30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 19)

Phép lai giữa 2 cơ thể thuần chủng sẽ cho đời con có 1 loại kiểu gen: AA x aa $\to$1Aa.

Chọn A

Phát biểu sai về các đặc trưng cơ bản của quần thể là: D, kích thước của các quần thể không ổn định và khác nhau giữa các loài sinh vật.

Chọn D

Di nhập gen có thể mang tới alen mới làm phong phú vốn gen của quần thể.

Chọn A

Nếu một alen đột biến ở trạng thái lặn được phát sinh trong quá trình giảm phân thì alen đó có thể được phát tán trong quần thể nhờ quá trình giao phối. 

A sai, kiểu gen dị hợp alen đột biến không được biểu hiện ra kiểu hình.

B sai, khi các alen đột biến tổ hợp với nhau tạo thành thể đồng hợp lặn chúng sẽ được biểu hiện ra kiểu hình.

D sai, CLTN không đào thải hoàn toàn được alen lặn ra khỏi quần thể.

Chọn C

Cơ thể AabbDDEeGg dị hợp về 3 cặp gen $\to$ số loại giao tử tối đa là 2³ = 8 $\to$ khi lưỡng bội hóa sẽ tạo ra tối đa 8 dòng thuần. 

Chọn D

Phân bố đồng đều xảy ra khi điều kiện môi trường phân bố đều, các cá thể cạnh tranh với nhau gay gắt.

Trong quần thể, sự phân bố đồng đều có ý nghĩa giảm cạnh tranh giữa các cá thể. 

Chọn B

Các hình thức thức sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên là:

(1) Sử dụng năng lượng gió để sản xuất điện.

(2) Sử dụng tiết kiệm nguồn nước.

(3) Tăng cường trồng rừng để cung cấp đủ nhu cầu cho sinh hoạt và phát triển công nghiệp.

(4) Thực hiện các biện pháp: tránh bỏ hoang đất, chống xói mòn và chống ngập mặn cho đất. 

Chọn D

Cá ép bám vào thân cá lớn để được di chuyển đi xa là ví dụ về mối quan hệ hội sinh, cá ép được lợi còn cá lớn cũng không bị hại.

Chọn B

Phép lai $\frac{AB}{ab}\times \frac{Ab}{aB}\to \frac{AB}{Ab}:\frac{AB}{aB}:\frac{Ab}{ab}:\frac{aB}{ab}\to 4KG$

Chọn C

Đột biến số lượng NST, đột biến gen và đột biến đảo đoạn NST sẽ không làm thay đổi số lượng gen trên NST. 

Chọn A

Phương pháp:

Cách giải:

(1) đúng. Có 2 chuỗi thức ăn không chứa E; có 2 x 2 = 4 chuỗi thức ăn chứa E (số mũi tên đi vào x số mũi tên đi ra).

(2) đúng, vì D tham gia và 3 chuỗi thức ăn là ABDH, AEDH và ACFEDH.

(3) sai, loài E tham gia vào 4 chuỗi thức ăn, loài F tham gia 3 chuỗi thức ăn

(4) sai, vì loại B thì D vẫn còn nguồn dinh dưỡng là E.

(5) sai, nếu loại bỏ C thì loài F cũng bị loại bỏ.

(6) sai, có 2 loài thuộc bậc dinh dưỡng cấp 5 là D trong chuỗi thức ăn: A-C-F-E-D-H và H trong chuỗi thức ăn A-C-F-E-H

(7) sai, chuỗi thức ăn dài nhất có 6 mắt xích A-C-F-E-D-H. 

Chọn D

(1) – cách li tập tính sinh sản

(2) - cách li thời gian

(3) – cách li sinh thái

(4) – cách li cơ học.

Chọn A

Phương pháp:

Cơ quan tương đồng: là những cơ quan nằm ở những vị trí tương ứng trên cơ thể, có cùng nguồn gốc trong quá trình phát triển phôi nên có kiểu cấu tạo giống nhau. 

Cơ quan tương tự: những cơ quan khác nhau về nguồn gốc nhưng đảm nhiệm những chức năng giống nhau nên có kiểu hình thái tương tự. 

Cách giải:

Cánh dơi và cánh côn trùng: khác nguồn gốc, cùng chức năng $\to$ Cơ quan tương tự.

Vây ngực của cá voi và cánh dơi: đều có nguồn gốc chi trước $\to$ cơ quan tương đồng.

Mang cá và mang tôm: khác nguồn gốc, cùng chức năng $\to$ Cơ quan tương tự.

Chi trước của thú và tay người đều có nguồn gốc chi trước $\to$ cơ quan tương đồng.

Chọn A

Các phát biểu đúng là: (1), (5)

Ý (2) sai, phải có tác động của các nhân tố tiến hóa thì mới có thể hình thành loài mới.

(3) sai, tiến hóa nhỏ là quá trình biến đổi cấu trúc di truyền của quần thể, kết quả là hình thành loài mới, không tác động tới các đơn vị trên loài.

(4) sai, kể cả khi môi trường không thay đổi thì quần thể vẫn chịu tác động của chọn lọc tự nhiên. 

Chọn B

Thoát hơi nước ở thực vật trên cạn diễn ra qua 2 con đường là qua cutin và khí khổng. Tế bào khí không có vai trò điều tiết quá trình thoát hơi nước ở lá qua việc đóng – mở khí khổng.

Chọn C

Trong cơ chế điều hòa hoạt động gen của operon Lac, gen điều hòa luôn tổng hợp prôtêin ức chế dù môi trường có lactose hay không.

A, B xảy ra khi có lactose.

D sai, ARN pôlimeraza liên kết với vùng P.

Chọn C.

Phương pháp:

Quần thể sinh vật là tập hợp những cá thể cùng loài, sinh sống trong một khoảng không gian nhất định, ở một thời điểm nhất định. Những cá thể trong quần thể có khả năng sinh sản tạo thành những thế hệ mới

Cách giải:

Tập hợp không phải quần thể sinh vật là: Cá ở Hồ Tây vì gồm nhiều cá thể khác loài.

Chọn D

Phương pháp:

Số nhóm gen liên kết = số NST trong bộ NST đơn bội của loài.

Ở kì giữa nguyên nhân, các NST ở trạng thái kép. 

Cách giải:

Thể ba có dạng 2n + 1 = 25 NST.

Ở kì giữa của nguyên nhân trong mỗi tế bào có 25 NTS kép.

Chọn C

Cách viết chính xác là $\frac{AB}{aB}Dd$ vì 2 alen của 1 gen không thể cùng nằm trên 1 NST. 

Chọn D

Ếch đồng có thể đây trao đổi khí với môi trường vừa qua phổi vừa qua da.

Tôm: trao đổi khí qua mang.

Chuột: trao đổi khí qua phổi

Châu chấu trao đổi khí qua ống khí.

Chọn B

Thể một nhiễm có dạng 2n - 1 (thiếu 1 NTS ở cặp nào đó).

Các kiểu gen của thể một nhiễm là: II. AbbDdEe; VI. AaBbDEe 

Chọn D

Phương pháp: 

Công thức tính tỷ lệ kiểu gen có a alen trội $\frac{C_n^n}{2^n}$ trong đó n là số cặp gen dị hợp của bố mẹ 

Cách giải:

Giả sử có n cặp gen quy định kiểu hình $\to$ số alen trội có thể có trong kiểu gen là từ 0 $\to$ 2n $\to$ 2n + 1 = 7$\to$ n = 3

P: Cây cao nhất giao phấn với cây thấp nhất $\to$ F₁ dị hợp về 3 cặp gen.

F₁  F₁: AaBbDd x AaBbDd $\to$có 6 cặp gen dị hợp

Mỗi alen trội làm chiều cao tăng 10cm $\to$ cây có chiều cao 130cm có 1 alen trội. 

Tỉ lệ kiểu gen chứa 1 alen trội: $\frac{C_6^1}{2^6}=\frac{6}{64}=\frac{3}{32}$

Chọn B

Phép lai giữa 2 cơ thể thuần chủng sẽ cho đời con có 1 loại kiểu gen: AA x aa $\to$ 1Aa.

Chọn B

A sai, mất nước làm giảm cường độ hô hấp.

Chọn A

Phương pháp:

Lý thuyết tuần hoàn máu ở người:

+ Huyết áp tuần hoàn trong hệ mạch: Động mạch  mao mạch  tĩnh mạch.

+ Máu trong tĩnh mạch phổi giàu oxi.

+ Vận tốc máu cao nhất ở động mạch, thấp nhất ở mao mạch.

Cách giải:

Xét các phát biểu

I đúng, vì huyết áp giảm dần trong hệ mạch: Động mạch $\to$ mao mạch $\to$ tĩnh mạch.

II sai, máu trong tĩnh mạch phổi giàu oxi, trong động mạch phổi nghèo oxi.

III đúng, vì mao mạch có tổng tiết diện lớn nhất.

IV đúng (SGK Sinh 11 trang 83). 

Chọn B

Phát biểu sai về đột biến cấu trúc NST là C, đột biến cấu trúc NST có thể làm thay đổi mức độ hoạt động của gen, không gây chết hay làm mất khả năng sinh sản của sinh vật.

Chọn C

Phương pháp:

Quần thể có thành phần kiểu gen: xAA:yAa:zaa

Tần số alen $p_A=x+\frac{y}{2}\to q_a=1-p_A$

Cách giải:

Quần thể có thành phần kiểu gen: 0,25AA: 0,70Aa : 0,05aa

Tần số alen $p_A=x+\frac{y}{2}\to q_a=1-p_A$

Chọn A

Theo giả thuyết siêu trội kiểu gen càng có nhiều cặp gen dị hợp thì càng có ưu thế lai cao.

Vậy sơ đồ biểu thị đúng là: AaBb > AABb > AABB

Chọn C

Các phát biểu đúng về đột biến gen là: (2), (4), (5), (6).

(1) sai, chỉ đột biến hình thành mã kết thúc sớm thì mới dẫn đến kết thúc sớm quá trình dịch mã.

(3) sai, đột biến điểm liên quan tới 1 cặp nucleotit 

Chọn A

rARN kết hợp với protein tạo thành riboxom. 

Chọn C

Phương pháp:

Bước 1: Xét tỉ lệ phân li của các phép lai, xác định thứ tự trội, lặn.

Bước 2: Xét các phát biểu.

Cách giải:

Phép lai 1: Sóc đen x Sóc đen $\to$ 3 đen :1 nâu $\to$ Đen trội hoàn toàn so với nâu 

Phép lai 2: Sóc đen x Sóc đen $\to$ 3 đen :1 xám $\to$Đen trội hoàn toàn so với xám 

Phép lai 3: Sóc đen x Sóc nâu $\to$ 2 đen:1 nâu: 1 xám$\to$ Đen, nâu trội hoàn toàn so với xám  A^ĐA^X x A^NA^X 

$\to$ thứ tự trội lặn: A^Đ >> A^N >> A^X. 

Xét các phát biểu:

I sai, trội là trội hoàn toàn.

II đúng.

III đúng.

IV sai, phép lai giữa 2 cá thể cùng kiểu hình cho tối đa 3 loại kiểu gen, 2 loại kiểu hình VD: A^ĐA^X x A^ĐA^X 

→ 1A^ĐA^Đ:2A^ĐA^X:1A^XA^X

Chọn C

Đặc điểm nổi bật của đại Tân sinh là sự phát triển phồn thịnh của: Thực vật hạt kín, sâu bọ, chim và thú. 

Chọn D

Cây ngô $\to$ sâu ăn lá$\to$ ngô $\to$ nhái $\to$ rắn hổ mang $\to$ Diều hâu

SVSX → SVTT 1 → SVTT 2 SVTT 3 → SVTT 4

Vậy rắn hổ mang là sinh vật tiêu thụ bậc 3. 

Chọn B

Phương pháp:

Bước 1: Biện luận quy luật di truyền, tìm kiểu gen F₁

Xét từng cặp tính trạng

Bước 2: Tính tần số HVG dựa vào tỉ lệ kiểu hình để cho

Bước 3: Xét các phát biểu

Cách giải:

P: ♀ quăn đen x ♂ thẳng trắng 

F₁: 100% quăn đen 

F₁ x F₁

F₂: ♀: 50% quăn đen

♂: 20% quăn đen: 20% thẳng trắng :5% quăn, trắng : 5% thẳng đen

Mỗi gen qui định 1 tính trạng, xét từng tính trạng

F₁: 100% quăn 

$\to$ A quăn >> a thẳng

F₂: 50% ♀ quăn : 25% ♂ quăn : 25% ♂ thẳng

Do ở F₂ tỉ lệ kiểu hình quăn – thẳng không đồng đều

$\to$ Gen qui định tính trạng dạng lông nằm trên NST giới tính X, vùng không tương đồng

Tương tự, ta cũng chứng minh được:

B đen >> b trắng, gen qui định tính trạng màu lông nằm trên NST giới tính X, vùng không tương đồng $\to$ I đúng 

Có F₂ quăn trắng: =5%

Mà đực F₁ cho giao tử Y = 50% 

$\to$ cái F₁ cho giao tử  =10% < 25% 

$\to$ đây là giao tử mang gen hoán vị

$\to$ cái F₁: $X_B^A{X}_b^a$, với tần số hoán vị gen f = 20% $\to$ II sai, chỉ có con cái có HVG. 

F₁ x F₁: $X_B^A{X}_b^a\times X_B^{A}Y$

Giao tử cái: $X_B^A=X_b^a=40\%,X_b^A=X_B^a=10\%$

III đúng, nếu cho cá thể đực F₁ giao phối với cá thể cái lông thẳng, trắng: $X_B^{A}Y\times X_b^a{X}_b^a\to X_B^{A}X-=50\%$

IV đúng nếu cho cá thể cái F₁ giao phối với cá thể đực lông thẳng, trắng: $X_B^A{X}_b^a\times X_b^{a}Y;f=20\%$

$\to G:X_B^A=X_b^a=40\%,X_b^A=X_B^a=10\%$

$0,5X_b^a:0,5Y$

$\to X_b^{A}Y=0,1\times 0,5=0,05$

Chọn D

Phương pháp:

Bước 1: Xác định quy luật di truyền.

Bước 2: Từ tỉ lệ kiểu hình thân cao, hoa vàng $\to$ kiểu gen của P.

Bước 3: Xét các phát biểu

Cách giải:

Xét từng tính trạng ta thấy tỉ lệ phân li: 9 thân cao/7 thân thấp; 3 hoa vàng/1 hoa trắng. 

Nếu các gen phân li độc lập thì đời con phải có tỉ lệ (9:7)(3:1)$\ne$ đề bài $\to$1 trong 2 gen quy định chiều cao liên kết với gen quy định màu sắc.

Giả sử cặp gen Aa và Dd cùng nằm trên 1 cặp NST.

Khi cho cơ thể dị hợp 3 cặp gen tự thụ phấn, tỷ lệ thân cao hoa đỏ 

$A-D-B-=\frac{6}{16}=0,375\to A-D-=\frac{0,375}{0,75}=0,5\to$ Các gen liên kết hoàn toàn, dị hợp tử đối (vì nếu dị hợp tử đều thì tỷ lệ này = 0,75)

$P:\frac{Ad}{aD}Bb\times \frac{Ad}{aD}Bb\to \left(1\frac{Ad}{Ad}:2\frac{Ad}{aD}:1\frac{aD}{aD}\right)\left(1BB:2Bb:1bb\right)$

Xét các phát biểu: 

I đúng, kiểu gen của cây P: $\frac{Ad}{aD}Bb$

II sai, trong số cây thân cao hoa vàng tỷ lệ thân cao hoa vàng dị hợp về 3 cặp gen là $\frac{Ad/aDBb}{0,375}=\frac{0,25}{0,375}=\frac{2}{3}$

III sai, F₁ có tối đa 9 loại kiểu gen 

IV sai, số kiểu gen quy định thân thấp hoa vàng là $\frac{aD}{aD}\left(BB:Bb:bb\right);\frac{Ad}{aD}bb.$

Chọn D

Phương pháp: 

Quần thể cân bằng di truyền có cấu trúc p²AA + 2pqAa + q²aa = 1 

Cách giải:

A = 0 3; a = 0,7; B = 0,6; b = 0,4

Cấu trúc di truyền của quần thể là: (0,09AA:0,42AA:0,49aa)(0,36BB:0,48Bb:0,16bb)

Xét các phát biểu

I đúng, số kiểu gen: 3 x 3 = 9; số kiểu hình 2 x 2 = 4

II đúng, loại kiểu hình có 1 tính trạng trội, một tính trạng lặn chiếm tỉ lệ: $0,49aa\times \left(1-0,16bb\right)+\left(1-0,49aa\right)\times 0,16bb=49,32\%$

III đúng, tỉ lệ cá thể thuần chủng là: $\left(1-0,42Aa\right)\left(1-0,48Bb\right)=30,16\%$

IV đúng, tỉ lệ dị hợp 1 cặp gen: $0,42Aa\times \left(1-0,48Bb\right)+\left(1-0,42Aa\right)\times 0,48Aa=49,68\%$

Chọn C

Phương pháp:

Gen đa hiệu là gen mà sản phẩm của nó có ảnh hưởng đến nhiều tính trạng khác nhau.

Cách giải: 

Các trường hợp thuộc gen đa hiệu là: (1), (3)

Ý (2) là ảnh hưởng của môi trường lên biểu hiện của gen.

Ý (4) gen gây bệnh chi phối 1 tính trạng đó.

Chọn C

Phương pháp:

Áp dụng các công thức: 

CT liên hệ giữa chiều dài và tổng số nucleotit $L=\frac{N}{2}\times 3,4\left(\stackrel{o}{A}\right);1nm=10\stackrel{o}{A}$

CT tính số liên kết hidro: H = 2A + 3G

Số nucleotit môi trường cung cấp cho quá trình nhân đôi n lần: $N_{mt}=N\times \left(2^n-1\right)$

Cách giải: 

Tổng số nucleotit của alen B: $N_B=\frac{2L}{3,4}=2400$

H_B = 2A_B + 3G_B = 3000

Ta có hệ phương trình $\left\{\begin{array}{l}2A_B+2G_B=2400\\ 2A_B+3G_B=3000\end{array}\right.\iff \left\{\begin{array}{l}{A}_B=T_B=600\\ G_B=X_B=600\end{array}\right.$

gen Bb nguyên phân bình thường 3 lần liên tiếp, môi trường nội bào đã cung cấp 1689 nuclêôtit loại timin và 2211 nuclêôtit loại vitôzin

$T_{mt}=\left(T_B+T_b\right)\left(2^3-1\right)=8400\to T_b=600$

$X_{mt}=\left(X_B+X_b\right)\left(2^3-1\right)=2211\to X_b=599$

Dạng đột biến này là mất một cặp G-X.

Chọn A

Phương pháp: 

Sử dụng công thức 

+P dị hợp 2 cặp gen: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB - = 0,25 – aabb 

Cách giải:

Ta có aabb = 0,09 = 0,3² = 0,18 x 0,5 = 0,36 x 0, 25

Có 3 trường hợp có thể xảy ra

+ HVG ở 2 giới: ab = 0,3 là giao tử liên kết = (1-f)/2 f = 40% 

→ P: $\frac{AB}{ab}\times \frac{AB}{ab};f=40\%$

+ HVG ở 2 giới, ab = 0,18$\to$ là giao tử hoán vị = f/2 $\to$ f = 36% 

$\to P:\frac{AB}{ab}\times \frac{Ab}{aB};f=36\%$

+ HSG ở 2 giới, ab = 0,36 $\to$ là giao tử liên kết = (1-f)/2$\to$ f = 28% 

Một bên HVG với tần số f = 50% tạo ab = 0,25 

$\frac{AB}{ab}\left(f=28\%\right)\times \frac{Ab}{aB}\left(f=50\%\right)$

$\to$ Trường hợp không xảy ra là B 

Chọn B

Bố mẹ bình thường nhưng sinh con bị bệnh $\to$ bệnh do gen lặn trên NST thường quy định.

H- bình thường, h- bị bệnh 

I sai, xác định chính xác kiểu gen của 6 người.

II đúng, người 5,8,9.

III đúng, cặp vợ chồng 7 - 8: (1HH:2Hh) I^AI^O x Hh(1I^BI^B: 2I^BI^O)

- Bệnh P: (1HH:2HH) x Hh $\to$ Xác suất họ sinh 2 con bị bệnh P: $\frac{2}{3}\left(Hh\right)\times {\left(\frac{1}{4}\right)}^2=\frac{1}{24}$

- Nhóm máu: I^AI^O (1I^BI^B : 2I^BI^OOÔOO) $\leftrightarrow$(1I^A:1I^O) (2I^B:1I^O)  $\to$

Xác suất họ sinh 2 con có nhóm máu O là: $\frac{2}{3}\left(I^B{I}^O\right)\times {\left(\frac{1}{4}\right)}^2=\frac{1}{24}$

Xác suất sinh 2 con đều có máu O và bị bệnh P của cặp 7-8 là 1/576

IV đúng. cặp vợ chồng 7 - 8: (1HH:2Hh)I^AI^O x Hh(1I^BI^B: 2I^BI^O)

- Bệnh P: (1HH:2Hh) x Hh $\leftrightarrow$ (2H:1h)(H:h) $\to$ bình thường: 5/6; bị bệnh 1/6

- Nhóm máu: I^AI^O x (1I^BI^B:2I^BI^O) $\leftrightarrow$ (1I^A:1I^O)(2I^B:1I^O) $\to$ Nhóm máu O: 1/6; Nhóm máu B: 1/3 

Xác suất sinh con gái có máu A và không bị bệnh P của cặp 7-8 là $\frac{1}{2}\left(gai\right)\times \frac{5}{6}\left(H-\right)\times \frac{1}{6}=\frac{5}{72}.$

Chọn A