(Ngữ liệu ngoài sgk) Ngôn chí bài 3

NGÔN CHÍ (Bài 3)

(Nguyễn Trãi)

Am trúc hiên mai ngày tháng qua

Thị phi nào đến cõi yên hà.

Bữa ăn dầu có dưa muối

Áo mặc nài chi gấm là

Nước dưỡng cho thanh trì thưởng nguyệt

Đất cày ngõ ải lảnh ương hoa.

Trong khi hứng động vừa đêm tuyết

Ngâm được câu thần dặng dặng ca.

(Ngôn chí bài 3 - Nguyễn Trãi Toàn tập, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1976, tr. 396)

Chú thích:

- Thị phi: lời đồn, những dư luận.

- Cõi yên hà: khói mây, chỉ chốn thanh tịnh, bình yên

- Nài chi: cần gì

- Nước dưỡng: giữ nước ao trong để bóng trăng xuống cho đẹp mà thưởng ngoạn

- Đất cày ngõ ải: cày rồi để cho ải, tức để hấp thụ nắng mưa rồi mởi trồng trọt.

- Câu thần: câu thơ hay

- Dặng dặng ca: văng vằng tiếng đàn, hát vang dội.

Xác định thể thơ của bài thơ.

Chỉ ra các dòng thơ lục ngôn trong văn bản.

Từ ngữ nào thể hiện lối sống giản dị của nhân vật trữ tình trong bài thơ?

Hai câu sau sử dụng những biện pháp tu từ gì?

Nước dưỡng cho thanh trì thưởng nguyệt

Đất cày ngõ ải lảnh ương hoa.

Hai câu thơ sau có thể hiểu như thế nào?

Nước dưỡng cho thanh trì thưởng nguyệt

Đất cày ngõ ải lảnh ương hoa.

Hai câu thực cho em hiểu điều gì về cuộc sống của Nguyễn Trãi khi cáo quan về ở ẩn?

Bữa ăn dầu có dưa muối

Áo mặc nài chi gấm là

Xác định đặc sắc nghệ thuật của bài thơ.

Nêu bố cục của bài thơ và nội dung từng phần.

Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ đối được sử dụng trong bài thơ.

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, trình bày quan điểm của anh/ chị về một bài học rút ra được từ nội dung bài thơ.

Từ văn bản trong phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của anh/chị về quan niệm sống thanh đạm và hòa hợp với thiên nhiên của Nguyễn Trãi.

Từ ngữ liệu phần Đọc hiểu, anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích, đánh giá bài thơ “Ngôn chí bài 3” của Nguyễn Trãi.