(Ngữ liệu ngoài sgk) Chiếc lá
11 câu hỏi
CHIẾC LÁ
Chim sâu hỏi chiếc lá:
- Lá ơi! Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi!
- Bình thường lắm, chẳng có gì đáng kể đâu.
- Bạn đừng có giấu! Nếu bình thường vậy, sao bông hoa kia lại có vẻ rất biết ơn bạn?
- Thật mà! Cuộc đời tôi rất bình thường. Ngày nhỏ, tôi là một búp non. Tôi lớn dần lên thành một chiếc lá và cứ là chiếc lá như thế cho đến bây giờ.
- Thật như thế sao? Đã có lần nào bạn biến thành hoa, thành quả, thành một ngôi sao, thành vầng mặt trời đem lại niềm vui cho mọi người như trong các câu chuyện cổ tích mà bác gió thường rì rầm kể suốt đêm ngày chưa?
- Chưa. Chưa một lần nào tôi biến thành một thứ gì khác tôi cả. Suốt đời, tôi chỉ là một chiếc lá nhỏ nhoi bình thường.
- Thế thì chán thật! Bông hoa kia đã làm tôi thất vọng. Hoa ơi, bạn chỉ khéo bịa chuyện.
- Tôi không bịa chút nào đâu. Mãi mãi tôi kính trọng những chiếc lá bình thường như thế. Chính nhờ họ mới có chúng tôi – những hoa, những quả, những niềm vui mà bạn vừa nói đến.
(Theo Những truyện hay viết cho thiếu nhi của Trần Hoài Dương,
NXB Kim Đồng, năm 2019)
Văn bản trên được viết theo thể loại nào?
- Truyện đồng thoại.
Nhận xét nào sau đây nêu lên đặc điểm của nhân vật trong văn bản trên?
- Nhân vật là loài vật, sự vật được nhân cách hóa như con người.
Văn bản trên sử dụng ngôi kể nào?
- Ngôi thứ ba.
Em hiểu nghĩa của từ “nhỏ nhoi” trong câu “Suốt đời, tôi chỉ là một chiếc lá nhỏ nhoi bình thường.” là gì?
- Nhỏ bé, ít ỏi, gây ấn tượng ít ỏi, mong manh.
Tại sao chim sâu cho rằng “Bông hoa kia đã làm tôi thất vọng”?
- Vì chim sâu tưởng rằng, hoa biết ơn chiếc lá thì lá phải làm được điều gì đó phi thường, kì diệu; nhưng khi hỏi lá, chim sâu thấy lá rất nhỏ nhoi, bình thường.
Vì sao bông hoa trong câu chuyện trên lại khẳng định: “Mãi mãi tôi kính trọng những chiếc lá bình thường như thế.”?
- Vì chính nhờ sự tồn tại của những chiếc lá bình thường như vậy mới có sự sống, sự sinh sôi, phát triển của cây.
Từ nào trong các từ: chiếc lá, rì rầm, bông hoa, chim sâu, không phải là từ ghép?
- Từ “Rì rầm” là từ láy, không phải là từ ghép.
Biện pháp tu từ nào được sử dụng qua từ được gạch chân trong câu văn sau? “Đã có lần nào bạn biến thành hoa, thành quả, thành một ngôi sao, thành vầng mặt trời đem lại niềm vui cho mọi người như trong các câu chuyện cổ tích mà bác gió thường rì rầm kể suốt đêm ngày chưa?”
- Nhân hóa.
Từ văn bản trên, em rút ra cho mình những bài học gì trong cuộc sống?
- Dù bình dị và nhỏ bé, mỗi người, mỗi sự vật đều có vai trò quan trọng riêng. Hãy sống có ích, bền bỉ đóng góp cho cuộc sống, dù âm thầm cũng rất đáng quý.
Trong cuộc sống, có những người rất bình dị nhưng đóng góp của họ cho xã hội thật đáng trân trọng. Em hãy ghi lại những đóng góp tốt đẹp cho cuộc đời của những con người như vậy.
- Thầy cô giáo tận tụy dạy dỗ học trò; bác nông dân cần cù trồng lúa nuôi sống bao người; những người lao công thầm lặng giữ cho phố phường sạch đẹp; bác sĩ ngày đêm chăm sóc bệnh nhân; chiến sĩ bảo vệ Tổ quốc…
Trong cuộc sống, em đã từng đọc, từng chứng kiến hoặc đã từng trực tiếp có những cuộc gặp gỡ, hội ngộ thú vị. Từ những trải nghiệm đó, em hãy viết bài văn kể lại một cuộc gặp gỡ giữa em với người thân hoặc bạn bè mà em ấn tượng nhất.
Gợi ý:
a. Đảm bảo cấu trúc bài văn tự sự.
b. Xác định đúng yêu cầu của đề: viết bài văn kể lại một cuộc gặp gỡ giữa em với người thân hoặc bạn bè mà em ấn tượng nhất.
c. Kể lại một cuộc gặp gỡ đáng nhớ
HS có thể triển khai cốt truyện theo nhiều cách, nhưng cần đảm bảo các yêu cầu sau:
- Sử dụng ngôi kể thứ nhất.
- Giới thiệu được cuộc gặp gỡ ấn tượng với người thân hoặc bạn bè
- Các sự kiện chính:
+ Gặp ai, lúc nào, ở đâu?
+ Em và người đó nói những gì, làm những gì? …
+ Cảm nghĩ sau cuộc gặp gỡ
d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
e. Sáng tạo: Bố cục mạch lạc, lời kể sinh động, sáng tạo.
Bài văn hoàn chỉnh
Hôm đó là một buổi chiều mùa hè thật đẹp. Em vừa kết thúc năm học và đang ở nhà thì nghe tiếng xe máy dừng trước cổng. Vừa bước ra, em sững sờ khi thấy người bác ruột từ miền Nam về thăm. Bác đã đi làm xa nhiều năm, đây là lần đầu tiên bác trở lại sau bao ngày xa cách.
Em chạy ùa ra ôm chầm lấy bác trong niềm vui vỡ òa. Bác xoa đầu em, nụ cười hiền hậu khiến em thấy ấm áp vô cùng. Bác mang theo cho em một chiếc balô nhỏ, bên trong là những món quà giản dị nhưng đầy tình thương: vài quyển truyện, một chiếc áo và con gấu bông mà bác bảo đã chọn rất lâu mới tìm được.
Buổi tối hôm ấy, cả gia đình em quây quần bên mâm cơm, nghe bác kể về cuộc sống nơi xa. Bác bảo rằng bác nhớ quê, nhớ cha mẹ, nhớ cả những ngày thơ bé như em bây giờ. Ngồi nghe, em vừa xúc động vừa tự nhủ sẽ cố gắng học thật giỏi để sau này làm bác tự hào.
Cuộc gặp gỡ ngắn ngủi ấy đã để lại trong em kỷ niệm thật sâu sắc. Em nhận ra rằng tình thân là điều thiêng liêng nhất, dù có đi xa bao lâu thì người thân vẫn luôn yêu thương và dõi theo ta. Mỗi khi nhớ lại giây phút được ôm chặt bác trong vòng tay, em thấy mình thêm yêu quý gia đình và trân trọng những cuộc đoàn tụ đầm ấm vô cùng.
