Bài 12: Công suất điện
23 câu hỏi
Công thức nào dưới đây không phải là công thức tính công suất tiêu thụ điện năng P của đoạn mạch được mắc vào hiệu điện thế U, dòng điện chạy qua đó có cường độ I và điện trở nó là R?
A. P = UI
B. P = U/I
C. P = U2/R
D. P = I2R
Chọn B. P = U/I vì công suất tiêu thụ điện năng P = U.I = I2R= U2/R nên đáp án B sai
Trên một bóng đèn có ghi 12V – 6W. Cho biết ý nghĩa của các số ghi này
Số 12V cho biết hiệu điện thế định mức cần đặt vào hai đầu bóng đèn để đèn sáng bình thường.
Số 6W cho biết công suất định mức của đèn.
Trên một bóng đèn có ghi 12V – 6W. Tính cường độ định mức của dòng điện chạy qua đèn
Cường độ định mức của dòng điện chạy qua đèn là:
Ta có: P = U.I ⇒ I = P/U = 6/12 = 0.5A
Trên một bóng đèn có ghi 12V – 6W. Tính điện trở của đèn khi đó
Điện trở của đèn khi đó là: R=U2/P= 122/6 = 24Ω
Có trường hợp, khi bóng đèn bị đứt dây tóc, ta có thể lắc cho hai đầu dây tóc ở chỗ bị đứt dính lại với nhau và có thể sử dụng bóng đèn này thêm một thời gian nữa. Hỏi khi đó công suất và độ sáng của bóng đèn lớn hơn hay nhỏ hơn so với trước khi dây tóc bị đứt? Vì sao?
Khi bị đứt và được nối dính lại thì dây tóc của bóng đèn ngắn hơn trước nên điện trở của dây tóc nhỏ hơn trước. Trong khi đó, hiệu điện thế giữa hai đầu dây tóc vẫn như trước nên công suất P=U2R sẽ lớn hơn. Do vậy đèn sẽ sáng hơn so với trước.
Trên hai bóng đèn có ghi 220V – 60W và 220V – 75W. Biết rằng dây tóc của hai bóng đèn này đều bằng vonfam và có tiết diện bằng nhau. Dây tóc của đèn nào có độ dài lớn hơn và lớn hơn bao nhiêu lần?
Ta có: 
cho nên khi hai dây tóc làm cùng một vật liệu và có tiết diện bằng nhau thì day nào có điện trở lớn hơn thì sẽ dài hơn
Mặt khác công suất tiêu thụ trên điện trở R là: 
Cho nên khi hai đèn hoạt động cùng hiệu điện thế định mức thì đèn nào có công suất lớn hơn sẽ có điện trở nhỏ hơn.
Vậy, đèn 2 có điện trở nhỏ hơn nên dây tóc đèn 2 nhỏ hơn dây tóc đèn 1
Ta có:
(vì U1 = U2 = 220V)
Vậy dây tóc của bòng đèn 60W sẽ dài hơn và dài hơn 1,25 lần.
Trên một nồi cơm điện có ghi 220V – 528W. Tính cường độ định mức của dòng điện chạy qua dây nung của nồi
Cường độ định mức của dòng điện chạy qua dây nung của nồi là:
Ta có: P = UI ⇒ I = P/U = 528/220 = 2,4A
Trên một nồi cơm điện có ghi 220V – 528W. Tính điện trở dây nung của nồi khi nồi đang hoạt động bình thường
Điện trở của dây nung khi nồi đang hoạt động bình thường là:
R = U/I = 220/2,4 = 91,7Ω
Mắc một bóng đèn dây tóc có ghi 220V – 60W vào ổ lấy điện có hiệu điện thế 110V. Cho rằng điện trở của dây tóc bóng đèn không phụ thuộc vào nhiệt độ, tính công suất của bóng đèn khi đó?
Công thức tính công suất: P=U2/Rđèn
⇒ Rđèn=U2/P = 2202 / 60 = 806,67 Ω
Vì điện trở R của đèn không đổi, nên khi mắc đèn vào hiệu điện thế 110V thì đèn chạy với công suất:
P=U2/Rđèn = 1102 / 806,67 = 15W
Cách 2:
- Công thức tính công suất: P=U2/Rđèn ⇒ P tỉ lệ thuận với U2
- Theo đề bài: đèn có công suất 60W khi mắc đèn vào hiệu điện thế 220V và công suất của đèn không thay đổi.
Do đó khi mắc đèn vào hiệu điện thế 110V (ta thấy hiệu điện thế giảm 220 : 110 = 2 lần) nên công suất đèn sẽ giảm 22 = 4 lần.
⇒ Công suất của đèn là: P = 60 : 4 = 15W
Ở công trường xây dựng có sử dụng một máy nâng để nâng khối vật liệu có trọng lượng 2000N lên tới độ cao 15m trong thời gian 40 giây. Phải dùng động cơ điện có công suất nào dưới đây là thích hợp cho máy nâng này.
A. 120kW
B. 0,8kW
C. 75W
D. 7,5kW
Chọn câu B.
Công suất của máy nâng là:
Nếu bỏ qua công suất hao phí, để nâng được vật trên thì phải dùng động cơ điện có công suất ℘ ≥ 0,75kW
→ Công suất phù hợp cho máy nâng là: ℘ = 0,8kW
Công suất điện của một đoạn mạch có ý nghĩa gì ?
A. Là năng lượng của dòng điện chạy qua đoạn mạch đó
B. Là điện năng mà đoạn mạch đó tiêu thụ trong một đơn vị thời gian
C. Là mức độ mạnh yếu của dòng điện chạy qua đoạn mạch đó
D. Là các loại tác dụng mà dòng điện gây ra ở đoạn mạch
Chọn B. Công suất điện của một đoạn mạch là điện năng mà đoạn mạch đó tiêu thụ trong một đơn vị thời gian.
Một bếp điện có điện trở R được mắc vào hiệu điện thế U thì dòng điện chạy qua nó có cường độ I. Khi đó công suất của bếp là P. Công thức tính P nào dưới đây không đúng?
A. P=U2R
B. P=U2/R
C. P=I2R
D. P=UI
Chọn A. P=U2R vì công suất tiêu thụ điện năng P=UI=I2R =U2/R nên P=U2R là công thức không đúng.
Có hai điện trở R1 và R2=2R1 được mắc song song vào một hiệu điện thế không đổi. Công suất điện P1, P2 tương ứng hai điện trở này có mối quan hệ nào dưới đây?
A. P1=P2
B. P2=2P1
C. P1=2P2
D. P1=4P2
Chọn C. P1=2P2
Trên nhiều dụng cụ điện trong gia đình thường có ghi 220V và số oát (W). Số oát này có ý nghĩa gì.
A. Công suất tiêu thụ điện của dụng cụ khi nó được sử dụng với những hiệu điện thế nhỏ hơn 220V
B. Công suất tiêu thụ điện của dụng cụ khi nó được sử dụng với đúng hiệu điện thế 220V
C. Công mà dòng điện thực hiện trong một phút khi dụng cụ này sử dụng với đúng hiệu điện thế 220V
D. Điện năng mà dụng cụ tiêu thụ trong một giờ khi nó sử dụng đúng với hiệu điện thế 220V
Chọn B. Công suất tiêu thụ điện của dụng cụ khi nó được sử dụng với đúng hiệu điện thế
Trên bóng đèn có ghi 6V – 3W. Khi đèn sáng bình thường thì dòng điện chạy qua đèn có cường độ là bao nhiêu.?
A. 18A
B. 3A
C. 2A
D. 0,5A
Chọn D. 0,5A
Khi đèn sáng bình thường thì dòng điện chạy qua đèn có cường độ là: I = P/U = 3/6 = 0,5A
Trên một bàn là có ghi 220V – 1100W. Khi bàn là này hoạt động bình thường thì nó có điện trở là bao nhiêu.?
A. 0,2Ω
B. 5Ω
C. 44Ω
D. 5500Ω
Chọn C
Áp dụng công thức: 
Khi bàn là này hoạt động bình thường thì nó có điện trở là:
Trên bóng đèn Đ1 có ghi 220 – 100W, trên bóng đèn, Đ2 có ghi 220V – 25W. Khi sáng bình thường, điện trở tương ứng R1 và R2 của dây tóc bóng đèn này có mối quan hệ như thế nào dưới đây?
A. R1 = 4R2
B. 4R1 = R2
C. R1 = 16R2
D. 16R1 = R2
Chọn B. 4R1 = R2
Áp dụng công thức: 
Khi đèn sáng bình thường thì điện trở của hai đèn lần lượt là:
Ta có tỷ lệ: 
Trên hai bóng đèn dây tóc Đ1 và Đ2 có ghi số tương ứng là 3V – 1,2W và 6V – 6W. Cần mắc hai đèn này cùng với một biến trở vào hiệu điện thế U = 9V để hai bóng đèn này sáng bình thường. Vẽ sơ đồ mạch điện thỏa mãn yêu cầu nói trên và giải thích tại sao khi đó hai bóng đèn có thể sáng
Vì Uđm1 + Uđm2 = 3 + 6 = 9V = U nên mắc bóng đèn Đ1 nối tiếp với đèn Đ2
Mặt khác cường độ dòng điện định mức qua hai đèn lần lượt là:
Ta thấy I2 > I1 nên để hai đèn sáng bình thường thì phải mắc Rb song song với đèn Đ1 như hình vẽ.
Trên hai bóng đèn dây tóc Đ1 và Đ2 có ghi số tương ứng là 3V – 1,2W và 6V – 6W. Cần mắc hai đèn này cùng với một biến trở vào hiệu điện thế U = 9V để hai bóng đèn này sáng bình thường. Tính điện trở của mỗi bóng đèn và của biến trở khi đó
Vì đèn 1 song song với biến trở nên U1=Ub = 3V và I1+Ib=I2 = I
→ Ib=I2-I1 = 1 – 0,4 = 0,6A
Điện trở của mỗi đèn và biến trở khi đó:
Trên hai bóng đèn dây tóc Đ1 và Đ2 có ghi số tương ứng là 3V – 1,2W và 6V – 6W. Cần mắc hai đèn này cùng với một biến trở vào hiệu điện thế U = 9V để hai bóng đèn này sáng bình thường. Tính công suất điện của biến trở khi đó
Công suất của biến trở khí đó: Pb=Ub.Ib = 3.0,6 = 1,8W
Chứng minh rằng đối với đoạn mạch gồm các dụng cụ điện mắc nối tiếp hay mắc song song thì công suất điện của đoạn mạch bằng tổng công suất điện của các dụng cụ mắc trong mạch
Trường hợp 1: các dụng cụ mắc nối tiếp
Giả sử có n dụng cụ mắc nối tiếp với nhau vào nguồn điện U. Khi đó cường độ dòng điện qua mạch là I.
Hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi dụng cụ lần lượt là: U1,U2,...,Un
Cường độ dòng điện chạy trong mỗi dụng cụ lần lượt là: I1,I2,...,In
Vì các dụng cụ ghép nối tiếp nên ta có:
U=U1+U2+...+Un và I=I1=I2=...=In
Công suất toàn mạch là:
P=U.I=U1+U2+...+Un.I=I.U1+I.U2+....+I.Un (1)
Công suất trên mỗi dụng cụ điện lần lượt là: P1=U1.I1; P2=U2.I2; ...; Pn=Un.In
Vì I=I1=I2=...=In nên P1=U1.I; P2=U2.I; ...; Pn=Un.I (2)
Từ (1) và (2) ta được: P=P1+P2+...+Pn (đpcm)
Trường hợp 2: các dụng cụ mắc song song
Giả sử có n dụng cụ mắc song song với nhau vào nguồn điện U. Khi đó cường độ dòng điện qua mạch là I.
Hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi dụng cụ lần lượt là: U1,U2,...,Un
Cường độ dòng điện chạy trong mỗi dụng cụ lần lượt là: I1,I2,...,In
Vì các dụng cụ ghép song song nên ta có:
U=U1=U2=...=Un và I=I1+I2+...+In
Công suất toàn mạch là:
P=U.I=U.I1+I2+...+In=U.I1+U.I2+...+U.In (3)
Công suất trên mỗi dụng cụ điện lần lượt là: P1=U1.I1; P2=U2.I2; ...; Pn=Un.In
Vì U=U1=U2=...=Un nên P1=U.I1; P2=U.I2; ...; Pn=U.In (4)
Từ (3) và (4) ta được: P=P1+P2+...+Pn (đpcm)
Trên bóng đèn dây tóc Đ1 có ghi 220V – 100W, trên bóng đèn dây tóc Đ2 có ghi 220V – 75W. Mắc song song hai bóng đèn này vào hiệu điện thế 220V. Tính công suất của đoạn mạch song song này và cường độ dòng điện mạch chính.
Điện trở của dây tóc bóng đèn Đ1 và Đ2:
Cường độ dòng điện chạy trong mỗi đèn lần lượt là:
Cường độ dòng điện mạch chính:
Công suất điện của đoạn mạch song song: P=P1+P2 = 100 + 75 = 175W
Lưu ý: Ta có thể tìm I nhanh hơn bằng cách tính Ptoàn mạch trước:
P=P1+P2 = 100 + 75 = 175W
Vì P = U.I nên I = P/U = 175/220 = 0,795A
Trên bóng đèn dây tóc Đ1 có ghi 220V – 100W, trên bóng đèn dây tóc Đ2 có ghi 220V – 75W. Mắc hai đèn trên dây nối tiếp với nhau rồi mắc đoạn mạch này vào hiệu điện thế 220V. Tính hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi đèn và công suất điện của đoạn mạch nối tiếp này cho rằng điện trở của mỗi đèn khi đó bằng 50% điện trở của đèn đó khi sáng bình thường
Đ1 mắc /nt Đ2, khi đó điện trở của mỗi đèn là:
R'1 = 50%R1 = 0,5.484 = 242Ω; R'2 = 50%R2 = 0,5.645,33 = 322,67Ω
Điện trở tương đương của đoạn mạch nối tiếp:
R'=R'1+R'2 = 242 + 322,67 = 564,67Ω
Cường độ dòng điện qua mạch: I'=U/R' = 220 / 564,67 ≈ 0,39A
⇒ I'=I'1=I'2 = 0,39A.
Hiệu điện thế giữa hai đầu đèn Đ1 và Đ2:
U'1=I'.R'1 = 0,39.242 = 94,38V.
U'2=I'.R'2 = 0,39.322,67 = 125,84V.
Công suất điện của đoạn mạch: Pnt=U'.I' = 220.0,39 = 85,8W
