30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 22)

Phân bố đồng đều xảy ra khi điều kiện môi trường phân bố đều, các cá thể cạnh tranh với nhau gay gắt.

Trong quần thể, sự phân bố đồng đều có ý nghĩa giảm cạnh tranh giữa các cá thể.

Chọn B

Ưu thế lai là hiện tượng con lai có năng suất, sức chống chịu, khả năng sinh trưởng và phát triển cao vượt trội so với các dạng bố mẹ. 

Chọn A

Phát triển bền vững là một khái niệm mới nhằm định nghĩa một sự phát triển về mọi mặt trong xã hội hiện tại mà vẫn phải bảo đảm sự tiếp tục phát triển trong tương lai xa.

Phát biểu sai về vấn đề quản lý tài nguyên cho phát triển bền vững là A, dù là tài nguyên tái sinh thì cũng không khai thác triệt để. 

Chọn A

Trong quá trình phát sinh và phát triển sự sống trên Trái đất, loại chất hữu cơ mang thông tin di truyền đầu tiên là ARN (SGK Sinh 12 trang 137). 

Chọn C

Enzim chính tham gia vào quá trình phiên mã là ARN-polimeraza 

Chọn A

Phương pháp:

Các ion khoáng xâm nhập vào tế bào rễ cây theo 2 cơ chế:

+ Cơ chế thụ động: một số ion khoáng đi từ đất vào tế bào lông hút theo cơ chế thụ động (từ nơi có nồng độ cao sang nơi có nồng độ thấp)

+ Cơ chế chủ động: một số ion khoáng mà cây có nhu cầu cao (ion kali) di chuyển ngược chiều gradien nồng độ, đòi hỏi phải tiêu tốn năng lượng ATP.

Cách giải:

Phát biểu sai về cơ chế hấp thụ khoáng là C, các chất khoáng được hấp thụ vào rễ cây từ nơi có nồng độ ion thấp đến nơi có nồng độ ion cao, tiêu tốn năng lượng gọi là cơ chế chủ động. 

Chọn C

Ở người, quá trình hấp thụ chất dinh dưỡng diễn ra chủ yếu ở ruột non, ở ruột non có hệ thống lông ruột làm tăng diện tích hấp thụ. 

Chọn B

Các phát biểu đúng về quá trình hình thành loài là: (1), (2), (3).

Ý (4) sai vì đột biến là nhân tố tiến hóa tạo ra các biến dị di truyền nên có liên quan tới quá trình hình thành loài mới. 

Chọn C

Các phát biểu đúng về cạnh tranh cùng loài là: (1), (2), (3).

(4) sai, cạnh tranh chỉ xảy ra khi nguồn sống không cung cấp đủ cho tất cả các cá thể. 

Chọn B

Chuỗi polipeptit... Gly – Arg - Lys – Ser: …

mARN 5’ ....GAA – AAU - AXX – XXU3’ 

Mạch mã gốc: 3’....XTT - TTA – TGG – GGA5’

Chọn B.

Phát biểu sai là C

Enzim ADN - polimeraza chỉ dịch chuyển theo chiều 3'-5', tổng hợp mạch mới có chiều 5' – 3'

$\to$ Mạch khuôn 3' – 5': mạch mới được tổng hợp liên tục.

Mạch khuôn 5' -3': mạch mới được tổng hợp gián đoạn thành những Okazaki rồi được nối lại.

Chọn C

Chất 5-BU gây nên dạng đột biến thay thế cặp nuclêôtit A – T bằng G - X.

Chọn C

Trong cơ chế điều hòa hoạt động gen ở sinh vật nhân sơ, vùng khởi động có chức năng là nơi tiếp xúc với enzim ARN polimeraza.

Chọn A

(1) sai, tỉ lệ giới tính thay đổi theo thời gian, điều kiện sống,..

(2) sai, các loài khác nhau có tỉ lệ giới tính khác nhau.

(3) sai, các loài khác nhau có tỉ lệ giới tính khác nhau.

(4) đúng.

Chọn D

Phát biểu đúng về giới hạn sinh thái và ổ sinh thái của các loài là:

(1) sai, ổ sinh thái khác với nơi ở, nên sống trong cùng 1 môi trường chưa chắc đã trùng ổ sinh thái

(2) đúng

(3) sai. Vì ở vùng ôn đới có sự chênh lệch nhiệt độ cao hơn so với vùng nhiệt đới nên giới hạn sinh thái về nhiệt độ của các loài sống ở vùng nhiệt đới thường hẹp hơn các loài sống ở vùng ôn đới.

(4) sai, Loài có giới hạn sinh thái rộng về nhiều nhân tố thì thường có vùng phân bố rộng 

Chọn D

Trong lịch sử phát triển của sinh giới qua các đại địa chất, lưỡng cư và côn trùng phát sinh ở kỉ Đêvôn. 

Chọn B

Ở động vật nhai lại, dạ múi khế có chức năng giống như dạ dày của thú ăn thịt và ăn tạp, ở đó có các loại enzyme tiêu hóa. 

Chọn B

Phát biểu đúng là C 

A sai vì cơ quan tương tự phản ánh hướng tiến hóa đồng quy.

D sai vì cơ quan tương đồng phản ánh hướng tiến hóa phân li.

B sai, tính phổ biến của mã di truyền là một bằng chứng sinh học phân tử.

Chọn C

Con đường hình thành loài mới nhanh nhất là lại xa kèm đa bội hoá. 

Chọn B

Ở cá xương không có đặc điểm: Máu đi từ tim là máu giàu oxi.

Vì cá xương có hệ tuần hoàn đơn, máu đi từ tim nghèo oxi và được trao đổi khí ở mang thành máu giàu oxi trước khi đi nuôi cơ thể. 

Chọn D

Trong phép lai một cặp tính trạng của Menđen, để các alen của một cặp gen phân li đều về các giao tử thì cần quá trình giảm phân phải diễn ra bình thường.

Chọn A

(1) sai, có thể đoạn bị mất sẽ tiêu biến, không chuyển sang NST khác nên không gây lặp đoạn.

(2) sai, có thể xảy ra chuyển đoạn giữa các NST không tương đồng.

(3) đúng, nếu xảy ra chuyển đoạn trên 1 NST sẽ không làm thay đổi số lượng gen trên NST.

(4) đúng.

(5) sai, đột biến cấu trúc NST xảy ra ở cả NST thường và NST giới tính. 

Chọn D

Phát biểu đúng về sự tăng trưởng của quần thể là A.

B sai, khi môi trường không bị giới hạn thì tỉ lệ sinh > tỉ lệ tử. 

C sai, khi môi trường bị giới hạn thì mức sinh sản không đạt tối đa.

D sai, khi môi trường bị giới hạn thì mức sinh sản có thể lớn hơn, nhỏ hơn hoặc bằng mức tử vong.

Chọn A

“Khoảng không gian sinh thái mà ở đó tất cả các nhân tố sinh thái của môi trường nằm trong giới hạn sinh thái cho phép loài đó tồn tại và phát triển” được gọi là: Ổ sinh thái. 

Chọn C

Điểm giống nhau của phương pháp nuôi cấy mô ở thực vật và cấy truyền phôi ở động vật là: III

I sai, thao tác trên tế bào, vật liệu di truyền là NST

II sai, chỉ đúng khi các tế bào ban đầu có kiểu gen đồng hợp về tất cả các cặp gen

III đúng, kiểu gen, kiểu hình của các cá thể con giống nhau

IV sai, kiểu gen, kiểu hình của các cá thể con giống nhau.

Chọn A

Phát biểu sai về quá trình phiên mã ở sinh vật nhân thực là D, Đối với tế bào nhân thực, mARN sau khi được tổng hợp sẽ có quá trình cắt intron , nối exon để tạo thành mARN trưởng thành sau đó mới tham gia dịch mã. 

Chọn D

Phương pháp: 

Cách giải:

(1) đúng, sản phẩm cố định đầu tiên ở pha tối của thực vật CAM là hợp chất có 4 cacbon (AOA)

(2) sai, lục lạp bao bó mạch có ở thực vật C₄ không có ở thực vật CAM

(3) đúng.

(4) đúng, thực vật C₃ có quang hô hấp nên năng suất thấp hơn C₄. 

Chọn D

Chức năng của tARN là vận chuyển axit amin.

Chọn A

A đúng, các yếu tố ngẫu nhiên có thể loại bỏ bất kì alen nào.

B đúng.

C sai, đột biến làm tăng đa dạng di truyền của quần thể.

D đúng, nếu không có tác động của nhân tố tiến hóa thì F₁ có cấu trúc giống P, tỉ lệ cá thể mang alen A = 0,36 + 0,48 = 0,84 

Chọn C

Phương pháp: 

Cách giải: 

Tỷ lệ phân ly ở F_a: 

+ Phân li màu thân ở 2 giới khác nhau $\to$ gen màu thân nằm trên NST giới tính X, F₁ thân đen $\to$ đen trội hoàn toàn so với thân trắng

+ Độ dài lông: lông dài/lông ngắn = 1/3 $\to$ tính trạng độ dài lông do 2 cặp gen quy định

Quy ước: A- thân đen: a- thân trắng

B-D- Lông dài, bbD-/B-dd/bbdd : trắng

P: X^aX^aBBDD x X^aY bbdd $\to$ F₁: X^AX^aBbDd: X^AY BbDd

Con đực F₁ lai phân tích: X^AY BbDd x X^aX^a bbdd

(1) đúng, ở F_a có 2x4 = 8 kiểu gen

(2) đúng

(3) sai, kiểu hình lông ngắn, thân trắng: X^aYBbdd:X^aYbbDd:X^aYbbdd

(4) đúng, Cho các cá thể lông dài ở F_a giao phối ngẫu nhiên: X^Ax^aBbDd x X^aYBbDd

Số kiểu gen: 4x9 = 36; số kiểu hình 4x2 = 8 

Chọn C

(1) đúng. cặp vợ chồng 10 - 11: $\left(1AA:2Aa\right)X^{B}Y\times \left(1AA:2Aa\right)\left(X^B{X}^B:X^B{X}^b\right)\leftrightarrow \left(2A:1a\right)\left(X^B:Y\right)\times \left(2A:1a\right)\left(3X^B:X^b\right)$

Xác suất đưa con gái không mang alen lặn là: $\frac{1}{2}\left(gai\right)\times \left(\frac{2}{3}A\times \frac{2}{3}A\right)\times \left[1\left(X^B:Y\right)\times \frac{3}{4}{X}^b\right]=\frac{1}{6}$

Chọn C

P: AaBb x AaBb → (1AA:2Aa:1aa)(1BB:2Bb:1bb)

Xét các phát biểu 

 (1) sai, tỷ lệ dị hợp là $1-\frac{1}{2}\times \frac{1}{2}=\frac{3}{4}$

(2) đúng, (1AA:2Aa)(1BB:2Bb) x (1AA:2Aa)(1BB:2Bb) $\leftrightarrow$ (2A:la) (2B:1b) x (2A:la) (2B:1b)$\to$ tỷ lệ hoa đỏ là $\left(1-\frac{1}{9}aa\right)\left(1-\frac{1}{9}bb\right)=\frac{64}{81};$ tỷ lệ hoa đỏ thuần chủng là: $\frac{4}{9}AA\times \frac{4}{9}BB=\frac{16}{81}\to$ tỷ lệ cần tính là 16/81:64/81 = 0,25 

(3) sai, (1AA:2Aa)(1BB:2Bb) tự thụ phấn: 1AABB:2AaBB:2AABb:4AaBb 

Tỷ lệ hoa hồng là: $2\times \frac{2}{9}\left(AaBB/AABb\right)\times \frac{1}{4}+\frac{4}{9}\left(AaBb\right)\times \frac{6}{16}\approx 0,2778$

(4) đúng, cho cây hoa hồng giao phấn ngẫu nhiên: aa(1BB2Bb): (1AA-2Aa)bb

Tỷ lệ giao tử: (1Ab:1aB: lab) x (1Ab:laB:lab) tần số alen: $\left(\frac{1}{3}A:\frac{2}{3}a\right)\left(\frac{1}{3}B:\frac{2}{3}b\right)$ 

Khi quần thể cân bằng sẽ có tỷ lệ $\left(\frac{1}{9}AA:\frac{4}{9}Aa:\frac{4}{9}aa\right)\left(\frac{1}{9}BB:\frac{4}{9}Bb:\frac{4}{9}bb\right)$

Tỷ lệ kiểu hình: $\frac{25}{81}A-B-:\frac{40}{81}\left(A-bb/aaB-\right):\frac{16}{81}aabb$

Chọn A

F₁ phân ly 9:3:3:1 $\to$ P dị hợp 2 cặp gen, các gen PLĐL: AaBb x AaBb

Cây thân cao hoa trắng ở F₁ có thể có kiểu gen Aabb hoặc AAbb

Đời con không thể tạo kiểu hình hoa đỏ $\to$ loại A, B, D

Chọn C

Phương pháp:

- Sử dụng công thức: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB- = 0,25 – aabb

- Hoán vị gen ở 1 bên cho 10 loại kiểu gen

- Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2 

Cách giải:

Quy ước gen: A- đơn; a- kép; B- dài, b- ngắn

P: $\frac{AB}{AB}\times \frac{ab}{ab}\to F_1:\frac{AB}{ab}\times \frac{AB}{ab};f=20\%\to F_2$

(1) đúng, tỷ lệ kiểu gen $\frac{Ab}{aB}=2\times 0,1\times 0,1=2\%$

(2) sai, cây hoa đơn cánh dài = 0,5 + hoa kép, cánh ngắn = 0,5 + 0,4² = 0,66

Cây hoa đơn, cánh dài đồng hợp là 0,4² = 0,16 $\to$ cây hoa đơn cánh dài dị hợp là 0,5

(3) đúng. Tỷ lệ kiểu hình ở F₂ là: 0,66A-B- :0,09A-bb : 0,09aaB- : 0,16aabb

(4) sai, tỷ lệ dị hợp tử = 1 – tỷ lệ đồng hợp =$1-\left(2\times 0,4^2+2\times 0,1^2\right)=0,66$

(5) sai, khi lai phân tích F₁: $\frac{AB}{ab}\times \frac{ab}{ab};f=20\%\to \frac{ab}{ab}=0,4$

(6) sai, số kiểu gen ở F₂ là 10. 

Chọn B

Giảm phân rối loạn ở GP I tạo các giao tử Aa; O với tỷ lệ ngang nhau

Tỷ lệ giao tử ở 2 giới là: 

Giới đực: 5%Aa:5%O:45%A:45%a

Giới cái: 6%Aa:6%O:44%A:44%a 

Tỷ lệ cá thể bình thường ở F₁ là: $\frac{0,9\times 0,88+2\times 0,06\times 0,05}{1-0,06\times 0,05}=80,04\%(2\times 0,05\times 0,06$ là tỷ lệ hợp tử được tạo thành từ giao tử Aa và O)

Chọn D

Phương pháp:

- 1 gen có 2 alen trong quần thể sẽ có 3 kiểu gen bình thường, 4 kiểu gen thể ba 

Cách giải:

Số kiểu gen bình thường là 3x3x1 = 9

Số kiểu gen thể ba: $C_2^1\times 4\times 3\times 1+3\times 3\times 1=33$

Tổng kiểu gen là 42 $\to$ C sai

Xét các phát biểu:

A sai, thể ba có số kiểu gen tối đa là 33 (phép tính bên trên)

B sai

- số kiểu gen bình thường, kiểu hình trội về 3 tính trạng là: 2x2x1 = 4

- số kiểu gen đột biến, kiểu hình trội về 3 tính trạng là: $C_2^1\times 3\times 2\times 1+2\times 2\times 1=16$

D đúng,

- số kiểu gen bình thường của kiểu hình lặn 1 trong 3 tính trạng là 4 (aaB-DD; A-bbDD)

- số kiểu gen đột biến của kiểu hình lặn về 1 trong 3 tính trạng là

+ thể ba ở cặp NST mang Aa: 3(AAA;AAa;Aaa)x 1bb x1DD + 1aaa x 2 (BB, Bb)x1DD = 5

+ Thể ba ở cặp NST mang Bb: $1\times 3\times 1+1\times 2=5$

+ Thể ba ở cặp NST mang DD: $2\times 2\times 1DDD=4$

$\to$ các cây mang kiểu hình lặn về 1 trong 3 tính trạng có tối đa 18 loại kiểu gen

Chọn D

P thuần chủng khác nhau về 2 cặp gen $\to$ F₁ dị hợp tử 2 cặp gen.

F₁ lai phân tích:

Aa x aa $\to$ 1Aa:laa $\to$ cho 2 tổ hợp 

$\to$ 2 cặp gen cho 4 tổ hợp $\to$ các tỉ lệ 9:6:1; 9:3:3:1; 3:3:2:2 đều có số tổ hợp khác 4. 

Chọn D

Phương pháp:

Bước 1: Tính số nucleotit của gen 

CT liên hệ giữa chiều dài và tổng số nucleotit $L=\frac{N}{2}\times 3,4\left(\stackrel{o}{A}\right);1nm=10\stackrel{o}{A},1\mu m={10}^4\stackrel{o}{A}$

Bước 2: Tính số nucleotit từng loại của gen.

A = T = A₁ + A₂ = T₁ + T₂ = A₁ + T₁ = A₂ + T₂ 

G = X = G₁ + G₂ = X₁ + X₂ = G₁ + X₁ = G₂ + X₂ 

Bước 3: Xét các phát biểu. 

Cách giải: 

Số nucleotit của gen là: $N=\frac{2L}{3,4}=\frac{4250}{3,4}\times 2=2500\to A=T=20\%=500;G=X=750$

Xét các phát biểu

I sai, G₁/X₁ = 2

II sai, $\frac{G_2+T_2}{A_2+X_2}=\frac{53}{72}$

III đúng, T­₂/G₂ = 28/25

IV sai, X₂ = 500/1250 = 40%

Chọn B

Phương pháp:

Quần thể có cấu trúc di truyền: xAA:yAa:zaa

Tần số alen $p_A=x+\frac{y}{2}\to q_a=1-p_A$

Quần thể cân bằng di truyền có cấu trúc p²AA + 2pqAa + q²aa = 1

Cách giải:

♂: 0,8A:0,2a

♀:0,4A:0,6a

Sau 1 thế hệ ngẫu phối: (0,8A:0,2a)(0,4A:0,6a) $\to$ 0,32AA:0,56Aa: 0,12aa 

$\to$ tần số alen chung của quần thể: 0,6A:0,4a

Khi quần thể cân bằng di truyền sẽ có cấu trúc: 0,36AA:0,48Aa: 0,16aa 

Xét các phát biểu

(1) sai, sau 2 thế hệ ngẫu phối quần thể mới đạt cân bằng di truyền.

(2) đúng,

(3) sai, tỷ lệ đồng hợp là 32% + 12% = 44%

(4) đúng

Chọn B

Phương pháp:

Bước 1: Tính tần số HVG 

+ Tính ab/ab $\to$ ab = ? 

+ Tính f khi biết ab

Bước 2: Tính tỉ lệ các kiểu hình còn lại

Sử dụng công thức

+ P dị hợp 2 cặp gen: A-B- = 0,5+aabb; A-bb/aaB -= 0,25 – aabb

Bước 3: Xét các phát biểu

Hoán vị gen ở 1 bên cho 7 loại kiểu gen

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2

Ở ruồi giấm chỉ có HVG ở giới cái

Cách giải: 

Tỷ lệ lặn về 3 tính trạng: $\frac{ab}{ab}dd=0,04\to \frac{ab}{ab}=\frac{0,04}{0,25}=0,16=0,32\times 0,5=\frac{1-f}{2}\times 0,5\to f=36\%$

A-B- = 0,5 + 0,16 = 0,66 ; A-bb = aaB- = 0,25 - 0,16 = 0,09 

D-= 0,75; dd = 0,25

Xét các phát biểu:

(1) đúng, số loại kiểu gen là 7x3 = 21; số loại kiểu hình là 4x2 = 8

(2) đúng, kiểu hình có 2 trong 3 tính trạng trội: A-B-dd + A-bbD- + aaB-D- =$0,66\times 0,25+2\times 0,09\times 0,75=0,3$

(3) đúng

(4) đúng, tỷ lệ kiểu hình mang 1 trong 3 tính trạng trội: A-bbdd + aaB-dd + aabbD- = $2\times 0,09\times 0,25+0,16\times 0,75=0,165$

(5) đúng, kiểu gen dị hợp về 3 cặp gen là $\frac{AB}{ab}Dd=2\times 0,32\times 0,5\times 0,5=0,16$

(6) đúng, tỷ lệ A-B-D- = $0,66\times 0,75=0,495$

Tỷ lệ $\frac{AB}{AB}DD=0,5\times 0,32\times 0,25=0,04$

Tỷ lệ cần tính là $\frac{0,04}{0,495}=\frac{8}{99}$

Chọn B