30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 12)

Cơ thể có kiểu gen X^DEY luôn cho 2 loại giao tử.

Các cơ thể khác có thể cho nhiều hơn 2 loại giao tử.

Chọn B

Cách viết đúng là $\frac{AB}{aB}Dd,$ các cách viết còn lại sai vì 2 alen của 1 gen không thể nằm trên 1 NST. 

Chọn D

Đột biến chuyển đoạn trên một nhiễm sắc thể không làm tăng số lượng gen trên 1 NST.

Chọn C

Đại caspari có vai trò kiểm tra lượng nước và chất khoáng hấp thụ. 

Chọn D

Tỉ lệ kiểu hình chung bằng tích tỉ lệ kiểu hình của các tính trạng tạo thành: (3:1) 1:2:1) $\leftrightarrow$3 : 6: 3 : 1 : 2 : 1. 

Chọn D

Phương pháp:

Quần thể có thành phần kiểu gen : xAA:yAa:zaa

Tần số alen $p_A=x+\frac{y}{2}\to q_a=1-p_A$

Cách giải:

Quần thể có thành phần kiểu gen : 0,7AA + 0,2Aa + 0,1aa = 1

Tần số alen $p_A=0,7+\frac{0,2}{2}=0,8\to q_a=1-p_A=0,2$

Chọn B

Trong quá trình dịch mã, loại axit nuclêic có chức năng vận chuyển axit amin là tARN.

Chọn D

Uraxin không phải đơn phần cấu tạo nên ADN. 

Chọn D

Côren phát hiện ra sự di truyền ngoài nhân nhờ phép lai thuận nghịch. 

Chọn B

Đa dạng loài là đặc trưng của quần xã, không phải đặc trưng của quần thể (vì quần thể chỉ gồm các cá thể cùng loài). 

Chọn B

Theo quan niệm hiện đại, thực chất của tiến hoá nhỏ là quá trình làm biến đổi cấu trúc di truyền của quần thể. 

Chọn C

Enzim cắt restrictaza được dùng trong kĩ thuật di truyền vì nó có khả năng nhận biết và cắt ADN ở những điểm xác định để tạo đầu dính.

Chọn B

Phát biểu đúng về cân bằng nội môi là A:

B, ăn nhiều muối sẽ gây bệnh cao huyết áp vì nó làm tăng tính thấm của màng tế bào đối với natri, ion natri sẽ chuyển nhiều vào tế bào cơ trơn của thành mạch máu, gây tăng nước trong tế bào, tăng trương lực của thành mạch, gây co mạch, tăng sức cản ngoại vi, dẫn đến tăng huyết áp 

C sai, hệ đệm proteinat là mạnh nhất.

D sai, phổi tham gia điều hòa nồng độ CO₂ → điều hòa pH của máu.

Chọn A

Phương pháp:

Mềm dẻo kiểu hình là hiện tượng 1 kiểu gen có thể thay đổi kiểu hình trước điều kiện môi trường khác nhau. 

Cách giải:

Ví dụ KHÔNG phải hiện tượng mềm dẻo kiểu hình là: Loài gấu Bắc cực có bộ lông màu trắng, còn gấu nhiệt đới thì có lông màu vàng hoặc xám, vì đây là 2 loài gấu khác nhau, có kiểu gen khác nhau.

Chọn D

Phát biểu sai về NST ở sinh vật nhân thực là C, sợi nhiễm sắc có đường kính 30nm.

Chọn C

Dung hợp tế bào trần đây có thể tạo ra giống mới mang đặc điểm của hai loài mà bằng cách tạo giống thông thường không thể tạo ra được.

Chọn B

Hệ tuần hoàn kép chỉ có lưỡng cư, bò sát, chim và thú. 

Chọn B

Một "không gian sinh thái" mà ở đó tất cả các nhân tố sinh thái của môi trường nằm trong giới hạn sinh thái cho phép loài đó tồn tại và phát triển gọi là ổ sinh thái (SGK Sinh 12 trang 152).

Chọn A

Các nhóm linh trưởng phát sinh ở đại Tân sinh (SGK Sinh 12 trang 142)

Chọn C

Di - nhập gen có thể làm phong phú hoặc có thể làm nghèo vốn gen của quần thể.

Đột biến: làm phong phú vốn gen của quần thể.

Các yếu tố ngẫu nhiên làm nghèo vốn gen của quần thể.

Giao phối không ngẫu nhiên không làm thay đổi tần số alen của quần thể.

Chọn D

Phát biểu sai về độ đa dạng của quần xã sinh vật là C vì: Quần xã có độ đa dạng càng cao thì thành phần loài càng ổn định.

Chọn C

Khi nói về HST trên cạn: 

A sai, năng lượng không được tuần hoàn.

B sai, sinh vật hoại sinh như nấm cũng có khả năng phân giải các chất hữu cơ thành chất vô cơ.

C sai, khoảng 90% năng lượng bị thất thoát. 

D đúng. 

Chọn D

Ý B không phải là quan niệm của Đacuyn, đây là quan điểm của học thuyết tiến hóa tổng hợp hiện đại.

Chọn B

Ta thấy các NST kép xếp 1 hàng ở mặt phẳng xích đạo, nhưng có 2 NST kép ff và ff$\to$ đây là kì giữa của GP II, và ở GP I có sự không phân li của cặp NST kép này.

$\to$ Trong tế bào trên có n + 1 = 6 NST kép $\to$ n = 5.

Xét các phát biểu:

I sai, đây là kì giữa của giảm phân II.

II đúng, 2n = 10

III sai, kết thúc quá trình phân bào theo hình bên, mỗi tế bào con có 6 NST đơn.

IV sai.

Chọn A

Qui định gen: A-B-, A-bb và aaB-: hoa đỏ; aabb: hoa trắng.

P: AaBb x AaBb $\to$ F₁: (1AA:2Aa:laa)(1BB:2Bb:1bb)

Cây mang 1 alen trội ở F₁ x Cây dị hợp tử 2 cặp gen

(1/2Aabb : 1/2aaBb) x AaBb

G: 1/2 ab                       1/4 ab 

F₂: Hoa trắng = $\frac{1}{2}\times \frac{1}{4}=\frac{1}{8}\to$ Hoa đỏ = 7/8 

Chọn D

A đúng, trên 2 mạch đều có đoạn tổng hợp liên tục và đoạn tổng hợp bổ sung nên enzyme nối hoạt động trên cả 2 mạch. 

B đúng, vì 2 chạc ngược chiều nhau mà enzyme ADN polimeraza tổng hợp mạch mới theo chiều 5’ - 3’.

C sai, ARN polimeraza đóng vai trò tổng hợp đoạn mồi, vẫn trượt theo chiều 3’- 5' để tổng hợp đoạn mồi có chiều 5’ – 3’. 

D đúng. 

Chọn C

Phương pháp: 

Bước 1: Tính tổng số nucleotit của mARN.

$N_{ARN}=\frac{L}{3,4}$ (1nm = 10 Å, lm = 10₄ Å) 

Bước 2: Tính tỉ lệ nucleotit loại A

Bước 3: Tính số nucleotit loại A.

Cách giải: 

Tổng số nucleotit của mARN: $N_{ARN}=\frac{L}{3,4}=\frac{8160}{3,4}=2400$ nucleotit. 

Tỉ lệ nucleotit loại A: $\frac{2}{2+3+3+4}=\frac{1}{6}$

Số nucleotit loại A: $\frac{1}{6}\times 2400=400$ nucleotit. 

Chọn B

Phương pháp:

Bước 1: Tính tổng số cây ở F₂ dựa vào số cây aabbdd và tỉ lệ của loại kiểu gen này.

Bước 2: Tính tỉ lệ AaBbDd ở F₂ và số lượng cây có kiểu gen này. 

Cách giải:

Gọi N là tổng số cây F₂. 

P thuần chủng $\to$ F₁ dị hợp các cặp gen: AaBbDd x AaBbDd $\to aabbdd={\left(\frac{1}{4}\right)}^3\times N=75\to N=4800\to$ Cây AaBbDd cây. 

Chọn D

Các cây thông mọc gần nhau, có rễ nối liền nhau là biểu hiện của hỗ trợ cùng loài, các ví dụ khác là cạnh tranh cùng loài. 

Chọn C

Sơ đồ hai pha của quá trình quang hợp: 

A sai, pha tối cung cấp NADP⁺ và ADP cho pha sáng.

B sai, khi cường độ ánh sáng quá cao có thể pha hủy bộ máy quang hợp làm cường độ quang hợp giảm.

C đúng.

D sai, khi nồng độ CO₂ tăng cao quá điểm bão hòa thì cường độ quang hợp không tăng nữa.

Chọn C

Phương pháp:

Bước 1: Tính tần số alen qua các thế hệ.

Quần thể có thành phần kiểu gen: xAA:yAa:zaa

Tần số alen $p_A=x+\frac{y}{2}\to q_a=1-p_A$

Bước 2: So sánh tần số alen các thế hệ

Bước 3: Xét các phát biểu.

Cách giải:

I sai: Nếu quần thể xuất hiện đột biến chưa chắc đã xuất hiện kiểu gen mới (đột biến hình thành alen đã có sẵn trong quần thể).

II đúng: Quần thể P có A = 0,5; a = 0,5 

Quần thể F₁ có A = 0,6; a = 0,4

Vậy quá trình CLTN chống lại alen lặn.

III đúng: Nếu có các yếu tố ngẫu nhiên tác động vào quần thể có thể loại bỏ các cá thể có kiểu gen Aa, aa. Khi đó quần thể 100% AA.

IV đúng. Khi có di – nhập gen có thể sẽ làm tăng tần số alen lặn trong quần thể.

Chọn C

A đúng, ta thấy khi có chó sói thì số lượng nai giảm mạnh.

B sai, nai và bò rừng có chung nguồn thức ăn nên mối quan hệ giữa 2 loài là cạnh tranh. 

C đúng, khi có chó sói thì nai yếu hơn nên thường bị chó sói ăn thịt $\to$ áp lực cạnh tranh với bò rừng giảm nên số lượng bò rừng tăng.

D đúng.

Chọn B

I đúng: loài K là sinh vật tiêu thụ bậc 2 trong chuỗi A $\to$C $\to$ K; loài K là sinh vật tiêu thụ bậc 3 trong chuỗi A $\to$ B $\to$ H $\to$ K.

II đúng: Loài M, H và G cùng bậc dinh dưỡng (bậc 3).

III đúng: Chuỗi thức ăn dài nhất trong lưới thức ăn này có tối đa 4 mắt xích, ví dụ chuỗi A $\to$ B $\to$ H $\to$ K. 

IV đúng. 

Chọn D

Các phát biểu đúng là I, II, III.

Ý IV sai vì đột biến là nguồn nguyên liệu cho quá trình tiến hóa, có ý nghĩa lớn đối với quá trình hình thành loài mới. 

Chọn A

- Quy ước gen:

+ A – không bị bạch tạng, aể bị bệnh bạch tạng.

+ B – không bị máu khó đông, b – bị máu khó đông.

- Xác định kiểu gen của từng người trong phả hệ: 

Người 9: Aa x người 10: 1AA:2Aa $\leftrightarrow$ (A:a)(2A:la) 

$\to$ Người 14,15: 2AA:3Aa.

I đúng: Có tối đa 5 người trong phả hệ trên có kiểu gen đồng hợp trội về gen quy định bệnh bạch tạng là 3,7,10,14,15.

II sai: Vợ số $13:Aa\left(1/2X^B{X}^B:1/2X^B{X}^b\right)\times$ Chồng số 14: (2/5AA:3/5Aa)X^BY

$\leftrightarrow$ (1A:1a)(3X^B:1X^b) x (7A:3a)(1X^B:1Y) 

- XS sinh con $A-X^{B}Y=\left(1-\frac{1}{2}\times \frac{3}{10}\right)\left(\frac{3}{4}\times \frac{1}{2}\right)=\frac{51}{160}=31,875\%$

III. đúng: 

- Vì đã biết sẵn thai nhi không bị bạch tạng nên chỉ tính tỉ lệ con không bị máu khó đông trong những đứa con không bị bạch tạng. $\left(1/2X^B{X}^B:1/2X^B{X}^b\right)\times X^{B}Y.$ Xác suất sinh con không bị bệnh máu khó đông = 7/8 = 87,5%.

IV. đúng:

Quần thể của chồng người nữ số 15 về gen gây bệnh bạch tạng:

- p²AA + 2pqAa + q²aa = 1 $\to$ q² = 4/100 → q = 0,2 ; p = 0,8.

- Quần thể có cấu trúc di truyền: 0,64AA + 0,32Aa + 0,04aa = 1. 

Chồng của người nữ số 15 không bị bệnh có kiểu gen có thể có: (2/3AA :1/3Aa)X^BY

Vợ số 15: (2/5AA :3/5Aa)(3/4X^BX^B:1/4X^BX^b) x chồng (2/3AA :1/3Aa)X^BY

- Xét bệnh bạch tạng: ♀(2/5AA :3/5Aa) x ♂(2/3AA :1/3Aa)

+ TH₁: 3/5Aa x 1/3Aa $\to$ con: 1/5(3/4A-:1/4aa)

+ TH₂: Các trường hợp còn lại $\to$ con: 4/5(A-) $\to$ Sinh 2 con có kiểu hình giống nhau về bệnh bạch tạng: $\frac{1}{5}\left[\left(A-\times A-\right)+\left(aa\times aa\right)\right]+\frac{4}{5}\left(A-\times A-\right)=\frac{1}{5}\left(\frac{3}{4}\times \frac{3}{4}+\frac{1}{4}\times \frac{1}{4}\right)+\frac{4}{5}=\frac{37}{40}$

• Xét bệnh máu khó đông :(3/4X^BX^B :1/4X^BX^b)x X^BY

+ TH₁: $3/4X^B{X}^B\times X^{B}Y\to$ con : 3/4(1/2X^BX^B + 1/2X^BY)

+ TH₂: 1/4X^BX^b  X^BY → con : 1/4(1/4X^BX^B + 1/4X^BX^b + 1/4X^BY + 1/4X^bY) 

→ xác suất sinh 2 con có kiểu hình giống nhau về bệnh máu khó đông: $\frac{3}{4}\left(\frac{1}{2}\times \frac{1}{2}+\frac{1}{2}\times \frac{1}{2}\right)+\frac{1}{4}\left(\frac{2}{4}\times \frac{2}{4}+\frac{1}{4}\times \frac{1}{4}+\frac{1}{4}\times \frac{1}{4}\right)=\frac{15}{32}$

XS cặp vợ chồng trên sinh được 2 con có kiểu hình giống nhau 37/40  15/32 = 111/256.

XS cặp vợ chồng trên sinh được 2 con có kiểu hình khác nhau: 1- 111/256 = 145/256. 

Chọn D

Phương pháp:

Bước 1: Xác định quy luật di truyền, kiểu gen của P, tần số HVG nếu có.

Bước 2: Tính tỉ lệ cao, dài thuần chủng.

Bước 3: Tính xác suất đề bài yêu cầu

Cách giải:

F₁ có 4 loại kiểu hình $\to$ P chứa cả a và b

Tỉ lệ cao/ thấp = 3/1 $\to$ Aa x Aa

Tỉ lệ tròn/ dài = 1/1 – Bb  bb

Ta thấy tỉ lệ các kiểu hình$\ne$(3:1)(1:1) $\to$ Các cặp gen cùng nằm trên 1 cặp NST. 

Tỉ lệ $\frac{ab}{ab}=0,06=\underset{¯}{ab}\times 0,5\underset{¯}{ab}=0,06\to \underset{¯}{ab}=0,12<0,25$ là giao tử hoán vị $\to$ f = 24% 

$P:\frac{Ab}{aB}\times \frac{Ab}{ab};f=24\%$

$\frac{Ab}{aB}\to G:Ab=aB=0,38;AB=ab=0,12$

$\frac{Ab}{ab}\to G:Ab=ab=0,5$

$\frac{Ab}{Ab}=0,38\times 0,5=0,19$

$\to$ Trong số cây cao, dài ở F₁ thì cây thuần chủng chiếm tỉ lệ: 0,19/0,44 = 19/44. 

Chọn A

Phương pháp:

Biện luận thứ tự trội lặn của các alen, quy ước gen, viết sơ đồ lai

Xét các trường hợp có thể xảy ra.

Cách giải:

Phép lai 1: ♂ mắt đỏ (a) x ♀ mắt đỏ (b) $\to$ 3 mắt đỏ :1 mắt nâu $\to$ đỏ >> nâu

Phép lai 2: ♂ mắt vàng (c) x ♀ mắt trắng (d) $\to$ 100% mắt vàng $\to$ vàng >> trắng

Phép lai 3: ♂ mắt nâu (e) x ♀ mắt vàng (f) $\to$ 1 trắng :1 vàng: 2 nâu $\to$ nâu >> vàng >> trắng. 

 Thứ tự trội lặn: đỏ > nâu > vàng > trắng 

Quy ước: A₁: lông đỏ >A₂: lông nâu > A₃: lông vàng > A₄: lông trắng.

PL1: A₁A₂ (a) x A₁A₂ (b) $\to$ 1A₁A₁: 2A₁A₂:1A₂A₂.

PL2: A₃A₃ (c) x A₄A₄ (d) → A₃A₄.

PL3: A₂A₄ (e) x A₃A₄ (f) $\to$ 1A₂A₃: 1A₂A₄: 1A₃A₄: 1A₄A₄.

Xét các phát biểu:

I đúng, có 3 kiểu gen quy định kiểu hình mắt nâu: A₂A_2/3/4.

II sai, có thể xác định được kiểu gen của 6 cá thể P.

III đúng, (d)  (e): A₄A₄ (d) x A₂A₄ (e) $\to$ 1A₂A₄: 1A₄A₄ $\to$ KH: 1:1.

IV đúng, ♂ mắt đỏ x ♀ mắt nâu, để tạo 3 loại kiểu hình $\to$ 2 cá thể P phải dị hợp không mang alen A₂, vì mang alen A₂ sẽ không tạo được 3 kiểu hình.

A₁A_3/4 x A₂A_3/4 $\to$ Có 4 phép lai thỏa mãn.

Chọn A

Phương pháp:

Bước 1: Biện luận quy luật di truyền, tìm kiểu gen ở P

Bước 2: Xét các phát biểu.

Cách giải:

F₂ phân ly 3 đỏ: 1 trắng $\to$ đỏ trội hoàn toàn so với trắng; con trắng chỉ có ở giới đực $\to$ gen nằm trên vùng không tương đồng của NST X. 

Quy ước: A- mắt đỏ; a- mắt trắng

Ruồi mắt in ruồi đực: X^aY = 1/2X^a x 1/2Y $\to$ Con cái dị hợp: F₁: X^AX^a x X^AY $\to$ F₂: 1X^AX^A:1X^AX^a:1X^AY:1X^aY 

$\to$ P: X^AX^A x X^aY 

A sai.

B sai, F₂ có 4 loại kiểu gen

C sai, cho ruồi cái mắt đỏ F₂ lai phân tích: $\left(1X^A{X}^A:1X^A{X}^a\right)\times X^{a}Y\leftrightarrow \left(3X^A:1X^a\right)\times \left(1X^a:1Y\right)\to$ Tỷ lệ kiểu gen: $3X^A{X}^a:3X^{A}Y:1X^{a}Y:1X^a{X}^a$

D đúng, cho ruồi F₂ giao phối ngẫu nhiên: $\left(X^A{X}^A:X^A{X}^a\right)\times \left(X^{A}Y:X^{a}Y\right)\leftrightarrow \left(3X^A:1X^a\right)\times \left(1X^a:1X^A:2Y\right)$

Trong số ruồi cái mắt đỏ, con thuần chủng chiếm tỉ lệ $=\frac{3X^A{X}^A}{\left(3X^A{X}^A+4X^A{X}^a\right)}=\frac{3}{7}$

Chọn D

Phương pháp:

Sử dụng công thức: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB - = 0,25 – aabb

Hoán vị gen ở 1 bên cho 7 loại kiểu gen

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2

Cách giải:

Ở F₁ có kiểu hình thân đen, cánh cụt mắt trắng $\to$ P dị hợp về các cặp gen

Tỷ lệ đen, cụt, trắng $\frac{ab}{ab}{X}^{d}Y=0,0525\to \frac{ab}{ab}=0,21\to ab$♀ $=0,21:0,5=0,42\to f=16\%$

A-B- = 0,71; A-bb = aaB- = 0,04

$X^D{X}^d\times X^{D}Y\to X^D{X}^D:X^{D}Y:X^D{X}^d:X^{d}Y$

Xét các phát biểu: 

I sai, 

II sai, tỷ lệ kiểu hình mang 2 tính trạng trội và 1 tính trạng lặn là: 0,71%x0,25 + 2x0,04x0,75 = 23,75% 

III sai: cho ruồi cái F₁ lai phân tích: $\frac{AB}{ab}{X}^D{X}^d\times \frac{ab}{ab}{X}^{d}Y$ số kiểu hình tối đa là 4  4 = 16. 

IV sai, con cái có kiểu gen X^DX^D hoặc X^DX^d $\to$ kiểu gen có 4 alen trội và 2 alen lặn: $\frac{AB}{ab}{X}^D{X}^D;\frac{AB}{Ab}{X}^D{X}^d;\frac{AB}{aB}{X}^D{X}^d$

 chiếm tỷ lệ: $2\times 0,42\times 0,5\times 0,25X^D{X}^D+2\times 0,04\times 0,25X^D{X}^d=0,125$

Chọn D

Phương pháp:

Áp dụng công thức tính số kiểu gen tối đa trong quần thể (n là số alen)

Nếu gen nằm trên NST thường: $\frac{n\left(n+1\right)}{2}$ kiểu gen hay $C_n^2+n.$

Số loại giao tử bằng tích số alen của các gen

Nếu có nhiều gen trên 1 NST coi như 1 gen có số alen bằng tích số alen của các gen đó

Số kiểu giao phối = số kiểu gen ở giới đực x số kiểu gen ở giới cái 

Cách giải:

I đúng. Số kiểu gen tối đa trong quần thể là $\left(4+C_4^2\right)\times \left(5\times 4+C_{5\times 4}^2\right)=2100.$

Gen II, III cùng nằm trên 1 cặp NST ta coi như 1 gen có 5 x 4 = 20 alen.

II đúng, số loại giao tử tối đa là $4\times 5\times 4=80.$

III đúng. Locut 1 cho 4 + 1 = 5 kiểu hình

Locut 2 cho  kiểu hình (5 alen quy định 5 kiểu hình, 3 alen đồng trội $\to$ có 3C2 kiểu hình khác)

Locut 3 cho 4 + 1 = 5 kiểu hình

Vậy tổng có $5\times 8\times 5=200$ loại kiểu hình.

IV sai, số kiểu giao phối trong quần thể là: 2100  2100 = 4410000

Chọn D