(Ngữ liệu ngoài sgk) Sau bão
5 câu hỏi
SAU BÃO
(Đoàn Thị Hồng Sương)
Cơn bão đi qua,
Một vùng trù phú, hóa tiêu điều, xơ xác, tan hoang
Nhưng em, mẹ vẫn bình an
Đối với con, đã thành điều quý giá
Con ở trong này, dù vất vả
Sao sánh bằng mẹ, tất tả chốn quê hương
Ruộng mía, ruộng dưa bị ngập nước thảm thương
Đến cây me già cổ thụ, còn bật gốc,
Em với mẹ, ốm o, gầy rộc,
Có thể vượt qua rồi, là trời phật để tâm
Con ở nơi này, luôn khấn nguyện âm thầm
Mong mẹ, em bình yên, quê hương an ổn
Bão lũ hung tợn cuốn trôi, chỉ còn hỗn độn
Nhưng
Có xóm, có làng, có bộ đội, có dân quân
Các anh sẽ ra tay cứu đỡ, như tình thân
Dựng cho em mái nhà ân cần
Và cuốc hộ mẹ một nương khoai
Mẹ, em ơi, xin chớ có bi ai
Dẫu mất mát, đau thương, đừng để lòng nản chí
Sau tất cả, con mong điều giản dị
Mất đi rồi, có tin yêu, ta làm lại ngày mai
Lau nước mắt, ngẩng cao đầu, ta hãy nắm chặt tay
Sóng gió, mưa mù, nước lũ, hay đá rơi trên vai
Không đẩy ngã được chúng ta, càng không cản được bước chân ta
Bước chân của những người từng đi qua biển động
Từng đào núi, dời non đi xây cuộc sống
Qua hết rồi, ta gây dựng lại đời ta.
(Đoàn Thị Hồng Sương)
Nội dung chính của bài thơ trên là gì?
Phương pháp giải
Đọc kỹ toàn bài để xác định nội dung chính
Lời giải chi tiết
Bài thơ khắc họa hình ảnh quê hương bị tàn phá sau bão lũ, tình cảm xót thương của người con nơi phương xa hướng về quê hương và gia đình, động viên mẹ và em nơi quê nhà hãy vững niềm tin vượt qua khó khăn, khắc phục lại hậu quả và xây dựng lại quê hương sau bão lũ….
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Phương pháp giải
Quan sát số chữ, cách ngắt nhịp và sự gieo vần trong các dòng thơ.
Lời giải chi tiết
Thể thơ của bài thơ: tự do
Chỉ ra những dòng thơ có trong bài thơ thể hiện truyền thống tương thân tương ái tốt đẹp của dân tộc ta?
Phương pháp giải
Tìm những câu thơ nói về sự giúp đỡ, sẻ chia của cộng đồng.
Lời giải chi tiết
Có xóm, có làng, có bộ đội, có dân quân
Các anh sẽ ra tay cứu đỡ, như tình thân
Dựng cho em mái nhà ân cần
Và cuốc hộ mẹ một nương khoai
Những từ sau là từ tượng hình hay từ tượng thanh, nêu tác dụng của những từ đó đối với nội dung của bài thơ: xơ xác, tan hoang, hỗn độn, ốm o, gầy rộc?
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức về từ tượng hình, tượng thanh
Lời giải chi tiết
- xơ xác, tan hoang, hỗn độn, ốm o, gầy rộc là các từ tượng hình
- Tác dụng của các từ tượng thanh:
+ xơ xác, tan hoang, hỗn độn: là những từ tượng hình khắc họa hình ảnh làng quê bị bão lũ tàn phá, giúp người đọc hình dung được sự khắc nghiệt của thiên nhiên. Cơn bão hung tợn đi qua đã cuốn trôi tất cả sự trù phú của làng quê, và để lại một vùng hoang tàn, xơ xác….
+ ốm o, gầy rộc : là những tượng hình miêu tả hình ảnh đáng thương, xót xa của mẹ và em – cũng là hình ảnh của con người quê hương sau cơn bão lũ. Bão lũ đã cuốn đi tất cả, cuộc sống của “ mẹ” và “em” gặp khó khăn và rất nhiều lo lắng, ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe, thể chất và tinh thần…..
→ Những từ tượng hình giàu sức khơi gợi, đem đến cho người đọc hình dung và cảm nhận được sự khắc nghiệt của mưa bão, lũ lụt, sự vất vả, mất mát của con người khi bão lũ ập đến và đi qua. Từ đó trân quý cuộc sống bình yên của mỗi gia đình, làng quê……
Chỉ ra và phân tích hiệu quả của các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong 2 dòng thơ:
Có xóm, có làng, có bộ đội, có dân quân
Các anh sẽ ra tay cứu đỡ, như tình thân
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức về các biện pháp tu từ để nhận biết và phân tích tác dụng
Lời giải chi tiết
- Điệp ngữ "có..."
- So sánh "như tình thân".
- Hiệu quả:
+ Khắc họa tình người, tình hàng xóm, tình quân dân sau bão lũ.
+ Nhấn mạnh, khẳng định, gây ấn tượng với người đọc về truyền thống yêu thương, đùm bọc của con người Việt Nam trong khó khăn, gian khổ…..
