30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 13)

Thể một có dạng 2n – 1 $\to$ có thể có kiểu gen Abb.

Chọn D

Lợn và giun đũa sống trong ruột lợn có mối quan hệ vật chủ - vật kí sinh.

Chọn B

Phương pháp: 

Quần thể sinh vật là tập hợp những cá thể cùng loài, sinh sống trong một khoảng không gian nhất định, ở một thời điểm nhất định. Những cá thể trong quần thể có khả năng sinh sản tạo thành những thế hệ mới

Cách giải:

Ví dụ về quần thể sinh vật là: Tập hợp cây cọ đang sống trên vùng đồi núi Phú Thọ.

Các tập hợp còn lại gồm nhiều cá thể khác loài.

Chọn C

Ở tế bào động vật, ti thể chứa gen di truyền theo dòng mẹ.

Chọn B

A đúng. 

B sai, CLTN không thể loại bỏ hoàn toàn alen lặn trong quần thể.

C sai, đột biến gen cung cấp nguyên liệu sơ cấp cho quá trình tiến hóa. 

D sai, giao phối không làm thay đổi tần số alen của quần thể. 

Chọn A

Trong lịch sử phát triển của sinh giới qua các đại địa chất, bò sát cổ tuyệt diệt ở đại Trung sinh (SGK Sinh 12 trang 142). 

Chọn D

Các động vật 4 ngăn có dạ dày 4 ngăn: trâu, bò, cừu, dê. 

Thỏ có dạ dày đơn. 

Chọn B

Phương pháp:

A liên kết với T bằng 2 liên kết hidro.

G liên kết với X bằng 3 liên kết hidro.

Cách giải:

Đột biến thay cặp G - X bằng cặp X - G không làm số liên kết hidro của gen. 

Chọn C

Phương pháp:

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2. 

Cách giải: 

AB Giao tử ab = 30% $\to$ là giao tử liên kết $\to P:\frac{AB}{ab}$

Chọn C

Nhiễm sắc thể được tạo ra từ sự liên kết giữa phân tử ADN với prôtêin histôn.

Chọn C

Thể ba có dạng 2n +1 = 25.

Chọn B

Phép lai khác dùng thường được sử dụng để tạo ưu thế lai (SGK Sinh 12 trang 77)

Chọn B

Ở ngô, quá trình thoát hơi nước chủ yếu diễn ra ở lá.

Chọn C

Ruồi cái có cặp NST XX, ruồi cái mắt đỏ có thể có kiểu gen X^AX^A hoặc X^AX^a. 

Chọn B

Giải thích không đúng là C, vì khi đó số lượng cá thể ít, môi trường đủ cung cấp nguồn sống cho các cá thể. 

Chọn C

Phép lai giữa các dòng thuần cho đời con chỉ có 1 loại kiểu gen: AA x aa $\to$ Aa. 

Chọn A

Phát biểu sai về ổ sinh thái là: D, hai loài có ổ sinh thái giao nhau thì chúng luôn cạnh tranh với nhau nên kích thước của các quần thể luôn thay đổi.

Chọn D

Phương pháp: Bước 1: Xác định số H của gen A 

CT liên hệ giữa chiều dài và tổng số nucleotit $L=\frac{N}{2}\times 3,4\left(\stackrel{o}{A}\right);1nm=10\stackrel{o}{A},1\mu m={10}^4\stackrel{o}{A}.$

CT tính số liên kết hidro: H = 2A + 3G 

Bước 2: So sánh HA với Ha và tìm ra dạng đột biến. 

Cách giải: 

Số nucleotit của gen A: $N_A=\frac{2L}{3,4}=2400$ nucleotit. 

Gen A có G = 30% = X = 720; A = T = 480 nucleotit. 

$\to$ Số liên kết hidro của gen A là: H_A = 2A+ 3G = 3120

Đột biến không làm thay đổi chiều dài của gen $\to$ đột biến thay thế cặp nucleotit.

Ta thấy đột biến làm gen A thành gen a, gen a có H_a = 3121 $\to$ đột biến thay thế 1 cặp A-T bằng 1 cặp G-X.

Chọn B

Ta thấy bố mẹ bình thường sinh ra con bị bệnh P, Q $\to$ hai bệnh do gen lặn gây nên

Quy ước gen:

A- không bị bệnh P; a – bị bệnh P

B- Không bị bệnh Q, b – bị bệnh Q 

Xét bên người chồng (10)

Người 6 có anh trai (5) bị bệnh P $\to$ Bố mẹ (1), (2) dị hợp có kiểu gen Aa $\to$ người (6) có kiểu gen 1AA:2Aa

Người (7) không mang alen gây bệnh: AA 

$\to$ Người (6) x (7): (1AA:2Aa) x AA $\to$ (10): 2AA : 1Aa

Người (10) có kiểu gen (2AA:1Aa)X^BY

Xét bên người vợ (11) có

- Người mẹ (8) nhận X^b của ông ngoại (4) nên có kiểu gen X^BX^b, người bố (9) không bị bệnh Q $\to$ người (11) có kiểu gen X^BX^B : X^BX^b

- Người bố (9) bị bệnh P nên người (11) có kiểu gen Aa 

$\to$ kiểu gen của người (11): Aa(X^BX^B : X^BX^b)

Xét các phát biểu:

I sai, xác định được kiểu gen của 5 người (tô màu)

II sai, chưa xác định được kiểu gen của người (3)

III đúng. Xét cặp vợ chồng 10 – 11: (2AA:1Aa) X^BY x Aa(X^BX^B : X^BX^b) $\leftrightarrow$ (5A:la)(1X^B:1Y) x (1A:la)(3X^B:1X^b) 

Xác xuất họ sinh con trai đầu u lòng và không bị bệnh là: $\left(1-\frac{1}{6}a\times \frac{1}{2}a\right)\times \frac{1}{2}Y\times \frac{3}{4}{X}^B=\frac{11}{32}$

IV đúng. 

Xác suất con không bị bệnh P là: $1-\frac{1}{6}a\times \frac{1}{2}a=\frac{11}{12}$

XS sinh con không mang alen gây bệnh Q: $X^B-=1\times \frac{3}{4}{X}^B=\frac{3}{4}$

Xác suất sinh con đầu lòng không bị bệnh P và không mang alen gây bệnh Q của cặp 10 - 11 là: $\frac{11}{12}\times \frac{3}{4}=\frac{11}{16}$

Chọn A

Phương pháp:

Xét 2 trường hợp: Trội ở cặp Dd và lặn ở cặp Dd, sau đó tính tổng tỉ lệ thu được.

Cách giải: 

Phép lai AaBbDd x AaBbdd $\to$ trội ở 2 cặp tính trạng: 

Nếu trội ở cặp Dd ta có: $2\times \frac{3}{4}\left(AahoacBb\right)\times \frac{1}{2}Dd\times \frac{1}{4}\left(bbhoacaa\right)=\frac{3}{16}$

Nếu lặn ở cặp dd ta có: $\frac{3}{4}\left(A-\right)\times \frac{3}{4}\left(B-\right)\times \frac{1}{2}dd=\frac{9}{32}$

Vậy tỉ lệ cần tính là: $\frac{3}{16}+\frac{9}{32}=\frac{15}{32}=46,875\%$

Chọn B

Chọn lọc tự nhiên sẽ trực tiếp gây ra sự phân hóa vốn gen của quần thể gốc, CLTN giữ lại các cá thể mang kiểu gen quy định kiểu hình thích nghi và đào thải các cá thể kém thích nghi. 

Chọn C

Phương pháp:

Sử dụng sơ đồ hình chữ nhật: Cạnh và đường chéo của hình chữ nhật là giao tử lưỡng bội cần tìm. 

Bước 1: Tính tỉ giao tử ở P

Bước 2: Tính tỉ lệ kiểu gen Aaaa

Cách giải: 

Giao tử ở P: $AAAa\to \frac{1}{2}AA:\frac{1}{2}Aa$

$AAaa\to \frac{1}{6}AA:\frac{4}{6}Aa:\frac{1}{6}aa$

Tỉ lệ kiểu gen $Aaaa=\frac{1}{2}Aa\times \frac{1}{6}aa=\frac{1}{12}$

Chọn C

Phương pháp:

Sử dụng công thức: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB- = 0,25 – aabb

Hoán vị gen ở 2 bên cho 10 loại kiểu gen

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2. 

Cách giải: 

Theo bài ra, ta có: 

P: ♀$\frac{AB}{ab}{X}^D{X}^d\times$♂$\frac{AB}{ab}{X}^{D}Y$

F₁: A-B-X^DX- = 33%

Có $X^D{X}^d\times X^{D}Y\to F_1:1/4X^D{X}^D:1/4X^D{X}^d:1/4X^{D}Y:1/4X^{d}Y$

→ X^DX- = 0,5 → A-B- = 33% : 0,5 = 66% 

$\to$ aabb = 66% - 50% = 16%

Hoán vị gen 2 bên với tần số như nhau 

$\to$ mỗi bên cho giao tử ab = 0,4 > 0,25 là giao tử liên kết $\to$ tần số hoán vị gen là f = 20%

F₁ có tối đa: 10 x 4 = 40 loại kiểu gen $\to$ I sai

Khoảng cách giữa 2 gen A và B là 20 cM (f = 20%) $\to$ II đúng. 

III đúng. Tỉ lệ kiểu hình mang 3 tính trạng trội là: 0,66A-B- x 0,75X^D- = 0,495

IV sai. Có P cho giao tử: AB = ab = 0,4 và Ab = aB = 0,1

F₁ có tỉ lệ 2 kiểu gen AB/ab và Ab/aB = (0,4² + 0,1²) x 2 = 0,34 

$\to$ F₁ có tỉ lệ các thể cái mang 3 cặp gen dị hợp là: 0,34 x 0,25X^DX^d = 0,085 = 8,5%

Vậy có 2 phát biểu đúng: II, III

Chọn D

Phương pháp:

Bước 1: Biện luận kiểu gen của P

Bước 2: Tính tỉ lệ giao tử ab

+ P dị hợp 2 cặp gen: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB- = 0,25 – aabb

Bước 3: Tính tần số HVG Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2. 

Cách giải:

(A-, bb) = 12,75%

(aa,bb) =25%- 12,75% = 12,25%=0,1225 

→ ab = $\sqrt{0,1225}$ = 0,35

$\to$ F₁ cho giao tử ab = 35% > 25% $\to$ ab là giao tử mang gen liên kết

→ F₁: AB/ab

 Tần số hoán vị gen là (50% - 35%)2 = 30%

Chọn C

Phương pháp:

Bước 1: Tìm cấu trúc di truyền ở P

Quần thể cân bằng di truyền có cấu trúc p²AA + 2pqAa + q²aa = 1

Bước 2: Xét các phát biểu 

Cách giải:

A = 0,3 → a = 0,7

B = 0,4 → b = 0,6

Cấu trúc di truyền của quần thể: (0,09AA:0,42Aa:0,49aa)(0,16BB:0,48Bb:0,36bb)

Xét các phát biểu:

I sai, trong quần thể có 4 kiểu gen đồng hợp.

II sai, tỉ lệ aaBb chiếm tỉ lệ lớn nhất. 

III đúng, $\frac{AABB}{A-B-}=\frac{0,09AA\times 0,16BB}{\left(1-0,49aa\right)\left(1-0,36bb\right)}=\frac{3}{68}$

IV sai, các cá thể có kiểu hình aaB-: 0,0784aaBB:0,1764aaBb $\leftrightarrow$ 4aaBB:9aaBb. 

Nếu cho các cá thể này tự thụ $\to$ aabb =  $\frac{9}{13}aaBb\times \frac{1}{4}=\frac{9}{52}\to aaB-=\frac{41}{52}$

Chọn C

Các phát biểu đúng về các đặc trưng cơ bản của quần thể là: I, II.

III sai, kích thước của quần thể phụ thuộc vào điều kiện sống.

IV sai, sự phân bố của quần thể ảnh hưởng tới khả năng khai thác nguồn sống của quần thể.

Chọn A

Phương pháp: 

Sử dụng công thức: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB - = 0,25 – aabb 

Hoán vị gen ở 2 bên cho 10 loại kiểu gen

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2

Bước 1: Biện luận quy luật di truyền, quy ước gen

Bước 2: Từ tỉ lệ A-B-D- $\to$  B-D- $\to$ tần số HVG

Bước 3: Tìm kiểu gen của P và xét các phát biểu.

Cách giải:

Tỷ lệ kiểu hình hoa đỏ/ hoa trắng = 9/7 $\to$ 2 cặp gen tương tác bổ sung

Quy ước gen:

A-B-: Hoa đỏ; A-bb/aaB-/aabb: hoa trắng

D- cánh kép, d- cánh đơn

Nếu các cặp gen này PLĐL thì tỷ lệ kiểu hình phải là (9:7) (3:1) $\ne$ đề cho $\to$ 1 trong 2 gen quy định màu sắc nằm trên cùng 1 cặp NST với gen quy định cấu trúc cánh.

Giả sử cặp gen Bb và Dd cùng nằm trên 1 cặp NST tương đồng.

Tỷ lệ hoa đỏ, cánh kép: A-B-D- = 0,495 $\to$ B-D- = 0,495:0,75 = 0,66 $\to$ bbdd = 0,16; B-dd = bbD- = 0,09$\to$ F₁:  $Aa\frac{BD}{bd}\times Aa\frac{BD}{bd};f=0,2\to P:AA\frac{BD}{BD}\times aa\frac{bd}{bd}$

Xét các phát biểu: 

I sai.

II sai, tần số HVG là 20%.

III đúng, có tối đa 5 kiểu gen quy định kiểu hình hoa đỏ, cánh kép (A-B-D) trong đó A- có 2 kiểu gen là AA, Aa; B-D- có 5 kiểu gen. 

IV đúng, cây có kiểu gen đồng hợp lặn về 3 cặp gen: $aa\frac{bd}{bd}=0,25aa\times 0,16\frac{bd}{bd}=0,04$

Chọn A

P: AaBb x aabb (cây hoa đỏ dị hợp hai cặp gen lai phân tích) $\to$ 1AaBb:1Aabb:1aaBb:laabb

Cho cây hoa đỏ F₁ x hoa trắng F₁: AaBb x (1Aabb:1aaBb:laabb) $\leftrightarrow$ $\left(\frac{1}{4}AB:\frac{1}{4}Ab:\frac{1}{4}aB:\frac{1}{4}ab\right)\left(\frac{1}{6}Ab:\frac{1}{6}aB:\frac{4}{6}ab\right)$

$\to$ tỉ lệ kiểu gen: $Aabb=\frac{1}{4}Ab\times \frac{4}{6}ab+\frac{1}{6}Ab\times \frac{1}{4}ab=\frac{5}{24}$

Chọn D

Phương pháp:

Bước 1: Xác định trình tự mARN.

Áp dụng nguyên tắc bổ sung trong phiên mã: A-U; T-A; G-X; X-G.

Bước 2: Xác định trình tự axit amin trong chuỗi polipeptit.

Cách giải:

Mạch mã gốc: 3’TXGGXTGGGXXX5’

Mạch mARN: 5’AGXXGAXXXGGG3’

Trình tự axit amin: Ser – Arg- Pro – Gly. 

Chọn A

(P): AaX^BX^b x AaX^bY → (1AA:2Aa:laa)(1X^BX^b:1X^bX^b:1X^BY:1X^bY) 

$\to$ Tỉ lệ cá thể mang kiểu hình trội cả 2 tính trạng: $A-X^B-=\frac{3}{4}A-\times \frac{1}{2}{X}^B-=\frac{3}{8}$

Chọn B

Phát biểu sai về sự phân bố cá thể trong không gian là A, sự phân bố cá thể phụ thuộc vào nhu cầu sống của loài (SGK Sinh 12 trang 176) 

Chọn A