30 đề thi THPT Quốc gia môn Sinh năm 2022 có lời giải (Đề số 10)

Trong cơ thể thực vật, lục lạp thực hiện chức năng quang hợp.

Chọn B

Phương pháp: 

Các loài côn trùng có hệ tuần hoàn hở.

Cách giải:

Châu chấu có hệ tuần hoàn hở.

Chọn D

Trong cấu tạo của phân tử ARN, không có loại nuclêôtit loại Timin (chỉ có A, U, G, X). 

Chọn C

Phương pháp:

Siêu trội là con ở thể dị hợp sẽ thể hiện vượt trội hơn cả thể đồng hợp. Càng có nhiều cặp gen dị hợp thì tính siêu trội càng biểu hiện rõ.

Cách giải:

Theo giả thuyết siêu trội kiểu gen càng có nhiều cặp gen dị hợp thì càng có ưu thế lai cao. 

Vậy phép lai AAbbDD x aaBBdd $\to$ AaBbDd $\to$ có ưu thế lai cao nhất. 

Chọn A

Gen điều hoà không nằm trong thành phần cấu trúc của operon (SGK Sinh 12 trang 16).

Chọn A

Dạng đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể thường gây mất cân bằng gen nghiêm trọng nhất là mất đoạn vì làm mất đi gen $\to$ mất đi tính trạng.

Chọn C

Nhân tố hữu sinh là các sinh vật và mối quan hệ giữa các sinh vật.

Sâu ăn lá lúa là nhân tố hữu sinh, các nhân tố còn lại là nhân tố vô sinh.

Chọn D

Cơ thể dị hợp 2 cặp gen là cơ thể mang các alen khác nhau của 2 gen: AaBb. 

Chọn B

Kí sinh là mối quan hệ đối kháng, các quan hệ khác là quan hệ hỗ trợ. 

Chọn A

Gen nằm trên vùng không tương đồng của NST X $\to$ không có alen trên Y $\to$ kiểu gen X^AY^A là không đúng. 

Chọn D

Giữa các quần thể cùng loài thường có sự trao đổi các cá thể hoặc các giao tử. Hiện tượng này được gọi là di - nhập gen. 

Chọn B

Phương pháp:

Tổng tần số alen của một gen trong quần thể bằng 1.

Cách giải:

Vì P_A + q_a = 1, nên a = 1 – 0,45 = 0,55.

Chọn A

Tế bào lai chứa 2 bộ NST của tế bào gốc: AAbb x mmNN $\to$ AAbbmmNN. 

Chọn B

Theo thuyết tiến hóa hiện đại, nhân tố tiến hóa là nhân tố tiến hóa có định hướng là chọn lọc tự nhiên. 

Chọn C

Hiện tượng các cây thông nhựa liền rễ sinh trưởng nhanh hơn và có khả năng chịu hạn tốt hơn các cây sống riêng rẽ là ví dụ về mối quan hệ hỗ trợ cùng loài. 

Chọn C

Bò sát chiếm ưu thế ở đại Trung sinh (Kỷ Jura) 

Chọn B

2n + 1 = 25 NST

Chọn C

Thành phần loài là đặc trưng của quần xã sinh vật, các đặc trưng còn lại của quần xã.

Chọn A

Phương pháp:

Diệp lục tan trong cồn.

Cách giải:

Cồn êtylic có thể chiết rút diệp lục từ lá

Chọn D

Phương pháp:

Gen đa hiệu là gen mà sản phẩm của nó có ảnh hưởng đến nhiều tính trạng khác nhau. 

Cách giải:

Khi một gen đa hiệu bị đột biến sẽ dẫn tới sự biến đổi tất cả các tính trạng do gen đó chi phối. 

Chọn B

Trong quá trình giảm phân, các NST tương đồng có thể trao đổi các đoạn tương đồng cho nhau dẫn đến hoán vị gen. 

Chọn D

Phương pháp: 

Cơ thể dị hợp n cặp gen sẽ cho tối đa 27 loại giao tử. 

Cách giải:

Cơ thể có kiểu gen AaBB cho tối đa 2 loại giao tử là AB và aB. 

Chọn A

Cây ngô (B₁) $\to$ Sâu ăn lá ngô (B₂) $\to$ Nhái (B₃) $\to$ Rắn hổ mang (B₄)  $\to$Diều hâu (B₅)

Bậc dinh dưỡng cấp 3 là nhái.

Chọn B.

Trong hệ mạch của thú, vận tốc máu nhỏ nhất ở mao mạch và tổng tiết diện của mao mạch là lớn nhất.

Chọn B

2n x n $\to$ 3n (Tam bội)

Chọn đáp án: B

Phương pháp:

Tách riêng từng cặp gen, sau đó nhân số kiểu gen của mỗi cặp gen với nhau.

P dị hợp 2 bên: Aa x Aa $\to$ 3 kiểu gen

P dị hợp 1 bên: Aa x AA/aa $\to$ 2 kiểu gen

P thuần chủng: cho đời con có 1 kiểu gen. 

Cách giải: 

Tách riêng từng cặp gen, trường hợp A có số KG nhiều nhất = 3 x 3 x 2 = 18, các TH khác chỉ có 3 x 2 x 2 = 12 

Chọn A

Phương pháp:

Những trở ngại ngăn cản các sinh vật giao phối với nhau được gọi là cơ chế cách li trước hợp tử.

Cách giải: 

Các câu A, B, C là cách li sau hợp tử 

Ý D là cách li trước hợp tử. 

Chọn D

Cả 4 biện pháp đều giúp bảo vệ môi trường và sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên.

Chọn B

Phương pháp:

HVG ở 1 bên cho tối đa 7 loại kiểu gen.

Cách giải:

Ruồi cái cho 4 loại giao tử, ruồi đực cho 2 loại giao tử $\to$ số tổ hợp là 8 trong đó có 2 tổ hợp trùng là aB/ab nên số KG là 7.

Chọn C

Phương pháp:

Thể đột biến là cơ thể mang gen đột biến đã biểu hiện ra kiểu hình.

Cách giải:

Alen đột biến là A và b $\to$ thể đột biến mang ít nhất 1 trong các cặp gen AA, Aa, bb

Thể đột biến thì phải biểu hiện ra kiểu hình nên gen lặn phải ở dạng đồng hợp cặp bb và A-: aabb, AaBB.

Chọn A

Phương pháp: 

Bước 1: Tính tần số alen qua các thế hệ.

Quần thể có thành phần kiểu gen: xAA:yAa:zaa

Tần số alen $p_A=x+\frac{y}{2}\to q_a=1-p_A.$

Bước 2: Xét thành phần kiểu gen của các thế hệ có cân bằng hay chưa.

Quần thể có thành phần kiểu gen: xAA:yAa:zaa

Quần thể cân bằng di truyền thoả mãn công thức: $\frac{y}{2}=\sqrt{x.z}$ (Biến đổi từ công thức: p²AA + 2pqAa + q²aa = 1) 

Quần thể cân bằng di truyền có cấu trúc: p²AA + 2pqAa + q²aa = 1

Bước 3: Xét các tác động của nhân tố tiến hóa tới cấu trúc di truyền của quần thể.

Cách giải:

Tần số alen của quần thể là: $p_A=0,36+\frac{0,6}{2}=0,66\to q_a=1-p_A=0,34$

 Quần thể chưa cân bằng di truyền.

Xét các phát biểu:

I. sai. Quần thể này chưa cân bằng.

II. sai. CLTN không bao giờ đào thải hết alen lặn khỏi quần thể. 

III. đúng.

IV. Sai. nếu chỉ có alen a bị đột biến thành 1 alen a₁ khác thì tần số alen A không ảnh hưởng.

Chọn A

Xét các phát biểu:

I sai, loài D tham gia vào 3 CTA: ABDH, AEDH và ACFEDH. 

II sai loài E tham gia 4 CTA: AEH, AEDH, ACFEH, ACFEDH. Loài F chỉ tham gia 2 CTA: ACFH, ACFEH. 

III đúng: 6 chuỗi thức ăn là ABDH, AEDH, AEH, AEDH, ACFEH, ACFEDH.

IV sai, nếu số lượng cá thể của loài F giảm thì số lượng cá thể của loài C tăng.

Chọn A

I đúng.

Mạch mã gốc: 3’XXX-XAA-TXG-XGA-ATG-XTX5'

Mạch mARN: 5'GGG-GUU-AGX-GXU-UAX-GAG3’

Chuỗi polipeptit: Gly - Val – Ser - Ala – Tyr - Glu

II đúng,

Mạch mã gốc: 3’XXX-XGA-TXG-XGA-ATG-XTX5’

Mạch mARN: 5'GGG-GXU-AGX-GXU-UAX-GAG3’ 

Chuỗi polipeptit: Gly - Ala - Ser- Ala – Tyr - Glu

III sai,

Mạch mã gốc: 3’XXX-XAA-TXG-XGA-ATX-XTX5’

Mạch mARN: 5'GGG-GUU-AGX-GXU-UAG-GAG3’ 

Chuỗi polipeptit: Gly – Val – Ser – Ala – Stop - -

$\to$ có 4 axit amin.

IV đúng

Mạch mã gốc: 3’XXX-XAA-TXG-XGA-GAT- GXT- X5' 

Mạch mARN: 5'GGG-GUU-AGX-GXU- XUA- XGA - G3’

Chuỗi polipeptit: Gly – Val – Ser - Ala – Leu - Arg

Vậy có 3 phát biểu đúng.

Chọn C

Phương pháp:

Bước 1: Xét tỉ lệ kiểu hình của từng phép lai $\to$ thứ tự trội lặn.

Bước 2: Xác định kiểu hình P của các phép lai.

Bước 3: Xét các trường hợp có thể xảy ra.

Cách giải:

Mắt vàng x mắt vàng $\to$ 3 vàng : 1 trắng $\to$ vàng trội so với trắng

Mắt đỏ x mắt nâu $\to$ mắt vàng $\to$ Mắt đỏ, mắt nâu trội so với mắt vàng, mắt nâu trội so với mắt đỏ

Gọi alen quy định kiểu hình nâu > đỏ > vàng trắng theo thứ tự là A₁ > A₂ > A₃ > A₄

$\to$ kiểu gen của 2 phép lai là

1. A₂A₄ x A₁A₃ hoặc A₂A₃ x A₁A₄ 
2. A₃A₄ x A₃A₄

Cho cá thể mắt nâu ở thế hệ P của phép lai 1 giao phối với 1 trong 2 cá thể mắt vàng ở thế hệ P của phép lai 2, ta có: 

TH₁: A₁A₃ x A₃A₄ $\to$ 2 nâu : 2 vàng

TH₂: A₁A₄ x A₃A₄ $\to$ 2 nâu :1 vàng : 1 trắng

Vậy tỉ lệ phù hợp là A: 50% cá thể mắt nâu : 50% cá thể mắt vàng. 

Chọn A

I sai, hình thành loài khác khu vực địa lí thường xảy ra chậm chạp qua nhiều giai đoạn trung gian.

II đúng (SGK Sinh 12 trang 131).

III đúng.

IV sai, Hình thành loài bằng cách li sinh thái hay xảy ra với các loài động vật ít di chuyển (SGK Sinh 12 trang 130) 

Chọn C

3 cặp gen nằm trên 2 cặp NST $\to$ có 2 cặp nằm trên 1 NST.

Giả sử cặp Aa và Bb nằm trên cùng 1 NST, cặp Dd nằm trên NST khác

Phép lai 2 cây dị hợp 3 cặp gen thu được F₁ có 12 loại kiểu gen.

Cặp Dd x Dd tạo ra 3 loại kiểu gen

$\to$ Số loại kiểu gen của 2 cặp Aa, Bb là 12/3 = 4 loại 

$\to$ kiểu gen P của 2 cặp này là $\frac{AB}{ab}\times \frac{Ab}{aB},$ liên kết hoàn toàn 

Tỷ lệ F₁ có 1 len trội là: $\left(\frac{1}{2}\times \frac{1}{2}+\frac{1}{2}\times \frac{1}{2}\right)\times \frac{1}{4}=12,5\%$

Chọn B.

Phương pháp:

Sử dụng công thức: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB - = 0,25 – aabb

Hoán vị gen ở 1 bên cho 7 loại kiểu gen

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2

Ở ruồi giấm, con đực không có HVG

Cách giải:

Gọi tần số HVG là f 

Ở F₁: A-B-D = 0,52875 $\to$ A-B- = 0,705 $\to$ aabb = 0,705 - 0,5 = 0,205 = $\frac{1-f}{2}ab\times 0,5ab\to f=18\%$

$\frac{AB}{ab}{X}^D{X}^d\times \frac{AB}{ab}{X}^{D}Y;f=18\%\to$

(0,41AB:0,41ab:0,09 Ab:0,09aB)(0,5 AB:0,5ab)

$\left(1X^D{X}^D:1X^D{X}^d:1X^{D}Y:1X^{d}Y\right)$

A đúng.

B sai. có tối đa 47 = 28 kiểu gen; 4x3 = 12 loại kiểu hình

C đúng. Kiểu hình mang 3 tính trạng lặn chiếm tỉ lệ 0,2050,25 = 5,125%

D đúng, Số cá thể cái dị hợp tử về một trong 3 cặp gen chiếm tỉ lệ 2x0,09 (Ab, aB)x 2x0,5 (AB, ab) x0,25X^DX^D + 2x0,41 (AB, ab)x0,5 (AB, ab)x 0,25X^DX^d = 14,75%

Chọn B

I đúng. Xét bệnh M:

Người 2, 3, 10, 12 có kiểu gen mm

Người 5, 6, 7, 8 có kiểu gen Mm

Người 14 có kiểu gen Mm

Người 1, 4, 9, 11, 13 chưa rõ kiểu gen

II đúng. Xét nhóm máu:

Người 1, 2, 3, 4 có kiểu gen là I^BI^O (do sinh ra con có nhóm máu O)

Người 5, 8 nhóm máu O có kiểu gen I^OI^O

Người 6, 7, 11, 12, 13 nhóm máu B chưa biết kiểu gen: B-

Người 9, 10, 14 nhóm máu A chưa biết kiểu gen: A-

Vậy người tối đa có thể có kiểu gen đồng hợp là 5,8,6,7,11,12,13, 9,10,14 

Có 10 người 

III sai.

4% số người mang nhóm máu O có tần số alen I^O là 0,2

Tần số alen I^B là x thì tỉ lệ người mang nhóm máu B là x² + 2.0,2x = 0,21

Giải ra, x = 0,3

Vậy tần số alen I^B là 0,3

Tần số alen I^A là 0,5

Cấu trúc quần thể với nhóm máu A là 0,25I^AI^A : 0,2I^AI^O

Vậy cặp vợ chồng 9 x 10 có dạng :(5/9 I^AI^A : 4/9 I^AI^O) x (5/9 I^AI^A : 4/9 I^AI^O)

Đời con theo lý thuyết : 49/81 I^AI^A : 28/81 I^AI^O : 4/81 I^OI^O

Người 14 có dạng : 7/11 I^AI^A : 4/11 I^AI^O

Vậy xác suất người 14 mang kiểu gen dị hợp về nhóm máu là 4/11 = 36,36%

IV đúng.

+ Xét về bệnh M

Người 13 có dạng (1/3MM : 2/3Mm).

Người 13 x 14:(1/3MM : 2/3Mm) x Mm $\to$ (2M:1m) x (1M:1m)

Xác suất cặp vợ chồng trên sinh con dị hợp là $\frac{2}{3}\times \frac{1}{2}+\frac{1}{3}\times \frac{1}{2}=\frac{1}{2}$

+ Xét về nhóm máu: Cặp vợ chồng 6 x 7 có dạng :(1/3I^BI^B : 2/3 I^BI^O) x (1/3 I^BI^B: 2/3 I^BI^O) 

Đời con theo lý thuyết: $\frac{4}{9}{I}^B{I}^B:\frac{4}{9}{I}^B{I}^O:\frac{1}{9}{I}^O{I}^O$

Vậy người 13 có dạng (1/2 I^BI^B: 1/2 I^BI^O)

Cặp vợ chồng 13 x 14: (1/2 I^BI^A: 1/2 I^BI^O) x (7/11 I^AI^A : 4/11 I^AI^O) 

Giao tử:                           3/4I^B : 1/4I^O         ||    9/11 I^A : 2/11 I^O 

Tỉ lệ đời con đồng hợp là $\frac{1}{4}\times \frac{2}{11}=\frac{1}{22}$

Tỉ lệ đời con dị hợp là 21/22 

Vậy tỉ lệ sinh được con dị hợp 2 cặp gen là $\frac{1}{2}\times \frac{21}{22}=\frac{21}{44}$

Chọn A

Phương pháp:

Bước 1: Biện luận quy luật di truyền, tính tần số HVG nếu có.

Bước 2: Tính tỉ lệ giao tử ở I₀.

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2

Bước 3: Xét các phát biểu 

Cách giải: 

Nếu các gen này liên kết hoàn toàn thì chỉ có phép lai $\frac{ab}{ab}\times \frac{ab}{ab}\to$ kiểu hình cây hạt dài chín muộn = 0,3ab  0,3ab = 0,09 $\ne$ đề bài $\to$ các gen này liên kết không hoàn toàn.

Gọi tần số HVG là f ta có:

Tỷ lệ hạt dài chín muộn là 0,1444 = ab/ab $\to$ ab = 0,38; mà cơ thể ab/ab ở I₀ cho giao tử ab = 0,3 $\to$ cơ thể Ab/aB cho giao tử ab = 0,08 = 0,4f/2 $\to$ f = 0,4

Tỷ lệ giao tử ở I₀: 

AB = 0,1 + 0,08 + 0,1 = 0,28; ab = 0,38; Ab = 0,1 + 0,4$\times \frac{1-f}{2}$= 0,22 ; aB = 0,4$\times \frac{1-f}{2}=0,12$

Tần số alen:

A = 0,28 + 0,22 = 0,5 = a

B = 0,28 + 0,12 = 0,4; b = 0,6

I đúng

II sai, chỉ có 4 loại kiểu gen nên chưa cân bằng di truyền (có thể tính riêng cho từng gen)

III sai, hạt tròn chín sớm thuần chủng chiếm tỷ lệ 0,28² $\ne$ 14,44%.

IV đúng, cây hạt dài chín sớm chiếm tỷ lệ: $0,12\times 0,12+2\times 0,38\times 0,12=10,56\%$

Chọn B

Phương pháp: 

Bước 1: Xét tỉ lệ kiểu hình của từng tính trạng, tìm quy luật di truyền

Bước 2: Xét riêng từng cặp NST ở các trường hợp có thể xảy ra.

Cách giải:

Ta xét tỉ lệ hoa đỏ: hoa hồng: hoa trắng = 9:6:1 $\to$ tương tác bổ sung.

Thân cao/thân thấp = 3/1 

$\to$ P dị hợp 3 cặp gen.

Nếu các gen PLĐL thì đời con sẽ phân li (9:6:1)(3:1) $\ne$đề cho $\to$ 1 trong 2 gen quy định màu hoa cùng nằm trên 1 cặp NST với cặp gen quy định chiều cao. 

Giả sử Aa và Dd cùng nằm trên 1 cặp NST.

Đời con không xuất hiện cây trắng thấp (aabbdd) → ít nhất 1 bên P không có HVG (cơ thể không có HVG có kiểu gen$\frac{Ad}{aD}Bb$ ) 

Tính tỉ lệ thân cao, hoa đỏ dị hợp 2 cặp gen, ta có các trường hợp:

+ Nếu có HVG ở 1 bên với tần số f thì ta chưa tính được tỉ lệ cụ thể. 

+ Nếu không có HVG: $\left[\begin{array}{l}\frac{AD}{ad}Bb\times \frac{Ad}{aD}Bb\to \left(\frac{AD}{Ad}+\frac{AD}{aD}\right)Bb=\frac{1}{2}\times \frac{1}{2}=\frac{1}{4}\\ \frac{Ad}{aD}Bb\times \frac{Ad}{aD}Bb\to \frac{Ad}{aD}BB=\frac{1}{2}\times \frac{1}{4}=\frac{1}{8}\end{array}\right.$

Chọn A