30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 7)

Ở côn trùng, khí được vận chuyển qua hệ thống ống khí, hệ tuần hoàn sẽ không vận chuyển khí.

Chọn D

Phương pháp:

Tháp tuổi chỉ ra 3 trạng thái phát triển số lượng của quần thể: quần thể đang phát triển (quần thể trẻ), quần thể ổn định và quần thể suy thoái (quần thể già).

+ Quần thể trẻ (đang phát triển) có tỉ lệ nhóm tuổi trước sinh sản cao (tháp tuổi A).

+ Quần thể ổn định có tỉ lệ nhóm trước và đang sinh sản xấp xỉ như nhau (tháp tuổi B).

+ Quần thể suy thoái có tỉ lệ nhóm trước sinh sản nhỏ hơn nhóm đang sinh sản (tháp tuổi C). 

Cách giải: 

Phát biểu đúng là A: Quần thể A, C, D là quần thể suy thoái. 

Chọn A

Phương pháp:

Bước 1: Xác định mạch mã gốc: Mạch mã gốc có triplet mở đầu 3’TAX5’

Bước 2: Xác định trình tự mARN

Áp dụng nguyên tắc bổ sung trong quá trình phiên mã: A-U; T-A; G-X; X-G.

Cách giải:

Mạch mã gốc là mạch: 3’ TAX - AXA – GGT...5’ 

Mạch mARN: 5' AUG - UGU – XXA...3'. 

Chọn B

Phép lai giữa các cơ thể thuần chủng sẽ cho đời con có 1 kiểu gen: AA x aa $\to$ Aa.

Chọn A

Tạo giống nhờ công nghệ gen có thể tạo ra giống mới mang nguồn gen của hai loài sinh vật khác nhau (chuyển gen). Các phương pháp còn lại không thể làm điều này. 

Chọn D

Gen nằm ở vùng không tương đồng trên NST Y chỉ truyền trực tiếp cho giới dị giao tử (XY).

Chọn B

Gen trên NST X di truyền chéo, từ mẹ $\to$ con trai. 

Con trai nhận X^m từ mẹ. 

Chọn C

Giới tính loài này thay đổi do nhiệt độ môi trường. 

Chọn C

Chọn lọc tự nhiên là nhân tố tiến hóa có hướng, làm thay đổi tần số alen của quần thể theo hướng xác định.

Giao phối không ngẫu nhiên không làm thay đổi tần số alen.

Chọn A

Ở rừng U Minh, cây tràm là loài đặc trưng (SGK Sinh 12 trang 176).

Chọn D

Phương pháp:

Quần thể có thành phần kiểu gen: xAA:yAa:zaa

Tần số alen $p_A=x+\frac{y}{2}\to q_a=1-p_A$

Quần thể cân bằng di truyền thoả mãn công thức: $\frac{y}{2}=\sqrt{x.z}$ (Biến đổi từ công thức: p²AA + 2pqAa + q²aa  = 1) 

Cách giải:

P₀: 0,25AA; 0,5Aa; 0,25aa $\to$ tần số alen của quần thể: A = a = 0,5

A đúng, P₀ đang cân bằng về mặt di truyền.

B đúng. 

C đúng.

D sai, nếu có sự tác động của nhân tố tiến hóa thì tần số alen có thể bị thay đổi.

Chọn D

Các gen liên kết hoàn toàn: $\frac{AB}{ab}\times \frac{ab}{ab}\to 1\frac{AB}{ab}:1\frac{ab}{ab}$

KG: 1:1 

KH: 1 thân cao, quả đỏ :1 thân thấp, quả trắng. 

Chọn C

Thứ tự đúng về các giai đoạn của chu trình Canvin là: Giai đoạn cố định CO₂ $\to$ giai đoạn khử $\to$ giai đoạn tái sinh chất nhận (SGK Sinh 11 trang 41).

Chọn D

Phương pháp:

Sử dụng sơ đồ hình tam giác: Cạnh của tam giác là giao tử 2n, đỉnh của tam giác là giao tử n 

Cách giải: 

$AAa\to \frac{2}{6}A:\frac{1}{6}AA:\frac{2}{6}Aa:\frac{1}{6}a$

$Aaa\to \frac{2}{6}Aa:\frac{1}{6}A:\frac{2}{6}a:\frac{1}{6}aa$

Tỉ lệ cây thân thấp = 1/4 $\to$ Phép lai phù hợp là: $Aaa\times Aaa\to aa+aaa=\left(\frac{1}{6}aa+\frac{2}{6}a\right)\left(\frac{1}{6}aa+\frac{2}{6}a\right)=\frac{1}{4}$

Chọn C.

Phát biểu sai về hô hấp ở động vật là B, động vật không xương sống có nhiều hình thức hô hấp khác nhau, VD ở giun hô hấp bằng da, trai sông hô hấp bằng mang,...

Chọn B

F₁ phân li 3 cao: 1 thấp $\to$ P dị hợp: Aa x Aa $\to$ 1AA:2Aa:laa

Nếu loại bỏ các cây thân thấp (aa), các cá thể F₁ tham gia sinh sản là: 1AA:2Aa

Cho các cây thân cao F₁ giao phấn tự do: (1AA:2Aa)(1AA:2Aa) $\leftrightarrow$ (2A:la)$\to$(2A:la)  4AA:4Aa:laa.

F₂: 8 thân cao:1 thân thấp. 

Chọn C

Đời con có kiểu hình xanh, nhăn (aabb) $\to$ P dị hợp: aaBb x Aabb.

Chọn D

Phương pháp: 

CT liên hệ giữa chiều dài và tổng số nucleotit $L=\frac{N}{2}\times 3,4\left(\stackrel{o}{A}\right);1nm=10\stackrel{o}{A},1\mu m={10}^4\stackrel{o}{A}.$

Lập hệ phương trình về số nucleotit của gen và tỉ lệ A/G

Cách giải: 

Số nucleotit của gen là: $N=\frac{L}{3,4}\times 2=1920$

Ta có A = 1/3G $\to$ Ta có hệ phương trình: $\left\{\begin{array}{l}2A+2G=1920\\ A=1/3G\end{array}\right.\leftrightarrow \left\{\begin{array}{l}A=T=240\\ G=X=720\end{array}\right.$

Chọn A

Phương pháp:

Nếu có HVG thì 1 tế bào sinh tinh tạo ra tối đa 4 loại giao tử.

Cách giải:

Để tạo ra số loại giao tử tối đa thì các tế bào đó phải có HVG. 

Xét 5 tế bào của một cơ thể đực có kiểu gen $Aa\frac{BD}{bd}$ sẽ tạo ra số giao tử tối đa là 2 x 4 = 8 (2 của A, a; 4 của cặp BD/bd).

Chọn B

Ta thấy mật độ loài A luôn cao hơn mật độ loài B $\to$ số lượng cá thể loài A cao hơn số lượng loài B.

Ở thời điểm mật độ loại A cao thì mật độ loài B giảm và ngược lại $\to$ mối quan hệ này là kí sinh vật chủ.

Chọn B

Thân cao hoa trắng (AAbb hoặc Aabb) $\times$ thân thấp hoa đỏ (aaBB hoặc aaBb)

Xét các phát biểu:

A đúng, để tạo cây có kiểu gen đồng hợp lặn thì P: Aabb $\times$ aaBb $\to$ AaBb = 25%.

B sai, nếu P thuần chủng: AAbb $\times$ aaBB $\to$ 1AaBb.

C đúng, Aabb x aaBb $\to$ 1AaBb:1aaBb:1Aabb:laabb.

D đúng, Aabb x aaBB hoặc AAbb x aaBb $\to$ Thân cao hoa đỏ: A-B- = 50% 

Chọn B

Ta thấy có sự trao đổi đoạn giữa 2 NST không tương đồng.

I đúng, vì kết quả tạo thành các giao tử.

II sai, cặp NST 13 và cặp NST 18 là không tương đồng.

III đúng, chỉ có giao tử (13 và 18) là giao tử bình thường. 

IV sai, đây là đột biến cấu trúc NST. 

Chọn D

P mắt trắng $\to$ F₁ mắt đỏ $\to$ tính trạng do 2 cặp gen tương tác với nhau:

A-B-: đỏ; A-bb/aaB-/aabb: trắng.

F₂ phân li kiểu hình ở 2 giới khác nhau $\to$ có liên kết với giới tính.

P thuần chủng $\to$ F₁ dị hợp.

Nếu các gen này PLĐL thì tỉ lệ kiểu hình ở đời con có dạng (3:1) $\times$ (tỉ lệ của cặp NST giới tính) nhưng tỉ lệ kiểu hình để cho không chia hết cho (3:1) $\to$ 2 cặp gen cùng nằm trên cặp NST giới tính.

P mắt trắng $\to$ F₁: Con cái mắt trắng: con đực mắt đỏ $\to$ Con đực mang 2 NST X mang alen trội.

Vậy con đực là XX con cái là XY. Do vai trò của alen A và B là như nhau nên P có thể có kiểu gen: $\left[\begin{array}{l}{X}_B^a{X}_B^a\times X_b^{A}Y\\ X_b^A{X}_b^A\times X_B^{a}Y\end{array}\right.$

Giả sử P: $X_B^a{X}_B^a\times X_b^{A}Y\to F_1:X_B^{a}Y\times X_b^A{X}_B^a$

Con cái F₂ mắt đỏ chiếm: $\frac{4}{800}=0,005=X_B^{A}Y\to X_B^A=\frac{0,005}{0,5}=0,01=\frac{f}{2}\to f=2\%$

Xét các phát biểu:

I đúng.

II đúng.

III đúng, các kiểu gen quy định mắt đỏ là: $X_B^{A}Y;X_B^A{X}_B^a;X_b^A{X}_B^a$

IV đúng, nếu cho con đực mắt đỏ F₁ giao phối với con cái mắt trắng ở P: $X_b^A{X}_B^a\times X_b^{A}Y\left(P\right)\to X_B^{A}Y=\frac{f}{2}\times 0,5Y=0,5\%$

Chọn A

Phương pháp:

Xét từng phát biểu, tìm mối quan hệ có thể có của 2 loài đang xét.

Cách giải:

Xét các phát biểu:

I đúng, trong mối quan hệ A-B; A-E thì loài A là có lợi, B, E bị hại nên có thể là các mối quan hệ: vật ăn thịt - con mồi; vật kí sinh – vật chủ. Khi loài A giảm số lượng thì loài B có thể tăng kích thước, nếu mối quan hệ giữa A – E là kí sinh thì chưa thể dự đoán được kích của quần thể E.

II sai, khi kích thước loài D tăng thì kích thước quần thể G giảm.

III đúng, D sử dụng F, G làm thức ăn, F-G có thể là 2 loài thực vật, cạnh tranh nhau về nguồn sống.

IV đúng, có mối quan hệ cạnh tranh (F-G); sinh vật ăn sinh vật (+-); kí sinh (+ -) và mối quan hệ hỗ trợ hội sinh (C-D). 

Chọn C

Xét các phát biểu: 

I đúng.

II sai, cách li địa lí có vai trò ngăn các cá thể giao phối với nhau, không tạo ra kiểu gen mới.

III sai, hình thành loài bằng con đường lai xa và đa bội hóa ít gặp ở động vật, thường gặp ở thực vật. 

IV đúng. 

Chọn A

Lông đen: A₁A_1/2/3/4; lông xám: A₂A_2/3/4; lông vàng: A₃A_3/4; lông trắng: A₄A₄

A sai, lông đen $\times$ lông vàng: A₁A_1/2/3/4 $\times$ A₃A_3/4

Các phép lai cho tỷ lệ kiểu hình 1:1 là: A₁A_2/3 $\times$ A₃A_3/4 $\to$ 4 phép lai

Phép lai: $A_1{A}_4\times A_3{A}_3\to 1A_1{A}_3:1A_3{A}_4\to 1$ phép lai.

Phép lai: $A_1{A}_1\times A_3{A}_{3/4}\to 100\%A_{1}A-\to$ không thoả mãn

Vậy có 5 phép lai thoả mãn.

B đúng, lông đen  lông xám: $A_1{A}_4\times A_2{A}_4\to 1A_1{A}_2:1A_1{A}_4:1A_2{A}_4:1A_4{A}_4\to$ 2 lông đen: 1 lông xám: 1 lông trắng. 

C đúng, để tạo 3 loại kiểu gen $\to$ Lông đen dị hợp có kiểu gen giống nhau, ta có 3 sơ đồ lai:  $A_1{A}_2\times A_1{A}_2; A_1{A}_3\times A_1{A}_3;A_1{A}_4\times A_1{A}_4.$

D đúng, đen $\times$ trắng $\to$ 50% vàng, có thể là phép lai: $A_1{A}_2\times A_4{A}_4\to A_1{A}_4:A_2{A}_4\to$ 50% lông đen: 50% lông vàng.

Chọn A

I đúng.

II đúng, bởi vì tiến hóa chính là quá trình biến đổi về mặt di truyền trong quần thể.

III sai, giao phối không ngẫu nhiên không làm thay đổi tần số alen của quần thể.

IV đúng, ví dụ hình thành loài bằng lai xa và đa bội hóa không dẫn tới hình thành quần thể thích nghi mà có thể hình thành loài mới ngay. 

Chọn C

Bố mẹ bình thường sinh con gái bị bệnh $\to$ bệnh là do gen lặn trên NST thường quy định.

Về nhóm máu:

Người II.3 có kiểu gen I^AI^O vì nhận I^O của mẹ, và sinh ra con có nhóm máu A. 

Về bệnh S 

I đúng.

II đúng.

III sai, xác định kiểu gen của 2 người: I.1; I. 3

IV sai. Xét cặp vợ chồng II. 2 - II. 3: (1SS: 2Ss)I^BI^O $\times$ (1SS: 2Ss)I^AI^O 

 Xác suất học sinh con trai mắc bệnh S và có nhóm máu AB là: $\frac{1}{2}\left(GT\right)\times \left(\frac{2}{3}Ss\times \frac{2}{3}Ss\times \frac{1}{4}\right)\times \left(\frac{1}{2}{I}^B\times \frac{1}{2}{I}^A\right)=\frac{1}{72}$

Chọn B

I sai, số kiểu gen của con đực trội 2 tính trạng là 15 (có 3 cặp gen, trội 2 tính trạng có 5 kiểu gen: 

$VD:A-B-dd:\frac{ABd}{ABd};\frac{Abd}{aBd};\frac{ABd}{Abd};\frac{ABd}{aBd};\frac{ABd}{abd})$

Con cái lặn về 2 tính trạng hay trội 1 tính trạng có 6 kiểu gen. 

 (có 3 cặp gen, trội 1 tính trạng ở 1 cặp gen có 2 kiểu gen, VD: $\frac{Abd}{abd};\frac{Abd}{Abd}$) 

$\to$ Có 15 $\times$ 6 = 90 phép lai.

II đúng, số kiểu gen đồng hợp về 3 cặp gen là 2³ = 8

III đúng, cho cá thể đực mang kiểu hình trội về 3 tính trạng, dị hợp tử về 2 cặp gen lại với cá thể cái mang kiểu hình lặn về 1 trong 3 tính trạng: $\frac{ABD}{abD}\times \frac{ABd}{ABd}\to \frac{ABD}{ABd}:\frac{ABd}{abD}\to 1KH$

IV đúng, cho cá thể đực mang kiểu hình trội về 1 trong 3 tính trạng lại với cá thể cái mang kiểu hình trội về 1 trong 3 tính trạng: $\frac{Abd}{abd}\times \frac{aBd}{abd}\to 1\frac{Abd}{aBd}:1\frac{Abd}{abd}:1\frac{aBd}{abd}:1\frac{abd}{abd}$

Chọn A

Phương pháp:

Thể ba có dạng 2n +1 (thừa 1 NST ở 1 cặp nào đó).

Xét từng phát biểu.

+ Số dạng thể ba bằng số cặp NST.

+ Kì sau của nguyên nhân, các cromatit tách ra thành các NST đơn.

Cách giải:

2n = 12 $\to$ n = 6; có 6 cặp NST.

I sai, loài này có tối đa 6 dạng đột biến thể một ở 6 cặp NST khác nhau. 

II sai. Thể ba có dạng 2n + 1 = 13 NST, ở kì sau của nguyên nhân, các cromatit tách ra thành các NST đơn, trong mỗi tế bào có 26 NST đơn.

III đúng, mỗi cặp NST có 1 chiếc đột biến, 1 chiếc bình thường $\to$ tạo 0,5 giao tử bình thường, 0,5 giao tử đột biến. 

$\to$ giao tử không mang đột biến là 0,5% = 1/8.

IV sai, một cơ thể ba giảm phân tạo 1/2 giao tử n 

VD: 

Chọn C

Phương pháp:

Bước 1: Tính tần số alen của quần thể

Tần số alen $a=aa+\frac{A_{1}a}{2}+\frac{A_{2}a}{2},$ tương tự với các alen khác. 

Bước 2: Tìm cấu trúc di truyền của quần thể khi đạt cân bằng di truyền: (A₁ + A₂ + a) = 1

Tính tỉ lệ kiểu gen dị hợp là những kiểu hình được chọn để sản xuất.

Bước 3: Xét các phát biểu

Cách giải:

I đúng. Tần số alen của quần thể: 

$a=0,1aa+\frac{0,24A_{1}a}{2}+\frac{0,16A_{2}a}{2}=0,3$

$A_2=0,08A_2{A}_2+\frac{0,16A_{2}a}{2}+\frac{0,28A_1{A}_2}{2}=0,3$

$A_1=1-0,3-0,3=0,4$

Khi quần thể đạt cân bằng di truyền sẽ có cấu trúc: (0,4A₁ + 0,3A₂ + 0,3a)² = 1 0,16 A₁A₁ + 0,24 A₁a + 0,09 A₂A₂ + 0,18 A₂a + 0,24 A₁A₂ + 0,09 aa = 1

II đúng, các cá thể được chọn để sản xuất là các cá thể dị hợp tử: 0,24 A₁a + 0,18 A₂a + 0,24 A₁A₂ = 0,66

III đúng.

IV sai, nếu tiếp tục ngẫu phối, cấu trúc di truyền sẽ không đổi, tỉ lệ đồng hợp trội là 0,16 A₁A₂ + 0,09 A₂A₂ + 0,09 aa = 0,34

Chọn C