(Ngữ liệu ngoài sgk) Chiến thắng Mtao-mxây

CHIẾN THẮNG MTAO MXÂY (trích)

[...] Thế là, bà con xem, nhà Đăm Săn đông nghịt khách, tôi tớ chật ních cả nhà ngoài. Các khách tù trưởng đều từ phương xa đến. Còn Đăm Săn, bà con xem, chàng nằm trên võng, tóc thả trên sàn, hứng tóc chàng ở dưới đất là một cái nong hoa. Chàng mở tiệc ăn uống linh đình, thịt lợn, thịt trâu ăn không ngớt, thịt lợn ăn đến cháy đen hết ống le(1), thịt dê ăn đến cháy đen hết ống lồ ô, máu bò máu trâu đọng đen khắp sàn hiên, dây cồng dây chiêng giăng như mạng nhện, chỉ vàng chỉ đỏ như hoa dam piết(2). Cảnh đó, đời ông bác ông cậu xưa kia làm gì có!

Bà con xem, chàng Đăm Săn uống không biết say, ăn không biết no, chuyện trò không biết chán. Cả một vùng nhão ra như nước. Lươn trong hang, giun trong bùn, rắn hổ, rắn mai đều chui lên nằm trên cao sưởi nắng. Ếch nhái dưới gầm nhà, kì nhông ngoài bãi thì kêu lên inh ỏi suốt ngày đêm. Các chàng trai, cô gái đi lại tấp nập, rộn ràng. Cảnh làng một tù trưởng nhà giàu trông sao mà vui thế! Rõ ràng là tù trưởng Đăm Săn đang giàu lên, chiêng lắm la nhiều. Rõ ràng là Đăm Săn có chiêng đống voi bầy, có bè bạn như nêm như xếp. Làm sao mà có được một tù trưởng, đầu đội khăn nhiễu, vai mang nải hoa, đánh đâu đập tan đó, vay đâu phá nát đó như chàng?

Vì vậy, danh vang đến thần, tiếng lừng khắp núi, đông tây đâu đâu cũng nghe danh tiếng Đăm Săn. Từ khắp mọi miền, người ta khiêng rượu, khiêng lợn đến. Cả miền Ê-đê Ê-ga(3) ca ngợi Đăm Săn là một dũng tướng chắc chết mười mươi cũng không lùi bước. Ngực quấn chéo một tấm mền chiến, mình khoác một tấm áo chiến, tai đeo nụ, sát bên mình nghênh ngang đủ giáo gươm, đôi mắt long lanh  như mắt chim ghếch(4) ăn hoa tre, chàng Đăm Săn hiện ra là một trang tù trưởng mới giàu lên, đang tràn đầy sức trai, tiếng tăm lừng lẫy. Bắp chân chàng to bằng cây xà ngang. Bắp đùi chàng to bằng ống bễ, sức chàng ngang sức voi đực, hơi thở chàng ầm ầm tựa sấm dậy, chàng nằm sấp thì gãy rầm sàn, chàng nằm ngửa thì gãy xà dọc: Đăm Săn vốn đã ngang tàng(5) từ trong bụng mẹ.

Tiệc tùng linh đình, ăn uống đông vui kéo dài suốt cả mùa khô. Đến đây, rượu đã nhạt, ché đã phai(6), ai ở đâu về đấy, khách lần lượt ra về.”

(Theo Nguyễn Hữu Thấu dịch, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1998)

(1) Le: một loài cây rừng, hình dạng ống cây trúc, thân nhỏ và cứng.

(2) Hoa dam piết: một loài hoa rừng màu đỏ tươi.

(3) Ê-đê Ê-ga: người Ê-đê dùng từ này để gọi tất cả các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên.

(4) Chim ghếch: một loài chim rừng.

(5) Có thể hiểu theo nghĩa: tính ngang tàng, không hề biết sợ ai, không hề biết sợ gì.

(6) Ché đã phai: Cách nói của người Ê-đê mang hàm nghĩa ché đã cạn.

Xác định thể loại của văn bản trên?

Xác định nhân vật chính trong văn bản trên.

Ở đoạn trích trên, vì sao tác giả dân gian dành nhiều câu miêu tả cảnh ăn mừng chiến thắng?

Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên?

Lễ hội ăn mừng chiến thắng của Đăm Săn kéo dài trong bao lâu?

Văn bản trên dùng lời kể chuyện ở ngôi thứ mấy?

Không khí ăn mừng của buôn làng đối với chiến thắng của Đăm Săn như thế nào?

Buôn làng thể hiện tình cảm của họ đối với Đăm Săn?

Nội dung chính của văn bản trên là gì?

Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ có trong đoạn trích sau: “Bắp chân chàng to bằng cây xà ngang. Bắp đùi chàng to bằng ống bễ, sức chàng ngang sức voi đực, hơi thở chàng ầm ầm tựa sấm dậy, chàng nằm sấp thì gãy rầm sàn, chàng nằm ngửa thì gãy xà dọc: Đăm Săn vốn đã ngang tàng(5) từ trong bụng mẹ.”

Từ nội dung văn bản ở phần Đọc hiểu, viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận của anh/ chị về vẻ đẹp của người anh hùng Đăm Săn.

Anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích vẻ đẹp của người anh hùng Đăm Săn trong đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây.

Từ đó, nêu cảm nhận về khát vọng và tình cảm của cộng đồng Ê-đê gửi gắm qua hình tượng nhân vật này.