30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 8)

Cơ thể dị hợp 2 cặp gen là: AaBb. 

Chọn C

Các yếu tố ngẫu nhiên có thể đào thải bất kì alen nào ra khỏi quần thể.

Chọn C

ADN được cấu tạo từ 4 đơn phân: A, T, G, X. Không chứa U. 

Chọn A

Theo Menđen, mỗi tính trạng của cơ thể do một cặp nhân tố di truyền quy định.

Chọn B

Trong hoạt động của operôn Lac ở vi khuẩn E. coli, khi môi trường có hoặc không có lactose thì gen điều hòa vẫn tổng hợp protein ức chế.

Protein ức chế bám vào vùng vận hành khi môi trường không có lactose.

Chọn A

Phương pháp:

Nhân tố sinh thái vô sinh là các nhân tố vật lí, hóa học của môi trường.

Cách giải:

Nhiệt độ là nhân tố vô sinh, các nhân tố còn lại là nhân tố hữu sinh. 

Chọn C

Phát biểu sai về quá trình phát sinh loài người là B, vượn người ngày nay không phải là tổ tiên của loài người. 

Chọn B

Cá chép, tôm, cua là những loài hô hấp bằng mang. 

Chọn C

Phương pháp:

Số nhóm gen liên kết bằng số NST có trong bộ đơn bội của loài.

Cách giải: 

2n = 20 → n = 10  có 10 nhóm gen liên kết. 

Chọn B

Mối quan hệ đối kháng gồm: cạnh tranh, vật ăn thịt $\to$ con mồi, kí sinh.

Chọn C

Để tạo cây con có kiểu gen đồng hợp về tất cả các gen người ta thực hiện nuôi cấy hạt phấn kết hợp với lưỡng bội hóa. 

Chọn C

Thoát hơi nước ở lá cây chủ yếu bằng con đường khí khổng.

Chọn D

Thành phần loài không phải đặc trưng của quần thể, đây là đặc trưng của quần xã.

Chọn D

Trong quá trình hình thành loài khác khu vực địa lý, cách li địa lý có vai trò ngăn cản giao phối giữa các quần thể.

Chọn A

Tăng cường sử dụng các nhiên liệu hoá thạch trong công nghiệp và trong giao thông vận tải sẽ làm tăng nồng độ CO₂ gây hiệu ứng nhà kính.

Chọn D

Trâu, bò, cừu, dê là các động vật nhai lại. 

Chọn B

Phương pháp:

Bước 1: Tính tần số HVG

+ Tính ab/ab + ab = ? 

+ Tính f khi biết ab

Bước 2: Tính tỉ lệ các giao tử

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2.

Bước 3: Xét các phát biểu

Cách giải: 

Thân thấp chín muộn: $\frac{ab}{ab}=0,0324\to ab=0,18\to f=36\%$

P: $\frac{Ab}{aB}x\frac{Ab}{aB}; f=36\%; AB=ab=0,18;Ab=aB=0,32$

I đúng, kiểu gen có 2 alen trội: $\frac{AB}{ab}+\frac{Ab}{aB}+\frac{Ab}{Ab}+\frac{aB}{aB}=2x0,{18}^2+4x0,{32}^2=0,4744$

II sai, kiểu gen có 3 alen trội: $\frac{AB}{aB}+\frac{AB}{Ab}=2x2x0,18ABx0,32(Ab,aB)=0,2304$

III đúng, tỷ lệ đồng hợp 2 cặp gen: $2x0,{18}^2+2x0,{32}^2=26,98\%$

IV đúng, tổng số cá thể dị hợp 1 cặp gen chiếm: $8x0,18 (AB, ab)x0,32 (Ab, aB)=46,08\%$ (8 = 2 x 4; nhân 2 vì ở 2 bên đều có các loại giao tử này, 4 là số kiểu gen dị hợp 1 cặp gen) 

Chọn A

Phép lai giữa các cơ thể dị hợp về càng nhiều cặp gen thì đời con càng có số kiểu gen lớn.

Phép lai AaBb x AaBb sẽ tạo nhiều kiểu gen nhất (9 kiểu).

Chọn A

Ở cơ thể cái có một số tế bào không phân li trong GP1 nên ta có kiểu giao tử bất thường là: (Aa, O). Các tế bào giảm phân bình thường cho A, a

Xét: ♂Aa x ♀Aa

G: (A,a) x (Aa, O, A, a).

Do đề chỉ hỏi số thể lệch bội tối đa nên ta chỉ quan tâm đến số lượng hợp tử lệch bội (AAa, Aaa, A, a) $\to$ 6 KG

Vậy 4x2x2=16

Chọn A

Giao tử lưỡng bội (2n) × giao tử đơn bội (n) $\to$ thể tam bội: 3n.

Chọn B

Bậc dinh dưỡng cấp 2 gồm các loài ăn sinh vật sản xuất: cào cào, thỏ, nai.

Chọn C

Phương pháp:

Bước 1: Tính tần số alen của các quần thể.

Quần thể có thành phần kiểu gen: xAA:yAa:zaa

Tần số alen $p_A=x+\frac{y}{2}\to q_a=1-p_A$

Bước 2: So sánh tần số alen của các quần thể. 

Cách giải: 

QT A: A = 0,4; a = 0,6 

QT B: $p_A=0,3+\frac{0,6}{2}=0,6\to q_a=1-p_A=0,4$

QT C: $p_A=0,1+\frac{0,8}{2}=0,5\to q_a=1-p_A=0,5$

QT D: $p_A=0,2+\frac{0,5}{2}=0,45\to q_a=1-p_A=0,55$

Quần thể B là quần thể có tần số alen thấp nhất.

Chọn B

Tính trạng hình dạng quả di truyền theo quy luật tương tác bổ sung

Lai 2 cây quả tròn thuần chủng tạo ra toàn quả dẹt $\to$ F₁ là AaBb $\to$ (1) đúng

F₁ tự thụ phấn, F₂ phân li theo tỷ lệ 9:6:1

Quả dẹt F₂ gồm: (1AABB:2AABb:4AaBb:2AaBB) $\to$ (2) đúng

Quả dẹt F₂ giao phấn

F₂: (1AABB:2AABb:4AaBb:2AaBB) x (1AABB:2AABb:4AaBb:2AaBB)

G: 4AB: 2Ab: 2aB: 1ab                       4AB: 2Ab: 2aB: lab

F₃ có 3 loại kiểu hình: dẹt A-B-, tròn A_bb, aaB- và dài aabb $\to$ (3) sai

Tỷ lệ quả dài aabb ở F₃: 1/9ab x 1/9ab = 1/81 $\to$ (4) đúng

Chọn C

Phát biểu sai về chuỗi thức ăn trong hệ sinh thái là: B, chuỗi thức ăn trên cạn có thể bắt đầu bằng sinh vật tự dưỡng hoặc sinh vật ăn mùn bã hữu cơ.

Chọn B

Tiến hoá nhỏ là quá trình biến đổi cấu trúc di truyền của quần thể dẫn tới sự hình thành loài mới.

Tiến hoá nhỏ có các đặc điểm:

Diễn ra trên quy mô quần thể

Diễn biến không ngừng dưới tác động của nhân tố tiến hoá

Biến đổi về tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể

Kết quả: hình thành loài mới

Phát biểu sai về tiến hóa nhỏ là: A.

Chọn A

Cây F₁ dị hợp về các cặp gen

F_a phân ly 3 trắng:1 đỏ $\to$ tương tác bổ sung

Quy ước gen:

A-B-: Hoa đỏ 

A-bb/aaB-/aabb: hoa trắng

P: AABB x aabb →F₁: AaBb 

Cho F₁ tự thụ phấn: AaBb x AaBb $\to$ (1AA:2Aa:laa)(1BB:2Bb:1bb) 

Tỷ lệ cây hoa trắng là: $1-{\left(\frac{3}{4}\right)}^2=\frac{7}{16}$

Tỷ lệ cây hoa trắng thuần chủng là 3/16

Vậy trong tổng số cây hoa trắng thu được ở F₂ số cây đồng hợp tử chiếm tỷ lệ 3/7

Chọn B

Các phát biểu đúng về đột biến gen là: II, IV

I sai, chỉ đột biến hình thành mã kết thúc sớm thì mới dẫn đến kết thúc sớm quá trình dịch mã.

III sai, đột biến điểm liên quan tới 1 cặp nucleotit

Chọn A

Phương pháp:

Quần thể cân bằng di truyền có cấu trúc: p²AA + 2pqAa + q²aa = 1

Cách giải:

A = 0,7; a = 0,3; B = 0,4; b = 0,6.

- Quần thể đang cân bằng di truyền: (0,49AA: 0,42Aa: 0,09aa)(0,16BB: 0,48Bb: 0,36bb) = 1.

(1) đúng, số loại kiểu hình = 2 x 2 = 4.

(2) sai, số loại kiểu gen = 3 x 3 = 9 kiểu gen.

(3) sai, tần số kiểu gen lớn nhất là AABb = 0,49 x 0,48 = 0,2352.

(4) đúng, tần số kiểu gen nhỏ nhất là aaBB = 0,09 x 0,16 = 0,0144. 

Chọn D

Phương pháp: Bước 1: Tính tần số HVG 

+ Tính ab/ab + ab = ?

+ Tính f khi biết ab

Bước 2: Tính tỉ lệ các kiểu hình còn lại

Sử dụng công thức

+ P dị hợp 1 cặp gen: Aa, Bb x Aa, bb: A-B- = 0,25 + aabb: A-bb = 0,5 – aabb, aaB - = 0,25 – aabb

Bước 3: Xét các phát biểu

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2

Cách giải: 

Tỷ lệ ruồi thân đen, cánh cụt, mắt đỏ: $\to$ con cái cho ab = 0,4 (là giao tử liên kết) $\to$ f = 20% $P:\frac{AB}{ab}{X}^D{X}^d\times \frac{Ab}{ab}{X}^{d}Y;f=20\%$

$\to$ (0,4AB : 0,4ab : 0, laB : 0,1AB)(0,5Ab :0,5ab) $\left(1X^D{X}^d:1X^d{X}^d:1X^{D}Y:1X^{d}Y\right)$

A-B- = 0,4 + 0,5 Ab x 0,1aB = 0,45; aabb = 0,2; Aabb = 0,1 + 0,4ab x 0,5 = 0,3; aaBb = 0,05

Xét các phát biểu

I sai. Ruồi đực có kiểu hình trội 1 tính trạng $A-bb{X}^{d}Y+aaB-X^{d}Y+aabb{X}^{D}Y$ là : $0,3\times 0,25+0,05\times 0,25+0,2\times 0,25=0,1375=13,75\%$

II sai. Ruồi cái dị hợp 2 cặp gen (Ab/aB + ab/AB) X^dX^d + (Ab/ab + Ab/AB+ ab/Ab + ab/aB )

$0,5\times \left(0,1+0,4\right)\times 0,25+0,5\times \left(0,4+0,4+0,1+0,1\right)\times 0,25=0,1875=18,75\%$

III đúng. Ruồi ♂ mang 2 alen trội: (ab/AB + Ab/aB + Ab/Ab )X^dY + (ab/Ab + ab/aB+ Ab/ab) X^DY chiếm tỉ lệ: 0,5 x (0,4 + 0,1  +0,1) x 0,25 + 0,5 x (0,1 + 0,1 + 0,4) x 0,25 = 0,15 = 15%

IV sai. Ruồi ♀ mang 3 alen trội: (ab/AB + Ab/aB + Ab/Ab )X^DX^d + (Ab/AB) X^dX^d chiếm tỉ lệ:

0,5 x (0,4 + 0,1 + 0,1) x 0,25 + 0,5 x 0,4 x 0,25 = 0,125 = 12,5%

Chọn D

Phương pháp:

Bước 1: Xác định quy luật di truyền chi phối, quy ước gen.

+ Xét người 6 không mang gen gây bệnh 1 mà sinh con bị bệnh 1 $\to$ người con nhận alen gây bệnh của mẹ

+ Bố mẹ 9 -10 bình thường sinh con gái 17 bị bệnh 2

Bước 2: Xác định kiểu gen của những người trong phả hệ.

Bước 3: Xét các phát biểu. 

Cách giải:

+ Xét người 6 không mang gen gây bệnh 1 mà sinh con bị bệnh 1 $\to$ người con nhận alen gây bệnh của mẹ 

$\to$ gen gây bệnh là gen lặn trên NST X.

 $\to$A- không gây bệnh 1, a- gây bệnh 1

+ Bố mẹ 9 -10 bình thường sinh con gái 16 bị bệnh 2 $\to$ gen gây bệnh là gen lặn trên NST thường. 

$\to$ B- không gây bệnh 2, b- gây bệnh 2 

Người 5 sinh con trai 12 bị bệnh 1 (X^aY) $\to$Người 5: X^AX^a $\to$ người 2: X^AX^a.

Những người bình thường có con, bố mẹ bị bệnh 2 thì có kiểu gen Bb.

Những người con trai bị bệnh 1 $\to$ người mẹ phải mang alen X^a. 

I đúng, các gen phân li độc lập.

II đúng. còn 8 người chưa xác định được kiểu gen.

Xét cặp vợ chồng 13 – 14:

Người 13:

+ Người 7: có bố mẹ: $\left(1\right)X^{A}YBb\times \left(2\right)X^A{X}^{a}Bb\to \left(7\right):\left(1X^A{X}^A:1X^A{X}^a\right)\left(1BB:2Bb\right)\leftrightarrow \left(3X^A:1X^a\right)\left(2B:1b\right)$

+ Người 8: X^AYBb 

$\to$ người 13: $\left(3X^A{X}^A:1X^A{X}^a\right)\left(2BB:3Bb\right)\leftrightarrow$ giao tử: (7X^A:1X^a)(7B:3b)

Người 14: có bố mẹ $X^A{X}^{a}Bb\times \left(10\right)X^{A}YBb$ (9)

$\to$ Người 14: $X^{A}Y\left(1BB:2Bb\right)\leftrightarrow$ giao tử (1X^A : 1Y)(2B : 1b)

Xét bệnh 1: $\left(3X^A{X}^A:1X^A{X}^a\right)\times X^{A}Y\leftrightarrow \left(7X^A:1X^a\right)\left(1X^A:1Y\right)\to 7/16X^A{X}^A:1/16X^A{X}^a"7/16X^{A}Y:1/16X^{a}Y.$

Xét bệnh 2: 

$\left(2BB:3Bb\right)\times \left(1BB:2Bb\right)\leftrightarrow \left(7B:3b\right)\left(2B:1b\right)\to \frac{14}{30}BB:\frac{13}{30}Bb:\frac{3}{30}bb$

III đúng, cặp 13-14 sinh con trai không mang alen bệnh với xác suất: $\frac{7}{8}{X}^A\times \frac{1}{2}Y\times \frac{7}{10}B\times \frac{2}{3}B=\frac{49}{240}$

IV đúng. Cặp 13-14 sinh con gái chỉ mang alen bệnh 1: $\left(X^A{X}^a+X^{a}Y\right)BB=\frac{1}{8}{X}^a\times \frac{1}{2}{X}^A\times \frac{14}{30}BB=\frac{7}{240}$

Chọn B

Phương pháp:

Bước 1: Biện luận quy luật di truyền, tìm kiểu gen của F₁

Bước 2: Cho F₁ x F₁

Bước 3: Xét các phát biểu.

Cách giải:

P thuần chủng $\to$ F₁ dị hợp về các cặp gen

F₂ phân ly 9 đỏ:7 trắng $\to$ tính trạng do 2 cặp gen không alen tương tác bổ sung

Quy ước gen:

A-B-: hoa đỏ; A-bb/aaB-/aabb: hoa trắng

F₁ tự thụ phấn: AaBb x AaBb $\to$ (1AA:2Aa:laa)(1BB:2Bb:1bb)

Xét các phát biểu 

I đúng 

II đúng 

III đúng

IV đúng: 1/16AABB : 9/16 (A-B-) = 1/9

V sai, tỷ lệ cây hoa đỏ ở F₂ là 9/16; chỉ có cây AABB (1/16) tự thụ phấn cho 1 loại kiểu hình

Tỷ lệ số cây tự thụ phấn cho 2 loại kiểu hình là: $\frac{9/16-1/16}{9/16}=\frac{8}{9}$

Chọn B