30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 14)

Cơ quan tương tự: những cơ quan khác nhau về nguồn gốc nhưng đảm nhiệm những chức năng giống nhau nên có kiểu hình thái tương tự. 

Chọn B

Phương pháp:

Số nhóm gen liên kết bằng số NST có trong bộ đơn bội của loài

Cách giải:

2n = 20 $\to$ n = 10 $\to$ có 10 nhóm gen liên kết.

Chọn C

Tiến hóa nhỏ là quá trình làm biến đổi cấu trúc di truyền của quần thể (SGK Sinh 12 trang 113).

Chọn D

Gen nằm trên vùng không tương đồng của NST X $\to$ không có alen trên Y $\to$ kiểu gen X^dY là cách viết đúng. 

Chọn A

Đặc điểm chỉ có ở quá trình phiên mã của sinh vật nhân chuẩn mà không có ở phiên mã của sinh vật nhân sơ là: Sau phiên mã, phân tử mARN được cắt bỏ các đoạn intron. 

Ở sinh vật nhân sơ, sau khi phiên mã, mARN tham gia ngay quá trình dịch mã. 

Chọn B

Trước đột biến: ABCDEGH

Sau đột biến: ABEDCGH 

→ dạng đột biến: đảo đoạn CDE, dạng đột biến này không làm thay đổi thành phần và số lượng gen trên NST.

Chọn A

Nhân tố vô sinh là các nhân tố vật lí, hóa học của môi trường xung quanh.

Xác động vật là nhân tố vô sinh, các đáp án còn lại là nhân tố hữu sinh. 

Chọn B

Phương pháp:

Giao tử liên kết = (1-f)/225%; giao tử hoán vị: f/225% 

Cách giải:

Tỉ lệ aB = 17,5% $\to$ là giao tử hoán vị = f/2 + f = 35% 

Kiểu gen của P: $\frac{AB}{ab};f=35\%$

Chọn A

(1) sai, ổ sinh thái là không gian sinh thái, không phải nơi ở.

(2) đúng.

(3) đúng, ổ sinh thái trùng nhau càng nhiều thì canh tranh càng gay gắt $\to$ các loài có xu hướng phân li ổ sinh thái. 

(4) đúng. 

Chọn B

Axit nucleic này không có U là ADN. 

%A$\ne$%T $\to$ đây là ADN mạch đơn. 

Chọn D

Ở hệ tuần hoàn kín không có đặc điểm: Máu tiếp xúc trực tiếp với tế bào

Máu và các tế bào trao đổi chất qua thành mao mạch và màng tế bào. 

Chọn C

Theo thuyết tiến hóa hiện đại, phát biểu sai là: A, chỉ có các biến dị di truyền mới là nguyên liệu của tiến hóa. 

Chọn A

Phát biểu sai về quần thể ngẫu phối là D, qua các thế hệ ngẫu phối, tần số kiểu gen không đổi.

Chọn D

Phương pháp: 

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2

Cách giải: 

$\frac{Ab}{aB};f=20\%\to \underset{¯}{ab}=\frac{f}{2}=10\%$

Chọn D

Các thành tựu của công nghệ gen: (1), (4).

(2): phương pháp gây đột biến.

(3) công nghệ tế bào (lai sinh dưỡng). 

Chọn B

Cây thực vật C₃ sẽ có quá trình hô hấp sáng, cây nhãn là cây C₃.

Mía, ngô: C₄. 

Dứa: CAM.

Chọn B

Các nhân tố có có thể vừa làm thay đổi tần số alen vừa làm thay đổi thành phần kiểu gen của quần thể là: (1), (3), (4)

Giao phối không làm thay đổi tần số alen của quần thể.

Chọn D

Bệnh di truyền phân tử là bệnh di truyền được nghiên cứu ở mức độ phân tử.

Phát biểu sai về bệnh di truyền phân tử là A, cơ chế gây bệnh ở mức phân tử.

Chọn A

Thể song nhị bội gồm bộ NST lưỡng bội của 2 loài ở dạng 2n_A + 2n_B (là số chẵn)

Thể ba: 2n + 1

Thể một: 2n – 1

Tam bội: có thể là số lẻ: 3n = 21 

Chọn A

Phương pháp:

Bước 1: Biện luận tình trạng trội, lặn.

Bước 2: Tính tần số HVG 

+ Tính ab/ab $\to$ ab = ?

+ Tính f khi biết ab

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2

Bước 3: Tính tỉ lệ các kiểu hình còn lại

+ P dị hợp 2 cặp gen: A-B- = 0,5 + aabb: A-bb/aaB- = 0,25 – aabb 

Bước 4: Xét các phát biểu. 

Cách giải:

F₁ toàn thân cao hoa đỏ $\to$ đây là 2 tính trạng trội, trội là trội hoàn toàn.

A- thân cao; a– thân thấp

B- Hoa đỏ, b- hoa trắng. 

Sơ đồ lai: $P:\frac{AB}{AB}\times \frac{ab}{ab}\to F_1:\frac{AB}{ab}\times \frac{AB}{ab}\to F_2:\frac{ab}{ab}=\frac{480}{3000}=0,16\to ab=\sqrt{0,16}=0,4$

Vậy tần số HVG là 20%. 

A-B = 0,5 + aabb = 0,66; A-bb = aaB- = 0,25 – aabb = 0,09.

Xét các phát biểu: 

A đúng, $\frac{AB}{AB}=\frac{ab}{ab}=480$ cây.

B đúng, thân cao, hoa trắng: A-bb = 0,09 x 3000 = 270 cây.

C đúng.

D sai, thấp đỏ = cao trắng = 270 cây.

Chọn D

Phát biểu không phải của Đacuyn về chọn lọc tự nhiên là A, ông chưa biết tới khái niệm kiểu gen, theo ông, CLTN giữ lại các cá thể thích nghi, đào thải cá thể kém thích nghi, hình thành loài sinh vật thích nghi với môi trường. 

Chọn A

Đối với loài sinh sản hữu tính đột biến phát sinh ở các quá trình sau sẽ được di truyền cho thế hệ sau:

(1). Lần nguyên nhân đầu tiên của hợp tử,

(2). Giảm phân để sinh hạt phấn.

(3). Giảm phân để tạo noãn.

Đột biến (4) phát sinh ở tế bào sinh dưỡng sẽ không được di truyền cho thế hệ sau.

Chọn B

Vào kì đầu của giảm phân I, sự trao đổi đoạn không cần giữa 2 cromatit thuộc cùng một cặp NST tương đồng sẽ gây ra các hiện tượng:

(1). Đột biến lặp đoạn NST.

(3). Đột biến mất đoạn NST. 

Chọn C

Phương pháp:

Xét từng trường hợp trội ở 2 trong 3 tính trạng. 

Cách giải:

P: ♂AaBbDd x ♀aaBbDD $\to$ Đời con luôn trội về D-, ta có 2 trường hợp: 

TH₁: trội A-bbD- =  $\frac{1}{2}Aa\times \frac{1}{4}bb\times 1=\frac{1}{8}$

TH₂: trội aaB-D- = $\frac{1}{2}aa\times \frac{3}{4}B-\times 1D-=\frac{3}{8}$

Vậy tỉ lệ kiểu hình trội về 2 cặp tính trạng là: $\frac{1}{8}+\frac{3}{8}=\frac{1}{2}$

Chọn B

$AaBbDdee\times AABbDdee\to A-bbD-ee=1A-\times \frac{1}{4}bb\times \frac{3}{4}D-\times 1ee=\frac{3}{16}$

Chọn B

Phương pháp:

Quần thể có thành phần kiểu gen: xAA:yAa:zaa 

Quần thể cân bằng di truyền thoả mãn công thức: $\frac{y}{2}=\sqrt{x.z}$ (Biến đổi từ công thức: p²AA + 2pqAa + q²aa = 1) Cách giải:

Quần thể cân bằng di truyền là 0,16AA : 0,48Aa : 0,36aa.

Chọn D

F₂ phân li 9 hoa đỏ: 7 hoa trắng $\to$ tính trạng do 2 cặp gen tương tác bổ sung quy định.

A-B- đỏ; A-bb/aaB-/aabb: trắng. 

P: AAbb x aaBB → F₁: AaBb

Cho F₁ lai phân tích: AaBb x aabb $\to$ 1AaBb:1Aabb:1aaBb:laabb $\to$ 1 hoa đỏ: 3 hoa trắng.

Chọn C

Phương pháp:

Sử dụng công thức

+ P dị hợp 2 cặp gen: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB - = 0,25 – aabb

Thay thế vào tỉ lệ trội 2 tính trạng của đề cho tìm ra aabb.

Tìm tỉ lệ của các kiểu hình còn lại và tính yêu cầu đề bài. 

Cách giải:

Tỉ lệ trội về 2 trong 3 tính trạng: A-B-dd + A-bbD- + aaB-D- = 0,346875

Trong đó A-B- = 0,5 + aabb: A-bb/aaB- = 0,25 – aabb 

Thế vào phương trình trên ta có:

(0,5 + aabb) x 0,25dd + 2 x (0,25 – aabb) x 0,75D- = 0,346875 

Giải phương trình trên ta thu được aabb = 0,1225 

→ A-bb = aaB- = 0,1275

Vậy tỉ lệ kiểu hình trội về 1 trong ba tính trạng trên chiếm tỉ lệ:

A-bbdd + aaB - dd + aabbD- = $2\times 0,1275\times 0,25dd+0,1225aabb\times 0,75D-=0,155625$

Chọn C

Phương pháp:

Số loại giao tử tối đa bằng tích số alen của các gen đó.

Áp dụng công thức tính số kiểu gen tối đa trong quần thể (n là số alen)

Nếu gen nằm trên NST thường: $\frac{n\left(n+1\right)}{2}$ kiểu gen hay  $C_n^2+n$

Nếu gen nằm trên vùng không tương đồng NST giới tính X 

+ giới XX: $\frac{n\left(n+1\right)}{2}$ kiểu gen hay $C_n^2+n$

+ giới XY: n kiểu gen

Nếu có nhiều gen trên 1 NST coi như 1 gen có số alen bằng tích số alen của các gen đó

Cách giải:

Quần thể này có tới đa 6 loại giao tử mang gen 1 và 2 $\to$ tích tần số alen của gen 1 và 2 là 6.

Số kiểu gen tối đa về gen 1, 2 là: $C_6^2+6=21$

Có tối đa 5 loại tinh trùng mang gen 3 và 4 $\to$ Có 1 tinh trùng Y, 4 tinh trùng X $\to$ tích tần số alen của gen 3 và 4 là 4.

+ giới XX: $C_4^2+4=10$

+ giới XY :4 kiểu gen

Vậy số kiểu gen tối đa của quần thể là 21 x (10 + 4) = 294.

Chọn D

Tỉ lệ F₁: 9 đỏ: 6 vàng: 1 trắng; 3 dài:1 ngắn.

Nếu các gen PLĐL thì đời con sẽ có tỉ lệ kiểu hình (9:6:1)(3:1)$\ne$ đề bài $\to$ 1 trong 2 cặp gen quy định màu sắc liên kết với cặp Dd. 

Giả sử cặp Aa và Dd cùng nằm trên 1 cặp NST.

F₁ xuất hiện trắng, ngắn $\to$ P dị hợp 2 cặp gen.

Đời F₁ phân li tỉ lệ chung là 9:3:3:1 = (3:1)(3:1) $\to$ các gen không có HVG, kiểu gen của P: $\frac{AD}{ad}Bb$

Cho cây P lai với các cây khác, xuất hiện 25% hoa vàng, quả dài (A-bbD- hoặc aaB-D-) 

TH₁: Hoa vàng quả dài có kiểu gen A-bbD

Ở F₂ xuất hiện bb, mà cây P có kiểu gen Bb $\to$ cây đem lai với cây P phải có kiểu gen Bb hoặc bb.

Có 2 trường hợp có thể xảy ra: 

+ Bb x Bb $\to$ 25%bb $\to$ A-D- = 100% $\to$ Có 1 phép lai: $\frac{AD}{ad}Bb\times \frac{AD}{AD}Bb$

+ Bb x bb $\to$ 50%bb $\to$ A-D- = 50% $\to$ Có 6 phép lai: $\frac{AD}{ad}\times \left(\frac{Ad}{Ad};\frac{aD}{aD};\frac{ad}{ad};\frac{Ad}{aD};\frac{Ad}{ad};\frac{aB}{ab}\right)$

 có 7 phép lai thỏa mãn.

TH₂: Hoa vàng quả dài có kiểu gen aaB-D-

Có 2 trường hợp có thể xảy ra: 

+ Bb x (BB, Bb) $\to$ 1B- aaD- = 25% $\to$ Có 2 phép lai: $\frac{AD}{ad}Bb\times \frac{aD}{ad}\left(BB,Bb\right)$

+ Bb x bb $\to$ 50%bb $\to$ aaD- = 50% $\to$ Có 1 phép lai: $\frac{AD}{ad}\times \frac{aD}{aD}$

 Có 3 phép lai.

Vậy sẽ có tối đa 10 phép lai. 

Chọn D

(1) đúng. cặp vợ chồng 10 -11: (1AA:2Aa)X^BY x (1AA:2Aa)(X^BX^B:X^BX^b) $\leftrightarrow$ (2A:la)(X^B:Y) x (2A:la)(3X^B:X^b) 

Xác suất đứa con đầu lòng không mang alen lặn là: $\left(\frac{2}{3}A\times \frac{2}{3}A\right)\times \left[1\left(X^B:Y\right)\times \frac{3}{4}{X}^b\right]=\frac{1}{3}$

(II) đúng, xác suất sinh con gái tóc quăn và không bị mù màu: $\left(1-\frac{1}{3}a\times \frac{1}{3}a\right)\times \frac{1}{2}{X}^B=\frac{4}{9}$

(III) đúng, xác suất sinh con trai tóc thẳng và không bị mù màu: $\left(\frac{1}{3}a\times \frac{1}{3}a\right)\times \frac{1}{2}Y\times \frac{3}{4}{X}^B=\frac{1}{24}$

(IV) sai, con gái tóc xoăn, không bị mù màu chiếm 4/9. 

Con gái tóc tóc xoăn, không bị mù màu chỉ mang 1 alen lặn: $Aa{X}^B{X}^B+AA{X}^B{X}^b=$$2\times \frac{2}{3}A\times \frac{1}{3}a\times \frac{1}{2}{X}^B\times \frac{3}{4}{X}^B+\frac{2}{3}A\times \frac{2}{3}A\times \frac{1}{2}{X}^B\times \frac{1}{4}{X}^b=\frac{2}{9}$

Nếu sinh con gái tóc xoăn, không bị mù màu thì xác suất đứa con gái đó mang duy nhất một gen lặn là: $\frac{2}{9}:\frac{4}{9}=\frac{1}{2}$

Chọn A