30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 6)

Dạng đột biến lặp đoạn sẽ làm tăng số lượng gen trên một NST. 

Chọn D

Theo thuyết tiến hóa hiện đại, nhân tố đột biến tạo ra nguồn nguyên liệu sơ cấp cho quá trình tiến hóa.

Chọn C

Nhân tố vô sinh là các nhân tố vật lí, hóa học của môi trường xung quanh.

Độ ẩm là nhân tố vô sinh, các đáp án còn lại là nhân tố hữu sinh.

Chọn A

Phép lai giữa các cơ thể đồng hợp các cặp gen khác nhau sẽ cho đời con 100% dị hợp: 

AA $\times$ aa → 100%Aa. 

Chọn C

Quần thể sinh vật không có đặc trưng độ đa dạng loài vì quần thể gồm các cá thể cùng loài. Đây là đặc trưng của quần xã.

Chọn A

Trâu là động vật ăn cỏ, chúng có khả năng tiêu hóa xenlulozo trong thức ăn.

Các động vật còn lại là động vật ăn thịt. 

Chọn C

Người mắc hội chứng Đao có số lượng NST trong mỗi tế bào là 47 NST (Thừa 1 NST số 21).

Chọn A

Hình thành loài mới thường diễn ra nhanh nhất theo con đường lai xa kèm đa bội hóa (SGK Sinh 12 trang 131). 

Chọn C

Trong quá trình bảo quản, loại nông sản thường được phơi khô là lạc.

Chọn A

Phương pháp:

Áp dụng nguyên tắc bổ sung trong quá trình dịch mã: A-U; G-X và ngược lại. 

Cách giải: 

Codon 5’AUG3' → anticodon: 3’UAX5'. 

Chọn A

Ở rừng nhiệt đới Tam Đảo, loài đặc trưng là cá cóc (SGK Sinh 12 trang 176). 

Chọn B.

Thực vật có hạt xuất hiện ở đại Cổ sinh (kỉ Cacbon). 

Chọn C

Nucleotit là đơn phần cấu tạo nên axit nucleic (ARN, ADN), không cấu tạo nên protein. 

Chọn B

Phương pháp:

Tỉ lệ sai khác càng cao thì mối quan hệ họ hàng càng xa và ngược lại.

Cách giải:

Mối quan hệ họ hàng từ gần tới xa giữa người và các loài là: Người – chó – kỳ giông - cá chép - cá mập. 

Chọn A

Phương pháp:

Gen trên X di truyền chéo. 

Cách giải: 

Để con trai luôn bị bệnh thì người mẹ phải có kiểu gen X^aX^a.

Chọn A

Phương pháp:

Cân bằng nước là sự tương quan giữa lượng nước do rễ hút vào (A) và lượng nước thoát ra qua lá (B).

Khi A = B: mô của cây đủ nước và cây phát triển bình thường.

Khi A > B: mô của cây thừa nước và cây phát triển bình thường.

Khi A < B: mất cân bằng nước, lá héo, lâu ngày cây sẽ bị hư hại và cây chết

Cách giải:

Cây có lượng nước hút vào nhiều hơn lượng thoát ra thì sẽ không bị héo.

Đó là cây N và cây Q. 

Chọn A

Đột biến không làm thay đổi số lượng của NST $\to$ đây không phải đột biến số lượng NST.

Chọn A

Trong hệ tuần hoàn của người, tĩnh mạch chủ có chức năng đưa máu giàu CO₂ từ cơ quan về tim.

Chọn A

A: Cạnh tranh (- -)

B: Hội sinh (0 -)

C: Hội sinh (0 -)

D: Hợp tác (++).

Mối quan hệ nào có ít nhất 1 loài bị hại là A. 

Chọn A

Ta thấy thể đột biến là dạng: lặp đoạn MN.

A sai, dạng đột biến này không làm thay đổi số lượng NST.

B đúng.

C sai, đây là dạng đột biến lặp đoạn.

D sai, có thể có lợi cho thể đột biến. 

Chọn B

Alen trội là trội không hoàn toàn nên cơ thể trội về 3 tính trạng phải có kiểu gen AABBDD 

P: AaBbDd  AaBBDD → AABBDD = $\frac{1}{4}AA\times \frac{1}{2}BB\times \frac{1}{2}DD=\frac{1}{16}.$

Chọn C.

Phương pháp:

1 gen có 2 alen trong quần thể sẽ có 3 kiểu gen bình thường, 4 kiểu gen thể ba

Số kiểu gen tối đa về các thể ba là: $C_n^1\times 4^1\times 3^{n-1}$ (n là số cặp NST).

$C_n^1$ là số cách chọn đột biến ở 1 trong n cặp.

Bước 1: Tính số kiểu gen thể ba tối đa.

Bước 2: Tính số kiểu gen thể ba tối đa của kiểu hình hoa tím, hoa đỏ, hoa vàng.

Bước 3: Tính số kiểu gen thể ba quy định hoa trắng = tổng số kiểu gen thể ba - số kiểu gen thể ba tối đa của kiểu hình hoa tím, hoa đỏ, hoa vàng.

Cách giải:

Theo đề bài: 

A-B-D-E-: Tím 

A-B-D-ee: Đỏ

A-B-dd-ee: Vàng

Còn lại là trắng.

Số kiểu gen tối đa của thể ba là: $C_4^1\times 4\times 3^3=432$

(3 là số kiểu gen thể ba có kiểu hình trội, 2 là số kiểu gen lưỡng bội có kiểu hình trội)

Số kiểu gen tối đa của thể ba quy định hoa tím là: $C_4^1\times 3\times 2^3=96$

Số kiểu gen tối đa của thể ba quy định hoa đỏ (A-B-D-ee)

+ Nếu đột biến xảy ra ở cặp Aa hoặc Bb hoặc Dd: $C_3^1\times 3\times 2^2\times 1ee=36$

+ Nếu đột biến xảy ra ở cặp ee: $2^3\times 1eee-8$

 Có 44 kiểu gen.

Số kiểu gen của thể ba quy định hoa vàng (A-B-ddee):

+ Nếu đột biến xảy ra ở cặp Aa hoặc Bb: $C_2^1\times 3\times 2\times 1dd\times 1ee=12$

+ Nếu đột biến xảy ra ở cặp da hoặc ee: $2\left(A-\right)\times 2\left(B-\right)\times C_2^1\times 1\times 1=8$

$\to$ Có 20 kiểu gen.

Số kiểu gen thể ba quy định hoa trắng là 432 – 96 – 44 – 20 = 272

Chọn D

2n_M = 30; 2n_N = 40; 2n_P = 60; 2n_Q = 30 

Xét các phát biểu: 

I sai, loài I được hình thành nhờ lai xa và đa bội hóa giữa loài N và loài M hoặc Q.

II đúng, thể song nhị bội của loài II được hình thành từ loài M và loài Q. 

III sai. 

IV đúng. 

Chọn D

Phương pháp:

Bước 1: Xác định kiểu gen của P

Bước 2: Viết sơ đồ lai từ P tới F₂.

Bước 3: Xét các phát biểu.

Cách giải:

P cao đỏ $\to$ 3 cao đỏ: 1 cao trắng $\to$ P: AABb $\times$ AaBb (do F₂ có thấp trắng $\to$ F₁ phải mang alen a)

P: AABb $\times$ AaBb $\to$ F₁: (1AA:1Aa)(1BB:2Bb:1bb)

F₁ giao phấn ngẫu nhiên: (1AA:1Aa)(1BB:2Bb:1bb) $\times$ (1AA:1Aa)(1BB:2Bb:1bb) $\leftrightarrow$ (3A:la)(1B:1b) $\times$ (3A:1a)(1B:1b) 

→ F₂: (9AA:6Aa:laa)(1BB:2Bb:lbb)

Xét các phát biểu: 

I đúng, cây có 4 alen trội: AABB$=\frac{9}{16}\times \frac{1}{4}=\frac{9}{64}$

II đúng. Cây thân cao hoa đỏ chiếm: $\frac{15}{16}\left(A-\right)\times \frac{3}{4}\left(B-\right)=\frac{45}{64};$ cây có 3 alen trội: $AABb+AaBB=\frac{9}{16}\times \frac{1}{2}+\frac{6}{16}\times \frac{1}{4}=\frac{3}{8}$

 Trong số các cây thân cao, hoa đỏ; cây có 3 alen trội chiếm: $\frac{3}{8}:\frac{45}{64}=\frac{8}{15}$

III sai, cây có 2 alen trội: 

Cây có 2 alen trội đồng hợp: $AAbb+aaBB=\frac{9}{16}\times \frac{1}{4}+\frac{1}{16}\times \frac{1}{4}=\frac{10}{64}$

 Trong số các cây có 2 alen trội, cây có kiểu gen đồng hợp chiếm: $\frac{10}{64}:\frac{11}{32}=\frac{5}{11}$

IV sai, cây có 1 alen trội: Aabb + aaBb =$\frac{6}{16}\times \frac{1}{4}+\frac{1}{16}\times \frac{1}{4}=\frac{7}{64}$

Cây thân cao, hoa trắng mang 1 alen trội: Aabb =$\frac{6}{16}\times \frac{1}{4}=\frac{6}{64}$

Trong số các cây có 1 alen trội; cây thân cao, hoa trắng chiếm 6/7.

Chọn D

Phương pháp: 

P dị hợp 1 cặp gen: Aa, Bb x Aa, bb: A-B- = 0,25 + aabb; A-bb = 0,5 – aabb, aaB- = 0,25 – aabb

Cách giải:

Đời con có 4 kiểu hình $\to$ cây M dị hợp 1 cặp gen, 1 cặp gen còn lại đồng hợp lặn.

Giả sử kiểu gen của cây M là (Aa, bb) x cây dị hợp 2 cặp (Aa, Bb).

Nếu các gen PLĐL thì đời con phải có tỉ lệ kiểu hình: (3:1)(1:1)$\ne$ đề bài $\to$ các gen liên kết với nhau.

Áp dụng công thức: P dị hợp 1 cặp gen: Aa, Bb x Aa, bb: A-B- = 0,25 + aabb: A-bb = 0,5 – aabb, aaB- = 0,25 – aabb 

→ 7A-bb : 5A-B- : 3aaB- : laabb. 

$\to$ tỉ lệ kiểu hình trội 1 tính trạng: $\frac{7}{16}+\frac{3}{16}=\frac{10}{16}=\frac{5}{8}$

Chọn D

Phương pháp:

Bước 1:

Xét quần thể P đã cân bằng hay chưa

Quần thể có thành phần kiểu gen: xAA:yAa:zaa

Tần số alen  $p_A=x+\frac{y}{2}\to q_a=1-p_A$

Quần thể cân bằng di truyền thoả mãn công thức: $\frac{y}{2}=\sqrt{x.z}$ (Biến đổi từ công thức: p²AA + 2pqAa + q²aa = 1) 

Bước 2: Xét các phát biểu 

Cách giải:

P: 0,25DD: 0,5Dd : 0,25dd $\to$ Tần số alen: 0,5D:0,5d $\to$ P đang cân bằng di truyền.

I đúng, nếu quần thể giao phấn không ngẫu nhiên sẽ làm thay đổi tỉ lệ kiểu hình của quần thể.

II sai, nếu cây hoa vàng (Dd) không có khả năng sinh sản thì tần số alen của quần thể cũng không thay đổi.

III đúng. Ở F₂: 0,3Dd : 0,7dd $\to$ Tần số alen D = 0,15; d = 0,85 $\to$ quần thể có thể đã chịu tác động của các yếu tố ngẫu nhiên.

IV đúng. 

Chọn D

Các phát biểu đúng về quần xã là: I, III, IV.

Phát biểu II sai, nguyên nhân của diễn thế sinh thái có thể là do biến đổi của ngoại cảnh, cũng có thể do sự cạnh tranh của các nhóm loài trong quần xã. 

Chọn D

Phương pháp:

Áp dụng công thức tính số kiểu gen tối đa trong quần thể (n là số alen)

Cách giải: 

Ở thú XX là con cái, XY là con đực. 

2n = 12 $\to$ có 6 cặp NST. 

Trên mỗi cặp NST có 1 gen có 4 alen $\to$ có 4 loại giao tử.

Cặp NST giới tính, xét 1 gen có 5 alen trên vùng không tương đồng của NST X $\to$ có 6 loại giao tử (5 giao tử X, 1 giao tử Y) 

$\to$ Số loại giao tử tối đa là 4⁵ x 6 = 6144. 

Chọn A

Phương pháp:

Bước 1: Tính tần số HVG nếu có.

+ Tính ab/ab $\to$ ab = ? 

+ Tính f khi biết ab

Bước 2: Tính tỉ lệ giao tử ở P

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2.

Bước 3: Xét các phát biểu

Hoán vị gen ở 2 bên cho 10 loại kiểu gen 

P dị hợp 2 cặp gen: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB - = 0,25 – aabb

Cách giải: 

Ta có $\frac{ab}{ab}\frac{De}{De}=5,76\%\to ab=\sqrt{0,0576}=0,24$ (Do P đều mang cặp De/De nên đời con De/De = 1) 

Nếu các cây P không có HVG thì giao tử ab được tạo ra từ cây có kiểu gen$\frac{AB}{ab}\frac{De}{De}$

Ở P: 480 cây: 720 cây $\frac{Ab}{aB}\frac{De}{De}\leftrightarrow 40\%\frac{AB}{ab}\frac{De}{De}:60\%\frac{Ab}{aB}\frac{De}{De}$

Nếu không có HVG thì theo lí thuyết giao tử ab = 0,4 x 0,5 = 0,2$\ne$ đề bài $\to$ có HVG ở 2 giới với tần số f. 

Ta có: $\underset{¯}{ab}=0,4\times \frac{1-f}{2}+0,6\times \frac{f}{2}=0,24\to f=40\%$

Do ở 2 bên P đều có cặp De/De nên ta viết lại cấu trúc của P: $0,4\frac{AB}{ab}:0,6\frac{aB}{Ab}.$

Ta tính tỉ lệ giao tử ở P: 

$$\begin{gathered} 0,4\frac{AB}{ab};f=40\%\to AB=ab=0,4\times \frac{1-f}{2}=0,12 \\ Ab=aB=0,4\times \frac{f}{2}=0,08 \end{gathered}$$

$$\begin{gathered} 0,6\frac{Ab}{aB};f-40\%\to AB=ab=0,6\times \frac{f}{2}=0,12 \\ Ab=aB=0,6\times \frac{1-f}{2}=0,18 \end{gathered}$$

→ AB = ab = 0,24; Ab = aB = 0,26.

I đúng, vì 2 bên P đều có HVG sẽ cho tối đa 10 loại kiểu gen.

II sai, cá thể dị hợp về 2 kiểu gen: $\frac{AB}{ab}+\frac{Ab}{aB}=2\times 0,{24}^2+2\times 0,{26}^2=0,2504$

III sai, đời F₁ luôn có 1 tính trạng D- trội $\to$ tỉ lệ trội 3 tính trạng: $A-B-D-=\left(0,5+0,0576\right)=0,5576$

IV sai, cây mang 3 tính trạng trội và có kiểu gen đồng hợp: $\frac{AB}{AB}\frac{De}{De}=0,24\times 0,24=0,0576$

 $\to$Trong số các cây mang kiểu hình trội về 3 tính trạng ở F₁, số cây đồng hợp chiếm $\frac{0,0576}{0,5576}\approx 10,33\%$

Chọn C

Phương pháp:

Bước 1: Biện luận quy luật di truyền, tìm kiểu gen của P

Bước 2: Viết sơ đồ lai

Bước 3: Xét các phát biểu.

Cách giải:

Ta thấy F₁ có 4 loại kiểu hình, 16 tổ hợp giao tử $\to$ P dị hợp 2 cặp gen.

Tỉ lệ thân thấp, hoa trắng = 1/16 $\to$ ab = 25%; do tần số HVG (nếu có) nhỏ hơn 50% $\to$ giao tử ab phải khác 0,25 $\to$ Các gen PLĐL.

P: AaBb  AaBb → (1AA:2Aa:1aa)(1BB:2Bb:1bb)

Xét các phát biểu:

I đúng. 

II đúng, cây thấp đỏ: 3/16; cây thấp đỏ thuần chủng chiếm: aaBB = 1/16 $\to$ Trong số các cây thấp, đỏ; cây thuần chủng chiếm 1/3 

III sai, cây có 1 alen trội: Aabb + aaBb =$2\times \frac{2}{4}\times \frac{1}{4}=\frac{1}{4}$

IV sai, trong các cây cao đỏ, cây có kiểu gen dị hợp chiếm 8/9 (vì cao đỏ chiếm 9/16; mà đồng hợp AABB chiếm 1/16 $\to$ dị hợp chiếm 8/16).

Chọn C

Phương pháp:

Bước 1: Tìm quy luật di truyền.

Bước 2: Tính cấu trúc di truyền của quần thể theo các bệnh đó.

Bước 3: Tính xác suất kiểu gen của cặp vợ chồng 13,14 và xác suất cần tính.

Cách giải:

Ta thấy P bình thường sinh ra con gái bị 2 bệnh $\to$ Bệnh do gen lặn trên NST thường quy định.

Xét quần thể người: trong đó khi chỉ xét về bệnh M thì có 16% $\to$ mm = 0,16 $\to$ tần số alen m = 0,6; M = 0,4 $\to$ cấu trúc di truyền của quần thể: 0,36MM:0,48Mm:0,16mm

Số người bị bệnh; khi chỉ xét về bệnh N thì có 1% số người bị bệnh $\to$nn= 0,01 $\to$ tần số alen n = 0,1;N = 0,9 $\to$ cấu trúc di truyền của quần thể: 0,81NN:0,18Nn:0,01nn

Người 13 có bố mẹ mắc 2 bệnh này nên có kiểu gen MmNn. 

Xét người 14:

+ Người 10: có bố (4) bị cả 2 bệnh nên có kiểu gen MmNn.

+ Người 9: (0,36MM:0,48Mm)(0,81NN:0,18Nn) $\leftrightarrow$ (3MM:4Mm)(9NN:2Nn)

$\to$ Cặp vợ chồng 9 – 10: MmNn $\times$ (3MM:4Mm)(9NN:2Nn) $\leftrightarrow$ (1M:1m)(1N:1n) $\times$ (5M:2m)(10N:1n) 

 người 14: $\left(\frac{5}{14}MM:\frac{7}{14}Mm\right)\left(\frac{10}{22}NN:\frac{11}{22}Nn\right)\leftrightarrow \left(5MM:7Mm\right)\left(10NN:11Nn\right)$

Xét cặp vợ chồng 13 – 14: MmNn $\times$ (5MM:7Mm)(10NN:11Nn)

$\leftrightarrow$ (1M:1m)(1N:1n) $\times$ (17M:7m)(31N:11n) 

+ XS sinh con chỉ bị bệnh M: $\frac{1}{2}m\times \frac{7}{24}m\times \left(1-\frac{1}{2}n\times \frac{11}{42}n\right)=\frac{73}{576}$

+ XS sinh con chỉ bị bệnh N: $\left(1-\frac{1}{2}m\times \frac{7}{24}m\right)\times \frac{1}{2}n\times \frac{11}{42}n=\frac{451}{4032}$

+ XS sinh con gái là 1/2 

+ Xác suất họ sinh con cái đầu lòng chỉ bị 1 bệnh là: $\frac{1}{2}\times \left(\frac{73}{576}+\frac{451}{4032}\right)=\frac{481}{4032}.$

Chọn C