30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 29)

Tảo giáp nở hoa gây độc cho cá, tôm sống trong cùng môi trường là ví dụ về quan hệ ức chế - cảm nhiễm, tảo giáp vô tình đã làm hại tới cá. 

Chọn D

Nhiệt độ là nhân tố vô sinh, còn lại là nhân tố hữu sinh. 

Chọn A

Ở vườn quốc gia Cát Bà, trung bình có khoảng 15 cá thể chim chào mào/ 1 ha đất rừng. Đây là ví dụ về mật độ cá thể của quần thể. 

Chọn B

Đột biến số lượng NST đây không làm thay đổi cấu trúc của NST trong tế bào: ĐB lệch bội.

Chọn D

Phương pháp: 

Quần thể có thành phần kiểu gen: xAA:yAa:zaa  

Tần số alen $p_A=x+\frac{y}{2}\to q_a=1-p_A$

Cách giải: 

Quần thể có thành phần kiểu gen: 0,4AA: 0,5Aa : 0,1aa. 

Tần số alen $q=0,1+\frac{0,5}{2}=0,35$

Chọn B

Kiểu gen đồng hợp là $\frac{AB}{AB}$

Chọn C

Trong lịch sử phát triển của sinh giới qua các đại địa chất, bò sát cổ ngự trị ở đại Trung sinh.

Chọn A

Theo quan niệm hiện đại, nhân tố cung cấp nguồn biến dị sơ cấp cho quá trình tiến hóa là đột biến.

Chọn D

Theo thuyết tiến hóa hiện đại, di - nhập gen và đột biến có thể làm phong phú vốn gen quần thể.

Chọn B

Cá chép trao đổi khí với môi trường nước qua mang. 

Chọn B

Gen nằm ở vùng không tương đồng trên NST giới tính X → không có trên Y. 

Ruồi đực mắt đỏ có kiểu gen X^AY. 

Chọn B

Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến nhân tạo thường được áp dụng đối với thực vật và vi sinh vật, ít áp dụng ở động vật vì thường ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức sống của thể đột biến.

Chọn B

El – Nino: là hiện tượng dòng nước ấm ở phía đông Thái Bình Dương chạy dọc theo các nước Chile, Peru... 

Chu kỳ hoạt động của hiện tượng El Nino từ 2 đến 7 năm. 

Chu kỳ biến động của cá cơm là 7 năm → chu kỳ nhiều năm 

Chọn C

Thực vật hấp thụ khoáng tốt nhất trong trường hợp hòa tan trong nước. 

Chọn D

+ Z, Y, A: cụm các gen cấu trúc: kiểm soát các pôlipeptit có liên quan về chức năng.

+ O: nơi protein ức chế liên kết vào để ngăn cản phiên mã. 

+ P: vùng khởi động (nơi ARN – pôlimeraza bám vào và khởi đầu phiên mã). 

+ R: gen điều hòa kiểm soát tổng hợp prôtêin ức chế (R không phải là thành phần của Opêron).

Chọn A

Dung hợp tế bào trần được ứng dụng để tạo ra sinh vật mang đặc điểm của hai loài.

Chọn C

Nuclêôtit loại Uraxin là đơn phân cấu tạo nên loại phân tử ARN.

ADN: không chứa U 

Protein: axit amin. 

Lipit: glixeron + axit béo. 

Chọn B

Coren phát hiện ra hiện tượng di truyền tế bào chất khi nghiên cứu cây hoa phấn.

Chọn B

Phép lai aa × aa → aa cho đời con 100% hoa trắng. 

Chọn B

Phương pháp: 

Xét các trường hợp 

+ Các gen phân li độc lập. 

+ Các gen liên kết hoàn toàn. 

+ Các gen liên kết không hoàn toàn. 

Cách giải: 

Phép lai P: Cây thuần chủng có kiểu hình trội về 2 tính trạng × Cây thuần chủng có kiểu hình lặn về 2 tính trạng → F₁: Dị hợp về 2 cặp gen. 

Có các trường hợp xảy ra là: 

+ PLĐL: AaBb × AaBb → (1AA:2Aa:1aa)(1BB:2Bb:1bb) 

+ LKG hoàn toàn: $\frac{AB}{ab}\times \frac{AB}{ab}\to 1\frac{AB}{AB}:2\frac{AB}{ab}:1\frac{ab}{ab}$

+ Có HVG với tần số f, $\frac{AB}{ab};f\le 0,5\to \underset{¯}{AB}=\underset{¯}{ab}=\frac{1-f}{2}\ge 0,25;\underset{¯}{Ab}=\underset{¯}{aB}=\frac{f}{2}\le 0,25$

C sai, cây lặn về 2 tính trạng $\frac{ab}{ab}\ge 0,{25}^2=6,25\%;$ vì $\underset{¯}{ab}\ge 0,25.$

B đúng, $\frac{AB}{AB}=\frac{ab}{ab}{\left(\frac{1-f}{2}\right)}^2$

D đúng, $\frac{AB}{AB}+\frac{ab}{ab}+\frac{Ab}{Ab}+\frac{aB}{aB}=\frac{AB}{ab}+\frac{Ab}{ab}=2\times {\left(\frac{1-f}{2}\right)}^2+2\times {\left(\frac{f}{2}\right)}^2$

A đúng, A-B- = 0,5 + aabb, là lớn nhất.

Chọn C

Phương pháp: 

Bước 1: Tính tần số HVG 

+ Tính ab/ab → ab = ?

+ Tính f khi biết ab 

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2 

Bước 2: Tính tỉ lệ thân cao, hoa đỏ dị hợp 2 cặp gen 

Cách giải: 

Thân cao quả ngọt tự thụ phấn tạo thân thấp quả chua → thân cao, quả ngọt là hai tính trạng trội hoàn toàn, cây P dị hợp 2 cặp gen. 

Quy ước gen: 

A- Thân cao; a- thân thấp 

B- quả ngọt; b- quả chua 

Cây thân thấp quả chua (aabb) < 6,25% = 0,25² → ab< 0,25 là giao tử hoán vị ab = f/2 =0,2 → f= 40%

Kiểu gen của P: $\frac{Ab}{aB}\times \frac{Ab}{aB};f=40\%\to \left(0,2AB:0,3Ab:0,3aB:0,1ab\right)\left(0,2AB:0,3Ab:0,3aB:0,1ab\right)$

Tỉ lệ thân cao hoa đỏ dị hợp 2 cặp gen: $\frac{AB}{ab}+\frac{Ab}{aB}=2\times 0,2AB\times 0,2ab+2\times 0,3Ab\times 0,3aB=0,26$

Chọn D

Hạt phấn của loài cây này không thể thụ phấn cho hoa của loài cây khác. Đây là ví dụ về cách li cơ học.

Chọn B

A: Kí sinh: + - 

B: Cộng sinh: + + 

C: Hợp tác: + + 

D: Hội sinh: + 0 

Mối quan hệ hội sinh, trong đó một loài có lợi còn loài kia không có lợi cũng không có hại.

Chọn D

Hô hấp của hạt tạo ra khí CO₂. 

A đúng. 

B đúng, cường độ hô hấp của hạt khô thấp hơn hạt đang nảy mầm. 

C sai, nhiệt độ thấp → cường độ hô hấp giảm → lượng khí CO₂ giảm → ít vẩn đục hơn.

D đúng. 

Chọn C

Cơ thể AABB không thể tạo ra giao tử ab. 

Chọn A

Thể ba: 2n + 1 (thừa 1 NST ở cặp nào đó); kiểu gen của thể ba: AaBbb.

Chọn C

Phép lai giữa các cặp P càng nhiều cặp gen dị hợp thì đời con càng nhiều loại kiểu gen.

P: AaBb × AaBb cho số kiểu gen ở đời con cao nhất. 

Chọn A

Các biện pháp góp phần sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên là: 

(2). Tích cực trồng rừng phủ xanh đất trống, đồi trọc. 

(3). Xây dựng hệ thống các khu bảo tồn thiên nhiên. 

Chọn D

Trong hệ mạch của thú, huyết áp cao nhất ở động mạch chủ. 

Chọn C

A-B-: đỏ; A-bb/aaB-/aabb: trắng 

P: AaBb × aabb → 1AaBb:1Aabb:1aaBb:1aabb 

→ Kiểu hình: 25% cây hoa đỏ : 75% cây hoa trắng. 

Chọn C

Giao tử (n+1) × giao tử n → 2n+1 = 29 NST 

Chọn A

Xét các phát biểu: 

(1) sai, lai xa và đa bội hóa ít gặp ở động vật. 

(2) đúng. 

(3) sai, hình thành loài có thể không qua hình thành đặc điểm thích nghi, VD: Lai xa và đa bội hóa.

(4) sai, quá trình hình thành loài mới bằng con đường địa lí và sinh thái rất khó tách bạch nhau, vì khi loài mở rộng khu phân bố địa lí thì nó cũng đồng thời gặp những điều kiện sinh thái khác nhau.

Chọn D

(1) sai. Chuỗi thức ăn dài nhất có 7 mắt xích: BDCHGEI 

(2) sai, loài H là thức ăn của loài I. 

(3) đúng, vì loài I ở bậc dinh dưỡng cao nhất. 

(4) đúng, vì loài I là kẻ thù của loài E. 

Chọn D

Phương pháp: 

Áp dụng: Nguyên tắc bổ sung trong phiên mã: T-A;G-X;A-U, X-G 

Bước 1: Thay thế nucleotit đột biến theo đề bài 

Bước 2: Xác định axit amin có bị thay đổi hay không. 

Cách giải: 

Mạch mã gốc: 3’…AXG GXA AXG TAA GGG…5’ 

mARN : 5’…UGX XGU UGX AUU XXX …3’ 

Polipeptit: Cys – Arg – Cys – Ile - Pro 

(1) đúng, nếu đột biến xảy ra: 5’AUU3’ →5’AUX3’ → Hai codon này cùng mã hóa Ile → đột biến trung tính → Không ảnh hưởng tới sức sống của thể đột biến. 

(2) đúng, nếu đột biến xảy ra: 5’XGU3’ →5’XGG/X/A3’ → đều mã hóa Arg → đột biến trung tính → Sức sống của thể đột biến là không đổi 

(3) sai, nếu đột biến xảy ra: 5’XGU3’ → 5’UXU3’; không phải codon kết thúc. 

(4) đúng. thay thế cặp G-X ở vị trí thứ 13 của đoạn ADN nói trên bằng cặp A-T 

Sau đột biến: 

Mạch mã gốc: 3’…AXG GXA AXG TAA AGG…5’ 

mARN : 5’…UGX UGU UGX AUU UXX …3’ 

UXX mã hoá cho Ser 

Chọn A

Ta thấy tỷ lệ kiểu gen aa ngày càng giảm → kiểu gen aa không có khả năng sinh sản

P: 2/5AA:1/5Aa:2/5aa ↔2/3AA:1/3Aa giao phấn ngẫu nhiên (5A:1a) (5A:1a) → 25/36AA: 10/36Aa  :1/36aa 

Chọn C

Phương pháp: 

Một gen có 2 alen có 3 kiểu gen, VD: AA, Aa, aa (*) 

→ Có n cặp gen thì thể lưỡng bội có 3ⁿkiểu gen. 

Số kiểu gen quy định kiểu hình đột biến = tổng số kiểu gen – số kiểu gen bình thường

Có n cặp gen, mỗi gen có 2 alen. 

+ Thể một (2n -1): 1 cặp NST có 2 kiểu gen (do có 2 alen); còn n – 1 cặp gen có 3 kiểu gen như (*).

→ số kiểu gen thể một là: $C_n^1\times 2\times 3^{n-1}$

Cách giải: 

2n = 16 → n = 8 hay có 8 cặp NST, mỗi cặp NST có 1 gen có 2 alen. 

A đúng, 

Thể một (2n -1): 1 cặp NST có 2 kiểu gen (do có 2 alen: A, a); còn 5 cặp gen có 3 kiểu gen như (AA, Aa, aa). 

Số kiểu gen của thể một: $C_8^1\times 2\times 3^7=34992$

B sai, nếu tất cả NST đều không phân li sẽ tạo ra loại giao tử 2n và O. 

C sai, 90 = 5n là đa bội lẻ. 

D sai, ở kì sau nguyên phân, trong tế bào có 4n NST đơn = 32. 

Chọn A

P: Hoa đỏ tự thụ cho 9 hoa đỏ: 7 hoa trắng → Hoa đỏ: AaBb 

Cây hoa trắng ở F1: AAbb, Aabb, aaBB, aaBb, aabb. 

Cho cây hoa đỏ P × hoa trắng F1. 

(1) đúng, phép lai AaBb × AAbb/aaBB → 1 hoa đỏ:1 hoa trắng. 

(2) đúng, phép lai AaBb × aabb → 1 hoa đỏ:3hoa trắng. 

(3) đúng. 

(4) đúng, phép lai AaBb × AAbb/aaBB/aabb → đời con có 4 kiểu gen. 

Chọn D

Tất cả ruồi mắt trắng đều là ruồi đực → Gen B nằm trên NST X và P là X^BX^B × X^bY

F₂ có cánh ngắn → F₁ có Aa → P là Aa × AA 

Do đó: P là: (Aa × AA)(X^BX^B × X^bY) 

F₁ là (1AA:1Aa)(1X^BX^b: 1X^BY) ↔(3A:1a)(1X^B:1X^b) × (3A:1a)(1X^B:Y) 

F₂ là $\left(\frac{9}{16}AA:\frac{3}{8}Aa:\frac{1}{16}aa\right)\times \left(\frac{1}{4}{X}^B{X}^B:\frac{1}{4}{X}^B{X}^b:\frac{1}{4}{X}^{B}Y:\frac{1}{4}{X}^{b}Y\right)$

Ruồi cái cánh dài, mắt đỏ $\left(\frac{3}{5}AA:\frac{2}{5}Aa\right)\left(\frac{1}{2}{X}^B{X}^B:\frac{1}{2}{X}^B{X}^b\right)$

Ruồi đực cánh dài, mắt đỏ $\left(\frac{3}{5}AA:\frac{2}{5}Aa\right)X^{B}Y$

Số ruồi cánh dài, mắt đỏ ở $F_3: A-X^B=\left(1-\frac{2}{5}\times \frac{2}{5}\times \frac{1}{4}\right)\times \left(1-\frac{1}{4}{X}^b\times \frac{1}{2}Y\right)=\frac{21}{25}$ Chọn D

Phương pháp:

Bước 1: Tính tần số alen a, b 

Bước 2: Tìm cấu trúc di truyền của quần thể 

Quần thể cân bằng di truyền có cấu trúc: p²AA + 2pqAa + q²aa =  1 

Bước 3: Xét các phát biểu 

Cách giải: 

Tần số alen: A=0,3 → a =0,7; B=0,6 → b=0,4 

Cấu trúc di truyền của quần thể: 

(0,09AA:0,42Aa:0,49aa)(0,36BB:0,48Bb:0,16bb) 

Xét các phát biểu: 

(1) đúng. 

(2) sai. Tỉ lệ kiểu hình của quần thể là: 

Đỏ: A-B-= (1-0,49aa)(1-0,16bb)= 42,84% 

Xanh: aabb =0,49aa × 0,16bb=7,84% 

Vàng = 100% - 42,84% - 7,84% = 49,32%. 

(3) sai, kiểu gen có tỉ lệ lớn nhất là aaBb. 

(4) đúng, tỉ lệ quả vàng thuần chủng là: aaBB + AAbb =19,08% 

Lấy ngẫu nhiên một cây quả vàng, xác suất thu được cây thuần chủng là: $\frac{19,08\%}{49,32\%}=\frac{53}{137}$

Chọn D

- Ở thế hệ thứ I, từ trái sang phải lần lượt là: I₁, I₂, I₃, I₄. 

- Ở thế hệ thứ II, từ trái sang phải lần lượt là: II₁, II₂, II₃, II₄, II₅, II₆, II₇, II₈, II₉. 

- Ở thế hệ thứ III, từ trái sang phải lần lượt là: III₁, III₂, III₃, III₄, III₅, III₆. 

1. Quy ước gen: 

- Trong phả hệ, bố mẹ I₁ và I₂ không bị bệnh sinh con gái II₁ bị bệnh → tính trạng bệnh là do gen lặn nằm trên nhiễm sắc thể thường. 

- Quy ước: 

+ A – không bị bệnh, a bị bệnh.

+ I^AI^A, I^AI^O: máu A; I^BI^B, I^BI^O: máu B; I^AI^B: máu AB; I^OI^O: máu O. 

2. Tìm kiểu gen người III.3 – III.4 

a. Bên phía người chồng III3: 

* Xét tính trạng bệnh: 

- II₁: aa → I₁: Aa × I₂: Aa → II₄: 1/3AA:2/3Aa. 

- I₃: aa → II₅: Aa. 

- II₄: (1/3AA:2/3Aa) × II₅: Aa → III₃: (2/5AA:3/5Aa). 

* Xét tính trạng nhóm máu: 

- I₂: I^OI^O → II4: I^AI^O. 

- II₇: I^OI^O → I₃: I^AI^O × I₄: I^AI^O → II₅: (1/3I^AI^A:2/3I^AI^O). 

- II₄: I^AI^O × II₅: (1/3I^AI^A: 2/3I^AI^O) → III₃: (2/5I^AI^A:3/5I^AI^O). 

→ Người chồng III₃: (2/5AA:3/5Aa)(2/5I^AI^A:3/5I^AI^O). 

b. Bên phía người vợ III₄: 

* Xét tính trạng bệnh: III₆: aa → II₈: Aa × II₉: Aa → III₄: (1/3AA:2/3Aa). 

* Xét tính trạng nhóm máu: III₆: I^OI^O → II₈: I^BI^O × II9: I^BI^O → III₄: (1/3I^BI^B:2/3I^BI^O).

→ Người vợ III₄: (1/3AA:2/3Aa)(1/3I^BI^B:2/3I^BI^O). 

c. Tính xác suất người con trai của vợ chồng III₃ và III₄

- Người chồng III₃: (2/5AA:3/5Aa)(2/5I^AI^A:3/5I^AI^O). 

- Người vợ III₄: (1/3AA:2/3Aa)(1/3I^BI^B:2/3I^BI^O). 

* Xét tính trạng bệnh: III₃: (2/5AA:3/5Aa) × III₄: (1/3AA:2/3Aa) 

→ Người con trai bình thường của cặp vợ chồng III₃ và III₄ có thể có kiểu gen với tỉ lệ: 14/27AA:13/27Aa.

→ Người con trai vợ chồng III₃ và III₄ không mang gen bệnh (AA) với tỉ lệ 14/27.

* Xét tính trạng nhóm máu: III₃: (2/5I^AI^A:3/5I^AI^O) × III₄: (1/3I^BI^B:2/3I^BI^O). 

- Xác suất sinh con có kiểu gen dị hợp về nhóm máu = I^AI^B + I^AI^O + I^BI^O = 1 – I^OI^O = 1 – 3/10 × 1/3 = 9/10.

→ XS để người con trai của cặp vợ chồng III₃ và III₄ mang gen bệnh và có kiểu gen dị hợp về nhóm máu = 14/27 × 9/10 = 7/15. 

Chọn C