(Ngữ liệu ngoài sgk) Đất nước đàn bầu

ĐẤT NƯỚC ĐÀN BẦU

(Lưu Quang Vũ)

Hoa gạo hồng lại nở, bà ơi

Cháu đã đi từ lòng bà ấp ủ

Đã sống hết những vui buồn dân tộc

Những hoa bìm hoa súng nở trên ao

Những ban mai xanh biếc tiếng đàn bầu

Bà hiền hậu têm trầu bên chõng nước

Em đi gặt trên cánh đồng cổ tích

Lúa bàng hoàng chín rực những triền sông...

Trắng mây bay, ngợp gió những khu rừng

Cháu đã đi những năm lửa cháy

Với trùng điệp bạn bè cùng tuổi

Áo quân trang xanh cây lá vườn bà

Đất chiến hào vẫn đồng đất quê ta

Máu đồng đội đã thấm vào đất ấy

Những đêm thức nghẹn ngào nghe đất gọi

Vây quanh mình bao gương mặt thân quen

Mặt người xưa hòa lẫn mặt anh em

Câu hát cũ lẫn vào câu hát mới

Dòng sông hết, biển gầm lên dữ dội

Những chân trời vụt mở bao la

Những cảnh trời chưa hề biết hôm qua

Tiếng đàn bầu tiếng đàn bầu mong nhớ

Trong gió lộng, dưới mặt trời xứ sở

Vẫn cồn cào những cơn khát khôn nguôi

Đất phù sa vô tận dấu chân người

Những đoàn quân lại ra đi từ đất

Bà đứng đó miếng trầu cay thơm ngát

Vầng thương yêu soi sáng suốt cuộc đời

Khắp triền sông vang tiếng trẻ con cười

Đất nước đàn bầu

Đất nước ban mai....

(Trích Đất nước đàn bầu - Lưu Quang Vũ, Tuyển tập Sông núi quê hương,

Nxb Thanh niên, 2014, tr.54-55)

Chú thích: Lưu Quang Vũ (1948-1988) là một trong những nhà thơ, nhà viết kịch nổi tiếng. Bài thơ Đất nước đàn bầu được sáng tác năm 1972, thể hiện tình cảm sâu nặng đối với người bà và quê hương, đất nước.

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ tự do của đoạn trích.

Xác định từ miêu tả cảm xúc của nhân vật trữ tình trong đoạn thơ in đậm.

Phân tích tác dụng của phép tu từ ẩn dụ trong hai dòng thơ sau:

Em đi gặt trên cánh đồng cổ tích

Lúa bàng hoàng chín rực những triền sông...

Lí giải ý nghĩa của hai dòng thơ:

Đất nước đàn bầu

Đất nước ban mai...

Thông điệp nào trong đoạn trích có ý nghĩa nhất đối với anh/chị? Vì sao? (Trình bày khoảng 5 đến 7 dòng)