Tổng hợp đề tham khảo thi THPTQG môn Sinh học cực hay có lơi giải (P10)

Chọn C

Cá heo là một loài thú nên trao đổi khí qua phổi.

Chọn B

Đặc điểm của mã di truyền

- Mã di truyền là mã bộ ba: Một bộ ba là một mã di truyền (1 codon)

- Mã di truyền có tính đặc hiệu: Một bộ ba chỉ mã hoá một loại axit amin.

- Mã di truyền có tính thoái hoá: Nhiều bộ ba khác nhau cùng mã hoá cho một loại axit amin (trừ AUG và UGG).

- Mã di truyền có tính phổ biến: Tất cả các loài đều có chung một bộ mã di truyền (trừ một vài ngoại lệ).

- Mã di truyền có tính liên tục: Mã di truyền được đọc từ 1 điểm xác định, theo từng bộ & ba không gối lên nhau.

→ Trong các đặc điểm của đề bài: Tính bán bảo tồn không phải đặc điểm của mã di truyền.

Chọn D

Ngô là cây giao phấn, khi cho tự thụ phấn bắt buộc qua nhiều thế hệ thì tỷ lệ kiểu gen trong quần thể sẽ biến đổi theo hưỡng tỷ lệ kiểu gen dị hợp giảm dần, tỷ lệ kiểu gen đồng hợp tăng dần.

Chọn D

Quần thể được xem là đơn vị tiến hóa cơ sở.

Đơn vị tiến hóa cơ sở phải thỏa mãn 3 điều kiện:

- Có tính toàn vẹn trong không gian và thời gian.

- Biến đổi cấu trúc di truyền qua các thế hệ.

- Tồn tại thực trong tự nhiên.

Loài chưa được xem là đơn vị tiến hóa cơ sở vì loài gồm nhiều quần thể có thành phần kiểu gen rất phức tạp, có hệ thống di truyền kín, nghĩa là cách li sinh sản với các loài khác. Do đó, hạn chế khả năng cải biến thành phần kiểu gen của nó.

Chọn A                 

Có 4 loài sinh vật tiêu thụ.

Chọn C

Cây hấp thụ các nguyên tố khoáng dưới dạng ion hòa tan. Vì vậy, trong các chất nói trên, chỉ có ion Ca²⁺ thì cây mới hấp thụ được.

Chọn C

Quy trình tạo giống bằng phương pháp gây đột biến là:

+ Xử lý mẫu vật bằng các tác nhân gây đột biến, tùy liều lượng xác định và thời gian xử lí tối ưu.

+ Chọn lọc các thể đột biến có kiểu hình mong muốn: dựa vào những đặc điểm nhận biết được để tách chúng ra khỏi nhóm các cá thể được xử lí đột biến.

+ Tạo dòng thuần: sau khi chọn lọc xong, chúng ta cho các cá thể sinh sản để nhân lên thành dòng thuần.

I Sai: Tự thụ phấn hoặc giao phối cận huyết mới tạo được dòng thuần.

Chọn A

Trội hoàn toàn hay trội không hoàn toàn thì trong phép lai một tính trạng đều cho tỉ lệ kiểu gen giống nhau. Còn kiểu hình khác nhau do Aa biểu hiện kiểu hình trội ở trội hoàn toàn và kiểu hình trung gian ở trội không hoàn toàn.

Chọn B

Cơ thể có kiểu gen AaBb gồm 2 cặp gen dị hợp → tạo ra 4 dòng thuần chủng.

Chọn B

Chọn C

Nhiễm sắc thể giới tính ở người gồm 1 cặp NST, mang gen quy định giới tính ngoài ra còn mang gen quy định tính trạng thường.

Ở người cặp NST giới tính ở nữ là XX, ở nam là XY.

Chọn A

Trong các dạng đột biến trên:

- Đột biến lặp đoạn làm tăng số lượng gen trên NST.

- Đột biến đảo đoạn và đột biến chuyển đoạn trên một NST không làm thay đổi số lượng gen trên NST.

- Đột biến mất đoạn làm giảm số lượng gen trên NST.

Chọn A

Ở loài sinh sản vô tính, bộ NST được ổn định qua các thể hệ nhờ quá trình nguyên phân.

Ở loài sinh sản hữu tính, bộ NST được ổn định nhờ 3 cơ chế, nguyên phân, giảm phân, thụ tinh.

Chọn B

Để phát hiện ra quy luật liên kết gen Moocgan đã thực hiện lai 2 dòng ruồi giấm thuần chủng mình xám cành dài và mình đen cánh cụt, thu được toàn mình xám cánh dài. Ruồi đực F1 được đem lai phân tích với ruồi cái mình đen, cánh cụt.

Chọn C

Những sinh vật có khả năng tự tổng hợp các chất hữu cơ cho mình được xếp vào các sinh vật sản xuất. Trong các sinh vật trên, thực vật có khả năng tự tổng hợp các chất hữu cơ cho mình từ nguồn năng lượng ánh sáng mặt trời nên thực vật được xếp vào sinh vật sản xuất.

Chọn A

Tần số hoán vị gen bằng tổng tỷ lệ các giao tử hoán vị.

Tần số hoạn vị gen không vượt quá 50%, tỷ lệ thuận với khoảng cách giữa các gen.

Các gen càng xa nhau, tần số hoán vị gen càng lớn.

Chọn B

Năng lượng trong hệ sinh thái bị thất thoát chủ yếu qua hô hấp.

Sinh vật ở bậc dinh dưỡng cao hơn tích lũy năng lượng thấp hơn so với sinh vật ở bậc dinh dưỡng thấp hơn.

Nếu một chuỗi thức ăn bắt đầu bằng thực vật thì thực vật có mức năng lượng cao nhất trong chuỗi thức ăn.

Chọn D

Có 2 phát biểu đúng, đó là II và III. Còn lại:

- I sai vì ở ếch nhái, bò sát thì tâm thất có 1 ngăn.

- IV sai vì chu kì tim được bắt đầu từ tâm nhĩ co → Tâm thất co → Giãn chung.

Chọn C

Do trong kì đầu giảm phân I thì chỉ có 1 cách sắp xếp nên thực tế sẽ chỉ tạo ra 4 loại tử khác nhau từ 1 tế bào và D sẽ chỉ đi với loại có A hoặc a

Chọn D

Nội dung 1 sai. Nước luận chuyển theo vòng tuần hoàn chỉ nhờ vào một phần tác động của sinh vật.

Nội dung 2 sai. Phần lớn nước trở lại khí quyển do quá trình bốc hơi nước ở biển, ao hồ sông suối.

Nội dung 3, 4 đúng.

Vậy có 2 nội dung đúng.

Chọn A

 (1) đúng.

(2) đúng.

(3) đúng.

(4) sai, giao phối ngẫu nhiên làm phát tán các đột biến gen và tạo biến dị tổ hợp có ý nghĩa 

đối với tiến hóa.

Vậy các ý đúng là (1), (2), (3).

Chọn D

Có 2 phát biểu đúng, đó là I và IV.

* Lưu ý: cần phân biệt đột biến gen với đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể. Đột biến gen sẽ làm thay đổi cấu trúc của mARN nhưng đột biến cấu trúc NST thì chỉ liên quan tới gen đột biến mà không liên quan tới gen khác.

- I đúng vì đảo đoạn be thì sẽ làm thay đổi vị trí của 3 gen là gen II, gen III, gen IV.

→ Trật tự là gen I, gen IV, gen III, gen II, gen V.

- II sai vì các gen khác nhau thì có vùng điều hòa khác nhau nên có số lần phiên mã khác nhau.

- III sai vì d là vị trí thuộc vùng liên gen (vùng nối giữa gen III và gen IV). Do đó, nếu mất 1 cặp nuclêôtit ở vị trí d không làm thay đổi cấu trúc của bất cứ gen nào.

- IV đúng vì nếu mất đoạn de thì sẽ làm mất gen IV. Nếu khi gen IV là gen có hại thì việc mất gen IV sẽ làm tăng sức sống cho thể đột biến.

Chọn B

* Đặc điểm giải phẫu hình thái bên ngoài:

- Diện tích bề mặt lớn giúp hấp thụ được nhiều tia sáng.

- Phiến lá mỏng thuần lợi cho khí khuếch tán vào và ra được dễ dàng

- Trong lớp biểu bì của mặt lá có chứa tế bào khí khổng để khí CO2 khuếch tán vào bên trong lá đến lục lạp.

* Đặc điểm giải phẫu hình thái bên trong:

- Tế bào có mô giậu chứa nhiều diệp lục phân bố ngay dưới lớp biểu bì ở mặt trên của lá để trực tiếp hấp thụ ánh sáng chiếu lên mặt trên của lá

- Tế bào mô xốp chứa ít diệp lục hơn các tế bào mô giậu nằm ở phía dưới của mặt lá, trong mô xốp có nhiều khoảng trống rỗng để khí oxi dễ dàng khuếch tán đến các tế bào chứa săc tố quang hợp.

- Hệ gân lá có mạch dẫn (gồm mạch gỗ và mạch rây), xuất phát từ bó mạch ở cuống lá đến tận từng tế bào nhu mô của lá giúp cho nước và ion khoáng đến được từng tế bào để thực hiện quang hợp và vận chuyển sản phẩm quang hợp ra khỏi lá.

Vậy cả 4 đặc điểm trên đều đúng.

Chọn A

Có 3 phát biểu đúng, đó là II, III và IV.

I sai vì nitơ từ môi trường thường được thực vật hấp thụ dưới dạng muối amoni $N{H}_4^{+}$ hoặc muối nitrat $N{O}_3^{-}$. Nitơ phân tử ở dạng liên kết ba bền vững, thực vật không thể hấp thụ được.

Chọn A

Hạt đỏ : hạt vàng : hạt trắng = 12 : 3 : 1. ⇒ Tính trạng di truyền theo quy luật tương tác át chế.

Quả dài : quả ngắn = 3 : 1 ⇒ Tính trạng quả dài trội hoàn toàn so với quả ngắn.

Quy ước: A_B_, A_bb hạt đỏ; aaB_ hạt vàng; aabb hạt trắng. D - quả dài, d - quả ngắn.

F₁ dị hợp cả 3 cặp gen, tỉ lệ phân li kiểu hình > (12 : 3 : 1) × (3 : 1) ⇒ Một trong 2 gen quy định màu hạt liên kết kết không hoàn toàn với gen quy định hình dạng quả. Nội dung 1 đúng.

Tỉ lệ kiểu hình hạt trắng, quả ngắn (aabbdd) là: 51 : (11478 + 1219 + 1216 + 3823 + 2601 + 51) = 0,25%.

Tỉ lệ kiểu hình hạt vàng, quả ngắn (aaB_dd) là: 1219 : (11478 + 1219 + 1216 + 3823 + 2601 + 51) = 6%.

Nếu gen A và gen D cùng nằm trên 1 cặp NST tương đồng, còn gen B nằm trên cặp NST tương đồng khác thì ta có:

(aaB_dd) = 3 × (aabbdd) (Do B_ = 3 × bb). Nhưng ta có tỉ lệ (aabbdd) = 0,25% còn tỉ lệ (aaB_dd) = 6%.

⇒ Gen B và D cùng nằm trên một cặp NST tương đồng, gen A nằm trên cặp NST tương đồng khác.

Tỉ lệ kiểu hình (aabbdd) = 0,25% ⇒ Tỉ lệ (bbdd) = 1% = 0,1bd × 0,1bd ⇒ Tỉ lệ giao tử bd ở mỗi bên là 10% < 25% ⇒ Đây là giao tử hoán vị. ⇒ Kiểu gen của F₁ là Aa$\frac{BD}{bd}$, tần số hoán vị gen là 20%. Nội dung 4 đúng, nội dung 2, 3 sai.

Vậy có 2 nội dung đúng.

Chọn C

Có 2 phát biểu đúng, đó là I và III.

II sai vì nếu rắn bị giảm số lượng thì diều hâu sẽ ăn gà nhiều hơn nên gà thường cùng giảm số lượng.

Chọn A

ý 2, 3, 4 đúng

Chọn B

Nội dung 1 sai. Thực chất của chọn lọc tự nhiên là phân hóa khả năng sống sót và sinh sản của các cá thể trong quần thể.

Nội dung 2 sai. Giao phối không ngẫu nhiên chỉ làm thay đổi thành phần kiểu gen chứ không làm thay đổi tần số alen của quần thể.

Nội dung 3 sai. Ngoài đột biến và CLTN thì yếu tố ngẫu nhiên và di - nhập gen cũng làm thay đổi tần số alen của quần thể.

Nội dung 4 đúng.

Vậy chỉ có 1 nội dung đúng.

Chọn B

Cả 4 nội dung trên đều đúng.

Chọn C

Xét các phát biểu về quá trình nhân đôi ADN của sinh vật:

Phát biểu 1: Quá trình nhân đôi của ADN gắn liền với quá trình nhân đôi NST ở kì trung gian của quá trình nguyên phân. Phát biểu này đúng vì nhân đôi ADN là cơ sở của quá trình nhân đôi NST.
Phát biểu 2: Có nhiều ezim tham gia nhân đôi ADN nhưng enzim chính là ADN polimeraza. Phát biểu này đúng vì enzim ADN polimeraza có chức năng tổng hợp nên chuỗi polinucleotit mới.
Phát biểu 3: Enzim ADN polimeraza tổng hợp mới liên tục trên mạch khuôn có chiều 3'-5', tổng hợp mạch mới gián đoạn trên mạch khuôn có chiều 5'-3'. Phát biểu này đúng Vì ADN polimeraza chỉ tổng hợp mạch mới theo chiều từ 5' → 3', nên trên mạch khuôn 3' → 5', mạch bổ sung được tổng hợp liên tục, còn trên mạch khuôn 5' → 3', mạch bổ sung được tổng hợp ngắt quãng tạo nên các đoạn ngắn (đoạn okazaki). Sau đó các đoạn okazaki được nối lại với nhau nhờ enzim nối.
Phát biểu 4: Ở sinh vật nhân thực,sự nhân đôi ADN xảy ra ở nhiều điểm tạo ra nhiều đơn vị tái bản do đó quá trình này diễn ra nhanh chóng hơn ở sinh vật nhân sơ. Phát biểu này đúng.
Vậy các phát biểu 1, 2, 3, 4 đúng

Chọn D                 

Cả 4 phát biểu đúng.

- I đúng. Ví dụ khi bố mẹ có kiểu gen là A₂A4 × A₃A₄. Thì đời con có 4 loại kiểu gen là: 1A₂A₃ : 1A₂A₄ : 1A₃A₄ : 1A₄A₄. Và có 3 loại kiểu hình là: lông xám (1A₂A₃ : 1A₂A₄); Lông vàng (1A₃A₄); lông trắng (1A₄A₄).

- II đúng vì nếu cá thể lông đen có kiểu gen là A₁A₃ thì khi lai với cá thể lông trắng (A₄A₄) thì sẽ thu được đời con có tỉ lệ 1A₁A₄ : 1A₃A₄ → Có 1 lông đen : 1 lông vàng.

- III đúng vì nếu cá thể lông đen có kiểu gen là A₁A₂ thì khi lai với cá thể lông trắng (A₄A₄) thì sẽ thu được đời con có tỉ lệ 1A₁A₄ : 1A₂A₄ → Có 1 lông đen : 1 lông xám.

- IV đúng vì nếu cá thể lông xám có kiểu gen là A₂A₄ và cá thể lông vàng có kiểu gen A₃A₄ thì khi lai với nhau (A₂A₄ × A₃A₄) thì sẽ thu được đời con có tỉ lệ 1A₂A₃ : 1A₂A₄ : 1A₃A₄ : 1A₄A₄ → Có tỉ lệ kiểu hình là 2 cá thể lông xám : 1 cá thể lông vàng : 1 cá thể lông trắng.

Chọn D

Cả 4 phát biểu đều đúng.

Khi lai phân tích thì số phép lai bằng số kiểu gen của kiểu gen trội.

Khi tự thụ phấn thì số phép lai bằng số kiểu gen của loại kiểu hình đó.

Khi cho hai cá thể có cùng kiểu hình giao phấn với nhau thì sẽ có sơ đồ lai là $\frac{n(n+1)}{2}$ (n là số kiểu gen).

-         Kiểu hình có hai tính trạng trội có số kiểu gen là 5 (gồm 1 KG đồng hợp; 2 KG dị hợp 1 cặp; 2 KG dị hợp 2 cặp)

 Kiểu hình A-B- tự thụ phấn thì có 5 sơ đồ lai $\Rightarrow$ I đúng.

-         Kiểu hình có ba tính trạng trội có số kiểu gen là 14(gồm 1 KG đồng hợp; 3 KG dị hợp 1 cặp; 6 KG dị hợp 2 cặp; 4 KG dị hợp 3 cặp)$\Rightarrow$ Khi giao phấn thì có sơ đồ lai là 14x(14+1):2=105 II đúng

-         Hai cơ thể có kiểu hình trội về một tính trạng nhưng có kiểu gen dị hợp về một cặp gen và kiểu gen khác nhau thì đời con có 4 kiểu gen, 4 kiểu hình.

Ví dụ $\frac{Abde}{abde}x\frac{aBde}{abde}$ thì đời con có 4KG, 4KH $\Rightarrow$ III đúng

Mặc dù các gen cùng nằm trên 1 NST nhưng nếu bố mẹ có  kiểu gen $\frac{\underline{ABde}}{abde}x\frac{\underline{Abde}}{aBde}$ và hoán vị gen chỉ xảy ra ở cơ thể $\frac{\underline{Abde}}{aBde}$ với tần số 25% thì đời con có tỉ lệ kiểu hình 9:3:3:1$\Rightarrow$ IV đúng.

Chọn C

Có 3 phát biểu đúng, đó là I, III và IV.

- Xét sự di truyền của gen quy định màu sắc hoa và gen quy định chiều cao thân.

• Thân cao : thân thấp = (180+ 45 + 60 + 15) : (180 + 45 + 60 + 15)= 1:1.

• Hoa đỏ : hoa trắng = (180 + 180 + 45 + 45) : (60 + 60 + 15 + 15) = 3:1.

• Tỉ lệ của cả 2 cặp tính trạng = Cao, đỏ : Thấp, đỏ : Cao, trắng : Thấp, trắng = (180 + 45) : (180 + 45) : (60 + 15) : (60 + 15) = 3:3:1:1 = (3:1)(1:1).

→ Hai cặp gen này phân li độc lập với nhau → I đúng.

- Xét sự di truyền của gen quy định hình dạng quả và gen quy định chiều cao thân.

• Thân cao : thân thấp = (180+ 45 + 60 + 15) : (180 + 45 + 60 + 15)= 1:1.

• Quả tròn : quả dài = (180 + 45 + 60 + 15) : (180 + 45 + 60 + 15) = 1:1.

• Tỉ lệ của cả 2 cặp tính trạng = Cao, tròn : Thấp, tròn : Cao, dài : Thấp, dài = (180 + 60) : (45 + 15) : (180 + 60) : (45 + 15) = 4:4:1:1 ≠ (1:1)(1:1).

→ Hai cặp gen này liên kết không hoàn toàn với nhau → II sai.

- III đúng vì từ kết quả phân tích của phương án (II)

→ Cho phép suy ra kiểu gen của thế hệ P là 

$\frac{\underline{Ad}}{aD}Bbx\frac{\underline{ad}}{ad}Bb$

- IV đúng vì phép lai  $\frac{\underline{Ad}}{aD}Bbx\frac{\underline{ad}}{ad}Bb$và có hoán vị gen nên số kiểu tổ hợp giao tử là 8×2 = 16.

Chọn C

ADN trong nhân ở sinh vật nhân thực là ADN xoắn kép dạng sợi có hàm lượng đặc trưng cho mỗi loài -> 1 đúng

ADN ngoài nhân (trong các bào quan - lục lạp và ti thể) có cấu trúc kép dạng vòng, hàm lượng ADN nhỏ hơn rất nhiều so với ADN trong nhân nhưng chúng có khả năng nhân đôi độc lập tùy thuộc hoạt động của tế bào.->2,3 đúng

4 sai

→ Có 3 phát biểu có nội dung đúng.

Chọn D

Có 3 phát biểu đúng, đó là I, II và IV. Giải thích:

Tất cả những người máu O đều có kiểu gen I^OI^O, máu AB có kiểu gen I^AI^B.

→ Có 1 người máu O, 3 người máu AB.

Người số 3 có máu A chứng tỏ người số 1 có kiểu gen I^BI^O.

Người số 10 có máu B, là con của người số 6 (máu A) và người số 7 (máu AB).

→ Người số 10 có kiểu gen I^BI^O và người số 6 có kiểu gen I^AI^O.

→ Có 8 người đã biết được kiểu gen → I đúng.

• Người số 8 và 9 đều có thể mang kiểu gen dị hợp, trong đó có alen I^O

→ Cặp vợ chồng này có thể sinh con có máu O.

• Người số 4 có kiểu gen 2/3I^BI^O; người số 5 có kiểu gen I^AI^B.

→ Người số 8 có xác suất kiểu gen 1/3I^BI^O : 2/3I^BI^B → Cho giao tử I^B với tỉ lệ 5/6.

• Người số 5 có kiểu gen I^AI^A hoặc I^AI^O, trong đó kiểu gen I^AI^O với tỉ lệ 1/2.

→ Cho giao tử I^O = 1/4.

→ Xác suất để cặp vợ chồng 8, 9 sinh con có máu B = 5/6 × 1/4 = 5/24. → III sai.

• Người số 10 có kiểu gen I^BI^O và người số 11 có kiểu gen I^OI^O sẽ sinh con có máu O với xác suất 50% → IV đúng.

Chọn C

Cả 4 phát biểu đều đúng.

Cây thân cao, hoa đỏ có tỉ lệ = 10% → A-B-D- = 0,1.

Vì đây là phép lai phân tích nên B- = 0,5 → A-D- = 0,2 →AD = 0,2.

→Kiểu gen của cây P là $\frac{\underline{Ad}}{aD}Bb$ hoặc $Aa\frac{\underline{Bd}}{bD}$ I đúng.

Kiểu hình thân cao, hoa trắng + thân cao, hoa đỏ = kiểu hình thân cao = 50%.

→ Kiểu hình thân cao, hoa trắng có tỉ lệ= 50% - 10% = 40%.

Kiểu hình thấp, hoa đỏ + thân cao, hoa đỏ = kiểu hình hoa đỏ = 25%.

→ Kiểu hình thân thấp, hoa đỏ = 25% - 10% = 15%.

Kiểu hình thấp, hoa trắng + thân thấp, hoa đỏ = kiểu hình thân thấp = 50%.

→ Kiểu hình thân thấp, hoa trắng = 50% - 15% = 35%.

→ Tỉ lệ kiểu hình ở F_a là = 40% : 35% : 15% : 10% = 8:7:3:2 → II đúng.

Vì giao tử AD = 0,2 nên tần số hoán vị = 2×0,2 = 0,4 = 40% → III đúng.

Cây  $\frac{\underline{Ad}}{aD}Bb$tự thụ phấn (với tần số hoán vị 40%) thì ở đời con, kiểu hình thân cao, hoa trắng (A-D-bb; aaD-B-; aaD-bb) có tỉ lệ là (0,54 × 0,25 + 0,21 × 0,75 + 0,21 × 0,25) = 0,345.

→ IV đúng.

Chọn A

Chỉ có I đúng.

I.đúng. Vì các gen trên 1 NST thì có số lần nhân đôi bằng

II.Vì các gen khác nhau thì thường có số lần phiên mã khác nhau.

III.Vì các gen ở trong tế bào chất thì có số lần nhân đôi khác với các gen trong nhân.

IV.Vì dịch mã không gây đột biến gen.