30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 28)

Hiện tượng con lai có năng suất, phẩm chất, sức chống chịu, khả năng sinh trưởng và phát triển vượt trội bố mẹ gọi là ưu thế lai.

Chọn B

Trong lịch sử phát sinh và phát triển của sinh giới qua các đại địa chất, dương xỉ phát triển mạnh ở kỉ Cacbon- đại Cổ sinh.

Chọn A

Theo thuyết tiến hoá hiện đại, nhân tố đột biến có thể làm phong phú vốn gen của quần thể.

Các nhân tố: Chọn lọc tự nhiên, các yếu tố ngẫu nhiên làm giảm sự đa dạng vốn gen của quần thể.

GPKNN không làm thay đổi vốn gen của quần thể.

Chọn C

Theo quan niệm của Đacuyn, nguồn nguyên liệu chủ yếu của quá trình tiến hóa là biến dị cá thể.

Chọn A

Khoảng xác định của một nhân tố sinh thái, ở đó loài có thể sống tồn tại và phát triển ổn định theo thời gian gọi là giới hạn sinh thái.

Chọn C

A: Cỏ dại và lúa: Cạnh tranh nguồn thức ăn

B: Tầm gửi và cây thân gỗ: kí sinh – vật chủ

C: Giun đũa và lợn: kí sinh – vật chủ

D: Nấm và vi khuẩn lam tạo thành địa y: cộng sinh.

Chọn D

Một số cây cùng loài sống gần nhau có hiện tượng rễ của chúng nối với nhau (liền rễ). Hiện tượng này thể hiện mối quan hệ hỗ trợ cùng loài. 

Chọn D

Khí oxi được tạo ra trong quang hợp có nguồn gốc từ nước qua quá trình quang phân li nước. 

Chọn B

Khi nói về hệ tuần hoàn kín:

I đúng.

II sai, huyết áp giảm dần từ động mạch$\to$ mao mạch $\to$ tĩnh mạch.

III đúng.

IV đúng, vì động mạch chịu áp lực lớn hơn tĩnh mạch. 

Chọn C

Theo nguyên tắc bổ sung A=T; G=X; A+T+G+X=100% $\to$ A+G=50%

A= 20% → G= 30%. 

Chọn C

Để loại khỏi nhiễm sắc thể những gen không mong muốn ở một số giống cây trồng người ta sử dụng đột biến mất đoạn nhỏ NST. 

Chọn B

Đột biến mất cặp nuclêôtit xảy ra ở vị trí đầu gen sẽ gây trượt dịch khung sao chép $\to$ ảnh hưởng nghiêm trọng.

Chọn A

Phương pháp:

Giao tử liên kết =(1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2. 

Cách giải: 

Cơ thể có kiểu gen $Aa\frac{BD}{bd};f=30\%\to A\underset{¯}{bd}=0,5A\times \frac{1-f}{2}=17,5\%$

Chọn B

Phép lai giữa các cơ thể dị hợp càng nhiều cặp gen thì đời con càng có nhiều loại kiểu gen. 

Phép lai $\frac{AB}{ab}\times \frac{Ab}{aB}$ giữa các cơ thể dị hợp 2 cặp gen $\to$ có tối đa 10 loại kiểu gen (trong trường hợp có HVG ở 2 giới). 

Chọn D

A: aaBb x aabb → aa(1Bb:lbb)

B: Aabb x AaBb → (1AA:2Aa:laa)(1Bb:lbb)

C: Aabb x aaBb → (1Aa:laa)(1Bb:1bb)  1:1:1:1

D: AABb x AaBb → (1AA:1Aa)(1BB:2Bb:lbb). 

Chọn C

Các phương pháp tạo ra các cá thể có có kiểu gen giống nhau

I. Cấy truyền phôi.

IV. Nuôi cấy mô tế bào thực vật.

Chọn B

Khi nói về quá trình hình thành loài mới

A sai, không nhất thiết cần sự tham gia của các yếu tố ngẫu nhiên.

B sai, sự cách li địa lí không dẫn tới hình thành loài mới, chỉ khi có cách li sinh sản thì mới xuất hiện loài mới. 

C sai, sự phát sinh các đột biến tạo nguồn nguyên liệu cho tiến hóa nên cần cho quá trình hình thành loài.

D đúng.

Chọn D

Khi nói về kích thước của quần thể sinh vật, phát biểu sai là D, khi kích thước của quần thể giảm xuống dưới mức tối thiểu thì mức sinh sản giảm làm quần thể dễ dẫn tới diệt vong.

Chọn D

Cỏ $\to$ Cào cào $\to$ Cá rô $\to$ Rắn $\to$ Đại bàng

SVSX → SVTT 1 → SVTT 2 → SVTT 3 → SVTT 4

Vậy rắn là sinh vật tiêu thụ bậc 3.

Chọn A

Xét các phát biểu

I sai, 1 tế bào AaBbDd giảm phân cho tối đa 2 loại giao tử

II đúng, 2 tế bào này cho tối đa 2 loại giao tử (ruồi giấm đực không có HVG)

III đúng, 1 tế bào AaBbDd giảm phân cho tối đa 2 loại giao tử, $\to$ 3 tế bào AaBbDd giảm phân cho tối đa 6 loại giao tử

IV sai, số loại giao tử tối đa là 3 (các tế bào này là các tế bào sinh dục cái)

Chọn D

Phương pháp:

Xét riêng từng cặp NST.

Sử dụng công thức

+ P dị hợp 2 cặp gen: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB -= 0,25 – aabb

Cách giải:

- Xét cặp lai Dd x Dd $\to$ F₁ D- = 0,75 

- Xét cặp lai$\frac{AB}{ab}\times \frac{Ab}{aB};f=20\%\to \frac{ab}{ab}=\frac{f}{2}\times \frac{1-f}{2}=0,04$

Tỉ lệ aaB- ở đời con = 0,25 - 0,04 = 0,21

Do cặp gen AB/ab phân ly độc lập với cặp gen Dd $\to$ Kiểu hình aaB-D- ở đời con chiếm tỉ lệ :

0,21x0,75 = 15,75%

Chọn A

A-B- = đỏ; A-bb = vàng; aaB- = aabb = trắng

F₁ có 3 loại kiểu hình  P dị hợp về 2 cặp gen: AaBb

AaBb x AaBb → (1AA:2Aa:laa)(1BB:2Bb:lbb)

Hoa vàng ở đời F₁: aa(1BB:2Bb)

Trong số các cây hoa vàng ở F₁, cây hoa vàng đồng hợp chiếm tỉ lệ 1/3.

Chọn B

Phương pháp:

Phép lai giữa 2 cá thể dị hợp 1 cặp gen cho 3/4 trội : 1/4 lặn. 

Xét n tính trạng, tỉ lệ kiểu hình mang a tính trạng trội: $C_n^a\times {\left(\frac{3}{4}\right)}^a\times {\left(\frac{1}{4}\right)}^{n-a}$

Cách giải:

Phép lai giữa 2 cá thể dị hợp 1 cặp gen cho 3/4 trội : 1/4 lặn.

Phép lai AaBbDdEe  AaBbDdEe sẽ cho kiểu hình mang 3 tính trạng trội và 1 tính trạng lặn ở đời con chiếm tỷ lệ là $C_4^3\times {\left(\frac{3}{4}\right)}^3\times \frac{1}{4}=\frac{27}{64}$

Chọn C

Phương pháp:

Bước 1: So sánh tần số alen các thế hệ

+ Nếu thay đổi theo 1 hướng $\to$ Chọn lọc tự nhiên

+ Nếu thay đổi đột ngột $\to$ Các yếu tố ngẫu nhiên

+ Nếu không thay đổi $\to$ giao phối.

Bước 2: Xét thành phần kiểu gen của thế hệ P có cân bằng hay chưa.

Quần thể có thành phần kiểu gen: xAA:yAa:zaa

Tần số alen $p_A=x+\frac{y}{2}\to q_a=1-p_A$

Quần thể cân bằng di truyền có cấu trúc: p²AA + 2pqAa + q²aa = 1

Cách giải:

Ta thấy tỷ lệ dị hợp giảm dần, tỷ lệ đồng hợp tăng dần, chênh lệch giữa tỉ lệ AA – aa = 0,3 $\to$ tần số alen không đổi $\to$ giao phối không ngẫu nhiên $\to$ I,II sai, III đúng

IV đúng, tần số alen ở thế hệ P: p_A = 0,65; q_a = 0,35

Khi cân bằng di truyền sẽ có cấu trúc: 0,4225AA:0,455AA:0,1225aa

Chọn B

I sai, có 3 chuỗi thức ăn: 

+ Thực vật thủy sinh $\to$ ĐV không xương sống nhỏ $\to$ Sò

+ Thực vật thủy sinh $\to$ ĐV không xương sống nhỏ $\to$ Cua $\to$ Cá vược

+ Thực vật thủy sinh $\to$ ĐV không xương sống nhỏ $\to$ Tôm càng xanh $\to$ Cá vược 

II đúng.

III sai, cá vược thuộc bậc dinh dưỡng cấp 4.

IV đúng, vì Để không xương sống nhỏ là thức ăn cho các loài khác. 

Chọn D

Phương pháp: 

Sử dụng sơ đồ hình chữ nhật: Cạnh và đường chéo của hình chữ nhật là giao tử lưỡng bội cần tìm. 

Cách giải: 

P: ♂AAAA x ♀aaaa F₁: AAaa → $\frac{1}{6}AA:\frac{4}{6}Aa:\frac{1}{6}aa$

$$\begin{gathered} \to F_2: \\ \frac{1}{36}AAAA:2\times \frac{4}{6}\times \frac{1}{6}=\frac{2}{9}AAAa:\frac{4}{6}\times \frac{4}{6}+2\times \frac{1}{6}\times \frac{1}{6} \\ =\frac{1}{2}AAaa:2\times \frac{4}{6}\times \frac{1}{6}=\frac{2}{9}Aaaa:\frac{1}{36}aaaa \end{gathered}$$

$\to \frac{1}{36}AAAA:\frac{8}{36}AAAa:\frac{18}{36}AAaa:\frac{8}{36}Aaaa:\frac{1}{36}aaaa$

Cây cao F₂:  $\frac{1}{36}AAAA:\frac{8}{36}AAAa:\frac{18}{36}AAaa:\frac{8}{36}Aaaa\leftrightarrow \frac{1}{35}AAAA:\frac{8}{35}AAAa:\frac{18}{35}AAaa:\frac{8}{35}Aaaa$

Cho các cây cao F₂ giao phấn:

Tỷ lệ giao tử ở F₂:

$AA=\frac{1}{35}+\frac{8}{35}\times \frac{1}{2}+\frac{18}{35}\times \frac{1}{6}=\frac{8}{35}$

$Aa=\frac{8}{35}\times \frac{1}{2}+\frac{18}{35}\times \frac{4}{6}+\frac{8}{35}\times \frac{1}{2}=\frac{20}{35}$

$aa=1-\frac{8}{35}-\frac{20}{35}=\frac{7}{35}$

Xét các phát biểu:

I đúng, số kiểu gen của cây thân cao có 4 kiểu (tính theo số alen trội có thể có trong kiểu gen: 1,2,3,4)

II đúng, số kiểu gen tối đa là 5 (tính theo số alen trội có thể có trong kiểu gen: 0,1,2,3,4)

III đúng, tỷ lệ thân cao ở F₃ là: 1 - (7/35)² = 96%

IV đúng, tỷ lệ cao đồng hợp là (8/35)² = 64/1225 

Chọn D

Các cây thân cao hoa trắng có cấu trúc: xAAbb: yAabb lai với cây thân thấp hoa trắng: aabb

Tỷ lệ thân thấp hoa trắng là 12,5% là kết quả của phép lai Aabb x aabb $\to$ 1/2aabb $\to$ tỷ lệ Aabb = y = 25% 

$\to$ các cây thân cao hoa trắng: 0,75AAbb:0,25Aabb

Cho các cây thân cao hoa trắng giao phối ngẫu nhiên :(0,75AAbb:0,25Aabb) x (0,75AAbb:0,25Aabb)

Tỷ lệ cây thân cao hoa trắng = 1 – thân thấp hoa trắng = 1 - 0,250,250,25 = 0,984375

Chọn C

Phương pháp:

Bước 1: Tính tần số HVG 

+ Tính ab/ab $\to$ ab = ? 

+ Tính f khi biết ab 

Bước 2: Tính tỉ lệ các kiểu hình còn lại 

Sử dụng công thức

+ P dị hợp 2 cặp gen: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB -= 0,25 – aabb

Bước 3: Xét các phát biểu

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2.

Hoán vị gen ở 1 bên cho 7 loại kiểu gen

Ở ruồi giấm chỉ có HVG ở giới cái.

Cách giải:

Ruồi đực thân xám, cánh ngắn, mắt đỏ: A-bbXDY = 0,0125 $\to$ A-bb = 0,0125:0,25 = 0,05 →aabb = 0,25 – 0,05 = 0,2 =0,4x0,5 $\to$ tần số HVG f = 20% (ab là giao tử liên kết =(1-f)/2)

A-B- = 0,5 + aabb = 0,7; D- = 0,75; dd = 0,25

I sai, số kiểu gen tối đa: 7x4 = 28; số kiểu hợp tử = số loại giao tử đực x số loại giao tử cái = 4x2x2x2=32 

II đúng.

III đúng. Tỉ lệ ruồi thân xám, cánh dài, mắt đỏ F₁ chiếm 0,7x0,75 = 52,5%

IV đúng. Số ruồi cái thân xám, cánh dài, mắt đỏ F₁ = 0,7 x0,5 = 0,35

Số ruồi cái thân xám, cánh dài, mắt đỏ thuần chủng là: 0,4x0,5x0,25 = 0,05 

$\to$ Trong tổng số ruồi cái thân xám, cánh dài, mắt đỏ F₁, số cá thể thuần chủng chiếm tỉ lệ 1/7

Chọn B

Xét từng tính trạng ta thấy tỉ lệ phân li: 9 thân cao/7 thân thấp; 3 hoa vàng/1 hoa trắng.

Nếu các gen phân li độc lập thì đời con phải có tỉ lệ (9:7)(3:1)$\ne$ đề bài $\to$ 1 trong 2 gen quy định chiều cao liên kết với gen quy định màu sắc. 

Giả sử cặp gen Aa và Dd cùng nằm trên 1 cặp NST.

Khi cho cơ thể dị hợp 3 cặp gen tự thụ phấn, tỷ lệ thân cao hoa đỏ $A-D-B-=\frac{6}{16}=0,375\to A-D-=\frac{0,375}{0,75}=0,5\to$

 Các gen liên kết hoàn toàn, dị hợp tử đối (vì nếu dị hợp tử đều thì tỷ lệ này = 0,75) 

P: $\frac{Ad}{aD}Bb\times \frac{Ad}{aD}Bb\to \left(1\frac{Ad}{Ad}:2\frac{Ad}{aD}:1\frac{aD}{aD}\right)\left(1BB:2Bb:1bb\right)$

Xét các phát biểu: 

I đúng 

II đúng. F₁ có kiểu hình thân cao hoa vàng có kiểu gen $\frac{Ad}{aD}Bb;\frac{Ad}{aD}BB$

III đúng. Cây thân thấp hoa vàng ở F₁ có dạng (aaD- B- ); A-D-bb bao gồm 

$1\frac{aD}{aD}BB:2\frac{aD}{aD}Bb:1\frac{aD}{aD}bb:2\frac{Ad}{aD}bb\to$ Cây thân thấp hoa vàng thuần chủng là 1/3. 

IV đúng. Cây thân cao hoa vàng (A-B-D-) bao gồm $1\frac{Ad}{aD}BB:2\frac{Ad}{aD}Bb$

Tỉ lệ cây dị hợp về 3 cặp gen là 2/3.

Chọn A

Phương pháp:

Sử dụng công thức: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB -= 0,25 – aabb

Hoán vị gen ở 2 bên cho 10 loại kiểu gen

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2

Cách giải:

Cây thân cao quả ngọt tự thụ phấn tạo ra đời con 4 loại kiểu hình $\to$ P dị hợp về 2 cặp gen

Thân cao quả ngọt = 54% = aaB- $\to$ aabb = 0,54 – 0,5 = 0,04 = ab² $\to$ ab = 0,2 là giao tử hoán vị; f = 40% 

A sai, có 4 loại kiểu gen đồng hợp về 2 cặp gen: $\frac{AB}{AB};\frac{Ab}{Ab};\frac{aB}{aB};\frac{ab}{ab}$

B sai, thân thấp, quả ngọt có 2 kiểu gen: $\frac{aB}{aB};\frac{aB}{ab}$

C đúng, thân cao, quả ngọt đồng hợp tử về 2 cặp gen: $\frac{AB}{AB}=\frac{ab}{ab}=0,04$

$\to$ Trong số cây thân cao quả ngọt ở F₁ số cây có kiểu gen đồng hợp tử về cả 2 cặp gen chiếm: $\frac{0,04}{0,54}=\frac{2}{27}$

D sai, tần số HVG là 40%. 

Chọn C

Bố mẹ bình thường sinh con gái bị bệnh $\to$ bệnh do gen lặn trên NST thường quy định

A- Bình thường; a- bị bệnh

I đúng. KG của I₁, I₂, I₃, I₄ là Aa $\to$ Người số II₆ và người số II₉ có thể có kiểu gen giống nhau là AA hoặc Aa.

II đúng, những người có thể có kiểu gen đồng hợp tử là:

+ I₅, I₁₀ là aa (bệnh) 

+ II6,7,8,9; III.11,12,13: Có thể có kiểu gen AA 

III sai,

KG của II₇, II₈ : 1/3AA : 2/3Aa $\to$ Cho giao tử : 2/3A : 1/3a

Con của II₇, II₈ là (2/3A : 1/3a) x (2/3A : 1/3a) $\to$ 4/9AA : 4/9Aa : 1/9aa

Do III₁₁ KH bình thường nên có tần số KG dị hợp là 1/2

IV sai. Xét cá thể III₁₃ trong quần thể có q²aa = 1/10000 $\to$ q_a = 1/100 = 0,01 $\to$ p_A = 0,99. Tần số KG của quần thể: 0,9801AA : 0,0198Aa : 0,0001aa

Do III₁₃ KH bình thường nên có tần số KG dị hợp là 0,0198 :(0,9801+ 0,0198) = 2/101

Hay III₁₃ KH có tần số KG là 99/101AA : 2/101Aa $\to$ Cho giao tử: (100/101A : 1/101a)

Kiểu gen III₁₂ giống KG III₁₁ tần số 1/2AA : 1/2Aa $\to$ III₁₂ cho giao tử (3/4A : 1/4a) 

$\to$ Xác suất sinh con của cặp III₁₂ – III₁₃ (3/4A : 1/4a) x (100/101A : 1/101a) $\to$ con bệnh aa = $\frac{1}{4}\times \frac{1}{101}=\frac{1}{404}$

Vậy có 2 câu đúng

Chọn B