LUYỆN ĐỀ ĐỌC HIỂU VB THƠ

Bài thơ “Mầm non” của Võ Quảng được viết theo thể thơ nào?

Các yếu tố được sử dụng kết hợp trong bài thơ là gì?

Trong các từ: nho nhỏ, róc rách, hối hả, nằm nép, đâu không phải là từ láy?

Cảnh vật thiên nhiên trong bài thơ được miêu tả ở thời điểm nào?

Bài thơ viết về điều gì?

Yếu tố tự sự và miêu tả được sử dụng có ý nghĩa như thế nào trong bài thơ?

Theo em, hình ảnh mầm non “đứng dậy” rồi “khoác áo màu xanh biếc” tượng trưng cho điều gì?

Tình cảm của nhà thơ với thiên nhiên là gì?

Từ bài thơ trên, em nhận thấy mình cần phải làm gì để giữ gìn và bảo vệ thiên nhiên tươi đẹp nơi mình sinh sống? (viết từ 3 đến 5 dòng)

ĐỀ SỐ 2

GIÓ SỚM

Sớm nay hè phố sạch

Nhờ gió quét lá rơi

Gió đi nhẹ nhàng thôi

Để đường không bốc bụi

Cây vừa thay áo mới

Lá đính sương long lanh

Tặng vạt cỏ tươi xanh

Uốn rung rinh búp ngọc...

Mùa thu, nắng đi học

Rủ sáo sậu, vành khuyên

Các bạn chim vốn quen

Vừa bay, vừa ca hát

“Đường phố ta thật mát

Giữ mãi sạch, bạn ơi!”

Nhìn xem gió mỉm cười

Tay vờn nâng tóc xõa.

(Thy Ngọc, trích tập thơ Thả diều trên đê - NXB Văn học, 2020)

Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

“Thay áo mới, rủ sáu sậu” là cụm từ gì?

Bài thơ có tất cả bao nhiêu từ láy?

Trong bài thơ trên, tác giả chủ yếu sử dụng biện pháp tu từ nào?

Hình ảnh nào trong số các hình ảnh: gió, cây, lá, mưa, không được nhắc đến trong bài thơ?

Từ “lá” trong bài thơ trên và từ “lá” trong câu: “Rừng là lá phổi xanh của trái đất” là từ:

Trạng ngữ trong dòng thơ “Mùa thu, nắng đi học” có nhiệm vụ gì?

Thông điệp mà tác giả gửi gắm đến bạn đọc gì?

Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nhân hoá trong khổ thơ sau?

Trong bài thơ, tác giả có viết “Đường phố ta thật mát - Giữ mãi sạch, bạn ơi!”. Theo em, mỗi chúng ta cần làm gì để môi trường thiên nhiên luôn sạch đẹp?

ĐỀ SỐ 3

HÃY BẢO TỒN THIÊN NHIÊN

Ông mặt trời tỏa nắng

Trời xanh không gợn mây

Những chú chim đang bay

Cô gió thật mát mẻ.

Mẹ thiên nhiên lặng lẽ

Mang vẻ đẹp cho đời

Nhưng chúng ta bạn ơi

Làm uế tạp trái đất

Hãy làm gì tốt nhất

Để giữ lại màu xanh

Cho thiên nhiên trong lành

Để trẻ em ca hát.

(Nguồn dẫn: http://baovannghe.com.vn/trang-tho-thieu-nhi-23016.html)

Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Chủ ngữ trong câu thơ “Ông mặt trời tỏa nắng” là gì?

Trong khổ thơ ba của đoạn thơ trên, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nào?

Từ “bảo tồn” có nghĩa là:

Từ “để”… “đề…” trong khổ ba có tác dụng gì?

Đoạn thơ trên có tất cả bao nhiêu từ láy?

Các từ láy trong đoạn thơ trên có tác dụng gì?

Nội dung chính của đoạn thơ trên là gì?

Trong bài thơ trên, tác giả đã sử dụng rất nhiều biện pháp tu từ. Em hãy chỉ ra một biện pháp tu từ trong bài thơ và nêu tác dụng?

Trong bài thơ, tác giả có viết “Hãy làm điều tốt nhất”. Theo em, “điều tốt nhất” mà tác giả muốn chúng ta làm là gì? Em hãy chia sẻ những việc làm đó?

ĐỀ SỐ 4

LỜI RU CỦA MẸ

“Lời ru ẩn nơi nào

Giữa mênh mang trời đất

Khi con vừa ra đời

Lời ru về mẹ hát

Lúc con nằm ấm áp

Lời ru là tấm chăn

Trong giấc ngủ êm đềm

Lời ru thành giấc mộng

Khi con vừa tỉnh giấc

Thì lời ru đi chơi

Lời ru xuống ruộng khoai

Ra bờ ao rau muống

Và khi con đến lớp

Lời ru ở cổng trường

Lời ru thành ngọn cỏ

Đón bước bàn chân con

Mai rồi con lớn khôn

Trên đường xa nắng gắt

Lời ru là bóng mát

Lúc con lên núi thẳm

Lời ru cũng gập ghềnh

Khi con ra biển rộng

Lời ru thành mênh mông.”

(Dẫn theo Thơ Xuân Quỳnh, Kiều Văn chủ biên,NXB Đồng Nai, 1997)

Trong bài thơ, ai đang kể chuyện với ai về lời ru?

Khổ thơ thứ hai đã thuật lại chuyện gì?

Tìm từ láy trong khổ thơ cuối.

Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ:

“Lúc con lên núi thẳm

Lời ru cũng gập ghềnh”

Xác định tình cảm, cảm xúc thể hiện qua bài thơ.

Điệp từ “lời ru” xuất hiện nhiều lần trong bài có tác dụng gì?

Hình ảnh “lời ru xuống ruộng khoai, ra bờ ao rau muống” nói lên điều gì?

Nhận xét về nhịp điệu và cấu trúc bài thơ.

Thông điệp chính mà bài thơ muốn gửi gắm là gì?

Theo em, vì sao bài thơ lại được gọi là “Lời ru của mẹ”?

ĐỀ SỐ 5

BÉ CON CỦA MẸ

Này bé con của mẹ

Con có thấy gì không

Cái mặt biển mênh mông

Ôm những cây thuyền nhỏ.

Này bé con thấy đó

Cái mặt trời đằng xa

Đang toả nắng lan ra

Đỏ một màu rất đỏ.

Đường chỉ xanh bãi cỏ

Ôm san sát khoảng trời

Bé con của mẹ ơi

Con thấy không con nhỉ.

Biển xa con có thấy

Một màu xanh dịu êm

Sóng vỗ mãi ngày đêm

Như tình thương của mẹ.

Cái mặt trời nhỏ bé

Mà ấm áp lạ lùng

Như trái tim mẹ nóng

Ủ ấm những ngày đông.

Bé con có biết không

Mẹ ôm con thật rộng

Như một vùng rất mỏng

Cỏ mọc sát chân trời.

Con dù có ham chơi

Vẫn nằm trong lòng mẹ

Bé con ngoan lắm nhé

Mãi mãi mẹ thương con.

(Bé con của mẹ - Đặng Ngọc Ngận)

Văn bản “Bé con của mẹ” thuộc thể thơ nào?

Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong hai câu thơ sau:

“Cái mặt biển mênh mông

Ôm những cây thuyền nhỏ.”

Tình yêu của mẹ dành cho con được tác giả so sánh với những hình ảnh nào?

Văn bản thể hiện tình cảm của ai dành cho ai?

Chủ đề được nói đến trong bài thơ “Bé con của mẹ” là:

Hai câu thơ:“ Sóng vỗ mãi ngày đêm / Như tình thương của mẹ” thể hiện điều gì?

Em hãy ghi lại những cảm nhận của em sau khi đọc bài thơ “Bé con của mẹ”.

Đọc xong bài thơ “Bé con của mẹ”, em sẽ làm gì để thể hiện tình cảm của mình với mẹ?

ĐỀ SỐ 6

ĐÁNH THỨC TRẦU

Đã ngủ rồi hả trầu?

Tao đã đi ngủ đâu

Mà trầu mày đã ngủ

Bà tao vừa đến đó

Muốn có mấy lá trầu

Tao không phải ai đâu

Đánh thức mày để hái

Trầu ơi hãy tỉnh lại

Mở mắt xanh ra nào

Lá nào muốn cho tao

Thì mày chìa ra nhé

Tay tao hái rất nhẹ

Không làm mày đau đâu

Đã dậy chưa hả trầu?

Tao hái vài lá nhé

Cho bà và cho mẹ

Đừng lụi đi trầu ơi!

1966

          (Trần Đăng Khoa, Góc sân và khoảng trời, NXB Văn hóa dân tộc, 1999)

Bài thơ Đánh thức trầu thuộc thể loại gì? Vì sao em biết?

Bài thơ viết theo thể thơ nào?

Nội dung chính của bài thơ là gì?

Hình ảnh cây trầu trong bài thơ được miêu tả như thế nào?

Nêu một biện pháp tu từ được sử dụng trong bài thơ và giải thích tác dụng.

Em hãy nêu cảm nhận về tình cảm của nhân vật với cây trầu.

Bài thơ sử dụng ngôn từ như thế nào để tạo cảm giác hồn nhiên, gần gũi?

Bài thơ có nhịp điệu như thế nào? Nó góp phần gì vào nội dung?

Thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm qua bài thơ là gì?

ĐỀ SỐ 7.1

QUÊ HƯƠNG

Quê hương là gì hả mẹ

Mà cô giáo dạy hãy yêu?

Quê hương là gì hả mẹ

Ai đi xa cũng nhớ nhiều?

Quê hương là chùm khế ngọt

Cho con trèo hái mỗi ngày

Quê hương là đường đi học

Con về rợp bướm vàng bay

Quê hương là con diều biếc

Tuổi thơ con thả trên đồng

Quê hương là con đò nhỏ

Êm đềm khua nước ven sông.

(Đỗ Trung Quân)

Bài thơ Quê hương được viết theo thể thơ nào?

Phương thức biểu đạt chính của bài thơ là gì?

Hình ảnh “chùm khế ngọt” trong bài thơ gợi lên điều gì?

Câu hỏi tu từ “Quê hương là gì hả mẹ?” có tác dụng gì?

Bài thơ sử dụng điệp ngữ nào? Nêu tác dụng.

Những hình ảnh “đường đi học rợp bướm vàng bay”, “con diều biếc” thể hiện điều gì?

Nêu một biện pháp tu từ khác ngoài điệp ngữ trong bài và giải thích tác dụng.

Theo em, thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm là gì?

Bài thơ đã gợi cảm xúc yêu quê hương bằng cách nào?

Em hãy nêu cảm nhận của mình về hình ảnh quê hương trong bài thơ.

ĐỀ SỐ 7.2

BÀI HỌC ĐẦU CHO CON

Quê hương là gì hở mẹ

Mà cô giáo dạy phải yêu

Quê hương là gì hở mẹ

Ai đi xa cũng nhớ nhiều

Quê hương là chùm khế ngọt

Cho con trèo hái mỗi ngày

Quê hương là đường đi học

Con về rợp bướm vàng bay

Quê hương là con diều biếc

Tuổi thơ con thả trên đồng

Quê hương là con đò nhỏ

Êm đềm khua nước ven sông

Quê hương là cầu tre nhỏ

Mẹ về nón lá nghiêng che

Là hương hoa đồng cỏ nội

Bay trong giấc ngủ đêm hè

Quê hương là vàng hoa bí

Là hồng tím giậu mồng tơi

Là đỏ đôi bờ dâm bụt

Màu hoa sen trắng tinh khôi

Quê hương mỗi người chỉ một

Như là chỉ một mẹ thôi

Quê hương nếu ai không nhớ

Sẽ không lớn nổi thành người.

(Đỗ Trung Quân, tập thơ Cỏ hoa cần gặp, NXB Thuận Hóa – Huế, 1991)

Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

Viết về quê hương tác giả đã lựa chọn những hình ảnh nào?

Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Phân tích giá trị của biện pháp tu từ trong câu thơ sau:

“Quê hương là con diều biếc

Tuổi thơ con thả trên đồng”

Hình ảnh cầu tre nhỏ trong câu thơ “Quê hương là cầu tre nhỏ” được hiểu như thế nào?

Thông điệp mà nhà thơ muốn gửi gắm qua đoạn thơ sau là gì?

Quê hương mỗi người chỉ một

Như là chỉ một mẹ thôi

Quê hương nếu ai không nhớ

Sẽ không lớn nổi thành người.

Em có nghĩ rằng quê hương luôn là dấu ấn sâu sắc trong mỗi người con xa xứ không? Vì sao?

Nội dung chính của bài thơ là gì?

Theo em, vì sao tác giả nói: “Quê hương nếu ai không nhớ / Sẽ không lớn nổi thành người”?

Bài thơ để lại cho em ấn tượng, suy nghĩ gì?

ĐỀ SỐ 8

MÙA THU VÀ MẸ

Lương Đình Khoa

Mẹ gom lại từng trái chín trong vườn

Rồi rong ruổi trên nẻo đường lặng lẽ

Ôi, những trái na, hồng, ổi, thị ....

Có ngọt ngào năm tháng mẹ chắt chiu.

Con nghe mùa thu vọng về những thương yêu.

Giọt mồ hôi rơi trong chiều của mẹ

Nắng mong manh đậu bên thật khẽ

Đôi vai gầy nghiêng nghiêng!

Heo may thổi xao xác trong đêm

Không gian lặng im...

Con chẳng thể chợp mắt

Mẹ trở mình trong tiếng ho thao thức

Sương vô tình đậu trên mắt rưng rưng!

       (Mùa thu và mẹ, Lương Đình Khoa)

Xác định thể thơ được sử dụng trong văn bản trên.

Xác định những câu thơ miêu tả hình ảnh người mẹ trong văn bản.

Nêu tác dụng của các từ láy được sử dụng trong bài thơ.

Theo em, ở khổ thơ đầu, vị ngọt ngào mà tác giả cảm nhận được tạo nên bởi điều gì?

Bài thơ thể hiện tình cảm gì của tác giả đối với mẹ.

ĐỀ SỐ 9

EM KỂ CHUYỆN NÀY

Trần Đăng Khoa

Chị lúa phất phơ bím tóc

Những cậu tre bá vai nhau thì thầm đứng học

Đàn cò áo trắng

Khiêng nắng

Qua sông

Cô gió chăn mây trên đồng

Bác mặt trời đạp xe qua đỉnh núi.

(Trích Em kể chuyện này – Trần Đăng Khoa)

Đoạn thơ trên viết theo thể thơ gì? Nêu phương thức biểu đạt của đoạn thơ trên.

Chi tiết nào trong đoạn thơ thể hiện sự ngộ nghĩnh, hồn nhiên trong cách nhìn của trẻ thơ?

Biện pháp tu từ chủ yếu được sử dụng trong đoạn thơ là gì? Nêu tác dụng của biện pháp tu từ ấy.

Em hiểu gì về hình ảnh “những cậu tre bá vai nhau thì thầm đứng học”?

Em có cảm nhận gì về tình cảm của nhà thơ dành cho quê hương qua đoạn thơ?