30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 27)

Giao tử của cá thể cái thuộc quần thể 1 di chuyển sang giao phối với giao tử thuộc cá thể đực của quần thể 2

$\to$ Nhân tố: di – nhập gen.

Chọn B

Khi một gen đa hiệu bị đột biến sẽ dẫn tới biến đổi ở một loạt tính trạng do do gen đó chi phối. 

Chọn B

Thể đột biến tứ bội: 4n = 20 $\to$ trong mỗi tế bào có 20 NST. 

Chọn D

Động vật đơn bào tiêu hóa nội bào, nhờ enzim tiết ra từ bào quan lizôxôm. 

Chọn B

Trong lịch sử phát triển của sinh giới qua các đại địa chất, bò sát phát sinh ở đại Cổ sinh. 

Chọn A

Trong quá trình hô hấp ở thực vật, nếu không có O₂ thì 1 phân tử glucôzơ sẽ tạo ra 2ATP. 

Chọn D

Mối quan hệ có loài có hại, còn 1 loài không có lợi cũng không có hại là ức chế cảm nhiễm

VD: Cây tỏi tiết chất kháng sinh ức chế sự sinh trưởng của các vi khuẩn. 

Chọn A

Giun đất là nhân tố sinh thái hữu sinh. 

Chọn B

Cơ thể chứa càng nhiều cặp gen dị hợp thì càng cho nhiều loại giao tử.

Cơ thể AaBbDD giảm phân cho 4 loại giao tử là nhiều nhất.

Chọn C

Chuyển gen từ tế bào của sinh vật này vào tế bào của sinh vật khác là công nghệ gen, không phải công nghệ tế bào. 

Chọn B

Trong cơ chế điều hoà hoạt động của ôpêron Lac, vùng khởi động (P) là nơi mà enzim ARN polimeraza bám vào và khởi động phiên mã.

B: gen điều hòa

C: vùng vận hành

D: Chất cảm ứng liên kết với protein ức chế.

Chọn A

A sai, CLTN loại bỏ các cá thể có kiểu hình kém thích nghi, không tạo ra alen mới $\to$ làm giảm đa dạng di truyền của quần thể. 

B đúng.

C sai, CLTN không hình thành kiểu gen thích nghi.

D sai, CLTN tác động trực tiếp lên kiểu hình, gián tiếp lên liểu gen.

Chọn B

Phương pháp:

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2 

Cách giải:

Cơ thể có kiểu gen $\frac{AB}{ab}$ giảm phân có HVG tạo giao tử: $\underset{¯}{AB}=\underset{¯}{ab}=\frac{1-f}{2}=0,4;\underset{¯}{Ab}=\underset{¯}{aB}=\frac{f}{2}=0,1$

$\to$ Tỉ lệ giao tử 4:4:1:1 

Chọn C

A sai, lai xa và đa bội hóa thường xảy ra ở các loài thực vật. 

B đúng.

C sai, có thể hình thành loài mà không qua hình thành đặc điểm thích nghi: VD lai xa và đa bội hóa.

D sai, hình thành loài bằng con đường tập tính thường xảy ra ở các loài sinh sản vô tính.

Chọn B

I đúng.

II đúng.

III sai, điều kiện địa lí không gây ra những biến đổi trên cơ thể sinh vật.

IV đúng.

Chọn D

I sai, các chuỗi thức ăn khác nhau có thể có số mắt xích khác nhau.

II sai, động vật ăn thực vật thuộc bậc dinh dưỡng cấp 2 (thực vật là cấp 1).

III sai, trong 1 chuỗi thức ăn, mỗi bậc dinh dưỡng chỉ gồm 1 loài.

IV đúng.

Chọn C

A sai, cá có xương sống nhưng có hệ tuần hoàn đơn.

B đúng.

C sai, hệ tuần hoàn hở không có mao mạch.

D sai, hệ tuần hoàn đơn có ở các lớp cá.

Chọn B

Phương pháp:

Thể đột biến là cơ thể mang gen đột biến đã biểu hiện ra kiểu hình

Cách giải:

Alen đột biến là A và b $\to$ thể đột biến mang ít nhất 1 trong các cặp gen AA, Aa, bb

Thể đột biến có 1 cặp gen dị hợp có kiểu gen AaBB.

Chọn B

Bồ nông xếp thành hàng bắt được nhiều cá hơn bồ nông đi kiếm ăn riêng rẽ là hỗ trợ cùng loài.

Chọn D

Các biện pháp giúp bảo vệ nguồn nước sạch của hệ sinh thái trên toàn cầu là:

1. Không vứt rác bừa bãi.
2. Tiết kiệm nước sạch.

III. Xử lý nước thải sinh hoạt, công nghiệp đúng qui định.

Ý IV sai, hạn chế sử dụng phân bón hóa học.

Chọn D

Phương pháp: 

Bước 1: Viết tỉ lệ giao tử ở 2 bên P

Sử dụng sơ đồ hình chữ nhật: Cạnh và đường chéo của hình chữ nhật là giao tử lưỡng bội cần tìm. 

Bước 2: Viết kết quả phép lai

Bước 3: Xét các phát biểu.

Cách giải: $AAaa\times Aaaa\to \left(\frac{1}{6}AA:\frac{4}{6}Aa:\frac{1}{6}aa\right)\left(\frac{1}{2}Aa:\frac{1}{2}aa\right)$

A sai, chỉ có 3 kiểu gen quy định hoa đỏ ứng với số alen trội có thể có: 3,2,1 

B sai, tỉ lệ hoa đỏ = 1 – tỉ lệ hoa trắng: $1-\frac{1}{6}aa\times \frac{1}{2}aa=\frac{11}{12}$

C đúng, tỉ lệ $AAaa=\frac{1}{6}AA\times \frac{1}{2}aa+\frac{4}{6}Aa\times \frac{1}{2}Aa=\frac{5}{12}$

D sai có tối đa 4 kiểu gen (AAAA, AAaa, Aaaa, aaaa); 2 kiểu hình 

Chọn C

Xét tính trạng chiều cao, F₁ toàn thân cao $\to$ P thuần chủng, thân cao trội hoàn toàn so với thân thấp

A- Thân cao, a- thân thấp.

Xét tính trạng màu hoa:

Ta thấy kết quả của phép lai thuận và phép lai nghịch khác nhau $\to$ tính trạng do gen ngoài nhân quy định.

PL 1: ♂aab x ♀AAB → AaB

PL 2: ♂AAB x ♀aab → Aab

A sai, AaB x AaB $\to$ (1AA:2Aa:laa)B $\to$ 2 loại kiểu hình.

B đúng, ♀AaB x ♂Aab $\to$(1AA:2Aa:laa)B $\to$ Thân cao hoa đỏ: A-B: 75%

C sai, ♂Aab x ♀Aab $\to$ (1AA:2Aa:laa)b $\to$ 3 cao trắng: 1 thấp trắng.

D sai, ♂AaB x♀Aab $\to$ (1AA:2Aa:laa)b $\to$ 3 cao trắng: 1 thấp trắng.

Chọn B

Các phát biểu sai về sự phân tầng trong quần xã là:

I sai, sự phân tầng của các loài thực vật kéo theo sự phân tầng của các loài động vật.

II sai, sự phân tầng làm giảm sự cạnh tranh giữa các loài. 

III đúng.

IV sai, sự phân tầng làm giảm sự cạnh tranh giữa các loài. 

Chọn C

Một tế bào có kiểu gen AaBb giảm phân cho 2 loại giao tử AB và ab hoặc Ab và aB.

Vì đề cho 5 tế bào nên tỉ lệ giao tử: m(AB:ab): (5-m)(Ab:aB) với m từ 1 – 5.

(m là số tế bào cho giao tử AB và ab) 

$\to$ Vậy không thể xuất hiện tỉ lệ 1:1:1:1 vì số tế bào là số lẻ. 

Chọn A

Phương pháp:

Bước 1: Tính tần số HVG

+ Tính AB/AB $\to$ AB = ?

+ Tính f khi biết AB

Bước 2: Tính tỉ lệ các kiểu hình còn lại

Sử dụng công thức 

+P dị hợp 2 cặp gen: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB - = 0,25 – aabb

Bước 3: Xét các phát biểu

Hoán vị gen ở 2 bên cho 10 loại kiểu gen

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2.

Cách giải: 

Tỉ lệ $\frac{AB}{AB}=4\%\to \underset{¯}{AB}=0,2=\frac{f}{2}\to f=40\%$

Kiểu gen của P: $\frac{Ab}{aB}\times \frac{Ab}{aB};f=40\%$

Tỉ lệ các kiểu hình còn lại: A-B- = 0,5 + aabb = 0,54; A-bb = aaB- = 0,25 – aabb = 0,21

Xét các phát biểu

A đúng, A-bb + aaB- = 0,21 + 0,21 = 0,42

B sai, f = 40%

C sai, HVG ở cả 2 bên với tần số 40%.

D sai, cá thể dị hợp 2 cặp gen: $\frac{AB}{ab}+\frac{AB}{aB}=2\times 0,2^2+2\times 0,3^2=0,26$

Trong tổng số cá thể mang kiểu hình trội, số cá thể có kiểu gen dị hợp 2 cặp gen chiếm tỉ lệ: 0,26/0,54 

$\approx$ 0,48. 

Chọn A

Phương pháp: 

Áp dụng công thức tính số kiểu gen tối đa trong quần thể (n là số alen)

Nếu gen nằm trên NST thường: $\frac{n\left(n+1\right)}{2}$ kiểu gen hay $C_n^2+n$

Nếu gen nằm trên vùng không tương đồng NST giới tính X

+ giới XX: $\frac{n\left(n+1\right)}{2}$ kiểu gen hay $C_n^2+n$

+ giới XY: n kiểu gen

Cách giải:

2n = 8 $\to$ có 4 cặp NST (3 NST thường; 1 cặp giới tính)

Trên mỗi NST thường xét 1 gen có 3 alen: 

Số kiểu gen tối đa là: $C_3^2+3=6$

Trên cặp NST giới tính xét 1 gen có 3 alen, số kiểu gen tối đa

+ giới XX: $C_3^2+3=6$

+ giới XY: 3 kiểu gen

Vậy giới XX có: 6⁴ = 1296; giới XY có $6^3\times 3=648$

Xét các phát biểu:

A đúng.

B đúng.

C đúng, số giao tử ở giới đực = 3 x 3 x 3 x 4 =108 (mỗi cặp NST thường cho 3 loại giao tử, cặp NST XY cho 4 loại giao tử, tính cả Y) 

D sai, cơ thể cái của loài cho tối đa 2⁴ = 16 loại giao tử (vì cơ thể lưỡng bội, mỗi cặp gen cho tối đa 2 loại giao tử). 

Chọn D

Đột biến làm cho Pro được thay bằng Ser $\to$ Bộ ba 5’XXA3’ được thay bằng 5’UXA3’ $\to$ Đột biến đã thay thế 1 cặp G-X bằng 1 cặp A-T.

I đúng. Vì đây là đột biến thay thế nên chiều dài không thay đổi. 

II sai. Vì đột biến thay thế cặp G-X bằng cặp A-T cho nên alen đột biến sẽ giảm 1 liên kết hidro. Do đó, gen ban đầu có 2500 liên kết hidro thì alen đột biến sẽ có 2499 liên kết hidro. 

III đúng. Vì đột biến làm tăng số A lên 1 nên số U cần cung cấp cho gen đột biến sẽ tăng (A liên kết bổ sung với U).

IV sai, vì đột biến làm thay đổi codon mã hóa axit amin thành codon kết thúc  có thể làm thay đổi số axit amin trong chuỗi polipeptit. 

Chọn B

Phương pháp: 

Bước 1: Tính tỉ lệ các kiểu gen có A₄

Bước 2: Tính tỉ lệ từng kiểu hình

Quần thể cân bằng di truyền có cấu trúc: (A₁ + A₂ + A₃ + A₄) = 1

Bước 3: Xét các cá thể cùng màu lông mới giao phối được với nhau $\to$ lông trắng

Cách giải:

Tần số alen A₁ = A₂ = A₃ = A₄ =0,25

Để tạo ra đời con lông trắng $\to$ P phải có alen A.

Do quần thể cân bằng di truyền nên

A₄A₄ = 0,25² = 0,0625

A₁A₄ = A₂A₄ = A₃A₄ = 2 x 0,25 x 0,25 = 0,125

Ta có kiểu hình lông trắng: A₄A₄ = 0,0625 = 1/16

Kiểu hình lông nâu $={\left(A_3+A_4\right)}^2-A_4{A}_4=0,1875=3/16$

Kiểu hình lông vàng = (A₂ + A₃ + A₄)² – lông nâu – lông trắng = 0,3125 = 5/16

Kiểu hình lông đen = 1 – lông nâu - lông trắng - lông vàng = 0,4375 = 7/16

Nếu chỉ có các cá thể cùng màu mới giao phối với nhau:

Để tạo được đời con lông hung thì các cặp bố mẹ cùng màu đó sẽ phải mang alen A₄

+ Màu đen: $\frac{0,125}{0,4375}{A}_1{A}_4=\frac{2}{7}{A}_1{A}_4\to \frac{2}{7}{A}_1{A}_4\times \frac{2}{7}{A}_1{A}_4\to \frac{2}{7}\times \frac{2}{7}\times \frac{1}{4}=\frac{1}{49}{A}_4{A}_4$

+ Màu vàng: $\frac{0,125}{0,3125}{A}_2{A}_4=\frac{2}{5}{A}_2{A}_4\to \frac{2}{5}{A}_2{A}_4\times \frac{2}{5}{A}_2{A}_4\to \frac{2}{5}\times \frac{2}{5}\times \frac{1}{4}=\frac{1}{24}{A}_4{A}_4$

+ Màu nâu: $\frac{0,125}{0,1875}{A}_3{A}_4=\frac{2}{3}{A}_3{A}_4\to \frac{2}{3}{A}_3{A}_4\times \frac{2}{3}{A}_3{A}_4\to \frac{2}{3}\times \frac{2}{3}\times \frac{1}{4}=\frac{1}{9}{A}_4{A}_4$

+ Màu trắng: 0,0625A₄A₄ $\to$ 0,0625A₄A₄ 

Vậy tỷ lệ lông trắng ở đời sau là: $\frac{0,4375}{49}+\frac{0,3125}{25}+\frac{1}{16}+\frac{0,1875}{9}=\frac{11}{105}$

Chọn D

Các phép lai cho đời con có tỉ lệ phân li kiểu hình 1:2:1 là:

Nếu các gen nằm trên 1 NST: $\frac{AB}{ab}\times \left(\frac{Ab}{aB};\frac{Ab}{ab};\frac{Ab}{ab};\frac{aB}{ab}\right);\frac{Ab}{aB}\times \left(\frac{Ab}{ab};\frac{aB}{ab};\frac{Ab}{aB}\right)$

Chọn A

F₂ có tỉ lệ 9 đỏ :7 trắng.$\to$ Tính trạng di truyền theo tương tác bổ sung.

Quy ước: A-B- quy định mắt đỏ; A-bb, aaB-; aabb quy định mắt trắng.

Ở F₂, có 6 con cái mắt đỏ; 3 con đực mắt đỏ. $\to$Tính trạng liên kết giới tính; chỉ có 1 cặp gen nằm trên X.

Cho con đực mắt trắng giao phối với con cái mắt đỏ (P), thu được F₁ có 100% mắt đỏ (A-X^B-).

$\to$ Đời P thuần chủng: $aa{X}^{b}Y\times AA{X}^B{X}^B\to F_1:Aa{X}^B{X}^b,Aa{X}^{B}Y.$

I sai. Các kiểu gen quy định mắt đỏ gồm: $AA{X}^B{X}^B,Aa{X}^B{X}^b,Aa{X}^B{X}^B,AA{X}^B{X}^b,AA{X}^{B}Y,Aa{X}^{B}Y.$

II sai. Cho con cái F₁ lai phân tích ta có: $Aa{X}^B{X}^b\times aa{X}^{b}Y\to F_a$ có tỷ lệ 1 mắt đỏ :3 mắt trắng.

III đúng. Cho con đực F₁ lai phân tích ta có:$Aa{X}^{B}Y\times aa{X}^b{X}^b\to F_{a}1Aa{X}^B{X}^b$ con cái mắt đỏ,$1Aa{X}^{b}Y$  con cái mắt trắng, $1Aa{X}^{b}Y$ con đực mắt trắng, aaX^bY con đực mắt trắng.

IV đúng. F₁: AaX^BY x AaX^BX^b $\to$ F₂: Có 2 kiểu gen quy định con cái mắt trắng là: aaX^BX^B, aaX^BX^b.

Chọn C

Quy ước gen: A: không bị bệnh A, a: bị bệnh A 

                      B: không bị bênh B, b: Bị bệnh B

Các người xác định được kiểu gen là: $4\left(Aa{X}^{B}Y\right),6\left(Aa{X}^B{X}^b\right),7\left(Aa{X}^{B}Y\right),8\left(aa{X}^B{X}^b\right),9\left(Aa{X}^{B}Y\right),10\left(Aa{X}^{B}Y\right),11\left(aa{X}^b{X}^b\right)$

Ta có:

(1) đúng, người 6 sinh con gái (11) X^bX^b $\to$ người 6 có kiểu gen X^BX^b $\to$ người 1 có kiểu gen X^BX^b.

(2) đúng. Người số 8 bị bệnh A nên sẽ truyền gen bệnh cho người số 13. 

$\to$ Người số 13 có kiểu gen dị hợp về bệnh A. 

- Xác suất sinh con của cặp 12-13:

Người 12 có em gái mắc cả 2 bệnh nên có kiểu gen :(1AA:2Aa)X^BY

Người 13 có mẹ mang gen gây bệnh B và bị bệnh A: (aa X^BX^b) , bố 9 (AaX^BY) $\to$người 13 có kiểu gen: Aa(X^BX^B: X^BX^b)

(3) đúng

+ Bệnh A: Xác suất KQ của người 12 là $\frac{1}{3}AA;\frac{2}{3}Aa$. Xác suất KQ của người 13 là Aa. 

 Sinh con bị bệnh A: 1/6; Sinh con không bị bệnh A: 5/6

+ Bệnh B: người số 12 có kiểu gen X^BY

Người số 13 có kiểu gen $\frac{1}{2}{X}^B{X}^B:\frac{1}{2}{X}^B{X}^b\leftrightarrow GT:3X^B:1X^b$

$\to$ Xác suất sinh con bị bệnh B: $\frac{1}{2}\times \frac{1}{4}=\frac{1}{8}\to$ Không bị bệnh B: $7/8$ 

$\to$ Xác suất sinh con thứ nhất chỉ bị bệnh B: $\frac{5}{6}\times \frac{1}{8}=\frac{5}{48}$

(4) đúng 

Xác suất sinh con thứ nhất là trai và chỉ bị bệnh A: $\frac{1}{6}aa\times \frac{1}{2}Y\times \frac{3}{4}{X}^B=\frac{1}{16}$

Chọn B