30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 18)

Các vật kí sinh có môi trường sống là môi trường sinh vật.

Chọn D

Số lượng cá thể của quần thể này bị số lượng cá thể của quần thể khác kìm hãm ở mức nhất định là hiện tượng khống chế sinh học (SGK Sinh 12 trang 179).

Chọn C

Ở châu chấu, giới đực mang cặp nhiễm sắc thể giới tính XO và giới cái mang cặp nhiễm sắc thể giới tính XX. 

Chọn D

Cơ thể có kiểu gen dị hợp tử về 1 cặp gen là: Aabb.

Chọn C

Aa x Aa $\to$ 1AA:2Aa:laa $\to$ KH: 3 hoa đỏ:1 hoa trắng.

Chọn C

Cơ thể dị hợp 2 cặp gen giảm phân cho tối đa 4 loại giao tử: Ab/aB. 

Chọn A

Bệnh động kinh do gen nằm trong ti thể.

Các bệnh còn lại do gen trong nhân quy định.

Chọn A

Cây hô hấp sử dụng O₂ tạo ra CO₂.

Cốc trong chuông A có lớp váng dày là do lượng khí CO₂ nhiều, phản ứng với dung dịch nước vôi trong:

$C{O}_2 + Ca{\left(OH\right)}_2 \to CaC{O}_3\downarrow + H_{2}O.$

Các phát biểu đúng là: (1), (3), (4).

(2) sai, thực hiện trong tối để cây không quang hợp sử dụng CO₂. 

Chọn A

Phương pháp: 

Cách giải:

(1) đúng, tốc độ máu tỉ lệ nghịch với tổng tiết diện máu.

(2) đúng.

(3) đúng.

(4) sai, càng xa tim huyết áp càng giảm.

Chọn B

Cả 5 phát biểu trên đều đúng khi nói về di truyền liên kết. 

Chọn B

Phát biểu sai về mô hình điều hòa hoạt động của operon Lac ở E. coli là: Bộ sản phẩm của phiên mã là 1 phân tử mARN mang thông tin của 3 gen Z, Y, A. 

Chọn B

Theo quan niệm hiện đại, chọn lọc tự nhiên vừa làm thay đổi tần số alen vừa làm thay đổi thành phần kiểu gen của quần thể.

A sai, CLTN không tạo ra tổ hợp gen thích nghi trong quần thể.

C sai, CLTN tác động lên cả cá thể và quần thể.

D sai, CLTN chống lại alen lặn sẽ không loại bỏ hoàn toàn alen lặn ra khỏi quần thể. 

Chọn B

Bồ nông xếp thành đàn dễ dàng bắt được nhiều cá, tôm so với bồ nông kiếm ăn riêng lẻ là ví dụ về mối quan hệ hỗ trợ cùng loài. 

Chọn A

Đường cong tăng trưởng có hình chữ S, đây là đường cong tăng trưởng thực tế của quần thể. 

A sai.

B đúng, trong thực tế các điều kiện sống của quần thể bị giới hạn.

C đúng, điểm C được gọi là điểm uốn của đồ thị, số lượng cá thể tăng mạnh trước điểm uốn, sau điểm uốn tốc độ tăng giảm dần. 

D đúng. 

Chọn A

(1) sai, sự tiếp hợp xảy ra ở cả NST thường và NTS giới tính.

(2) sai, ở sinh vật nhân sơ thì ADN không liên kết với protein histon. 

(3) đúng.

(4) sai, ở các loài gia cầm, XX là con đực, XY là con cái. 

Chọn D

Phương pháp:

Áp dụng nguyên tắc bổ sung trong quá trình phiên mã: A-U; T-A; G-X; X-G.

Áp dụng nguyên tắc bổ sung trong phân tử ADN: A-T; G-X và ngược lại

Cách giải:

Một phân tử mARN chỉ chứa 3 loại ribônuclêôtit là ađênin, uraxin và guanin $\to$ Mạch gốc ADN chỉ có T, A, X không có G.

Mạch bổ sung chỉ có A, T, G không có X

Chọn A

So với những loài tương tự sống ở vùng nhiệt đới ấm áp, động vật hằng nhiệt sống ở vùng ôn đới (nơi có khí hậu lạnh) thường có tỉ số giữa diện tích bề mặt cơ thể với thể tích cơ thể giảm, góp phần hạn chế toả nhiệt của cơ thể (SGK Sinh 12 trang 153) 

Chọn B

Phương pháp:

Bước 1: Tính số nucleotit từng loại của gen

+ Tính số nucleotit của đoạn ADN dựa vào công thức liên hệ giữa chiều dài và tổng số nucleotit 

$L=\frac{N}{2}\times 3,4$ (Å); 1nm = 10 Å, 1 um = 10⁴ Å 

+ Giải hệ phương trình: $\left\{\begin{array}{l}2A+2G=N\\ 2A+3G=H\end{array}\right.$

Bước 2: Tính số nucleotit mỗi loại trên mạch 1, 2

A = T = A₁ + A₂ = T₁ + T₂ = A₁ + T₁ = A₂ + T₂

G = X = G₁ + G₂ = X₁ + X₂ = G₁ + X₁ = G₂ + X₂.

Bước 3: Xét các phát biểu

Cách giải: 

Số nucleotit của gen là: $N=\frac{L}{3,4}\times 2=\frac{5100}{3,4}\times 2=3000$ nucleotit. 

Ta có hệ phương trình: $\left\{\begin{array}{l}2A+2G=3000\\ 2A+3G=3600\end{array}\right.\to \left\{\begin{array}{l}A=T=900\\ G=X=600\end{array}\right.$

Trên mạch 1 có A = 30% = 30% x 1500 = 450 = T₂ $\to$ X₁ = 1/2 A₂ = 225 = G₂ 

→ T₁ = A – A₁ = 450 =A₂; G₁ = G – X₁ = 375 = X₂. 

Xét các phát biểu:

(1) đúng. 

(2) sai, $\frac{A_2}{T_2}=\frac{450}{450}=1$

(3) đúng, $\frac{G_2}{T_2}=\frac{225}{450}=\frac{1}{2}$

(4) sai, mạch 1: $\frac{A_1+G_1}{T_1+X_1}=\frac{450+375}{450+225}=\frac{5}{3}$

Chọn B

Để cho 4 loại kiểu hình thì cả 2 bên P đều phải tạo ra giao tử aabb. Trong 4 phép lai ta thấy phép lai (4) không tạo được giao tử aabb $\to$ loại.

Vậy có 3 phép lai thỏa mãn.

Chọn D

Ở cừu: 

P: Aa x Aa $\to$ 1AA:2Aa:laa

Nếu không có các nhân tố tiến hóa thì tỉ lệ giới tính là 1:1 $\to$ tỉ lệ kiểu hình cũng là 1:1

Giả sử tỉ lệ giới tính ở F₁ là x đực: y cái 

Tỉ lệ cừu không có sừng ở F₁:$\left\{\begin{array}{l}\frac{x}{4}+\frac{3y}{4}=\frac{3}{8}\\ x+y=1\end{array}\right.\to \left\{\begin{array}{l}x=0,75\\ y=0,25\end{array}\right.\to 3$ ♂: 1♀ 

Chọn B

Phương pháp:

Sử dụng công thức: A-B- = 0,5 + aabb: A-bb/aaB- = 0,25 – aabb

Hoán vị gen ở 2 bên cho 10 loại kiểu gen

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2

Cách giải:

Ta gọi x và y lần lượt là tỷ lệ aabb và A-bb/aaB-

Ta có $\left\{\begin{array}{l}0,75x+2\times 0,25y=0,155626\\ x+y=0,25\end{array}\right.\leftrightarrow \left\{\begin{array}{l}x=0,1275\\ y=0,1225\end{array}\right.$

$\frac{ab}{ab}=0,1225\to \overline{ab}=\sqrt{0,1225}=0,35\to$là giao tử liên kết $\to$ kiểu gen của P: $\frac{AB}{ab}Dd\times \frac{AB}{ab}Dd$

Vậy tỉ lệ kiểu gen giống P: $\frac{AB}{ab}Dd=2\times 0,35AB\times 0,35ab\times 0,5Dd=0,1225$

Chọn C

Câu 31 (VD):

Người số 13 bị 2 bệnh có kiểu gen X^abY, có vợ không bị bệnh nhưng bố của vợ bị cả hai bệnh X^abY$\to$ vợ có kiểu gen X^ABX^ab 

Xác suất sinh con gái bị bệnh là: 0,5 – con gái bình thường =$0,5-\frac{1}{2}{X}^{ab}\times \frac{1-f}{2}{X}^{AB}=35\%$

Chọn A

Người mẹ tạo trứng mang 2 NST số 21 khi kết hợp với tinh trùng bình thường tạo hợp tử có 3 NST số 21 sẽ phát triển thành đứa trẻ mắc bệnh Đao với xác suất 100%. 

Chọn A

Đột biến điểm là dạng đột biến gen chỉ liên quan tới 1 cặp nucleotit, có thể là thêm, mất hoặc thay thế 1 cặp nucleotit.

(1) đúng, do tính thoái hóa của mã di truyền, đột biến làm thay thế bộ ba này bằng bộ ba khác nhưng đều mã hóa cho 1 axit amin $\to$ trình tự axit amin không đổi.

(2) đúng, có thể xảy ra dạng đột biến thay thế A-T thành T-A hoặc G-X thành X-G.

(3) sai, nếu đột biến mất 1 cặp nucleotit thì chiều dài của 2 alen là khác nhau.

(4) sai, đột biến thay thế 1 cặp nucleotit chỉ ảnh hưởng tới 1 bộ ba. 

Chọn A

А: $\frac{AB}{ab}Dd\times \frac{AB}{ab}Dd\to \left(1\frac{AB}{AB}:2\frac{AB}{ab}:1\frac{ab}{ab}\right)\left(1DD:2Dd:1dd\right)$

$\to KG:\left(1:2:1\right)\left(1:2:1\right),KH:\left(3:1\right)\left(3:1\right)$

$B:\frac{Ab}{ab}Dd\times \frac{aB}{ab}dd\to \left(1\frac{Ab}{aB}:1\frac{Ab}{ab}:1\frac{aB}{ab}:1\frac{ab}{ab}\right)\left(1Dd:1dd\right)$

$\to KG,KH:\left(1:1:1:1\right)\left(1:1\right)$

$C:\frac{Ab}{aB}{X}^D{X}^d\times \frac{aB}{ab}{X}^{D}Y\to \left(1\frac{Ab}{aB}:1\frac{aB}{aB}:1\frac{Ab}{ab}:1\frac{aB}{ab}\right)\left(1X^D{X}^D:1X^D{X}^d:1X^{D}Y:X^{d}Y\right)$

$\to KG:\left(1:1:1:1\right)\left(1:1:1:1\right),KH:\left(1:2:1\right)\left(3:1\right)$

$D:\frac{AB}{ab}{X}^{D}Y\times \frac{aB}{ab}{X}^d{X}^d\to \left(1\frac{AB}{aB}:1\frac{AB}{ab}:1\frac{aB}{ab}:1\frac{ab}{ab}\right)\left(1X^D{X}^d:1X^{d}Y\right)$

$\to KG:\left(1:1:1:1\right)\left(1:1\right);KH:\left(1:2:1\right)\left(1:1\right)$

Chọn B

Phương pháp:

Bước 1: Tìm vị trí của gen trên NST thường hay giới tính.

Một gen có 2 alen

+ Nếu nằm trên NST thường $\to$ có 3 kiểu gen

+ Nếu nằm trên vùng không tương đồng của NST giới tính X: có 5 kiểu gen (3 ở giới XX, 2 ở giới XY).

+ Nếu nằm trên vùng tương đồng của NST giới tính X và Y: có 7 kiểu gen (có 5 kiểu gen (3 ở giới XX, 4 ở giới XY).

Bước 2: Tính tỉ lệ giao tử ở 2 giới.

Bước 3: Tính tỉ lệ kiểu hình mắt trắng ở F₁.

Cách giải:

Một gen có 2 alen, trong quần thể có 5 loại kiểu gen $\to$ gen nằm trên vùng không tương đồng của NST giới tính X: có 5 kiểu gen (3 ở giới XX, 2 ở giới XY).

P: Các kiểu gen có tần số bằng nhau: $0,2X^A{X}^A:0,2X^A{X}^a:0,2X^a{X}^a:0,2X^{A}Y:0,2X^{a}Y.$

Giao tử ở 2 giới:

+ giới XX: 0,5X^A:0,5X^a

+giới XY: 0,25X^A:0,25X^a:0,5Y

Tỉ lệ kiểu hình mắt trắng F₁ là: $X^a{X}^a+X^{a}Y=0,5\times 0,25+0,5\times 0,5=0,375$

Chọn B

Theo thuyết tiến hóa hiện đại, các yếu tố ngẫu nhiên và giao phối không ngẫu nhiên có chung đặc điểm: Có thể làm giảm sự đa dạng di truyền của quần thể.

B sai, đột biến mới là nhân tố cung cấp nguyên liệu sơ cấp cho tiến hóa.

C sai, GPKNN không làm thay đổi tần số alen của quần thể.

D sai, cả 2 nhân tố này đều không quy định chiều hướng tiến hóa (đặc điểm này của CLTN).

Chọn A

(1) sai, loài A, F tham gia vào tất cả các chuỗi thức ăn là nhiều nhất.

(2) sai, loài B ăn sinh vật sản xuất nên là sinh vật tiêu thụ bậc 1.

(3) sai, có 6 chuỗi thức ăn

+ 2 chuỗi không chứa E

+ 4 chuỗi chứa E (2 mũi tên đi vào x 2 mũi tên đi ra)

(4) đúng,

Ở chuỗi thức ăn ABCI $\to$ loài C là sinh vật tiêu thụ bậc 2.

Ở chuỗi thức ăn ABECI $\to$ loài C là sinh vật tiêu thụ bậc 3. 

Chọn B

(1) sai. Kiểu gen $\frac{AB}{ab}Dd$ cho 8 loại giao tử gồm 4 loại giao tử liên kết và 4 loại giao tử hoán vị. 

Để tạo ra được 4 loại giao tử hoán vị chỉ cần 2 tế bào xảy ra hoán vị gen.

(2) sai. Nếu cả 4 tế bào đều không xảy ra hoán vị gen thì số loại giao tử tạo ra có thể là 2 hoặc 4 loại (vì không có giao tử hoán vị).

(3) đúng. Xét 4 tế bào tham gia giảm phân:

+ Tế bào hoán vị thứ nhất tạo ra 4 loại giao tử với tỉ lệ 1:1:1:1

+ Tế bào hoán vị thứ hai tạo ra 4 loại giao tử (khác tế bào 1) với tỉ lệ: 1:1:1:1

+ Tế bào hoán vị thứ ba tạo ra 4 loại giao tử (trùng với 8 loại do 2 tế bào trên tạo ra) 1:1:1:1

+ Tế bào thứ 4 không hoán vị sẽ tạo ra 2 loại giao tử với tỉ lệ 2:2

Cộng các giao tử theo hàng ta được: 3 : 3 : 2 : 2 : 2 : 2 : 1 : 1

(Lưu ý với dạng này khi tính toán với các tế bào đầu tiên ta cần xếp sao cho đủ số lại cần tìm (như tế bào thứ nhất và thứ hai), sau đó mới xếp chồng lên nhau).

 (4) sai. Nếu chỉ có 1 tế bào xảy ra hoán vị gen thì không tạo ra được 8 loại giao tử mà chỉ tạo ra được tối đa 6 loại giao tử.

Chọn D

Phương pháp:

Quần thể tự thụ phấn có cấu trúc di truyền: xAA:yAa:zaa sau n thế hệ tự thụ phấn có cấu trúc di truyền $x+\frac{y\left(1-1/2^n\right)}{2}AA:\frac{y}{2^n}Aa:z+\frac{y\left(1-1/2^n\right)}{2}aa$

Cách giải:

(4) đúng, tần số alen A = 0,4 + (0,4+0,2)/2 = 0,7 $\to$ alen a = 0,3 

(1) đúng, số kiểu gen ở F₁: số kiểu gen ở F₄:$\left(\frac{AB}{AB};\frac{AB}{Ab};\frac{Ab}{ab};\frac{ab}{ab};\frac{Ab}{Ab}\right)\left(1DD;Dd;dd\right)\to$ 15 kiểu gen. 

(2) đúng, kiểu gen đồng hợp lặn về 3 cặp gen được tạo từ sự tự thụ của $0,4\frac{AB}{ab}Dd:0,2\frac{AB}{ab}dd$

$0,4\frac{AB}{ab}Dd\to F_3:\frac{ab}{ab}dd=0,4\times \frac{1-1/2^3}{2}\times \frac{1-1/2^3}{2}=\frac{49}{640}$

$0,2\frac{AB}{ab}dd\to F_3:\frac{ab}{ab}dd=0,2\times \frac{1-1/2^3}{2}\times 1=\frac{7}{80}$

$\to \frac{ab}{ab}dd=\frac{49}{60}+\frac{7}{80}=\frac{21}{128}$

(3) đúng. Ở F₄, kiểu hình trội về cả 3 tính trạng được tạo bởi sự tự thụ của $0,4\frac{AB}{Ab}Dd:0,4\frac{AB}{ab}Dd$

$0,4\frac{AB}{Ab}Dd\to F_4:\frac{AB}{A-}D-=0,4\times \left(1-\frac{1-1/2^4}{2}\right)\times \left(1-\frac{1-1/2^4}{2}\right)=\frac{289}{2560}$

$0,4\frac{AB}{ab}Dd\to F_4:\frac{AB}{A-}D-=0,4\times \left(1-\frac{1-1/2^4}{2}\right)\times \left(1-\frac{1-1/2^4}{2}\right)=\frac{289}{2560}$

A-B-D- = 289/1280 

Chọn A

Phương pháp:

Bước 1: Tính tần số HVG ở giới cái.

Bước 2: Tính số trứng tham gia thụ tinh, số tế bào sinh trúng dựa vào hiệu suất thụ tinh.

Bước 3: Xét các phát biểu.

Cách giải:

Cá thể ruồi cái đen, cụt, trắng $\frac{ab}{ab}{X}^d{X}^d=\frac{9}{180}=0,05\to \frac{ab}{ab}=\frac{0,05}{0,25}=0,2$

Mà ở ruồi giấm hoán vị gen chỉ xảy ra ở cá thể cái ${\to ab}_{cơ thể cái} =0,4=\frac{1-f}{2}\to f=20\%$

Ta có: F₁ có 180 cá thể $\to$ số trứng được thụ tinh = 180 

 Số trứng tham gia thụ tinh là $\frac{180}{80\%}=225\to$ có 225 tế bào sinh trứng. 

Tần số HVG = 20% $\to$ có 40% tế bào sinh trứng có xảy ra HVG = 40% x 225 = 90.

Xét các phát biểu:

(1) sai, có 90 tế bào sinh trứng có HVG.

(2) đúng.

(3) đúng.

(4) đúng.

Chọn C