(Ngữ liệu ngoài sgk) Cá chuối con
11 câu hỏi
CÁ CHUỐI CON
“Càng chờ càng bằn bặt. Đàn chuối con không biết làm thế nào, cứ bơi ngược bơi xuôi. Đang lúc chúng bàn nhau định cử một chị chuối lên bờ tìm mẹ, thì nghe ùm một tiếng. Mẹ đã về. Không có một chú kiến nào nổi lên mặt nước, nhưng đàn chuối con cũng không để ý đến điều đó. Chúng xúm lại quanh mẹ và hỏi:
- Mẹ ơi, sao mẹ đi lâu thế?
- Kìa, mẹ làm sao kìa!
- Sao mẹ lại có máu ở cổ?
Chúng hỏi dồn dập, vừa hỏi vừa khóc. Chuối mẹ âu yếm bơi quanh đàn con và kể cho con nghe chuyện vừa xảy ra với mụ mèo.
- … Mẹ vật lộn với nó mãi. Đã tưởng không còn về đây với các con được.
- Chuối mẹ nói rồi ứa nước mắt, không kể tiếp được nữa.
- Chỉ tại thằng út.
- Chỉ tại thằng út…
Bọn chuối con nhao nhao kết tội chuối út. Chuối út biết mình có lỗi nhưng vẫn gân cổ lên cãi:
- Tại em ư? Lần này thì đúng là tại em. Nhưng các lần khác mẹ vẫn phải đi kiếm mồi cho chúng ta kia mà! Lỡ những lần ấy mẹ gặp mụ mèo thì có phải tại cả các anh các chị nữa không?
Thấy chuối út nói cũng có lí, bọn chuối con im lặng một lát rồi kéo nhau ra bàn bạc. Chuối út xin nói trước:
- Bây giờ chúng ta cũng đã hơi lớn rồi, chúng ta đừng làm khổ mẹ nữa. Chúng ta sẽ cùng nhau bơi quanh ao tự kiếm mồi. Các anh chị thấy thế nào?
- Đồng ý!
- Đồng ý đấy!
- Các con đang bàn gì mà vui vẻ vậy? - Chuối mẹ bơi lại hỏi.
- Chúng con đang bàn nhau tự đi kiếm ăn. – Chuối út thưa. – Chúng con không làm phiền mẹ nữa. Bây giờ mẹ đau, mẹ về hang nghỉ đi.
- Trời ơi, các con tôi ngoan quá! Nhưng mà này các con, nếu con nào chưa tự kiếm ăn được, hoặc lúc nào khó kiếm ăn, các con cứ về với mẹ nhá!”
(Trích: truyện Cá chuối con. In trong Những truyện hay viết cho thiếu nhi.
Xuân Quỳnh, NXB Kim Đồng, 2019)
Xác định ngôi kể được sử dụng trong văn bản trên.
- Ngôi kể thứ ba.
Các nhân vật xuất hiện trực tiếp trong câu chuyện là ai?
- Chuối mẹ, chuối út, bọn chuối, mụ mèo.
Tại sao cá chuối mẹ vừa kể vừa khóc?
- Vì chuối mẹ phải vất vả vật lộn với mụ mèo, mới thoát sự nguy hiểm để về với đàn con.
Xác định vị ngữ trong câu văn sau: “Đàn chuối con không biết làm thế nào, cứ bơi ngược bơi xuôi”.
- Vị ngữ: “không biết làm thế nào, cứ bơi ngược bơi xuôi”.
Đoạn trích trên sử dụng nhiều biện pháp tu từ nào?
- Nhân hóa.
Câu nói của anh em cá chuối thể hiện thái độ gì với mẹ mình:
“Chúng con đang bàn nhau tự đi kiếm ăn. – Chuối út thưa. – Chúng con không làm phiền mẹ nữa. Bây giờ mẹ đau, mẹ về hang nghỉ đi ?”
- Biết tự lo cho mình khi đã trưởng thành. Rất thương mẹ.
Hãy nối các đáp án ở cột (A) phù hợp với các đáp án ở cột (B)
(A) Từ ngữ | (B) Loại từ | Nối |
1. bơi | a. Danh từ | 1 – c |
2. chuối | b. Tính từ | 2 – a |
3. ngoan | c. Động từ | 3 – b |
Khi mẹ về muộn, đàn Chuối con cứ bơi ngược bơi xuôi thể hiện thái độ gì?
- Bồn chồn lo lắng.
Từ đoạn trích trên em nghĩ như thế nào về tình mẫu tử?
- Tình mẫu tử là thiêng liêng, cao quý. Người mẹ luôn sẵn sàng hi sinh, chấp nhận nguy hiểm để bảo vệ con. Ngược lại, những đứa con cần biết yêu thương, đùm bọc, quan tâm và san sẻ cùng mẹ.
Từ lời nhắn nhủ Chuối mẹ ở cuối đoạn trích, em sẽ hành động như thế nào trong cuộc sống của mình.
- Em sẽ cố gắng tự lập, tự lo cho bản thân mình, không làm cha mẹ phiền lòng. Đồng thời luôn biết yêu thương, quan tâm và giúp đỡ cha mẹ khi có thể.
Kể về một trải nghiệm đáng nhớ của bản thân (một chuyến đi đáng nhớ đến vùng đất mới, một buổi biểu diễn nghệ thuật mà em tham dự, một hoạt động thiện nguyện mà em tham gia...)
Gợi ý:
a. Đảm bảo cấu trúc bài văn tự sự.
b. Xác định đúng yêu cầu của đề: Kể về một trải nghiệm của bản thân
c. Triển khai bài viết:
Dàn ý kể lại một buổi biểu diễn nghệ thuật mà em được tham gia.
1. Mở bài
Giới thiệu về một buổi biểu diễn nghệ thuật (Biểu diễn ca hát của ca sĩ nổi tiếng, biểu diễn văn nghệ chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam...)
2. Thân bài
a. Chủ đề, thời gian, địa điểm của buổi biểu diễn
- Chủ đề của buổi biểu diễn là gì?
- Địa điểm diễn ra buổi biểu diễn là ở đâu?
- Thời gian bắt đầu diễn ra buổi biểu diễn?
- Em xem buổi biểu diễn qua ti vi, điện thoại hay xem trực tiếp.
b. Kể lại chi tiết các sự việc diễn ra trong buổi biểu diễn
- Quang cảnh, không gian, cách bày trí sân khấu của buổi biểu diễn.
- Kể lại trình tự diễn ra các chương trình, tiết mục có trong buổi biểu diễn.
- Tiết mục hay chương trình nào đặc sắc nhất?
- Không khí và phản ứng của các khán giả, khách mời tham dự buổi biểu diễn như thế nào?
c. Kết thúc buổi biểu diễn
- Buổi biểu diễn có kết thúc tốt đẹp hay không?
- Buổi biểu diễn để lại cho em ấn tượng như thế nào?
3. Kết bài
- Nêu cảm nghĩ của em về buổi biểu diễn nghệ thuật.
d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.
e. Sáng tạo: Bố cục mạch lạc, lời kể sinh động, sáng tạo.
Bài văn hoàn chỉnh
Hằng năm, cứ đến tháng 11, trường em lại tổ chức nhiều hoạt động chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam. Trong số đó, em nhớ nhất là buổi biểu diễn văn nghệ diễn ra vào chiều ngày 18/11 năm ngoái tại sân trường.
Hôm ấy, sân khấu được trang trí rất đẹp với cờ hoa rực rỡ, bóng bay nhiều màu sắc và những ánh đèn lung linh. Tất cả học sinh đều háo hức chờ đợi chương trình bắt đầu.
Buổi biểu diễn mở màn bằng tiết mục múa tập thể của các bạn khối 1, khiến mọi người thích thú vỗ tay không ngớt. Tiếp đó là những tiết mục đặc sắc: hát đơn ca, nhảy hiện đại, tiểu phẩm hài. Em hồi hộp nhất là khi đến lượt lớp em biểu diễn bài hát “Bụi phấn”. Chúng em hát với tất cả sự kính yêu dành cho thầy cô. Khi bài hát kết thúc, cả sân trường vang lên những tràng pháo tay nồng nhiệt, thầy cô xúc động đến rưng rưng nước mắt.
Buổi biểu diễn khép lại trong niềm vui và tiếng cười rộn rã. Ai cũng ra về với gương mặt hân hoan, đầy lưu luyến.
Đối với em, đây là một trải nghiệm thật đáng nhớ. Buổi biểu diễn đã giúp em thêm gắn bó với bạn bè, thêm yêu thương thầy cô, và nhắc nhở em phải cố gắng học tập thật tốt để xứng đáng với công ơn dạy dỗ của thầy cô kính yêu.
