúc nào cũng triệt tiêu nhau mà còn có thể cùng chiều hoặc hợp với nhau theo nhiều góc khác nhau nên phát biểu d sai.
Một học sinh dùng mạt sắt để khảo sát từ trường của một nam châm thẳng.
Sau khi gõ nhẹ tấm nhựa, các mạt sắt sẽ tự sắp xếp theo hình dạng của các đường sức từ.
Nơi mạt sắt xếp dày hơn chứng tỏ từ trường mạnh hơn.
Hai cực của nam châm là nơi các đường sức từ tập trung dày đặc.
Từ phổ cho biết chính xác giá trị cảm ứng từ tại mọi điểm.
Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Đúng; d) Sai.
Các mạt sắt chịu tác dụng của từ trường và tự định hướng theo các đường sức từ nên phát biểu a đúng.
Nơi mạt sắt tập trung nhiều hơn tương ứng với nơi các đường sức từ dày hơn, chứng tỏ từ trường mạnh hơn nên phát biểu b đúng.
Ở gần hai cực của nam châm, các đường sức từ dày đặc hơn nên từ trường mạnh hơn, vì vậy phát biểu c đúng.
Từ phổ chỉ giúp quan sát hình dạng và sự phân bố tương đối của từ trường, không cho biết chính xác giá trị của cảm ứng từ tại từng điểm nên phát biểu d sai.
PHẦN III. CÂU HỎI TRẢ LỜI NGẮN
Từ trường là một dạng vật chất tồn tại trong không gian, có khả năng tác dụng lực từ lên __________ đặt trong nó.
Đáp án: nam châm, dòng điện và hạt mang điện chuyển động.
Theo định nghĩa, từ trường là dạng vật chất tồn tại trong không gian và có khả năng tác dụng lực từ lên nam châm, dòng điện và hạt mang điện chuyển động.
Đường sức từ là những đường được vẽ sao cho tiếp tuyến tại mỗi điểm có phương và chiều trùng với __________ tại điểm đó.
Đáp án: vectơ cảm ứng từ.
Tiếp tuyến với đường sức từ tại một điểm luôn có phương và chiều trùng với vectơ cảm ứng từ tại điểm đó.
Qua mỗi điểm trong từ trường chỉ có __________ đường sức từ đi qua.
Đáp án: một.
Tại mỗi điểm trong từ trường chỉ có một vectơ cảm ứng từ xác định nên chỉ có một đường sức từ đi qua điểm đó.
Bên ngoài nam châm thẳng, đường sức từ có chiều đi từ cực ____ sang cực ____.
Đáp án: Bắc; Nam.
Theo quy ước, bên ngoài nam châm, đường sức từ đi từ cực Bắc sang cực Nam.
Trong từ trường đều, các đường sức từ là những đường thẳng __________ và _________ nhau.
Đáp án: song song; cách đều.
Đặc trưng của từ trường đều là các đường sức từ song song và cách đều nhau.
Từ trường trong lòng ống dây có dòng điện chạy qua gần giống __________ hơn so với từ trường của dòng điện thẳng hoặc dòng điện tròn.
Đáp án: từ trường đều.
Trong lòng ống dây dài, các đường sức từ gần như song song và cách đều nên từ trường gần giống từ trường đều.
Khi khảo sát từ trường bằng mạt sắt, nơi các mạt sắt xếp càng dày thì từ trường càng __________.
Đáp án: mạnh.
Nơi các đường sức từ dày đặc thì mạt sắt tập trung nhiều hơn, chứng tỏ từ trường mạnh hơn.
Chiều của đường sức từ xung quanh dòng điện thẳng dài được xác định bằng quy tắc __________.
Đáp án: nắm tay phải.
Đặt ngón tay cái của bàn tay phải chỉ theo chiều dòng điện, các ngón còn lại khum tự nhiên chỉ chiều của đường sức từ. Đây là quy tắc nắm tay phải.
Hai đường sức từ không thể cắt nhau vì tại mỗi điểm trong từ trường chỉ có __________ vectơ cảm ứng từ xác định.
Đáp án: một.
Nếu hai đường sức từ cắt nhau thì tại giao điểm sẽ tồn tại hai hướng của vectơ cảm ứng từ, điều này không thể xảy ra. Vì vậy, tại mỗi điểm chỉ có một vectơ cảm ứng từ xác định.
Khi nhiều nguồn cùng tạo ra từ trường tại một điểm, vectơ cảm ứng từ tổng hợp được xác định bằng __________ các vectơ cảm ứng từ thành phần.
Đáp án: tổng vectơ.
Theo nguyên lí chồng chất từ trường, vectơ cảm ứng từ tổng hợp bằng tổng vectơ của các vectơ cảm ứng từ do từng nguồn tạo ra.
