30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 25)

Phương pháp:

Bước 1: Tính tổng số nucleotit của gen

+ Tính số axit amin của 1 chuỗi polipeptit. 

+ Tính số nucleotit của 1 gen qua công thức số axit amin của 1 chuỗi polipeptit $=\frac{N}{6}-1$

Bước 2: Tính số nucleotit từng loại của gen 

+ A = T = rA + rU. 

+ 2A+2G = N 

Bước 3: So sánh tỉ lệ T/X của gen trước và sau đột biến  dạng đột biến.

Cách giải:

1 chuỗi polipeptit có 995:5 = 199 axit amin 

$\to$ Số nucleotit của gen là: (199+1)6 = 1200 

Ta có A = T = rA + rU = 100 + 125 = 225  G = X = 375

 Tỉ lệ T/X của gen trước đột biến là 225/375 = 0,6 > 0,5975 $\to$ đột biến thay thế cặp A-T bằng cặp G-X 

Gọi x là số cặp A-T bị thay thế, ta có: $\frac{T-a}{X+a}=0,5957\leftrightarrow \frac{225-a}{375+a}=0,5957\to a=1$

→ dạng đột biến là: Thay thế một cặp A-T bằng một cặp G-X.

Chọn B

Phát biểu sai về giới hạn sinh thái là D, các loài khác nhau có giới hạn sinh thái về nhiệt độ khác nhau. 

Chọn D

Bệnh di truyền phân tử là bệnh di truyền được nghiên cứu cơ chế gây bệnh ở mức phân tử.

Phát biểu sai về bệnh di truyền phân tử là C, bệnh do đột biến NST không được gọi là bệnh di truyền phân tử. 

Chọn C

Cặp Aa bị rối loạn phân ly trong giảm phân I tạo ra giao tử Aa và O với tỉ lệ ngang nhau. 

Tỷ lệ giao tử Aa = 4% 

Cơ thể có kiểu gen AaBbDd giảm phân cho giao tử AabD chiếm tỷ lệ: $\frac{1}{2}\times \frac{1}{2}\times 4\%=0,01$

Chọn A

Giao tử $\underset{¯}{abd}=20\%\to \underset{¯}{ab}=\frac{0,2}{0,5d}=0,4=\frac{1-f}{2}\to f=20\%$

Chọn D

Đời con cho tỉ lệ kiểu hình 3:3:1:1 = (3:1)(1:1) 

$\to$ phép lai phù hợp là AaBb x Aabb 

Chọn D

Các cây hoa cẩm tú cầu mặc dù có cùng một kiểu gen nhưng màu hoa có thể biểu hiện ở các dạng trung gian khác nhau giữa tím và đỏ tùy thuộc vào pH của đất. 

Chọn A

Phương pháp:

Sử dụng sơ đồ hình chữ nhật: Cạnh và đường chéo của hình chữ nhật là giao tử lưỡng bội cần tìm. 

Cách giải:

Đời con có cả hoa trắng và hoa đỏ, trong đó hoa trắng sẽ chiếm tỉ lệ nhỏ hơn

Ta có hoa trắng: $aaaa=\frac{1}{36}=\frac{1}{6}aa\times \frac{1}{6}aa$

Hai bên cho 1/6aa $\to$ có kiểu gen AAaa.

Chọn B

A sai, phiên mã không cần sự tham gia của ligaza.

B sai, các gen ngoài nhân sẽ phiên mã trong tế bào chất.

C đúng.

D sai, môi trường nội bào cần cung cấp nucleotit: A, U, G, X.

Chọn C

Morgan phát hiện ra các quy luật di truyền khi nghiên cứu ruồi giấm. 

Chọn C

Nhiều bộ ba khác nhau cùng mã hoá cho một loại axit amin $\to$ Đây là tính thoái hóa của mã di truyền. 

Chọn B

Phương pháp:

Bước 1: Biện luận quy luật di truyền, quy ước gen.

Bước 2: viết sơ đồ lai, xác định kiểu gen F₁

Bước 3: Cho F₁ tự thụ $\to$ tính tỉ lệ quả tròn ở F₂. 

Cách giải:

F₁ đồng hình $\to$ P thuần chủng $\to$ F₁ dị hợp các cặp gen.

F₁ lai phân tích $\to$ F_a: 1:2:1$\to$ có 4 tổ hợp $\to$ tính trạng do 2 cặp gen tương tác bổ sung.

Quy ước:

A-B- dẹt; A-bb/aaB-: tròn; aabb: bầu dục.

P: AABB x aabb → F₁: AaBb 

F₁ tự thụ: AaBb x AaBb $\to$ (1AA:2Aa:laa)(1BB:2Bb:1bb) 

$\to$ tỉ lệ quả tròn: 6/16 = 3/8. 

Chọn A

Thành tựu của công nghệ tế bào là: Tạo ra cừu Đôly.

A, B: Công nghệ gen

D: Gây đột biến.

Chọn C

Theo quan niệm của thuyết tiến hóa tổng hợp, phát biểu sai là: D, các loài sinh sản vô tính sẽ ít đa dạng về mặt di truyền $\to$ khi môi trường thay đổi theo hướng bất lợi $\to$ có thể bị chết hàng loạt.

Chọn D

A sai, khi không có tác động của đột biến, chọn lọc tự nhiên và di - nhập gen thì có thể quần thể giao phối không ngẫu nhiên làm thay đổi và thành phần kiểu gen của quần thể. 

B sai, đây là đặc điểm của các yếu tố ngẫu nhiên.

C sai, các yếu tố ngẫu nhiên làm thay đổi thành phần kiểu gen, tần số alen $\to$ có ý nghĩa đối với tiến hóa.

D đúng.

Chọn D

Phương pháp: 

Quần thể tự thụ phấn có cấu trúc di truyền: xAA:yAa:zaa sau n thế hệ tự thụ phấn có cấu trúc di truyền $x+\frac{y\left(1-1/2^n\right)}{2}AA:\frac{y}{2^n}Aa:z+\frac{y\left(1-1/2^n\right)}{2}aa$

Cách giải:

I đúng, tần số alen A = 0,2 + (0,4 + 0,4)/2 = 0,6

II sai, số kiểu gen ở F₄: $\left(\frac{AB}{AB};\frac{AB}{Ab};\frac{AB}{ab};\frac{ab}{ab};\frac{Ab}{Ab}\right)\left(DD;Dd;dd\right)\to 15$ kiểu gen. 

III đúng, kiểu gen đồng hợp lặn về 3 cặp gen được tạo từ sự tự thụ của $0,4\frac{AB}{ab}Dd:0,4\frac{AB}{ab}dd$

$0,4\frac{AB}{ab}Dd\to F_3:\frac{ab}{ab}dd=0,4\times \frac{1-1/2^3}{2}\times \frac{1-1/2^3}{2}=\frac{49}{640}$

$0,4\frac{AB}{ab}dd\to F_3:\frac{ab}{ab}dd=0,4\times \frac{1-1/2^3}{2}\times 1=\frac{14}{80}$

$\to \frac{ab}{ab}dd=\frac{49}{640}+\frac{14}{80}=\frac{161}{640}$

IV đúng. Ở F₄, kiểu hình trội về cả 3 tính trạng được tạo bởi sự tự thụ của $0,2\frac{AB}{Ab}Dd:0,4\frac{AB}{ab}Dd$

$0,2\frac{AB}{Ab}Dd\to F_4:\frac{AB}{A-}D-=0,2\times \left(1-\frac{1-1/2^4}{2}\right)\times \left(1-\frac{1-1/2^4}{2}\right)=\frac{289}{5120}$

$0,4\frac{AB}{ab}Dd\to F_4:\frac{AB}{A-}D-=0,4\times \left(1-\frac{1-1/2^4}{2}\right)\times \left(1-\frac{1-1/2^4}{2}\right)=\frac{289}{2560}$

$\to A-B-D-=\frac{867}{5120}$

Chọn C

Khi chạy tại chỗ cơ thể cần nhiều năng lượng hơn $\to$ tim đập nhanh hơn, thân nhiệt tăng huyết áp tăng. Chỉ có thời gian của 1 chu kì tim giảm (do tim đập nhanh hơn). 

Chọn D

A sai, mật độ cá thể của quần thể thay đổi theo thời gian, năm,…

B đúng.

C sai, kích thước của quần thể phụ thuộc vào điều kiện sống.

D sai, khi kích thước tối đa thì tốc độ tăng trưởng chậm dần. 

Chọn B

Khi lưỡng bội hóa bằng conxixin ta thu được các cá thể có kiểu gen thuần chủng, khi giảm phân chỉ tạo ra 1 loại giao tử.

I đúng 

II sai, do chúng có kiểu gen khác nhau nên kiểu hình cũng khác nhau.

III đúng, các cây này có tối đa 8 loại kiểu gen do cây ban đầu có thể tạo tối đa 8 loại giao tử.

IV sai, do cây ban đầu có cặp gen ee nên cây con tạo ra không thể có cặp gen EE 

Chọn D

Ở hầu hết lá trưởng thành, quá trình thoát hơi nước chủ yếu qua khí khổng. 

Chọn D

Thể ba có dạng 2n + 1 (thừa 1 NST ở cặp nào đó) $\to$ kiểu gen thể ba là DdEee.

Chọn A

$A:\frac{Ab}{ab}\times \frac{aB}{ab}\to 1\frac{Ab}{aB}:1\frac{Ab}{ab}:1\frac{aB}{ab}:1\frac{ab}{ab}$

$B:\frac{aB}{ab}\times \frac{ab}{ab}\to 1\frac{aB}{ab}:1\frac{ab}{ab}$

$C:\frac{AB}{ab}\times \frac{Ab}{ab}\to 2\frac{AB}{--}:1\frac{Ab}{ab}:1\frac{ab}{ab}$

$D:\frac{Ab}{ab}\times \frac{AB}{aB}\to 1\frac{AB}{--}:1\frac{Ab}{aB}:1\frac{aB}{ab}$

Phép lai cho đời con có kiểu hình phân li theo tỉ lệ 1:2:1 là C. 

Chọn C

P_tc $\to$ F₁ dị hợp các cặp gen.

F₁ lai phân tích $\to$ F_a: 3:1 $\to$ có 4 tổ hợp $\to$ tính trạng do 2 cặp gen tương tác bổ sung.

Quy ước:

A-B- thân cao; A-bb/aaB-/aabb: thân thấp.

P: AABB x aabb → F₁: AaBb 

F₁ tự thụ: AaBb x AaBb $\to$ (1AA:2Aa:laa)(1BB:2Bb:1bb)

9 thân cao: 7 thân thấp. 

Chọn A

Phép lai: Aa x Aa $\to$ 1AA:2Aa:laa $\to$ 3 hoa đỏ: 1 hoa trắng.

Chọn A

Bằng chứng tiến hóa gồm 2 loại

+ Bằng chứng trực tiếp: hóa thạch

+ bằng chứng gián tiếp: giải phẫu so sánh, phôi sinh học,.. 

A: Bằng chứng sinh học phân tử $\to$ gián tiếp

B: Bằng chứng tế bào $\to$ gián tiếp

C: Hóa thạch $\to$ trực tiếp

D: BC giải phẫu so sánh $\to$ gián tiếp

Chọn C

Ví dụ thể hiện quan hệ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể sinh vật là: Vào mùa sinh sản, các con cò cái trong đàn tranh giành nơi làm tổ.

B, D: hỗ trợ cùng loài

C: Ức chế cảm nhiễm (khác loài)

Chọn A

Molipiden là nguyên tố vi lượng.

Chọn A

Cách li trước hợp tử gồm:

(2) Cây thuộc loài này thường không thụ phấn được cho cây thuộc loài khác.

(4) Các loài ruồi giấm khác nhau có tập tính giao phối khác nhau.

Cách li sau hợp tử gồm:

(1) Ngựa cái giao phối với lừa đực sinh ra con la không có khả năng sinh sản.

(3) Trứng nhái thụ tinh với tinh trùng cóc tạo ra hợp tử nhưng hợp tử không phát triển. 

Chọn D

Phương pháp:

Quần thể có thành phần kiểu gen: xAA:yAa:zaa

Quần thể cân bằng di truyền thoả mãn công thức: $\frac{y}{2}=\sqrt{x.z}$ (Biến đổi từ công thức: p²AA + 2pqAa + q²aa = 1) 

Cách giải:

Quần thể cân bằng di truyền là 0,36AA : 0,48Aa : 0,16aa.

Chọn D

Phương pháp:

Bước 1: Tìm cấu trúc di truyền ở P

Bước 2: Tìm cấu trúc di truyền ở F₁ thông qua tần số alen của P

Quần thể có thành phần kiểu gen: xAA:yAa:zaa 

Tần số alen $p_A=x+\frac{y}{2}\to q_a=1-p_A$

Bước 3: Cho các cá thể mắt đỏ ở F₁ giao phối ngẫu nhiên và tính tỉ lệ kiểu hình ở đời con.

Cách giải:

Giả sử cấu trúc di truyền ở P: (0,9 – x)AA: xAa:0,laa

Các con mắt đỏ giao phối ngẫu nhiên, tỉ lệ mắt trắng thu được là: $0,9\times {\left(\frac{x}{0,9}\right)}^2\times \frac{1}{4}$

Ở F₁, $aa=0,1aa+0,9\times {\left(\frac{x}{0,9}\right)}^2\times \frac{1}{4}=0,2\to x=0,6\left(Aa\times Aa\to 1/4aa\right)$

Cấu trúc di truyền ở P: 0,3AA:0,6AA:0,1aa $\to$ tần số alen: $p_A=0,3+\frac{0,6}{2}=0,6\to q_a=1-p_A=0,4$

$\to$ Do tần số alen không đổi nên ở F₁ tần số alen: $q_a=0,2+\frac{A{a}_{F_1}}{2}\to A{a}_{F_1}=0,4$

$\to$ Cấu trúc di truyền ở F₁: 0,4AA:0,4Aa:0,2aa

Nếu những cá thể mắt đỏ ở thế hệ F₁ giao phối ngẫu nhiên: (04AA:0,4Aa) x (0,4AA:0,4Aa) $\leftrightarrow$ (1AA:1Aa) 

x (1AA:1Aa)$\leftrightarrow$ (3A:1a) x (3A:1a)

Thì tỉ lệ kiểu hình ở F₂ là: 9AA:6Aa:laa $\to$ 15 đỏ :1 trắng. 

Chọn A

Phát biểu sai về quan niệm của Đacuyn là D, kết quả của chọn lọc tự nhiên là hình thành nên loài sinh vật có các đặc điểm thích nghi với môi trường.

Chọn D

X^aX^a x X^AY $\to$ 1X^AX^a: 1X^aY $\to$ 1 con cái mắt đỏ:1 con đực mắt trắng.

$\to$ 2 loại kiểu gen, 2 loại kiểu hình. 

Chọn B.

Ở động vật có ống tiêu hóa, quá trình tiêu hóa hóa học diễn ra chủ yếu ở ruột non vì ở đó có đủ các enzyme tiêu hóa. 

Chọn C

Phương pháp:

Quần thể sinh vật là tập hợp những cá thể cùng loài, sinh sống trong một khoảng không gian nhất định, ở một thời điểm nhất định. Những cá thể trong quần thể có khả năng sinh sản tạo thành những thế hệ mới

Cách giải: 

Tập hợp cây cọ trên đồi cọ Vĩnh Phúc là quần thể sinh vật, các tập hợp khác gồm nhiều loài khác nhau nên không phải là quần thể. 

Chọn B

Đột biến mất đoạn NST được ứng dụng để loại khỏi nhiễm sắc thể những gen không mong muốn ở một số giống cây trồng.

Chọn B

Phương pháp:

Sử dụng công thức: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB - = 0,25 – aabb

Hoán vị gen ở 2 bên cho 10 loại kiểu gen

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2

Bước 1: Biện luận quy luật di truyền, quy ước gen

Bước 2: Từ tỉ lệ A-B-D- $\to$ B-D- $\to$ tần số HVG

Bước 3: Tìm kiểu gen của P và xét các phát biểu.

Cách giải:

Tỷ lệ kiểu hình hoa đỏ/ hoa trắng = 9/7 $\to$ 2 cặp gen tương tác bổ sung 

Quy ước gen:

A-B-: Hoa đỏ; A-bb/aaB-/aabb: hoa trắng 

D- cánh kép; d- cánh đơn

Nếu các cặp gen này PLĐL thì tỷ lệ kiểu hình phải là (937)(3:1)# đề cho $\to$ 1 trong 2 gen quy định màu sắc nằm trên cùng 1 cặp NST với gen quy định cấu trúc cánh.

Giả sử cặp gen Bb và Dd cùng nằm trên 1 cặp NST tương đồng.

Tỷ lệ hoa đỏ, cánh kép: A-B-D- = 0,495 $\to$ B-D- = 0,495:0,75 = 0,66 $\to$ bbdd = 0,16; B-dd = bbD- = 0,09 $\to$ F₁: $Aa\frac{BD}{bd}\times Aa\frac{BD}{bd};f=0,2\to P:AA\frac{BD}{BD}\times aa\frac{bd}{bd}$

I sai.

II đúng, tỷ lệ cây hoa đỏ cánh kép dị hợp về 1 trong 3 cặp gen là: $Aa\frac{BD}{BD}+AA\frac{BD}{BD}+AA\frac{BD}{Bd}=0,5\times 0,4^2+2\times 2\times 0,25\times 0,4\times 0,1=0,12$

III đúng, số kiểu gen của kiểu hình hoa trắng cánh kép là: (A-bbD-; aaB-D-; aabbD-) = 4 + 5 + 2 =11; vì cặp gen Dd và Bb cùng nằm trên 1 cặp NST tương đồng nên aaB-D- có 5 kiểu gen.

IV đúng, tỷ lệ cây hoa trắng cánh đơn thuần chủng: $AA\frac{bd}{bd}+aa\frac{Bd}{Bd}+aa\frac{bd}{bd}=0,25\times \left(0,4^2+0,1^2+0,4^4\right)=8,25\%$

Chọn B

Người số 5 mang X^AB của bố và phải cho con trai số 10 bị cả 2 bệnh X^ab $\to$ Kiểu gen người số 5 là X^ABX^ab.

I đúng, xác định được kiểu gen của 9 người (tô màu)

II đúng. Người số 13 bị 2 bệnh có kiểu gen X^abY, có vợ không bị bệnh nhưng bố của vợ bị cả hai bệnh X^abY $\to$ vợ có kiểu gen X^ABX^ab

Xác suất sinh con gái không bị bệnh là: $\frac{1}{2}{X}^{ab}\times \frac{1-f}{2}{X}^{AB}=17,5\%$

IV đúng. Cặp vợ chồng 5, 6: $X^{AB}{X}^{ab}\times X^{AB}Y\to$ Người số 11 bình thường có thể có các kiểu gen với xác suất là: $0,3X^{AB}{X}^{AB};0,3X^{AB}{X}^{ab};0,2X^{AB}{X}^{Ab};0,2X^{AB}{X}^{aB}$

Người số 12 có kiểu gen X^ABY.

Để cặp vợ chồng 11 - 12 sinh con bị cả 2 bệnh thì người 11 phải có kiểu gen: $X^{AB}{X}^{ab}.$  

Xác suất sinh đứa con thứ 2 bị 2 bệnh là: $\frac{1}{2}Y\times \frac{1-f}{2}{X}^{ab}=17,5\%$

Chọn D.

Phương pháp:

Bước 1: Xác định quy luật di truyền, quy ước gen

Bước 2: Viết sơ đồ lai từ P $\to$ F₁ $\to$ F₂

Bước 3: Tính tần số HVG dựa vào tỉ lệ kiểu hình của F₂.

Bước 4: Xét các phát biểu

Cách giải:

Ta thấy F₂ có kiểu hình ở 2 giới khác nhau về cả 2 tính trạng $\to$ 2 cặp gen này cùng nằm trên vùng không tương đồng của NST X 

Ở thú XX là con cái; XY là con đực

F₁: 100% mắt đỏ, đuôi ngắn $\to$ P thuần chủng, hai tính trạng này là trội hoàn toàn

Quy ước gen:

A - mắt đỏ; a - mắt trắng

B - đuôi ngắn; b – đuôi dài

P: ♂$X_b^{a}Y\times$ ♀ $X_B^A{X}_B^A\to F_1:X_B^{A}Y:X_B^A{X}_b^a$

Ở giới đực F₂ có 4 loại kiểu hình  có HVG ở con cái,

Tỷ lệ kiểu gen ở giới đực F₂: 0,4:0,4:0,1:0,1 

$\to$ tỷ lệ giao tử ở con cái F₁: $0,4X_B^A:0,4X_b^a:0,1X_B^a:0,1X_b^A\to f=20\%$

Cho F₁ x F₁: $X_B^{A}Y\times X_B^A{X}_b^a\to \left(0,4X_B^A:0,4X_b^a:0,1X_B^a:0,1X_b^A\right)\times \left(X_B^A:Y\right)$

Xét các phát biểu:

I đúng, giới đực có 4 kiểu, giới cái 4 kiểu.

II sai, xảy ra HVG ở giới cái.

III sai, lấy ngẫu nhiên 1 cá thể cái ở F₂, xác suất thu được cá thể thuần chủng là 40%. 

IV đúng, cho cá thể cái F₁ lai phân tích: $X_B^A{X}_b^a\times X_b^{a}Y\to X_b^{A}Y=\frac{f}{2}\times 0,5Y=0,05$

Chọn C

Trong một operon, vùng có trình tự nuclêôtit đặc biệt để enzim ARN polimeraza bám vào khởi động quá trình phiên mã được gọi là vùng khởi động. 

Chọn A

Để xác định mức phản ứng của một kiểu gen ở cơ thể thực vật, người ta phải thực hiện các bước sau theo trình tự:

(3). Tạo ra được các cây có cùng một kiểu gen

(1). Trồng các cây trong những điều kiện môi trường khác nhau

(2). Theo dõi ghi nhận sự biểu hiện tính trạng của cây

(4). Xác định số kiểu hình tương ứng với những điều kiện môi trường cụ thể 

Chọn B