30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 15)

Cơ thể đồng hợp tử trội gồm toàn alen trội của các gen.

Kiểu gen đồng hợp tử trội là: AABB.

Chọn D

Tam bội có bộ NST 3n = 21. 

Chọn C

Sự thụ tinh giữa giao tử (n + 1) với giao tử đơn bội (n) hình thành đột biến dạng: 2n + 1 (thể ba). 

Chọn B

Trong lịch sử phát triển của sinh giới qua các đại địa chất, sâu bọ được phát sinh ở đại Cổ sinh 

Chọn A

Phương pháp:

Quần thể sinh vật là tập hợp những cá thể cùng loài, sinh sống trong một khoảng không gian nhất định, ở một thời điểm nhất định. Những cá thể trong quần thể có khả năng sinh sản tạo thành những thế hệ mới

Cách giải:

Những con chim sống trong rừng Cúc Phương không phải là quần thể sinh vật vì gồm nhiều loài khác nhau. 

Chọn D

Trong cấu trúc của ADN có Timin, trong ARN không có. 

Chọn A

Prôtêin ức chế tham gia điều hòa hoạt động của operon Lac ở vi khuẩn E. coli được tổng hợp nhờ gen điều hòa (SGK Sinh 12 trang 16).

Chọn C

Cây lúa hút nước chủ yếu qua loại tế bào biểu bì của rễ.

Chọn A

Đột biến chuyển đoạn giữa các NST có thể làm thay đổi nhóm gen liên kết. 

Chọn C

Cào cào hô hấp bằng ống khí.

Rắn hô hấp bằng phổi.

Cá ngừ hô hấp bằng mang.

Ếch hô hấp qua da và phổi. 

Chọn C.

Lai tế bào xôma tạo ra tế bào lại mang bộ NST lưỡng bội của 2 tế bào ban đầu: AaBB x Ddee $\to$AaBBDdee. 

Chọn B

Phát biểu sai về giới hạn sinh thái của sinh vật là: C, giới hạn sinh thái của các loài sinh vật là khác nhau.

Chọn C

Đột biến có thể làm xuất hiện alen mới, làm phong phú vốn gen của quần thể.

Chọn A

Trong hệ dẫn truyền của tim, nút xoang nhĩ có khả năng tự phát xung điện lan ra khắp cơ. Vậy máy trợ tim có chức năng phát xung điện cho tim, tương tự nút xoang nhĩ.

Chọn A

Lai thuận nghịch: Phép lai trong đó lúc dùng dạng này làm bố, lúc lại dùng chính dạng ấy làm mẹ.

Phép lai thuận: ♂ Cây thân cao x ♀ Cây thân thấp

Phép lai nghịch: ♂ Cây thân thấp x ♀ Cây thân cao 

Chọn B

Cơ thể có kiểu gen $\frac{AB}{ab}$ giảm phân cho giao tử hoán vị là Ab và aB. 

Chọn D

Ở thực vật, quá trình tự thụ phấn có thể được minh họa bằng phép lai: AaBb x AaBb (các cơ thể có kiểu gen giống nhau).

Chọn C

A sai, những VSV tự dưỡng xếp vào nhóm sinh vật sản xuất.

B đúng. 

C sai, sinh khối của sinh vật tiêu thụ bậc 2 lớn hơn sinh khối của sinh vật tiêu thụ bậc 3.

D sai, động vật ăn thịt có thể thuộc nhiều bậc dinh dưỡng khác nhau, 

Chọn B

Quan hệ giữa cây phong lan sống trên cây thân gỗ và cây thân gỗ là quan hệ hội sinh, cây phong lan được lợi còn cây gỗ không được lợi cũng không bị hại. 

Chọn D

Một alen dù là có lợi cũng có thể bị loại bỏ hoàn toàn khỏi quần thể là do tác động của các yếu tố ngẫu nhiên.

Chọn C

Trồng xen các loại cây không giúp rút ngắn thời gian sinh trưởng của các loài cây.

Chọn A

Bộ ba kết 5’UAA3’; 5’UAG3’; 5'UGA’  không có X.

Ta thấy bộ ba 3’AGG5’ mã hóa codon 5’UXX3’ dù có đột biến thay thế 1 nucleotit ở vị trí nào cũng không làm xuất hiện 1 trong 3 bộ ba kết thúc. 

Chọn D

Phương pháp:

Áp dụng công thức tính mật độ cá thể = tổng số cá thể/ diện tích

Cách giải: 

Quần thể có mật độ cao nhất là quần thể IV.

Chọn A

AaBb x AaBb → (1AA:2Aa:laa)(1BB:2Bb:1bb) → $A-B-=\frac{3}{4}A-\times \frac{3}{4}B-=\frac{9}{16}$

Chọn B

Trong quang hợp ở cây xanh, sản phẩm được tạo thành ở pha sáng là NADPH, ATP, O₂. 

Chọn A

Phát biểu sai về thể đa bội là B, thể tự đa bội chỉ gồm 1 số nguyên lần bộ NST đơn bội của 1 loài. 

Chọn B

Phát biểu sai về nhân tố đột biến là A, đột biến cung cấp nguyên liệu sơ cấp.

Nguyên liệu thứ cấp do giao phối tạo ra.

Chọn A

Trong quá trình tiến hóa, chọn lọc tự nhiên và các yếu tố ngẫu nhiên đều có vai trò làm thay đổi tần số các alen và thành phần kiểu gen của quần thể.

A sai, 2 nhân tố này không tạo ra được alen mới.

B sai, đây là đặc điểm của các yếu tố ngẫu nhiên

C sai, đây là đặc điểm của chọn lọc tự nhiên

Chọn D

Phương pháp:

Quần thể có thành phần kiểu gen: xAA:yAa:zaa

Tần số alen $p_A=x+\frac{y}{2}\to q_a=1-p_A$

Cách giải:

Quần thể có thành phần kiểu gen: 0,6 AA : 0,3Aa : 0,1 aa

Tần số alen $p_A=0,6+\frac{0,3}{2}=0,75\to q_a=1-p_A=0,25$

Chọn C

Phát biểu sai về dòng năng lượng trong hệ sinh thái là B, năng lượng được truyền từ bậc dinh dưỡng thấp lên bậc dinh dưỡng cao liền kề. 

Chọn B

A đúng.

B sai, nếu kích thước quần thể đạt mức tối đa thì các cá thể trong quần thể cạnh tranh gay gắt.

C sai, kích thước của quần thể là số lượng cá thể hoặc năng lượng tích lũy trong các cá thể.

D sai, kích thước của quần thể thay đổi, phụ thuộc vào điều kiện môi trường.

Chọn A

A sai, quá trình nhân đôi diễn ra theo nguyên tắc bổ sung và bán bảo tồn. 

B sai, enzim ADN polimeraza tổng hợp và kéo dài mạch mới theo chiều 5’ $\to$ 3’.

C đúng.

D sai, nhờ các enzim tháo x ăn, hai mạch đơn của ADN tách nhau dần tạo nên chọc chữ Y. 

Chọn C

Phương pháp: 

Cách giải: 

A đúng, xác định được kiểu gen của 6 người trong phả hệ (tô màu).

B đúng, người số (5) nhận X^aB của bố và sinh con (9) X^Ab nên có kiểu gen dị hợp.

C đúng, người (5) $X^{Ab}{X}^{aB}$ có thể tạo giao tử X^AB khi kết hợp với Y có thể tạo ra X^ABY (Con trai không mắc cả 2 bệnh).

D sai. Cặp vợ chồng 5 – 6: $X^{Ab}{X}^{aB}\times X^{aB}Y$

Xác suất sinh con gái không bị bệnh là: $X^{AB}{X}^{aB}+X^{Ab}{X}^{aB}=\frac{f}{2}{X}^{AB}\times \frac{1}{2}{X}^{aB}+\frac{1-f}{2}{X}^{Ab}\times \frac{1}{2}{X}^{aB}=25\%$

Chọn D

Phương pháp:

Bước 1: Tính số nucleotit của gen, nucleotit từng loại 

CT liên hệ giữa chiều dài và tổng số nucleotit $L=\frac{N}{2}\times 3,4$Å); 1nm = 10 Å, 1um = 10⁴ Å 

Bước 2: Dựa vào dữ kiện của đề tính số nucleotit trên mạch 1, 2 

$A=T=A_1+A_2=T_1+T_2=A_1+T_1=A_2+T_2$

$G=X=G_1+G_2=X_1+X_2=G_1+X_1=G_2+X_2$

Bước 3: Xét các phát biểu.

Cách giải: 

Tổng số nucleotit của gen là: $N=\frac{2L}{3,4}=2400$

%A = 20%N → A = T = 480; G = X = 720

Trên mạch 1: T₁ = 200 $\to$ A₁ = 480 – 200 = 280 

G₁ = 15%N/2 = 180 $\to$ X₁ = 720 – 180 = 540

Mạch 2: A₂ = T₁ = 200; G₂ = X₁ = 540; T₂ = A₁ = 280; X₂ = G₁ = 180

Xét các phát biểu: 

A sai, Tỷ lệ  $\frac{G_1}{A_1}=\frac{180}{280}=\frac{9}{14}$

B đúng, $\frac{T_1}{X_1}=\frac{200}{540}=\frac{10}{27}$

C sai, Tỷ lệ $\frac{A_1+T_1}{G_1+X_1}=\frac{480}{720}=\frac{2}{3}$

D sai, Tỷ lệ $\frac{G_1+T_1}{A_1+X_1}=\frac{180+200}{280+540}=\frac{19}{41}$

Chọn B

Phương pháp:

Bước 1: Viết sơ đồ lai từ P $\to$ F₂

Chú ý ở gà: XX – con trống; XY - con mái.

Bước 2: Xét các phương án.

Cách giải:

Quy ước A: lông vằn, a: lông không vằn. Gen thuộc vùng không tương đồng NST X.

P: ♂X^aX^a (Lông không vằn)  x (Lông vằn) $\to$ F₁: $1X^A{X}^a:1X^{a}Y$

KH F₁: Gà trống lông vằn : gà mái không vằn. 

$F_1\times F_1:X^A{X}^a\times X^{a}Y\to F_2:\frac{1}{4}{X}^A{X}^a:\frac{1}{4}{X}^a{X}^a:\frac{1}{4}{X}^{A}Y:\frac{1}{4}{X}^{a}Y$

KH F₂: 1/2 lông vằn : 1/2 lông không vằn.

Xét các phát biểu: 

A sai.

Nếu cho gà mái (P) giao phối với gà trống F₁: $X^{A}Y\times X^A{X}^a$

Đời con $\frac{1}{4}{X}^A{X}^a:\frac{1}{4}{X}^A{X}^a:\frac{1}{4}{X}^{A}Y:\frac{1}{4}{X}^{a}Y$

Tỉ lệ kiểu hình: 2 gà trống vằn: 1 gà mái lông không vằn: 1 gà mái lông vằn.

B sai, F₂ có 4 kiểu gen.

C sai, F₁ có cả gà lông vằn và gà không lông vằn.

D đúng. F₂ có kiểu hình phân li theo tỉ lệ 1 con lông văn: 1 con lông không vằn. 

Chọn D

Phương pháp:

Bước 1: Tính tần số alen của quần thể

+ Khi cân bằng di truyền

+ Tần số alen ở 2 giới.

Khi tỉ lệ giới tính = 1:1, tần số alen khi cân bằng = (tần số alen ở giới đực + tần số alen ở giới cái)/2 

Bước 2 Xét các phát biểu.

Cách giải:

Khi cân bằng: $A=\sqrt{0,49}=0,7\to a=0,3.$

Ở P: ở giới đực: $AA=\frac{301}{860}=0,35;Aa=\frac{860-301-129}{860}=0,5\to A=0,6;a=0,4$

Ở giới cái P: $0,7\times 2-0,6=0,8;a=0,2.$

$\left(0,6A:0,4a\right)\left(0,8A:0,2a\right)$

Xét các phát biểu.

A sai, C sai, ở F₁: Aa = 0,6 x 0,2 + 0,4 x 0,8 = 0,44 = 44%; aa = 0,4 x 0,2 = 0,08 = 8%. 

B đúng.

D sai, quần thể đạt cân bằng sau 2 thế hệ ngẫu phối.

Chọn B

F₂ phân li 9 cây hoa đỏ: 7 cây hoa trắng $\to$ tính trạng do 2 cặp gen tương tác bổ sung.

A-B- đỏ; A-bb/aaB-/aabb: trắng

F₁ dị hợp 2 cặp gen (do F₂ có 16 tổ hợp): AaBb $\to$ F₂ :(1AA12Aa:laa)(1BB:2Bb:1bb)

Cây hoa trắng F₂ ngẫu phối: (1AAbb:2Aabb:laaBB:2aaBb:laabb) $\to$ tỉ lệ giao tử: 2Ab:2aB:3ab $\to$ F₂

A đúng, hoa đỏ có các kiểu gen AABB, AABb, AaBB, AaBb.

B đúng. 

C đúng, tỉ lệ hoa đỏ ở F₃: $2\times \frac{2}{7}Ab\times \frac{2}{7}aB=\frac{8}{49}\approx 16,3\%$

D sai, tỉ lệ hoa trắng thuần chủng ở F₃: ${\left(\frac{2}{7}Ab\right)}^2+{\left(\frac{2}{7}aB\right)}^2+{\left(\frac{3}{7}ab\right)}^2=\frac{17}{49}$

Chọn D

Phương pháp:

Bước 1: Xác định quy luật di truyền chi phối.

+ Xét tỉ lệ các tính trạng

+ Quy ước gen

Bước 2: Từ tỉ lệ kiểu hình $\to$ tần số HVG $\to$ Kiểu gen của P

Bước 3: Viết sơ đồ lai và xét các phát biểu

Cách giải:

Ở F_a phân li:

+ 1 đỏ: 3 trắng $\to$ AaBb x aabb

+ 1 cao: 1 thấp $\to$ Dd x dd 

Nếu các gen PLĐL thì A-B-D-= 0,125 $\ne$ đề bài $\to$ 1 trong 2 gen quy định màu hoa nằm trên cùng 1 NST với gen quy định chiều cao.

F₁ phân li 1 đỏ: 3 trắng $\to$ 2 gen tương tác bổ sung: A-B-: đỏ; A-bb:aaB-; aabb : trắng.

D- thân cao, du thân thấp.

Giả sử gen Aa và Dd cùng nằm trên 1 cặp NST. 

Ta có $\frac{AD}{ad}Bb=0,1\to \frac{AD}{ad}=\frac{0,1}{0,5Bb}=0,2=AD\times 1ad\to \underset{¯}{AD}=0,2<0,25$ là giao tử hoán vị $\to$ P: $\frac{Ad}{aD};f=40\%$

$\frac{Ad}{aD}Bb\times \frac{ad}{ad}bb;f=40\%\to \left(0,5Bb:0,5bb\right)\left(0,2\frac{AD}{ad}:0,2\frac{ad}{ad}:0,3\frac{Ad}{ad}:0,3\frac{aD}{ad}\right)$

A sai, thân cao hoa trắng có thể có kiểu gen: $\frac{AD}{ad}bb;\frac{aD}{ad}bb;\frac{aD}{ad}Bb$

B sai. Nếu cho P tự thụ: $\frac{Ad}{aD}Bb\times \frac{Ad}{aD}Bb;f=40\%\to \frac{ad}{ad}=0,2^2=0,04\to A-D-=0,54;A-d=aaD-=0,21$

$Bb\times Bb\to 1BB:2Bb:1bb\to 0,75B-;0,25bb$

Tỉ lệ thân thấp hoa đỏ: $A-ddB-=0,21\times 0,75=15,75\%$

C sai. 

D đúng.

Chọn D

Phương pháp:

Bước 1: Xác định kiểu gen của cây hoa đỏ F₁.

Bước 2: Xác định tỉ lệ giao tử của cây F₁

Sử dụng sơ đồ hình chữ nhật: Cạnh và đường chéo của hình chữ nhật là giao tử lưỡng bội cần tìm. 

Bước 3: Xét các phát biểu. 

Cách giải: 

P: Hoa đỏ: $A_1{A}_1;A_1{A}_2;A_1{A}_3\to F_1\to$ tứ bội hoá 

Lấy 1 cây tứ bội hoa đỏ ở F₁ cho tự thụ phấn thu được 1/36 hoa vàng $\to$ cây hoa đỏ này có kiểu gen  A₁A₁A₂A₂

Cây A₁A₁A₂A₂ tạo giao tử $\frac{1}{6}{A}_1{A}_1:\frac{4}{6}{A}_1{A}_2:\frac{1}{6}{A}_2{A}_2$

Xét các phát biểu:

A sai, C sai, nếu lấy 1 cây hoa vàng thì chắc chắn cây đó không mang alen A₃ 

B đúng, loại gen chỉ có 1 alen A₁ là: A₁A₂A₂A₂ chiếm tỷ lệ $2\times \frac{4}{6}{A}_1{A}_2\times \frac{1}{6}{A}_2{A}_2=\frac{8}{36}=\frac{2}{9}$

D sai, có 4 kiểu gen quy định kiểu hình hoa đỏ, 1 kiểu gen quy định kiểu hình hoa vàng (A₂A₂A₂A₂)

Chọn B

Phương pháp:

Sử dụng công thức

+ P dị hợp 2 cặp gen: A-B- = 0,5 + aabb: A-bb/aaB = 0,25 – aabb

Cách giải:

F₁: 100% quả đỏ, tròn $\to$ Đỏ >> vàng, tròn >> bầu dục.

Quy ước: A- đỏ; a- vàng, B- tròn; b- bầu dục. 

F₁ dị hợp 2 cặp gen. 

$P:\frac{AB}{AB}\times \frac{ab}{ab}\to F_1:\frac{AB}{ab}$

Quả vàng, tròn (aaB-) = 9% $\to$ aabb = 0,25 – aaB- = 0,16 = 0,4² = 0,32 x 0,5

Có 2 trường hợp có thể xảy ra 

+ HVG ở 2 bên với tần số 20% $\to$ 2 bên cho giao tử $ab=\frac{1-f}{2}=0,4$

+ HVG 1 bên với tần số 36%  $\to$1 bên cho giao tử $\frac{1-f}{2}=0,32$; 1 bên cho giao tử ab = 0,5. 

Chọn C