Bài 2: Lai một cặp tính trạng

Khi lai bố mẹ khác nhau về một cặp tính trạng thuần chủng tương phản thì F1 đồng tính về tính trạng của bố hoặc mẹ, còn F2 có sự phân li tính trạng theo tỉ lệ trung bình 3 trội : 1 lặn.

- Tỉ lệ các loại giao tử ở F1 : 1A :1a

- Tỉ lệ các loại hợp tử ở F2: 1AA : 2Aa : 1aa

- F2 có tỉ lệ 3 hoa đỏ : 1 hoa trắng. Vì thế dị hợp Aa biểu hiện kiểu hình trội giống như đồng hợp AA.

 - Kiểu hình là tổ hợp toàn bộ các tính trạng của cơ thể.

   - Ví dụ:

      + Màu sắc hoa: hoa đỏ, hoa trắng

      + Màu sắc quả: quả vàng, quả xanh

      + Chiều cao cây: cây cao, cây thấp

   - Thực tế khi nói tới kiểu hình của một cơ thể, người ta chỉ xét một vài tính trạng đang được quan tâm như màu hoa, chiều cao cây,…

Quy luật phân li của Menđen có thể được diễn đạt bằng thuật ngữ di truyền học hiện đại như sau: Mỗi tính trạng đều do một cặp alen quy định, một có nguồn gốc từ bố, một có nguồn gốc từ mẹ và các alen tồn tại trong tế bào một cách riêng rẽ, không pha trộn vào nhau. Khi giảm phân, các alen cùng cặp phân li đồng đều về các giao tử, 50% giao tử chứa alen này, 50% giao tử chứa alen kia.

Menđen đã giải thích kết quả thí nghiệm trên đậu Hà Lan bằng sự phân li của cặp nhân tố di truyền trong quá trình phát sinh giao tử và tổ hợp của chúng một cách ngẫu nhiên trong thụ tinh. Đây chính là cơ chế di truyền các tính trạng. Sự phân li của cặp gen Aa ở F1 đã tạo ra hai loại giao tử với tỉ lệ ngang nhau là 1A : 1a. Sự tổ hợp của các loại giao tử này trong thụ tinh đã tạo ra tỉ lệ ở F2 là 1AA : 2Aa : 1aa. Các tổ hợp AA và Aa đều biểu hiện kiểu hình trội (hoa đỏ).(học sinh tự viết sơ đồ lai).

Ta thấy F1 cho toàn cá kiếm mắt đen, nên mắt đen là tính trạng trội, mắt đỏ là tính trạng lặn.

    Quy ước gen:

      A quy định tính trạng mắt đen

      a quy định tính trạng mắt đỏ

    Ta có sơ đồ lai:

    Nhận xét F2:

      - Kiểu gen: 1AA : 2Aa: 1aa

      - Kiểu hình: 3 mắt đen : 1 mắt đỏ