(Ngữ liệu ngoài sgk) Hồn Trương Ba, da hàng thịt

HỒN TRƯƠNG BA, DA HÀNG THỊT (Trích)

(Nguyễn Đổng Chi)

Ngày xưa, có một người tên là Trương Ba, người còn trẻ tuổi nhưng đánh cờ tướng rất cao. Nước cờ của anh chàng không mấy ai trong thiên hạ địch nổi. Bao nhiêu giải cờ trong những hội hè mùa xuân đều về tay anh. Tiếng đồn vang khắp nước, sang đến tận Trung Quốc. Buổi ấy, ở Trung Quốc có ông Kỵ Như cũng nổi tiếng cao cờ. Khi nghe tiếng Trương Ba, Kỵ Như liền xách khăn gói sang Nam tìm đến tận nhà tỉ thí. Hai người đọ tài nhau mấy ván liền không phân thua được. Nhưng đến ván thứ ba, Trương Ba dồn Kỵ Như vào thế bí. Thấy đối phương vò đầu suy nghĩ, Trương Ba kiêu hãnh bảo:

- Nước cờ này dù có Đế Thích xuống đây cũng đừng có hòng gỡ nổi.

Bấy giờ Đế Thích là thần cờ đang ngồi trên thiên đình, bỗng nghe câu nói hỗn xược của Trương Ba xúc phạm đến mình, liền cưỡi mây xuống trần định cho y biết tay. Trương Ba và Kỵ Như đang đánh, chợt có một ông cụ già đến ngồi cạnh bàn cờ. Ông cụ thủng thỉnh mách cho Kỵ Như mấy nước. Phút chốc bên Kỵ Như chuyển bại thành thắng. Trương Ba cau có, trong bụng tức giận ông già ở đâu đến làm cho mình lâm vào thế bí. Nhưng nhìn thấy ông cụ râu tóc trắng xoá, mặt mũi không có vẻ là người trần, chàng chợt hiểu, liền sụp xuống lạy mà rằng: “Ngài hẳn là thần Đế Thích đây rồi, tôi người trần mắt thịt không biết, xin thứ lỗi". Đế Thích cười bảo: “Ta nghe nhà ngươi tự phụ là cao cờ nên xuống xem cho biết". Trương Ba liền giữ Đế Thích lại mua rượu, giết gà khoản đãi rất chu tất. Đế Thích tuy mới gặp cũng rất yêu mến Trương Ba. Thấy anh chàng khẩn khoản muốn học nước cờ của mình, Đế Thích bảo: “Ta thấy nhà ngươi có bụng chân thành. Vậy ta cho một nắm hương này, mỗi lần cần đến ta thì thắp lên một cây, ta sẽ xuống”. Nói đoạn, cưỡi mây bay về trời.

(Nguyễn Đổng Chi, Hồn Trương Ba, da hàng thịt)

Những yếu tố nào giúp anh/ chị biết đoạn trên đây được trích từ bản kể truyện truyền kỳ?

Để đánh dấu lời của các nhân vật trong truyện, đoạn trích đã dùng hình thức trình bày nào?

Ở phần sau của truyện, Đế Thích và Trương Ba sẽ còn gặp nhau. Câu nào trong đoạn trích đã hé lộ điều đó?

Phân tích tính chất kì ảo của một nhân vật trong đoạn trích.

Nếu phải kể lại đoạn trên bằng lời của một trong các nhân vật đã xuất hiện, anh/ chị sẽ chọn kể theo lời nhân vật nào? Vì sao?

Dựa vào các câu “Buổi ấy, ở Trung Quốc có ông Kỵ Như cũng nổi tiếng cao cờ. Khi nghe tiếng Trương Ba, Kỵ Như liền xách khăn gói sang Nam tìm đến tận nhà tỉ thí”, anh/ chị hãy đoán nghĩa của từ tỉ thí.

Trong câu “Hai người đọ tài nhau mấy ván liên không phân thua được”, anh/ chị hãy tìm từ khác thay cho từ thua được mà vẫn giữ nguyên nghĩa của câu.

Từ đoạn trích Hồn Trương Ba, da hàng thịt (Nguyễn Đổng Chi), hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) nêu suy nghĩ của anh/ chị về bài học ý nghĩa rút ra từ truyện.

Từ đoạn trích Hồn Trương Ba, da hàng thịt (Nguyễn Đổng Chi), anh/chị hãy viết một bài văn khoảng 600 chữ trình bày suy nghĩ về mối quan hệ giữa tài năng và đức hạnh trong cuộc sống con người.