Tổng hợp đề ôn luyện thi THPTQG Sinh Học có lời giải chi tiết (Đề số 18)

Đáp án C

Đáp án A

Thoát hơi nước chủ yếu là qua khí khổng, sự đóng mở khí khổng điều tiết quá trình thoát hơi nước này.

Đáp án C

Xem bảng “Tiểu địa chất” ở Phụ lục 1.

Đáp án C

Trong quá trình phát triển, tảo biển khi nở hoa gây ra nạn “thủy triều đỏ” ảnh hưởng tới các sinh vật khác sống xung quanh. Đây là hoạt động mà tảo vô tình gây ra cho các sinh vật khác → Mối quan hệ ức chế - cảm nhiễm.

Đáp án A

Ở mỗi bậc dinh dưỡng, phần lớn năng lượng bị tiêu hao qua hô hấp (khoảng 70%), mất qua chất thải và các bộ phận rơi rụng (khoảng 10%), năng lượng truyền lên bậc dinh dưỡng cao hơn chỉ khoảng 10%, nên chuỗi thức ăn trong hệ sinh thái không dài.

Đáp án B

Đáp án D

Đảo đại dương hình thành giữa đại dương được hình thành do núi lửa phun trào, rạn san hô trồi lên do mực nước biển hạ thấp,...không phải đảo do một phần lục địa tách ra nên ban đầu chưa có sinh vật. Về sau mới có một số loài có khả năng vượt biển di cư đến (chim, dơi, sâu bọ, dừa,...) và thương không có thú lớn và lưỡng cư nên nhìn chung hệ động, thực vật nghèo nàn hơn đảo lục địa.

A.   Sai. Do cách li địa lí nên dần dần hình thành nên các loài đặc hữu.

B.   Sai. Do đã hình thành nhiều loài đặc hữu, đảo đại dương thường có hệ động, thực vật giống các đảo đại dương gần đó nhưng hình thành trước.

C.   Sai. Vẫn có nhưng loài không đặc hữu (như cây dừa).

Đáp án D

Phenol gây ức chế sự sinh trưởng của vi sinh vật vì gây biến tính protein nên thường được dùng làm chất tẩy trùng.

Đáp án B

Ở hệ tuần hoàn kín, máu chảy trong hệ mạch theo chiều:

Tim → Động mạch → Mao mạch → Tĩnh mạch → Tim

Đáp án D

Mỗi xinap chỉ có một loại chất trung gian hóa học. Chất trung gian hóa học phổ biến nhất ở thú là Axetincolin và Norađrenalin. Ngoài ra, còn nhiều chất trung gian hóa học khác như Đopamin, Serotonin

Đáp án C

Đáp án A

Hai dạng P_đ và P_đx chuyển hóa qua lại dưới tác động của ánh sáng:

Đáp án B

Khi nồng độ glucozơ trong máu thấp, tuyến tụy tiết ra hoocmon glucagon có tác dụng chuyển glicozen ở gan thành glucozơ đưa vào máu, qua đó làm nồng độ glucozơ trong máu tăng lên và duy trì ở mức ổn định.

Đáp án A

Giới thực vật gồm những sinh vật nhân thực, đa bào, tế bào có thành xenlulozơ, có nhiều tế bào chứa lục lạp, có khả năng quang hợp. Hình thức dinh dưỡng: quang tự dưỡng – dùng ánh sáng để tổng hợp nên hợp chất hữu cơ từ chất vô cơ.

Giới nấm là sinh vật nhân thực, có thể đơn bào hoặc đa bào, có thành kitin, không có lục lạp.

Đáp án B

Theo mô hình khảm động của màng sinh chất, thành phần chính cấu tạo màng sinh chất là hai lớp photpholipit và protein. Ngoài ra còn có các phân tử Colesteron làm tăng độ ổn định của màng sinh chất, các thụ thể, lipoprotein, dấu chuẩn

Đáp án D

Đáp án B

Cơ chế điều hòa sinh tinh:

+      Vùng dưới đồi tiết ra GnRH kích thích tuyến yên tiết ra FSH và LH.

+      FSH kích thích ống sinh tinh sản xuất tinh trùng.

+      LH kích thích tế bào kẽ trong tinh hoàn tiết ra hoocmon testosteron.

Khi nồng độ testosteron trong máu tăng cao sẽ ức chế tiết ra GnRH, FSH và LH qua đó làm nồng độ testosteron trong máu về mức cân bằng.

Đáp án D

Đáp án B

Bậc dinh dưỡng cấp 1 là những sinh vật có khả năng tổng hợp chất hữu cơ từ chất vô cơ của môi trường.

Thực vật nổi và cỏ đều có khả năng quang hợp để tạo ra chất hữu cơ từ $C{O}_2$ và $H_{2}O$.

Đáp án D

Diều là bộ phận nằm giữa khoang miệng và dạ dày có tác dụng dự trữ thức ăn và làm mềm thức ăn. Đây là bộ phận được hình thành do sự biến đổi một phần của thực quản.

Đáp án D

Đáp án C

Vì các ion khoáng có thể khuếch tán (từ nơi nồng độ cao đến nơi nồng độ thấp) hoặc vận chuyển chủ động. Chứ các ion không thẩm thấu. Chỉ có nước và dung môi mới thẩm thấu.

Đáp án B

Đáp án D

Trong pha sáng, năng lượng ánh sáng được sử dụng để phân li nước. Sản phẩm ATP và NADPH của pha sáng được sử dụng trong pha tối để tổng hợp các hợp chất hữu cơ.

Đáp án D

Kim loại nặng không được sử dụng để sát khuẩn trong bệnh viện. Trong bệnh viện, kháng sinh dùng để chữa bệnh (diệt khuẩn có tính chọn lọc); cồn, iot dùng để sát khuẩn vết thương; cồn còn dùng để sát khuẩn các dụng cụ y tế.

Đáp án D

(1) Đúng.

(2) Đúng.

(3) Đúng

(4) Sai. Giao phối cận huyết thuộc giao phối không ngẫu nhiên, là một nhân tố tiến hóa và làm thay đổi tần số kiểu gen của quần thể  Không làm cho quần thể cân bằng di truyền và là nhân tố tiến hóa nên sẽ có ý nghĩa đối với tiến hóa.

Đáp án C

Nhiệt độ làm tách 2 mạch của ADN gọi là nhiệt độ nóng chảy của AND. Giữa 2 mạch của ADN được liên kết với nhau bằng liên kết hidro $\to$ ADN nào có nhiều liên kết hidro hơn sẽ có nhiệt độ nóng chảy cao hơn.

(1) Đúng. Ta thấy A = T, G = X $\to$ Phân tử ADN có cấu trúc mạch kép $\to$ ADN loài I có cấu trúc bền vững và nhiệt độ nóng chảy cao.

(2) Đúng. Ta thấy A = T, G = X $\to$ Cũng là phân tử ADN có cấu trúc mạch kép.

$H_{loài {\rm I}}$ = 2A + 3G = 2.21 + 3.29 = 129.

$H_{loài {\rm I}}$= 2A + 3G= 2.29 + 3.21= 121

$\to$ Số liên kết hiđro loài II ít hơn loài I nên kém bền vững và nhiệt độ nóng chảy thấp hơn loài I.

(3) Sai. Ta thấy A $\ne$ T, G $\ne$ X $\to$ Phân tử ADN cấu trúc mạch đơn.

(4) Sai. Ta thấy phân tử ARN có A = U = 21, G = X = 29 → Loài IV có vật chấ tdi truyền là ARN sợi kép.

(5) Sai. Ta thấy A $\ne$ T, G $\ne$ X → Phân tử ARN cấu trúc mạch đơn.

Đáp án B

Các bệnh tật di truyền liên kết với giới tính là (3), (4), (5), (6).

Trong đó: Bệnh mù màu và máu khó đông là bệnh nằm trên NST giới tính X.

                Dính ngón tay 2 - 3 và túm lông trên tai nằm trên NST giới tính Y.

(1) Bệnh bạch tạng do đột biến gen lặn nằm trên NST thường.

(2) Bệnh ung thư máu do đột biến mất đoạn NST 21 hoặc 22.

(7) Bệnh Đao do đột biến NST dạng thể ba ở NST 21.

(8) Bệnh pheninketo niệu do đột biến gen lặn mã hóa enzim chuyển hóa axitamin pheninalanin thành tirozin và pheninalanin tích tụ gây độc cho thần kinh.

Đáp án B

(1) Sai. Môi trường địa lí chỉ tạo điều kiện cho các nhân tố tiến hóa tác động làm thay đổi vốn gen của các quần thể và cách li giúp duy trì sự khác biệt này.

(2) Đúng. Cách li tập tính xảy ra ở các loài sinh sản hữu tính có tập tính giao phối.

(3) Sai. Quá trình hình thành loài (tiến hóa nhỏ) cần có sự thay đổi tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể  Có thể hình thành loài nhờ các nhân tố tiến hóa khác như di nhập gen, chọn lọc tự nhiên,… để làm thay đổi tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể $\to$ Hình thành loài mới khi đã đủ sự khác biệt về vốn gen.

Lưu ý: Ở ý (3), đột biến có xảy ra ở quần thể nào đó và được “di - nhập” đến quần thể đang xét  Đột biến không tác động trực tiếp lên quần thể đang xét.

(4) Đúng. Vì hình thành loài bằng lai xa và đa bội sẽ ảnh hưởng đến thần kinh và giới tính, thường gây chết cho động vật. Ở thực vật không có hệ thần kinh và thường không có nhiễm sắc thể giới tính nên sẽ hình thành loài bằng con đường lai xa và đa bội hóa nhiều hơn ở động vật.

Đáp án C

Khi thực hiện quá trình tổng hợp 1 phân tử mARN, môi trường nội bào cung cấp 350 Uraxin $\to$ nu loại A của một mạch là 350.

Mà một mạch khác có nu loại A là 250 $\to$ vùng mã hóa trên có 250 + 350 = 600 nu.

Để cho nu loại G chiếm 30% $\to$ nu loại A chiếm 20% $\to$ nu loại G = 900 nu.

(1) Sai. Ta biết được rU = 350 $\to$ rA = 250. Ta không tìm được rG và rX.

(2) Đúng. Vùng mã hóa trên có $\frac{600+900}{3}=500$ bộ ba $\to$ có 500 – 2 = 498 a.a

(3) Đúng. Vùng mã hóa trên có số liên kết hidro là 600.2 + 900.3 = 3900 liên kết.

(4) Đúng. Số liên kết hóa trị giữa đường đeoxiribozo và nhóm photphat trong vùng mã hóa là $2N-2=2.3000-2=5998$

Đáp án C

(1) Sai. Thể tự đa bội vẫn có thể được tạo ra qua quá trình giảm phân kết hợp thụ tinh.

(2) Đúng. Khi này bộ nhiễm sắc thể của hợp tử được nhân đôi $\to$ hình thành thể đa bội chẵn. Vì đây là hợp tử nên sẽ có sự kết hợp giữa giao tử đực và giao tử cái $\to$ Ít nhất hợp tử cũng là lưỡng bội nhiễm sắc thể.

(3) Đúng. Người ta ứng dụng cơ chế này để tạo các giống cây cho quả không hạt như dưa hấu không hạt.

(4) Đúng.

Đáp án C

Cho hai cây đều có hai cặp gen dị hợp tử giao phấn với nhau nhưng chỉ thu được đời con có tỉ lệ kiểu hình 1:2:1 ( mà mỗi gen quy định một tính trạng, tính trội là trội hoàn toàn)$\to$ Có sự hạn chế kiểu hình $\to$ hai cặp gen này cùng nằm trên cùng một cặp nhiễm sắc thể.

+ Nếu cả 2 cây dị hợp đều $\frac{AB}{ab}x\frac{AB}{ab}:$ liên kết gen hoàn toàn

 Chỉ tạo ra 2 kiều hình (thay vì 3 kiểu hình như đề cho) $\to$ Loại.

* Một trong hai cây hoán vị hoặc cả 2 cây hoán vị $\to$ Tạo ra đến 4 kiểu hình $\to$ Loại.

+ Nếu 2 cây có liên kết gen:$\frac{AB}{ab}x\frac{AB}{ab}:$
* Liên kết gen hoàn toàn $\to$ tạo ra 3 kiểu hình với tỉ lệ $\left(1A-bb:2A-B-:1aaB-\right)\to$Thỏa mãn.

* Một trong hai cây hoán vị (với tần số bất kỳ) $\to$tạo ra 3 kiểu hình với tỉ lệ $\left(1A-bb:2A-B-:1aaB-\right)\to$  Thỏa mãn. (Có thể áp dụng tương quan kiểu hình để tính như sau: Tỉ lệ kiểu hình aabb = 0 (vì 1 trong 2 cây không cho giao tử ab)

* Cả cây hoán vị $\to$ Tạo ra đến 4 kiểu hình $\to$ Loại.

+ Nếu 2 cây có kiểu gen: $\frac{AB}{ab}x\frac{AB}{ab}:$
* Liên kết gen hoàn toàn hoặc cây mang kiểu gen $\frac{AB}{ab}$ hoán vị $\to$ tạo ra 3 kiểu hình với tỉ lệ 
$\left(1A-bb:2A-B-:1aaB-\right)\to$Thỏa mãn

* Cả cây hoán vị $\to$ Tạo ra đến 4 kiểu hình $\to$ Loại.

Suy ra

(1) Đúng.                                                               (3) Sai.

(2) Đúng.                                                               (4) Đúng.

Đáp án C

(1) Sai. Quá trình nhân đôi ADN ở sinh vật nhân thực có xảy ra ở trong nhân và ngoài nhân, ADN trong nhân nhân đôi ở pha S của kì trung gian.

(2) Đúng.

(3) Sai.Cả 2 mạch đều được sử dụng làm khuôn để tổng hợp mạch mới.

(4) Đúng.

(5) Đúng.

Đáp án A

(1) Đúng. Tỉ lệ cá thể mang alen lặn trong quần thể chiếm tỉ lệ là: $Aa+aa=1-0,3^2=91\%$
(2) Sai. Tỉ lệ gen đồng hợp trong số cá thể mang kiểu hình trội chiếm: $\frac{AA}{A-}=\frac{0,3^2}{1-0,7^2}=\frac{3}{17}$

(3) Sai. Lấy ngẫu nhiên một cá thể trội trong quần thể thì xác suất gặp cá thể mang alen lặn chiếm $\frac{AA}{A-}=\frac{0,3x0,7x2}{1-0,7^2}=\frac{14}{17}$

(4) Sai. Chỉ sau 1 thế hệ quần thể sẽ cân bằng.

Đáp án B

Xét tính trạng kích thước vảy: to : nhỏ = 30 : 30 = 1 : 1 (theo dữ kiện đề bài ta biết được to trội hoàn toàn nhỏ, D- to, d- nhỏ)

Ta thấy ở $F_a$ cá đực đều có vảy đỏ $\to$ gen quy định màu vảy nằm trên NST giới tính X.

Xét tính trạng màu vảy: trắng : đỏ = 45 : 15 = 3 : 1, mà đây là phép lai phân tích. Ta có:
$(3:1)(1:1)\ne 27:18:12:3$

$\to$Có hiện tượng di truyền liên kết. Ở  có vảy trắng lai phân tích tạo ra 3 trắng : 1 đỏ

$\to$không phải tương tác bổ sung ( nếu bổ sung sẽ là 3 đỏ : 1 trắng)

+ Giả sử đây là tương tác cộng gộp 15:1 (A-B-, A-bb, aaB-: trắng, aabb: đỏ) thì ta có sơ đồ lai:

Đem con cái$\to$ này lai phân tích 

$\to$loại

+ Giả sử đây là tương tác át chế 13:3 (A-B-, A-bb, aabb: trắng; aaB-: đỏ)thì ta có sơ đồ lai:

Tỉ lệ cá đực vảy đỏ, nhỏ ở $F_a$ là  
$\to$$\to$Có hoán vị gen với tần số f = 0,2

 Giả sử đúng.

(1) Sai vì ở $F_a$ có 2 kiều gen vảy trắng, to là 
(2) Đúng vì 
(3) Đúng vì 

(4) Sai vì có 4.2 = 8 kiểu gen

Đáp án D

Xét tỉ lệ ở $F_2$: 9 mắt đỏ : 6 mắt vàng : 1 mắt trắng $\to$ Quy luật tương tác bổ sung.

Quy ước A-B-: mắt đỏ; A-bb, aaB-: mắt vàng; aabb: mắt trắng.

Tính trạng phân bố không đều ở 2 giới $\to$ một trong hai cặp gen nằm trên nhiễm sắc thể giới tính X.

(Vì tương tác bổ sung mỗi cặp gen có vai trò như nhau nên ta chọn cặp Bb nằm trên X cho thuận mắt nhìn)

Sơ đồ hóa phép lai: 

Các con đực mắt đỏ ở F₂ có tỉ lệ kiểu gen : (1AA : 2Aa)X^BY

Các con cái mắt đỏ ở F₂ có tỉ lệ kiểu gen : (1AA : 2Aa)(1X^BX^B : 1X^BX^b)

Nếu cho con đực mắt đỏ F₂ giao phối với con cái mắt đỏ F₂ thì kiểu hình mắt đỏ đời con có tỉ lệ :

          A-B- = $\left(1-\frac{1}{3}x\frac{1}{3}\right)x\left(1-\frac{1}{2}x\frac{1}{4}\right)=\frac{7}{9}$

Đáp án D

Xét tính trạng chiều cao ở cây $F_a$ có tỉ lệ: 1 cao : 3 thấp, đây là tương tác gen tương tác bổ sung.

Quy ước: B-D-: thân cao; B-dd, bbD-, bbdd: thân thấp.

Vì tỉ lệ đề bài khác tỉ lệ phân li độc lập là 1:1:1:1:1:1:1:1 → Có liên kết gen (hoặc quan sát các đáp án)

Với bài tập có liên kết gen, ta dựa vào kiểu hình có ít kiểu gen nhất để tính toán:

→ Tỉ lệ thân cây cao, hoa trắng ở $F_a$là: aaB-D- = 0,18.

→ Kiểu gen cây (P) là $\frac{Ab}{aB}Dd$ 

Đáp án C.

Tỉ lệ kiểu hình ở $F_2$ là 9:3:3:1 → tương tác bổ sung 9:3:3:1.

Quy ước A-B-: mào hạt đào; A-bb: mào hoa hồng; aaB-: mào hạt đậu; aabb: mào lá.
Đúng. Khi cho $F_1$ lai với cơ thể đồng hợp lặn $AaBb x aabb\to$(1)     Đời con thu được tỉ lệ kiểu hình 1:1:1:1.

(2)     Đúng.

(3)     Đúng. Alen A và B đã tương tác bổ sung với nhau quy định mào hạt đào.

(4)     Sai. Để xuất hiện gà mào hình lá thì phải chọn được gà mào hình hạt đào dị hợp 2 cặp gen.

→ Xác suất để chọn được gà mào hình hạt đào dị hợp 2 cặp gen là $\frac{AaBb}{A-B-}=\frac{4}{9}$
Chọn ngẫu nhiên một cặp gà đều có mào hình hạt đào ở $F_2$cho lai với nhau, khả năng xuất hiện gà mào hình lá ở $F_3$chiếm tỉ lệ $aabb=\frac{4}{9}x\frac{4}{9}x\frac{1}{16}=\frac{1}{81}$

Đáp án C

Cây thấp nhất có kiểu gen aabbdd cao 110cm.

Lấy hạt phấn của cây cao nhất thụ phấn cho cây thấp nhất →  di hợp 3 cặp gen (AaBbDd)

(1)   Đúng. Cây cao nhất có kiểu gen AABBDD có chiều cao 110 + 60 = 170cm

Sai. Kiểu hình chiếm tỉ lệ nhiều nhất ở $F_2$ là kiểu hình cai 140cm (chứa 3 alen trội) chiếm tỉ lệ $\frac{C_6^3}{2^6}=\frac{5}{16}$

(1)   do 7 kiểu gen quy định. Để đếm khỏi thiếu sót, các em làm như sau:

+ Mỗi alen trội ở một cặp gen: AaBbDd

+ Hai alen trội nằm trên 1 cặp gen, alen trội còn lại nằm trên các cặp gen khác: AABbdd, AAbbDd, AaBBdd, aaBBDd, AabbDD, aaBbDD

Đúng. Tỉ lệ cây thân cao 150cm (chứa 4 alen trội) ở $F_2$là:  $\frac{C_6^4}{2^6}=\frac{15}{64}$

(1)   Đúng.

Tỉ lệ cây thân cao 130cm (chưa 2 alen trội) ở $F_2$là$\frac{C_6^4}{2^6}=\frac{15}{64}$

Tỉ lệ cây thân cao 130cm mang kiểu gen đồng hợp là:

→ Trong số các cây cao 130cm thu được ở $F_2$, các cây thuần chủng chiếm tỉ lệ $\frac{3}{15}=\frac{1}{5}$

Đáp án A

Xét bệnh P: Bố mẹ (6) - (7) bình thường sinh con (11) bị bệnh → alen lặn gây bệnh.

Xét bệnh M: Bố mẹ (1) - (2) bình thường sinh con (5) bị bệnh → alen lặn gây bệnh.

Quy ước:      A: không bị bệnh P;   a: bị bệnh P

                    M: không bị bệnh M;   m: bị bệnh M

Người số (11) bị cả hai bệnh nên sẽ có kiểu gen $aa{X}^m{X}^m$
→ Người số (7) bị bệnh M, không bị bệnh P có kiểu gen là $Aa{X}^{m}Y$
→ Người số (6) không bị cả hai bệnh M và P có kiểu gen là  $Aa{X}^M{X}^m$
Người số (5) bị bệnh M nên sẽ có kiểu gen $A-X^{m}Y$
Người số 3 bị bệnh P, không bị bệnh M có kiểu gen $aa{X}^M{X}^{-}$

Người số (8) bị bệnh P có kiểu gen aa

→ Người số (4) không bị bệnh P, bị bệnh M có kiểu gen $Aa{X}^{m}Y$
Mà người số (4) truyền cho người số (8) alen $X^a$→ Người số 8 có kiểu gen chính xác là $aa{X}^M{X}^m$
Người số (10) không bị bệnh P và M nhưng nhận alen a của mẹ → Kiểu gen người số (10) là $Aa{X}^{M}Y$
Người số (14) bị bệnh P sẽ có kiểu gen là $aa{X}^M{X}^{-}$
Người số (9) không bị bệnh P và M mà truyền alen a cho người số (14) nên sẽ có kiểu gen là $Aa{X}^{M}Y$

(1)   Sai. Xác định được chính xác kiểu gen của 7 người trong phả hệ gồm 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11.

(2)   Sai.

Xét bệnh P:

Bố mẹ (6) - (7) không bị bệnh P có kiểu gen $AaxAa$
→ Sinh người số (12) có xác suất kiểu gen là AA: $2Aa\to \frac{2}{3}A;\frac{1}{3}a$
Người số (8) bị bệnh P sinh con người số (13) bình thường → Người số (13) mang kiểu gen

Người số (12) - (13) sinh con bị bệnh P là $\frac{1}{3}a.\frac{1}{2}a=\frac{1}{6}$

Xét bệnh M:

Người số (12) không bị bệnh M có kiểu gen $X^{M}Y\to$Giao tử
Người số (8) - (9) có kiểu gen 
→ Người số (13) bình thường có xác suất kiểu gen là 
→ Giao tử 
Người số (12)  -(13) sinh con bị bệnh M là $\frac{1}{2}.\frac{1}{4}=\frac{1}{8}$
Xác suất cặp số (12)-(13) sinh con đầu lòng bị cả hai bệnh là $\frac{1}{6}.\frac{1}{8}=\frac{1}{48}$

 Sai. Người số (7) mang alen gây bệnh P

Đúng. Xác suất sinh con thứ nhất là con gái mà không bị bệnh của cặp (12) - (13) là