(Ngữ liệu ngoài sgk) Bách khoa toàn thư tuổi trẻ, thiên nhiên và môi trường
Đề thi

(Ngữ liệu ngoài sgk) Bách khoa toàn thư tuổi trẻ, thiên nhiên và môi trường

A
Admin
VănLớp 665 lượt thi
11 câu hỏi
Đoạn văn

BÁCH KHOA TOÀN THƯ TUỔI TRẺ, THIÊN NHIÊN VÀ MÔI TRƯỜNG

Truyền thuyết Trung Quốc kể rằng, thời Xuân Thu chiến quốc Tề Trang Công đi săn, giữa đường gặp một con bọ ngựa, nghểnh đầu giơ càng ra để chặn xe vua lại. Vua hỏi quần thần: “Con gì đấy?” một lính hộ giá thưa: “Một con bọ ngựa không tự lựa sức mình!”. Câu này về sau cho đến nay thành thành ngữ “Bọ ngựa không biết lượng sức”. Đúng là bọ ngựa cản xe, cũng hơi quá đáng, nhưng nó có đôi tay lợi hại, côn trùng thấy nó đều phải ngại.(1)

Bọ ngựa có một đôi chân trước, co trước ngực, trên cái cổ dài là một cái đầu nhỏ hình tam giác bẹt. Trên chiếc miệng nhỏ xíu có một cặp hàm đen tía xấu xí, cổ nó rất mềm mại, có thể quay đầu đi mọi phía. Thần thái của nó rất nhu mì.(2)

Đọc hiểu Truyền thuyết Trung Quốc kể rằng

(Hình ảnh bọ ngựa)

Lúc thường, bọ ngựa đậu trên cây, màu thân nó hòa vào với môi trường làm một, nên rất khó phát hiện. Nó thường nghênh đầu, giơ chân, quan sát tình địch. Khi phát hiện mục tiêu, như tên bắn, phóng đôi dao quắm ra vồ mồi, chẳng bao giờ vồ trượt.(3)

Bọ ngựa là côn trùng ăn thịt. Nó ăn châu chấu, ruồi, nhặng, muỗi, bướm ngài, đa số là côn trùng có hại. Một con bọ ngựa trong 2- 3 tháng, ăn hết 700 con muỗi. Sở dĩ nó bắt mồi chính xác là vì cặp mắt kép của nó có hệ thống ngắm hoàn chỉnh. Nhờ hệ thống ngắm này, quá trình vồ mồi chỉ mất 0.05 giây, trăm phát trăm trúng….(4)

 (Trích Bách khoa toàn thư tuổi trẻ, thiên nhiên và môi trường, Nguyễn văn Thi- Nguyễn Kim Đô dịch, NXB Phụ nữ, lưu chiểu 2002, tr.511- 512)

1. Tự luận
1 điểm

Câu văn sau đây: “cổ nó rất mềm mại, có thể quay đầu đi mọi phía.” có mấy từ láy?

Xem đáp án

- Một từ láy: mềm mại.

2. Tự luận
1 điểm

Thành phần chủ ngữ trong câu sau: “cổ nó rất mềm mại, có thể quay đầu đi mọi phía.” là:

Xem đáp án

- Chủ ngữ: Cổ nó.

3. Tự luận
1 điểm

Văn bản được triển khai theo trật tự thời gian đúng hay sai? Vì sao?

Xem đáp án

- Sai.

- Vì văn bản không kể theo trình tự thời gian mà theo trình tự miêu tả – giới thiệu, mô tả đặc điểm, tập tính và lợi ích của bọ ngựa.

4. Tự luận
1 điểm

Văn bản cung cấp cho người đọc thông tin chính nào ?

Xem đáp án

- Đặc điểm và lợi ích của con Bọ Ngựa. 

5. Tự luận
1 điểm

Phần “sa pô” được đặt ở vị trí?

Xem đáp án

- Đầu văn bản.

6. Tự luận
1 điểm

Liệt kê 2 phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản:

Xem đáp án

- Hình ảnh bọ ngựa.

- Các số liệu: Một con bọ ngựa trong 2- 3 tháng, ăn hết 700 con muỗi. Sở dĩ nó bắt mồi chính xác là vì cặp mắt kép của nó có hệ thống ngắm hoàn chỉnh. Nhờ hệ thống ngắm này, quá trình vồ mồi chỉ mất 0.05 giây, trăm phát trăm trúng,…

7. Tự luận
1 điểm

Ý chính của đoan 3 là :

Xem đáp án

- Cách thức Bọ Ngựa bắt mồi. 

8. Tự luận
1 điểm

Đoạn văn nào miêu tả hình dáng con Bọ Ngựa?

Xem đáp án

- Đoạn 2: Bọ ngựa có một đôi chân trước, co trước ngực, trên cái cổ dài là một cái đầu nhỏ hình tam giác bẹt. Trên chiếc miệng nhỏ xíu có một cặp hàm đen tía xấu xí, cổ nó rất mềm mại, có thể quay đầu đi mọi phía. Thần thái của nó rất nhu mì.

9. Tự luận
1 điểm

Nhận xét  của em về nhân vật Bọ Ngựa?

Xem đáp án

- Bọ ngựa tuy nhỏ bé nhưng rất dũng cảm, kiên cường, có khả năng săn mồi chính xác, đem lại lợi ích trong việc tiêu diệt côn trùng có hại.

10. Tự luận
1 điểm

Đoạn trích đã đem đến cho em những hiểu biết và bài học gì? (Trình bày 1 đoạn văn từ 5 - 7 câu).

Xem đáp án

- Đoạn trích giúp em hiểu rõ hơn về hình dáng, tập tính và lợi ích của loài bọ ngựa. Em thấy loài côn trùng nhỏ bé này tuy bề ngoài nhu mì nhưng lại dũng mãnh khi săn mồi, góp phần tiêu diệt nhiều loài gây hại. Qua đó em học được bài học: không nên xem thường những điều nhỏ bé, vì chúng cũng có giá trị và sức mạnh riêng. Đồng thời, em nhận ra thiên nhiên quanh ta thật phong phú và kì diệu, cần được tìm hiểu và bảo vệ. Bài học ấy còn nhắc em phải trân trọng những đóng góp âm thầm nhưng thiết thực của muôn loài.

11. Tự luận
1 điểm

Trường học là ngôi nhà thứ hai với biết bao điều đáng để các em quan tâm: tình thầy trò, quan hệ bạn bè, bạo lực học đường, rác thải, gian lận trong kiểm tra,… Em hãy viết một bài văn trình bày ý kiến về một hiện tượng mà em quan tâm nhất trong nhà trường hiện nay.

Xem đáp án

Gợi ý:

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận.

b. Xác định đúng yêu cầu của đề: Trình bày ý kiến về một hiện tượng mà em quan tâm nhất trong nhà trường hiện nay.

c. Triển khai các nội dung và vận dụng tốt phương pháp viết bài văn nghị luận.

HS có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần đảm bảo các yêu cầu sau:

DÀN Ý NGHỊ LUẬN XÃ HỘI VỀ NẠN BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG

1. Mở bài:

Giới thiệu về bạo lực học đường.

- Là vấn nạn hiện nay trong xã hội

- Tình trạng ngày càng lan rộng hơn đặc biệt trong thời đại công nghệ số

2. Thân bài:

a. Giải thích vấn đề

- Là những hành vi thô bạo, ngang ngược, bất chấp công lý, đạo lý, xúc phạm trấn áp người khác gây nên những tổn thương về tinh thần và thể xác diễn ra trong phạm vi trường học.

- Hiện nay nó có xu hướng gia tăng nhanh chóng, diễn ra ở nhiều nơi do đó đang trở thành một vấn nạn của xã hội.

b. Hiện trạng.

- Lăng mạ, xúc phạm, chửi bậy đối với người khác.

- Làm tổn thương đến tinh thần bạn bè.

- Học sinh có thái độ không đúng với thầy cô.

- Lập các nhóm đánh nhau, đánh hội đồng

- Bạo lực không chỉ do học sinh mà có những thầy cô đã đẩy vấn đề này càng một nặng nề hơn

c. Nguyên nhân

- Xảy ra vì những lí do rất không đâu: Nhìn đểu, nói móc, tranh giành người yêu, không cùng đẳng cấp...

- Sự phát triển thiếu toàn diện, thiếu hụt về nhân cách, thiếu khả năng kiểm soát hành vi ứng xử của bản thân, non nớt trong kĩ năng sống, sai lệch trong quan điểm sống.

- Do ảnh hưởng từ môi trường văn hóa bạo lực: phim, ảnh, sách, báo, đồ chơi mang tính bạo lực (kiếm, súng...).

- Sự giáo dục chưa đúng đắn, thiếu quan tâm của gia đình.

- Sự giáo dục trong nhà trường: Nặng về dạy kiến thức văn hóa, đôi khi lãng quên nhiệm vụ giáo dục con người “tiên học lễ hậu học văn”.

- Xã hội thờ ơ, dửng dưng, buông xuôi, chưa có sự quan tâm đúng mức, những giải pháp thiết thực, đồng bộ, triệt để.

d. Hậu quả

- Với nạn nhân:

- Tổn thương về thể xác và tinh thần.

- Tổn hại đến gia đình, người thân, bạn bè người bị hại.

- Tạo tính bất ổn trong xã hội: Tâm lí lo lắng bất an bao trùm từ gia đình, nhà trường, đến xã hội.

- Người gây ra bạo lực:

- Con người phát triển không toàn diện

- Mầm mống của tội ác mất hết tính người sau này.

- Làm hỏng tương lai chính mình, gây nguy hại cho xã hội.

- Bị mọi người lên án, xa lánh, căm ghét.

e. Giải pháp

- Đối với những người gây ra bạo lực học đường: Cố gắng mở rộng nâng cao nhận thức về lỗi lầm mình đã gây ra, trực tiếp dùng hành động để sửa chữa sai lầm của mình

- Xã hội cần có những giải pháp đồng bộ, chặt chẽ giáo dục con người trong gia đình, nhà trường, trong toàn xã hội; coi trọng dạy kĩ năng sống, vươn tới những điều chân thiện mỹ.

- Có thái độ quyết liệt phê phán răn đe, giáo dục cải tạo, biện pháp trừng phạt kiên quyết làm gương cho người khác.

g. Đưa ra bài học cho bản thân

- Có quan điểm nhận thức, hành động đúng đắn, hình thành những quan niệm sống tốt đẹp.

3. Kết bài: Nêu cảm nghĩ của em về bạo lực học đường.

- Khẳng định đây là hành vi không tốt và không nên có trong xã hội

- Bản thân cần tránh xa hành vi này.

d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.

e. Sáng tạo: Bố cục mạch lạc, lời văn sinh động, sáng tạo.

Bài văn hoàn chỉnh

Trong cuộc sống hiện nay, khi xã hội ngày càng phát triển, trường học vẫn luôn được xem là ngôi nhà thứ hai của tuổi trẻ. Thế nhưng, bên cạnh những niềm vui thầy trò, tình bạn đẹp, vẫn còn tồn tại một hiện tượng nhức nhối: bạo lực học đường. Đây là vấn nạn đáng lo ngại, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho học sinh, gia đình và xã hội.

Bạo lực học đường là những hành vi thô bạo, ngang ngược, xúc phạm hay trấn áp bạn bè và thầy cô trong phạm vi trường lớp, gây tổn thương cả về tinh thần lẫn thể chất. Hiện nay, tình trạng này ngày càng gia tăng và có xu hướng trẻ hóa, từ những lời nói chửi bới, lăng mạ, cho đến những vụ đánh nhau, quay clip tung lên mạng. Có khi chỉ vì những lý do rất nhỏ nhặt như “nhìn đểu”, “nói móc” hay “tranh giành bạn bè” mà các em học sinh sẵn sàng xô xát, dùng bạo lực để giải quyết.

Nguyên nhân của hiện tượng này rất đa dạng. Trước hết, nhiều học sinh chưa được giáo dục đầy đủ về nhân cách, thiếu kĩ năng sống, thiếu khả năng kiểm soát cảm xúc. Ngoài ra, sự ảnh hưởng từ phim ảnh, trò chơi bạo lực cùng môi trường sống thiếu lành mạnh cũng khiến học sinh dễ sa vào hành vi tiêu cực. Bên cạnh đó, sự thiếu quan tâm từ gia đình, giáo dục trong nhà trường còn nặng về kiến thức mà chưa chú trọng rèn luyện đạo đức, cũng góp phần làm bạo lực học đường lan rộng.

Hậu quả của nạn bạo lực học đường thật nặng nề. Nạn nhân phải chịu tổn thương về tinh thần, sức khỏe, thậm chí bị ám ảnh lâu dài. Gia đình và bạn bè lo lắng, mất niềm tin vào môi trường giáo dục. Người gây ra bạo lực thì bị bạn bè xa lánh, đánh mất tương lai, thậm chí có thể trở thành mầm mống của tội ác. Xã hội cũng vì thế mà bất ổn, lo âu, mất niềm tin vào môi trường học đường.

Để khắc phục, cần có sự chung tay của cả gia đình, nhà trường và xã hội. Gia đình phải quan tâm, dạy con biết yêu thương và tôn trọng người khác. Nhà trường cần chú trọng giáo dục đạo đức, kĩ năng sống, xử lí nghiêm những hành vi sai trái để răn đe. Bản thân học sinh cần ý thức rõ hậu quả, rèn luyện nhân cách, cư xử văn minh, biết kiềm chế cảm xúc và giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại thay vì bạo lực.

Bạo lực học đường là hiện tượng tiêu cực, gây ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của thế hệ trẻ. Mỗi chúng ta cần nhận thức rằng trường học phải là nơi ươm mầm tri thức và tình bạn đẹp chứ không phải nơi gieo rắc sợ hãi. Chính vì vậy, bản thân em luôn cố gắng cư xử hòa nhã, đoàn kết cùng bạn bè, và kiên quyết nói “không” với bạo lực học đường.