25 đề thi thử THPT Quốc gia môn Sinh học năm 2022 - Đề 21

Đột biến và di – nhập gen vừa làm thay đổi tần số alen vừa có thể làm phong phú vốn gen của quần thể.

Chọn A.

Thủy tức có túi tiêu hóa, các loài còn lại có ống tiêu hóa.

Chọn B.

Phương pháp:

Vận dụng kiến thức về các bằng chứng tiến hóa.

Cơ quan tương đồng: là những cơ quan nằm ở những vị trí tương ứng trên cơ thể, có cùng nguồn gốc trong quá trình phát triển phôi nên có kiểu cấu tạo giống nhau. Phản ánh tiến hoá phân ly 

Cơ quan tương tự: những cơ quan khác nhau về nguồn gốc nhưng đảm nhiệm những chức năng giống nhau nên có kiểu hình thái tương tự. Phản ánh tiến hoá đồng quy

Cách giải:

Cánh chim và cánh bướm là cơ quan tương tự phản ánh tiến hóa đồng quy.

Các ví dụ còn lại là cơ quan tư

Chọn C. 

Phát biểu sai về trao đổi nước ở thực vật trên cạn là C, thoát hơi nước có thể xảy ra ở các bộ phận khác của cây, VD: Thân non,... 

Chọn C.

Trong quá trình nhân đôi ADN, enzim nối các đoạn ôkazaki là ADN ligaza.

Chọn A.

Phương pháp:

Sợi cơ bản (11nm) => Sợi nhiễm sắc (30nm) => Siêu xoắn (300nm) =>Cromatit (700nm) => NST (1400nm) 

Cách giải:

Trong cấu trúc siêu hiển vi của NST ở sinh vật nhân thực, sợi cơ bản có đường kính 11nm. 

Chọn B.

Cây ngô => Sâu => Nhái => Rắn => Đại bàng

SVSX → SVTT 1 → SVTT 2 → SVTT 3 → SVTT4

Vậy rắn là sinh vật tiêu thụ bậc 3.

Chọn C.

Để cho đời con có kiểu gen X^AX^a => P đều phải mang X^a => $X^A{X}^a\times X^{a}Y$

Chọn B.

Các dạng đột biến làm thay đổi độ dài của phân tử ADN là:

(1). Mất đoạn nhiễm sắc thể. (2). Lặp đoạn nhiễm sắc thể. (3). Chuyển đoạn không tương hỗ.

Chọn C.

Nhận định sai về các đặc trưng của quần thể là: A, phân bố đều xảy ra khi điều kiện sống phân bố đều và có sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể. 

Chọn A.

Điểm ưu việt của nuôi cấy tế bào thực vật là từ một cơ thể ban đầu có thể tạo nên một quần thể đồng nhất về kiểu gen.

Chọn C.

Các khu sinh học trên phân bố theo vĩ độ và mức độ khô hạn từ Bắc Cực đến xích đạo lần lượt là

(4) Đồng rêu hàn đới.

(2) Rừng lá kim phương Bắc (rừng Taiga).

(1) Rừng rụng lá ôn đới.

(3) Rừng mưa nhiệt đới. 

Chọn A.

Cơ chế duy trì huyết áp diễn ra theo trật tự: Huyết áp tăng cao =>Thụ thể áp lực mạch máu => Trung khu điều hoà tim mạch ở hành não => Tim giảm nhịp và giảm lực co bóp, mạch máu dãn => Huyết áp bình thường => Thụ thể áp lực ở mạch máu. 

Chọn B.

I sai, đổ nước sôi vào hạt đang nảy mầm làm hạt chết, không hô hấp, không tạo khí CO₂, lượng kết tủa giảm 

II sai, hạt khô hô hấp không mạnh bằng hạt nảy mầm, không thể thay Ca(OH)₂ bằng NaOH vì không tạo ra được kết tủa

III đúng

IV sai, thí nghiệm chứng minh hạt hô hấp tạo ra khí CO₂ 

Chọn C.

Phương pháp:

Những trở ngại ngăn các sinh vật giao phối với nhau được gọi là cơ chế cách li trước hợp tử.

Cách giải:

Các ví dụ về cách ly trước hợp tử là (1), (4)

Ý (2), (3) là cách ly sau hợp tử 

Chọn D.

Có 7 cặp NST.

Trong mỗi tế bào chỉ xảy ra hoán vị gen nhiều nhất ở 1 cặp NST tạo ra 2 loại giao tử hoán vị, 2 loại liên kết.

Số giao tử liên kết tối đa là: 2⁷ = 128 (mỗi cặp cho 2 loại giao tử liên kết)

Số loại giao tử hoán vị tối đa là: $C_7^1\times 2^7=896$

(1) đúng. Số loại giao tử tối đa là 1024.

(2) sai, số loại giao tử liên kết là 2⁷ = 128

(3) đúng.

(4) đúng, vì giảm phân có HVG ở 1 cặp NST. 

Chọn A.

(1) đúng, chuỗi thức ăn dài nhất có 5 bậc dinh dưỡng: AGECD.

(2) sai, có 11 chuỗi thức ăn

+ Chuỗi thức ăn không chứa E: 2: ABCD; AGHD

+ Chuỗi thức ăn chứa E: 9 = 3 x 3 (3 Mũi tên đi vào, 3 mũi tên đi ra)

(3) sai, nếu loại bỏ loài D, thì loài C,  E, H tăng.

(4) đúng, trong chuỗi AED thì loài E thuộc bậc dinh dưỡng thứ 2, trong chuỗi ABED thì loài E thuộc bậc dinh dưỡng thứ 3. 

Chọn B.

(1) sai. Thỏ và vi khuẩn là mối quan hệ vật chủ và kí sinh.

(2) đúng. Mèo rừng bắt những con thỏ yếu hơn => chọn lọc đào thải những cá thể thỏ yếu, chỉ giữ lại những cá thể thỏ khỏe mạnh hơn, do đó có vai trò chọn lọc với quần thể thỏ, giúp quần thể thỏ tiến hóa theo hướng thích nghi và chính sự tiến hóa thích nghi của thỏ lại là động lực để mèo rừng tiến hóa tiếp.

(3) đúng. Vì thỏ là thức ăn của mèo rừng nên nếu loại mèo rừng bị tiêu diệt hết thì quần thể thỏ có thể tăng số lượng, khi số lượng thỏ tăng quá cao thì sẽ được điều chỉnh về mức cân bằng phù hợp với khả năng cung cấp nguồn sống của môi trường.

(4) đúng. Hổ là vật dữ đầu bảng nên nó có vai trò điều chỉnh số lượng cá thể thuộc bậc dinh dưỡng thấp hơn 

Chọn D.

Phương pháp:

Bước 1: Xác định tính trạng trội, lặn, quy ước gen

Bước 2: Tìm quy luật di truyền chi phối

+ Phân tích tỉ lệ từng tính trạng

+ giả sử trường hợp PLĐL nếu không thỏa mãn => LKG

Bước 3: Xác định kiểu gen F₁ và tần số HVG (nếu có)

Bước 4: Viết sơ đồ lai và xét các phát biểu. 

Cách giải:

F₁: toàn đen, dài => P thuần chủng.

A - Đen >> a - trắng

B - Dài >> b - ngắn

Xét tỉ lệ kiểu hình ở đời con:

+ Đen/ trắng = 1/1 => Aa x aa

+ Dài/ ngắn = 3/1 => Bb x Bb

Nếu các gen PLĐL thì đời con phải thu được phân li kiểu hình: (3:1)(1:1)$\ne$đề cho => 2 cặp gen liên kết không hoàn toàn. 

Tỉ lệ trắng, ngắn:  $\frac{ab}{ab}=0,2=ab\times 0,5ab\to$ con F₁ cho ab = 0,4 => là giao tử liên kết $\to F_1:\frac{AB}{ab};f=20\%$

$F_1:\frac{AB}{ab}\times \frac{aB}{ab};f=20\%\to F_{1-1}:\left(0,4AB:0,4ab:0,1Ab:0,1aB\right)\left(0,5aB:0,5ab\right)$

(1), (2) sai, F_1-1 có 8 tổ hợp, 7 loại kiểu gen

(3) đúng, lông dài, trắng dị hợp: $\frac{aB}{ab}=0,4ab\times 0,5aB+0,1aB\times 0,5ab=0,25$

(4) sai, không thể tạo con đen, dài thuần chủng (AB/AB) 

Chọn B.

Phương pháp:

Bước 1: Tính tần số alen của quần thể, cấu trúc di truyền khi quần thể cân bằng

Quần thể cân bằng di truyền có cấu trúc p²AA + 2pqAa + q²aa = 1  

=> tỉ lệ aa => tần số alen a, A 

Bước 2: Tìm cấu trúc di truyền ở P

Bước 3: Xét các phát biểu. 

Cách giải:

A- bình thường, a- đột biến

P ngẫu phối tạo tỷ lệ kiểu gen aa = 30/3000 = 0,01 => tần số alen A = 0,9; a = 0,1 

=> F₁: 0,81AA:0,18Aa:0.01aa => còn sống: 9AA:2Aa

Cấu trúc di truyền ở P: xAA : yAa 

Kiểu gen aa được tạo thành từ phép lai: Aa x Aa => aa = $x^2\times \frac{1}{4}=0,01\to x=0,2\to$ P: 0,8AA:0,2Aa 

=> số lượng: 320 con AA:80 con Aa

(1) đúng

(2) sai, vì kiểu gen aa bị chết nên cấu trúc di truyền của F₁ x F₂

(3) đúng, ở F₁: AA = (3000 – 300) x 9/11 = 2430 con

(4) sai, số cá thể F₁ tham gia vào sinh sản chiếm 2/11.

A-B-: Đỏ; A-bb/aaB-/aabb: trắng.

(1) đúng, F₁ toàn cây hoa đỏ => P thuần chủng: AAbb x aaBB => F₁: AaBb x AaBb => 9A-B-:3A-bb:3aaB- : laabb

Kiểu hình: 9 đỏ: 7 trắng.

(2) đúng, P dị hợp 2 cặp gen: AaBb x AaBb =>F₁: (1AA:2Aa:laa)(1BB:2Bb:1bb) => tỉ lệ đồng hợp về 1 trong 2 cặp gen: (AA,aa)Bb + Aa(BB:bb) = $2\times \frac{1}{2}\times \left(\frac{1}{4}+\frac{1}{4}\right)=\frac{1}{2}$

(3) đúng, nếu cây hoa đỏ có kiểu gen AABB thì đời con luôn có hoa đỏ.

(4) sai, không có phép lai nào giữa 2 cây hoa trắng cho tỉ lệ 3 đỏ: 1 trắng.

Chọn C.

Phương pháp:

Bước 1: Tìm kiểu gen của P 

Cách giải: 

Ta có tỉ lệ giao tử: $A\underset{¯}{bd}=15\%\to \underset{¯}{ab}=\frac{15\%}{0,5A}=30\%\to GTLK=\frac{1-f}{2}\to f=40\%$

Kiểu gen của P là: $Aa\frac{BD}{bd};f=40\%$

Xét các phát biểu:

(1) đúng.

(2) sai, tỉ lệ giao tử mang 3 alen trội: ABD = Abd =15%. 

(3) đúng. 

(4) đúng. P tự thụ: $Aa\frac{BD}{bd}\times Aa\frac{BD}{bd}\left(f=40\%\right)$

Aa x Aa =>1AA:2Aa:laa => đồng hợp chiếm 50%.

$\frac{BD}{bd}\times \frac{BD}{bd};f=40\%\to G:BD=bd=0,3;Bd=bD=0,2$

$\to \frac{BD}{BD}+\frac{bd}{bd}+\frac{Bd}{Bd}+\frac{bD}{bD}=2\times 0,3^2+2\times 0,2^2=0,26$

=> Tỉ lệ đồng hợp tất cả các cặp gen là 0,5  0,26 = 13%.

Chọn D.

Phương pháp: Bước 1: Tính số nucleotit của gen, nucleotit từng loại 

CT liên hệ giữa chiều dài và tổng số nucleotit $L=\frac{N}{2}\times 3,4\left(\stackrel{o}{A}\right);1nm=10\stackrel{o}{A},1\mu m={10}^4\stackrel{o}{A}$

Bước 2: Dựa vào dữ kiện của đề tính số nucleotit trên mạch 1, 2

A = T = A₁ + A₂ = T₁ + T₂ = A₁ + T₁ = A₂ + T₂

G = X = G₁ + G₂ = X₁ + X₂ = G₁ + X₁ = G₂ + X₂

Bước 3: Xét các phát biểu.

Cách giải: 

Tổng số nucleotit của gen là: $N=\frac{2L}{3,4}=3000$

Ta có X₁ = 45% = 675 > 600 = 20%N => %G = %X>20%. 

Ta có hệ phương trình: $\left\{\begin{array}{l}2\%T+2\%X=100\%\\ \%T+\%X=6\%\end{array}\right.\leftrightarrow \left[\begin{array}{l}\left\{\begin{array}{l}\%T=30\%\\ \%X=20\%\end{array}\right.\left(Loai\right)\\ \left\{\begin{array}{l}\%T=20\%\\ \%X=30\%\end{array}\right.\left(TM\right)\end{array}\right.$

T = A = 20%N = 600 

G = X = 30%N = 900

Mạch 1: A₁ = 15% = 225 => T₁ = 600 – 225 = 375; X₁ = 675 => G₁ = 900 – 675 = 225

Mạch 2: A₂ = T₁ = 375; G₂ = X₁ = 675; T₂ = A₁ = 225; X₂ = G₁ = 225

Xét các phát biểu:

(1) sai, T₁ lớn hơn A₁ 375 – 225 = 150 nucleotit. 

(2) sai, $\frac{G_2}{T_2}=\frac{675}{225}=3$

(3) sai, $\frac{X_1}{T_1}=\frac{675}{375}=1,8$

(4) đúng, vì G₂ = 45%; T₂ = 15% => X₂ + A₂ = 100% - (45% + 15%) = 40% => A₂, X₂ < 40% < G₂ => G₂ chiếm tỉ lệ lớn nhất. 

Chọn D.

Phương pháp:

Bước 1: Biện luận thứ tự trội, lặn của các alen, quy ước gen.

Bước 2: Xét các phát biểu.

Cách giải:

PL 2: phân ly 3 vàng: 1 trắng => vàng trội hoàn toàn so với trắng

PL 3: đỏ x tím => 1 vàng: 2 đỏ: 1 tím => đỏ trội so với tím và vàng, tím trội hoàn toàn so với vàng.

Vậy thứ tự trội lặn là đỏ > tím > vàng > trắng

Quy ước gen: A_Đ: Đỏ; A_T: tím; A_V: vàng; a: trắng

Xét các phát biểu:

(1) đúng, số kiểu gen quy định hoa tím là A_TA_T/V/a.

(2) sai, phép lai A_Ta x A_Va có thể tạo ra kiểu hình trắng

(3) sai, cây hoa trắng có kiểu gen đồng hợp aa

(4) sai, cây hoa tím ở PL 3 vẫn có thể mang alen a: VD: A_ĐA_V x A_Ta => A_ĐA_T: A_Đa : A_TA_V : A_Va

(5) đúng, cây hoa đỏ ở PL 3 có thể có kiểu gen A_ĐA_V:A_Đa 

Chọn A.

(1) sai, kích thước tối thiểu của quần thể sinh vật là số lượng cá thể ít nhất mà quần thể cần có để duy trì và phát triển.

(2) sai, khi vượt qua kích thước tối đa thì các cá thể sẽ cạnh tranh gay gắt với nhau => số lượng cá thể giảm.

(3) sai. Các yếu tố ảnh hưởng tới kích thước của quần thể là nguồn thức ăn, tỉ lệ sinh, tử, phát tán cá thể của quần thể

(4) sai, số lượng cá thể của quần thể luôn thay đổi.

(5) đúng.

Chọn B.

Phương pháp:

Xét từng cặp gen bị đột biến, tính tỉ lệ giao tử ở 2 giới, tính số kiểu gen của hợp tử và xét các phát biểu.

Cách giải:

P: ♂ AaBbDdEe x ♀AaBbddEe

Cặp Aa:

Giới đực có 25% tế bào bị đột biến ở cặp Aa: tạo 75% giao tử bình thường (0,375A:0,375a): 12,5% Aa: 12,5%O 

Giới cái: 0,5A:0,5a 

=> 3 kiểu gen bình thường, 4 kiểu gen đột biến 

Cặp Ee 

Giới đực: 0,5E:0,5e

Giới cái có 8% tế bào bị đột biến ở cặp Ee: tạo 92% giao tử bình thường (0,46E:0,46e): 4% giao tử Ee:4%O.

=> 3 kiểu gen bình thường, 4 kiểu gen đột biến

Xét các phát biểu

(1) đúng, tỉ lệ giao tử bình thường là 0,75 x 0,92 = 0,69.

(2) sai, số kiểu gen tối đa là: 7 (cặp Aa) x 3 x 2 x 7 (Cặp Ee) = 294.

(3) đúng, số kiểu gen đột biến = tổng số kiểu gen – số kiểu gen bình thường = 294 - 3(cặp Aa) x 3 x 2 x 3 (Cặp Ee) = 240.

(4) đúng. Kiểu gen AaaBbDdEe = 0,125Aa x 0,5a x 0,5Bb x 0,5Dd x 2 x 0,5 x 0,46 = 0,71875%.

(5) đúng. Kiểu gen aabbddee = 0,375a x 0,5a x 0,25bb x 0,5dd x 0,46e x 0,5e = 69/12800.

Chọn B.

Phương pháp:

Bước 1: Xét tỉ lệ kiểu hình => tìm quy luật di truyền chi phối, quy ước gen.

Bước 2: Viết sơ đồ lai

Bước 3: Xét các phát biểu 

Cách giải: 

F₁ toàn cánh đen.

F_a có tỷ lệ kiểu hình 3 trắng :1 đen => tính trạng tương tác theo kiểu tương tác bổ sung:

A-B-: cánh đen; A-bb/aaB-/aabb: cánh trắng

Tỉ lệ kiểu hình ở 2 giới khác nhau => 1 trong 2 gen quy định màu cánh nằm trên NST giới tính X

P: AAX^BX^B x aaX^bY → AaX^BX^b : AaX^BY

AaX^BY x aaX^bX^b => F_a: (Aa:aa)(X^BX^b:X^bY) => 2 con đực cánh trắng :1 con cái cánh đen :1 con cái cánh trắng

Cho F₁ x F₁: AaX^BX^b x AaX^BY → (1AA:2Aa:laa)(X^BX^B: X^BX^b: X^BY:X^bY)

6A-X^BX: 3A-X^BY :3A-X^bY: laaX^BX:laaX^BY: laaX^bY 

Xét các phát biểu: 

(1) đúng 

(2) đúng, số con cánh trắng ở F₂: $1-\frac{3}{4}A-\times \frac{3}{4}{X}^B-=\frac{7}{16}$; số con đực cánh trắng: 

$\frac{1}{4}aa\times \frac{1}{4}{X}^{B}Y:\frac{3}{4}A-\times \frac{1}{4}{X}^{b}Y+\frac{1}{4}aa\times \frac{1}{4}{X}^{b}Y=\frac{5}{16}\to$ tỷ lệ này là 57 

(3) đúng, số con cánh đen ở $F_2:\frac{3}{4}A-\times \frac{3}{4}{X}^B-=\frac{9}{16};$ số con đực cánh đen: $\frac{3}{4}A-\times \frac{1}{4}{X}^{B}Y=\frac{3}{16}\to$tỷ lệ này là 1/3

(4) đúng, số con đực là 1/2; số con đực cánh trắng: 5/16 (đã tính ở ý II) => tỷ lệ cần tính là 5/8 

Phương pháp:

Bước 1: Xác định quy luật di truyền, quy ước gen.

Bước 2: Biện luận kiểu gen của F₁ và con đem lại

Chú ý: Ở côn trùng XX là con đực; XY là con cái.

Cách giải:

Tỉ lệ kiểu hình ở 2 giới khác nhau về 2 tính trạng => gen quy định các tính trạng nằm trên NST giới tính X.

Quy ước: A- cánh trắng; a- cánh đen; Bộ cánh dài; b – cánh ngắn.

Ở côn trùng XX là con đực; XY là con cái.

Để đời con có giới cái có 4 loại kiểu hình => con F₁ là con đực và dị hợp 2 kiểu gen, có xảy ra HVG.

Đời con có con đực toàn cánh dài, trắng/đen = 1/1 => Con cái X^aBY.

A đúng, con đực tạo 4 giao tử, con cái tạo 2 giao tử: $\left(X_B^A:X_B^a:X_b^A:X_b^a\right)\left(X_B^a:Y\right)\to 8KG$

B đúng, nếu xét riêng màu cánh $X^A{X}^a\times X^{a}Y\to 1:1$

C sai, chưa biết kiểu gen F₁ nên chưa kết luận được.

D đúng. 

Phương pháp:

Bước 1: Tính tần số HVG 

+ Tính ab/ab + ab = ? 

+ Tính f khi biết ab

Bước 2: Tính tỉ lệ các giao tử

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2

Bước 3: Xét các phát biểu

Cách giải: 

Thân thấp chín muộn: $\frac{ab}{ab}=0,0324\to ab=0,18\to f=36\%$

P: $\frac{Ab}{aB}\times \frac{Ab}{aB};f=36\%;AB=ab=0,18;Ab=aB=0,32$

(1) đúng, AB/AB = ab/ab = 3,24%

(2) sai, thân thấp chín sớm thuần chủng: AB/aB = 0,32² = 10,24% 

(3) đúng, tỷ lệ đồng hợp 2 cặp gen: $2\times 0,{18}^2+2\times 0,{32}^2=26,96\%$

(4) sai, tổng số cá thể dị hợp 1 cặp gen chiếm: 80,18 (AB, ab) x  0,32 (Ab, aB) = 46,08%

(8 = 2 x 4; nhân 2 vì ở 2 bên đều có các loại giao tử này, 4 là số kiểu gen dị hợp 1 cặp gen)

Chọn B.

M – bình thường, m - bị bệnh

Những người xác định được kiểu gen về bệnh này:

+ Bị bệnh:mm: 1,6,9,10,13,14

+ Có con, bố, mẹ bị bệnh: Mm: 3,4,5,11,12

Nhóm máu: 

Những cặp vợ chồng có nhóm máu A – B sinh con cũng có nhóm máu A, B hoặc có bố, mẹ, con có nhóm máu O thì có kiểu gen dị hợp

+ Nhóm O: I^OI^O: 1,3,14

+ Nhóm AB: 1,10,11

+ Dị hợp: 5,6,12,13

(1) sai. Xác định được kiểu gen của những người: 1,3,5,6,10, 11, 12, 13, 14

(2) đúng, cặp 5 – 6: Mm x mm => Mm = 50%

(3) đúng.

Người 5 nhận => của bố nên người 5 có kiểu gen: $I_M^B{I}_m^O$

II. Người 6 có kiểu gen: $I_m^A{I}_m^O$

II Cặp vợ chồng 5 – 6: $I_M^B{I}_m^O\times I_m^A{I}_m^O;f=11\%\leftrightarrow \left(0,445I_M^B:0,445I_m^O:0,055I_m^B:0,055I_M^O\right)\left(0,5I_m^A:0,5I_m^O\right)$

Thai nhi mang nhóm máu B, xác suất đứa con này không bị bệnh là: $\frac{0,445}{0,5}=0,89$ 

(4) sai,

Người 10 – người 11:

$I_m^A{I}_m^B\times I_m^A{I}_M^B\to I_m^A{I}_m^B=\left(0,5I_m^A:0,5I_m^B\right)\left(0,445I_m^A:0,055I_M^A:0,445I_M^B:0,055I_m^B\right)$

$I_m^A{I}_m^B=0,5I_m^A\times 0,055I_m^B+0,5I_m^B\times 0,445I_m^A=0,25$

Chọn B.