(2024) Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Văn trường THPT Vũ Tiên sở GD&ĐT Thái Bình có đáp án
6 câu hỏi
I. ĐỌC HIỂU
Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu sau:
Tuổi trẻ không chỉ có nghĩa là trẻ tuổi, mà còn có nghĩa là năm tháng tươi đẹp nhất cuộc đời. Ở cái tuổi ấy, trongba thứ: sức khỏe, thời gian và tiền bạc, chúng ta chỉ thiếu tiền thôi, còn thời gian và sức khỏe thì luôn đong đầy. Năm tháng qua đi khi về già ta sẽ nhận thấy tiền bạc hóa ra là thứ ít quan trọng nhất trong ba thứ trên. Nghĩa là tuổi trẻ là giai đoạn quý giá nhất đời người vì sở hữu trọn vẹn hai món quà lớn nhất của cuộc sống là sức khỏe và thời gian. Ta vốn được nghe nhiều người nói đến điều này rồi, nhưng hỡi ôi, sao chúng ta vẫn đang để cho tuổi trẻ của mình trôi qua một cách hời hợt và vô nghĩa đến thế? Với trí óc hạn hẹp được định hướng, phần lớn tuổi trẻ hiện tại cho rằng tiền bạc là hơn hết, là thứ quan trọng nhất, cần thiết nhất, là đáng lưu tâm nhất. Và rồi ta vô tình lãng quên hai món quà quý giá nhất đời kia. Hãy tận dụng tốt nhất hai món quà lớn đó mà cuộc sống dành riêng cho tuổi trẻ. Hãy dùng nó để nhào vào đời, để quyện vào cuộc sống, để trải nghiệm mọi thứ khi còn có thể. Trải nghiệm, đó chính là điều quan trọng nhất.
Cuộc sống, thực chất là một cuộc trải nghiệm lớn, mà trong đó bạn phải đi tìm những mảnh ghép là những trải nghiệm nhỏ để từ đó ghép nên cuộc đời mình. Ai rồi cũng đến lúc phải giã từ cuộc sống, nhưng người may mắn hơn, là người sống được nhiều hơn những người khác. “Người sống nhiều nhất không phải người sống lâu năm nhất mà là người có nhiều trải nghiệm phong phủ nhất, sống nhiều hơn người khác." (Jean Jacques Rousseau). Trải nghiệm sẽ là thầy dạy tốt nhất cho bạn trong cuộc đời mà không bất cứ người thầy nào khác có thể dạy tốt hơn. Kinh nghiệm từ đâu ra nếu không từ trải nghiệm? Người ta thực sự chỉ học được từ chính trải nghiệm bản thân mình!
Phương pháp: Vận dụng kiến thức đã học về các phương thức biểu đạt.
Cách giải:
Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.
Theo tác giả, món quà nào là quý giá nhất mà cuộc sống ban tặng cho con người? Và điều quan trọng nhất trong cuộc đời của mỗi người là gì?2
Phương pháp: Đọc, tìm ý.
Cách giải:
Theo tác giả, tuổi trẻ là giai đoạn quý giá nhất đời người vì sở hữu trọn vẹn hai món quà lớn nhất của cuộc sốnglà sức khỏe và thời gian.
Nêu tác dụng của phép điệp trong hai câu văn “Hãy tận dụng tốt nhất hai món quà lớn đó mà cuộc sống dành riêng cho tuổi trẻ. Hãy dùng nó để nhào vào đời, để quyện vào cuộc sống, để trải nghiệm mọi thứ khi còn có thể.”
Phương pháp: Phân tích, lý giải.
Cách giải:
- Tác dụng:
+ Tạo nhịp điệu, cho đoạn văn.
+ Nhấn mạnh hành động tác giả hướng tới.
Anh/chị hãy phân tích đoạn thơ trên. Từ đó nhận xét tính sử thi trong thơ Tố Hữu?
Phương pháp: Phân tích, lý giải, tổng hợp.
Cách giải:
Học sinh trả lời theo quan điểm cá nhân của bản thân, có nêu ví dụ về trải nghiệm của bản thân.
Gợi ý:
- Trải nghiệm là quá trình hoặc cảm nhận của một người khi tương tác với một sự kiện, một hoạt động, một sảnphẩm hoặc một tình huống cụ thể. Nó bao gồm những cảm xúc, suy nghĩ, ý kiến và nhận thức mà người đó trảiqua trong quá trình tương tác.
- Ví dụ trải nghiệm của bản thân:
+ Huyền Chip ( Nguyễn Thị Khánh Huyền) và : Cô học sinh lớp chuyên Toán – trường Năng khiếu Đại học Quốcgia Hà Nội sau khi tốt nghiệp THPT đã “Xách ba lô lên và đi”( tên Quyển sách tự truyện của Huyền Chip). Huyềnđã thực hiện hành trình vòng quanh thế giới chỉ với chiếc ba lô trên vai, mấy đô la trong túi với khát vọng củatuổi đôi mươi là đi để sống, để có cách nhìn đúng đắn về thế giới và bản thân từ sự dấn thân và trải nghiệm.
+ Trần Đặng Đăng Khoa, chàng trai Việt đi vòng quanh thế giới bằng xe máy. Đăng Khoa đã rongruổi suốt 5tháng qua 23 quốc gia lớn nhỏ, gồm Việt Nam, Campuchia, Thái Lan, Nepal, Ấn Độ, Hy Lạp… cho đến Áo,Đức, Bỉ, Pháp, và anh vẫn đang tiếp tục hành trình chinh phục Nam Mỹ. Đăng Khoa, nếu không quyết tâm lênđường thực hiện ước mơ được khám phá thế giới thì có lẽ giờ này,vẫn là một nhân viên văn phòng với nhữngnỗi lo thường trực về cuộc sống.
II. LÀM VĂN
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) có câu chủ đề: “Kĩ năng sống đối với thế hệ trẻ đóng vai trò rất quan trọng”.
Phương pháp:
- Phân tích (Phân tích đề để xác định thể loại, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng).
- Sử dụng các thao tác lập luận (phân tích, tổng hợp, bàn luận,…) để tạo lập một văn bản nghị luậnxã hội.
Cách giải:
Yêu cầu hình thức:
- Viết đúng một đoạn văn nghị luận xã hội theo cấu trúc.
- Bài viết phải có bố cục đầy đủ, rõ ràng; văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết; khôngmắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp.
Yêu cầu nội dung:
* Nêu vấn đề: Kĩ năng sống đối với thế hệ trẻ đóng vai trò rất quan trọng.
* Bàn luận:
- Giải thích: Nói một cách dễ hiểu, kỹ năng sống là tập hợp những hành vi tích cực và khả năng thích ứng vớimôi trường sống giúp cho mỗi nhân đối mặt và giải quyết những thách thức hằng ngày. Kỹ năng sống được hình thành từ quá trình giáo dục hay trải nghiệm trực tiếp trong đời sống. Ngày nay, có thể nói rằng, kỹ năng sống là tiêu chí mà bất kỳ bậc phụ huynh, nhà trường hay một tổ chức nào cũng mong muốn con em, học sinh, nhân viên của mình được trang bị tốt.
- Sự cần thiết của kĩ năng sống đối với thế hệ trẻ:
+ Đảm bảo khả năng thích ứng: kỹ năng sống giúp con người dễ thích nghi hơn vì nó chuẩn bị cho chúng ta đối mặt với khó khăn và vượt qua chúng.
+ Giúp đối phó với thất bại: với các kỹ năng sống, con người phát triển khả năng phục hồi sau những thất bại và xem chúng như những cơ hội học tập.
+ Quản lý cảm xúc để đưa ra quyết định sáng suốt. Phát triển nhân cách, tài năng, khả năng tinh thần và thể chất.
+ Học cách hiểu bản thân và người khác.
+ Đưa ra những quyết định hiệu quả để chung sống hài hòa với nhau trong xã hội.
+ Tạo ra một cuộc sống có ý nghĩa: giúp con người xác định và theo đuổi mục tiêu cuộc sống, đồng thời tạo ra một cuộc sống có ý nghĩa và giá trị.
+ Phát triển khả năng tự học: giúp con người có tư duy sáng tạo, khả năng tự học và sẵn lòng thích nghi với những thay đổi trong cuộc sống. Điều này giúp con người tiếp tục phát triển cá nhân và duy trì khả năng thích ứng trong mọi tình huống.
+ Xây dựng mối quan hệ xã hội tốt: Kỹ năng giao tiếp và quan hệ giúp con người tạo dựng mối quan hệ xã hội chất lượng và bền vững. Điều này cải thiện sự tương tác với gia đình, bạn bè, đồng nghiệp và cộng đồng.
…….
- Bài học nhận thức và liên hệ.
* Tổng kết:
II. LÀM VĂN
Anh/chị hãy phân tích đoạn thơ trên. Từ đó nhận xét tính sử thi trong thơ Tố Hữu?
Những đường Việt Bắc của ta
Đêm đêm rầm rập như là đất rung
Nghìn đêm thăm thẳm sương dày
Đèn pha bật sáng như ngày mai lên.
Tin vui chiến thắng trăm miền
Hoà Bình, Tây Bắc, Điện Biên vui về
Vui từ Đồng Tháp, An Khê
Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng.
Quân đi điệp điệp trùng trùng
Ánh sao đầu súng, bạn cùng mũ nan.
Dân công đỏ đuốc từng đoàn
Bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay.
(Trích Việt Bắc, Tố Hữu, Ngữ văn 12, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2020)
Phương pháp:
- Phân tích (Phân tích đề để xác định thể loại, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng).
- Sử dụng các thao tác lập luận (phân tích, tổng hợp, bàn luận,…) để tạo lập một văn bản nghị luận văn học.
Cách giải:
Yêu cầu hình thức:
- Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm nghị luận văn học để tạo lập văn bản.
- Bài viết phải có bố cục đầy đủ, rõ ràng; văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết; không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp.
Yêu cầu nội dung:
I. Giới thiệu chung
- Tố Hữu là lá cờ đầu của nền văn nghệ cách mạng Việt Nam hiện đại. Nội dung thơ Tố Hữu hướng tới nhữngsự kiện cách mạng của dân tộc trong thế kỉ XX.
- Bài thơ Việt Bắc ra đời sau kháng chiến chống thực dân Pháp thắng lợi năm 1954; được coi là một thi phẩmxuất sắc, tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật thơ Tố Hữu.
- Khái quát vấn đề: Cảm nhận về đoạn thơ. Từ đó nhận xét về khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn đượcthể hiện trong đoạn thơ.
II. Phân tích
1. Cảm nhận đoạn trích.
- Con đường ra mặt trận – hình ảnh tiêu biểu của thơ ca kháng chiến, đó là con đường vui, đẹp, khíphách anhhùng, sức mạnh. Tố Hữu viết “Những đường Việt Bắc của ta”:
+ Từ những chỉ sự khác biệt về thế và lực của cách mạng Việt Nam, từ thế bị bao vây chúng ta chuyển sang thếphản công. Lực lượng lớn mạnh để chiếm lĩnh những mặt trận lớn nữa.
+ Việt Bắc: Được đặt vị trí trung tâm, mọi ngả đường ra mặt trận, ngả đường vui, ngả đường lịch sử đều bắtnguồn từ Việt Bắc -> Việt Bắc là cơ quan đầu não.
+ Cụm từ “của ta”: Thể hiện sự sở hữu, sự khẳng định trời và đất của ta. -> Tổ quốc, giang sơn, gấm vóc này sẽlà của ta.
- Hình ảnh đại đoàn quân:
+ Tố Hữu đã sử dụng bút pháp sử thi – nhấn mạnh, tô đậm đến mức thần thoại hóa “Đêm đêm… đất rung”; sửdụng nghệ thuật hài thanh “r” – tạo nên độ rung ngân, cộng hưởng – bước chân của hào khí Đông A, bước chân
thần tốc của Nguyễn Huệ và giờ thời đại Hồ Chí Minh đang tiến bước.
+ Hình ảnh “điệp điệp trùng trùng” kết hợp với các từ láy gợi sức mạnh của gió, của nước. Từ láy không chỉnhấn mạnh sự lớn về lực lượng mà còn thể hiện sự đồng lòng, chung ý chí, chung lí tưởng tạo nên sức mạnh rungtrời lở đất.
+ Hình ảnh “ánh sao đầu súng” – hình ảnh có thật “trong những đêm dài hành quân, đầu súng như treo một ánhsao trên bầu trời. Hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng “ánh sao trên mũ”, ánh sáng của lí tưởng “ánh sao trên láquốc kì” => Vẻ đẹp tâm hồn của chiến sĩ cách mạng.
- Dân công: Những người cống hiến âm thầm cho Tổ quốc “Dân công… lửa bay”.
- Đỏ đuốc: Nhấn mạnh ý chí như một của dân tộc trong những năm kháng chiến.
- Niềm vui chiến thắng:
+ Thơ Tố Hữu lúc nào cũng lấp lánh ánh sáng “ánh sao”, “đuốc đỏ”, “lửa bay”, “đèn pha”, “ngày mai lên”
-> Tố Hữu là nhà thơ của niềm vui lớn.
+ Chiến thắng: điệp từ “vui” lặp lại.
+ Liệt kê nhiều chiến công, niềm vui từ bắc chí nam, từ con người tỏa ra đất trời.
=> Việt Bắc là một khúc hùng ca, Tố Hữu là nhà thơ dân tộc trong việc sử dụng thể thơ lục bát. Ông không chỉsử dụng thể thơ để thể hiện ân tình, ngọt ngào mà còn diễn tả được sự hừng hực, không khí chiến đấu,… -> Ngônngữ tiếng Việt không chỉ là tình yêu mà còn là khát vọng chiến thắng.
2. Nhận xét về khuynh hướng sử thi được thể hiện trong đoạn thơ.
- Đoạn trích đề cập đến những sự kiện, địa danh mang tính lịch sử gợi nhớ đến chiến thắng vẻ vang của dân tộcViệt Nam.
- Hình ảnh đoàn quan ra trận với ý thơ phô trương sức mạnh hùng hậu của quân đội ta. Hình ảnh những ngườilính cũng vì thế mà được hình tượng hóa, mang trong mình sức mạnh có thể đánh tan mọi kẻ thù, đất trời thiênnhiên cũng phải khiếp sợ.
III. Kết luận
- Khái quát lại vấn đề.
- Giá trị nội dung, nghệ thuật.
