10 câu Trắc nghiệm Phân tích văn bản Trên xuồng cứu nạn (có đáp án)
10 câu hỏi
Ở phần mở đầu, tác giả liên tiếp miêu tả rất nhiều kiểu trời và nhiều loại biển nhằm mục đích chủ yếu nào?
Giới thiệu kiến thức khí tượng.
Làm nổi bật vẻ đẹp thiên nhiên nhiệt đới.
Khắc họa sự biến đổi khôn lường của thiên nhiên và trải nghiệm phong phú của người lênh đênh trên biển.
Tạo không khí lãng mạn cho câu chuyện.
Lời giải
- Đoạn mở đầu liên tục liệt kê: "Có nhiều kiểu trời...", "Có nhiều loại biển..." với hàng loạt hình ảnh: trời xanh ngắt, trời đen ngòm, trời mưa, biển gầm thét, biển thì thầm, biển lặng,... Điều này không nhằm miêu tả phong cảnh đơn thuần mà giúp người đọc cảm nhận: thiên nhiên luôn biến đổi, người gặp nạn phải trải qua vô vàn trạng thái khác nhau của trời biển. Qua đó thể hiện sự phong phú trong trải nghiệm sinh tồn.
- Đáp án cần chọn là: C
Cảm giác nhỏ bé, cô độc và bị bao vây giữa không gian vô tận.
Con người trở thành trung tâm của vũ trụ.
Con người làm chủ được thiên nhiên.
Niềm vui khi được ngắm bầu trời.
Lời giải
- Các "vòng tròn": chân trời, mặt trời, mặt trăng, đại dương... bao quanh nhân vật.
Đó là hình ảnh giàu tính biểu tượng cho: sự cô độc tuyệt đối, cảm giác bị giam giữa thiên nhiên vô tận, sự nhỏ bé của con người trước vũ trụ.
- Đáp án cần chọn là: A
Thiên nhiên chỉ mang vẻ đẹp thơ mộng.
Vũ trụ vừa hùng vĩ vừa bí ẩn, khiến con người không ngừng suy ngẫm về chính mình.
Thiên nhiên luôn chống lại con người.
Cuộc sống trên biển rất bình yên.
Lời giải
- Pi không chỉ nhìn ngắm thiên nhiên mà còn suy tưởng: Có ai cũng đang nhìn lên bầu trời như mình? Có ai cũng đang cô độc giữa vũ trụ?
→ Thiên nhiên trở thành điểm khởi đầu cho những suy tư triết lí về: con người, sự tồn tại,
nỗi cô đơn, ý nghĩa cuộc sống.
- Đáp án cần chọn là: B
Càng già càng khỏe.
Biển luôn hiền hòa.
Người nghèo luôn hạnh phúc.
Những điều đem lại sự sống cũng đồng thời gây khó khăn cho sự sống.
Lời giải
- Ví dụ:
Nắng làm con người kiệt sức nhưng giúp phơi khô cá.
Mưa cung cấp nước ngọt nhưng làm thực phẩm bị hỏng.
→ Một hiện tượng tự nhiên luôn có hai mặt.
Đây chính là quy luật đầy nghịch lí của cuộc sống.
- Đáp án cần chọn là: D
Nóng và lạnh.
Sáng và tối.
Buồn chán và sợ hãi.
Mưa và nắng.
Lời giải
- Tác giả viết rất rõ: "Cặp đối nghịch tệ hại nhất là buồn chán và sợ hãi.". Buồn chán khiến con người: kiệt quệ tinh thần, trong khi sợ hãi: đẩy con người tới giới hạn sinh tồn. Hai trạng thái ấy luôn luân phiên, xen cài vào nhau.
- Đáp án cần chọn là: C
Pi rất hài hước.
Trong hoàn cảnh khắc nghiệt, giá trị của hạnh phúc được nhìn nhận hoàn toàn khác.
Pi đánh giá thấp cuộc sống.
Pi rất thích câu cá.
Lời giải
- Khi sinh tồn giữa đại dương, một con cá nhỏ cũng đồng nghĩa với: sự sống, hi vọng, cơ hội tồn tại. Qua đó tác giả khẳng định: Hạnh phúc luôn phụ thuộc vào hoàn cảnh sống và cách con người cảm nhận.
- Đáp án cần chọn là: B
Đặc điểm nổi bật nhất trong cách kể chuyện của đoạn trích là
Kể theo trình tự thời gian rất chặt chẽ.
Chủ yếu đối thoại.
Kết hợp kể chuyện với suy tưởng, triết lí từ trải nghiệm của nhân vật.
Xen nhiều yếu tố trinh thám.
Lời giải
- Đoạn trích hầu như không kể diễn biến sự kiện.
Thay vào đó là: cảm nhận, quan sát, suy ngẫm, triết lí. Đây là nét đặc trưng của tiểu thuyết hiện đại.
- Đáp án cần chọn là: C
Từ trải nghiệm của riêng Pi, tác giả hướng người đọc tới chân lí nào?
Trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất, con người vẫn có khả năng thích nghi và nuôi dưỡng hi vọng.
Chỉ sức mạnh mới giúp con người tồn tại.
Thiên nhiên luôn tàn nhẫn.
Con người không thể chiến thắng số phận.
Lời giải
- Từ những trải nghiệm sinh tồn của Pi, tác giả khái quát thành quy luật phổ quát: biết thích nghi, biết hi vọng, biết trân trọng sự sống. Đó là sức mạnh tinh thần của con người.
- Đáp án cần chọn là: A
Vì chứa nhiều kiến thức khoa học.
Vì tác giả liên tục đưa ra những lời khuyên trực tiếp.
Vì những suy ngẫm được rút ra từ chính trải nghiệm sinh tồn của nhân vật.
Vì kể lại đầy đủ cuộc đời Pi.
Lời giải
- Những triết lí trong văn bản không áp đặt. Chúng được hình thành tự nhiên từ: trải nghiệm thực tế, cảm xúc, suy nghĩ của Pi. Nhờ đó người đọc dễ đồng cảm và tự chiêm nghiệm.
- Đáp án cần chọn là: C
Chủ yếu ca ngợi vẻ đẹp của biển.
Chủ yếu kể lại vụ đắm tàu.
Chủ yếu giới thiệu kiến thức hàng hải.
Thông qua trải nghiệm sinh tồn của một cá nhân, tác giả khái quát những chân lí có ý nghĩa phổ quát về con người và cuộc sống.
Lời giải
- Đây là đặc sắc lớn nhất của đoạn trích.
Từ câu chuyện rất riêng của Pi, tác giả mở rộng thành những suy ngẫm chung về: sự sống và cái chết; hi vọng và tuyệt vọng; cô đơn và nghị lực; mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên; khả năng thích nghi phi thường của con người.
Đó cũng chính là yêu cầu trọng tâm mà SGK hướng học sinh khám phá: không chỉ đọc để biết câu chuyện, mà còn nhận ra những chân lí muôn đời được khái quát từ trải nghiệm cá nhân của nhân vật.
- Đáp án cần chọn là: D
