Giải Tiếng Việt lớp 5 dành cho buổi học thứ 2 Tuần 15 có đáp án
21 câu hỏi
Đọc đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi.
MỘT NHÀ THƠ CHÂN CHÍNH
Ngày xưa, ở vương quốc Đa-ghét-xtan có một ông vua nổi tiếng bạo ngược. Dưới triều đại đó, nhân dân hết sức lầm than. Thế rồi khắp nơi nơi bỗng truyền đi một bài hát thống thiết, lên án thói hống hách, bạo tàn của nhà vua và phơi bày nỗi thống khổ của nhân dân. Mọi người dân, từ người lớn đến trẻ con, ai ai cũng say sưa ca bài hát ấy.
Một ngày kia, bài hát lọt đến tai nhà vua. Ngài lập tức ra lệnh lùng bắt kì được kẻ sáng tác bài ca phản loạn ấy. Các quan đại thần và lính cận vệ ra sức sục sạo cũng không thể tìm được ai là tác giả của bài hát. Vì vậy, nhà vua hạ lệnh tống giam tất cả các nhà thơ và những nghệ nhân hát rong.
Ba hôm sau, tất cả những người đó được giải vào cung, mỗi người phải hát cho nhà vua nghe một bài hát do chính mình sáng tác.
Các nhà thơ, các nghệ nhân lần lượt tấu lên những bài ca tụng trí tuệ sáng suốt, trái tim nhân hậu, sức mạnh kì diệu của nhà vua, ánh hào quang chói lọi xung quanh sự nghiệp vĩ đại của nhà vua. Duy chỉ có ba nhà thơ im lặng không chịu hát.
Nhà vua lệnh thả tất cả, còn ba người này thì đem tống giam vào ngục tối. Ba tháng sau, ngài cho giải họ từ trong ngục ra và phán:
– Thế nào, giờ thì các ngươi sẽ hát cho trầm nghe chứ!
Một trong ba người đó lập tức cất lời ca tụng quốc vương Đa-ghét-xtan. Ông ta được tha ngay. Nhà vua sai đem hai người còn lại đến giàn hỏa thiêu và phán:
– Hãy hát lên cho trầm nghe. Đây là cơ hội cuối cùng cứu sống các người.
Một trong hai người hát lên một bài ca ngợi nhà vua và cũng được tha ngay. Còn người cuối cùng vẫn im lặng. Nhà vua tức giận, hét lên:
– Trói hắn lại! Nổi lửa lên.
Bị trói chặt vào giàn hỏa thiêu, nhà thơ cuối cùng bỏng cất tiếng hát. Bài hát vạch trần tội ác của nhà vua. Đó chính là bài ca phản loạn đã lưu truyền khắp đất nước.
Tiếng hát vang lên, cả hoàng cung rung động cùng với ngọn lửa bừng bừng bốc cháy như giận dữ. Nhà vua bất ngờ thét lên:
- Dập mau lửa đi, dập mau! Cởi trói ngay cho ông ta. Trảm không thể để mất nhà thơ chân chính độc nhất của đất nước này!
(Theo Truyện cổ dân gian Nga, Quý Thanh kê)
Em đọc văn bản, chú ý các tên riêng nước ngoài.
Tìm trong đoạn 1 và viết vào chỗ trống:
a. 3 từ ngữ miêu tả tính cách của nhà vua trong câu chuyện?
b. 2 từ ngữ miêu tả cuộc sống của nhân dân dưới triều đại đó?
a. 3 từ ngữ miêu tả tính cách của nhà vua trong câu chuyện: bạo ngược, hống hách, bạo tàn.
b. 2 từ ngữ miêu tả cuộc sống của nhân dân dưới triều đại đó: lầm than, thống khổ.
Trước sự bạo ngược của nhà vua, dân chúng phản ứng bằng cách nào?
- Trước sự bạo ngược của nhà vua, dân chúng phản ứng bằng cách: mọi người dân, từ người lớn đến trẻ con, ai ai cũng say sưa ca bài hát ấy.
Khi biết dân chúng truyền tụng bài ca lên án mình, nhà vua đã làm gì?
- Khi biết dân chúng truyền tụng bài ca lên án mình, nhà vua:
+ Ra lệnh lùng bắt kì được kẻ sáng tác bài ca phản loạn ấy.
+ Khi không tìm được, nhà vua hạ lệnh tống giam tất cả các nhà thơ và những nghệ nhân hát rong.
Nhà thơ cuối cùng khác các nhà thơ khác và những nghệ nhân hát rong ở điểm nào?
Những nhà thơ khác và những nghệ nhân hát rong |
|
Nhà thơ cuối cùng |
|
Những nhà thơ khác và những nghệ nhân hát rong | Hát những bài ca tụng trí tuệ sáng suốt, trái tim nhân hậu, sức mạnh kì diệu của nhà vua, ánh hào quang chói lọi xung quanh sự nghiệp vĩ đại của nhà vua. |
Nhà thơ cuối cùng | Im lặng đến cuối cùng và hát bài hát vạch trần tội ác của nhà vua. Đó chính là bài ca phản loạn đã lưu truyền khắp đất nước. |
Vì sao nhà thơ cuối cùng được gọi là “nhà thơ chân chính”?
- Nhà thơ cuối cùng được gọi là nhà thơ chân chính vì ngay cả khi đối mặt với cái chết, ông không hề sợ hãi mà vẫn hát vang bài hát vạch trần tội ác của nhà vua.
Xác định điệp từ, điệp ngữ trong bài thơ sau và nêu tác dụng của biện pháp điệp từ, điệp ngữ đó.
EM YÊU NHÀ EM
Chẳng đâu bằng chính nhà em
Có đàn chim sẻ bên thềm líu lo
Có nàng gà mái hoa mơ
Cục ta, cục tác khi vừa đẻ xong
Có bà chuối mật lưng ong
Có ông ngô bắp râu hồng như tơ
Có ao muống với cá cờ
Em là chị Tấm đợi chờ bống lên
Có đầm ngào ngạt hoa sen
Ếch con học nhạc, dế mèn làm thơ
Dù đi xa thật là xa
Chẳng đâu vui được như nhà của em
(Đoàn Thị Lam Luyến)
Điệp từ, điệp ngữ trong bài thơ: ……………………………………………………………
Tác dụng của điệp từ điệp ngữ đó: …………………………………………………………
- Điệp từ, điệp ngữ trong bài thơ: có, xa.
- Tác dụng của điệp từ, điệp ngữ: điệp từ, điệp ngữ nhấn mạnh tình yêu của bạn nhỏ đối với nhà của mình.
Điền vào chỗ trống từ ngữ thích hợp để tạo thành điệp từ, điệp ngữ.
Hôm nay bé hỏi mẹ
Mẹ ơi Tết màu gì?
Có phải Tết…. đỏ?
Giống như bao lì xì.
Tết…… của diệu kì
Của ước mơ hi vọng
Của chồi non xanh óng
Của …. Vàng hoa mai
Tết……. hồng đào phai
…… cam vàng cây quất
…… mưa phùn lất phất
…… cảu bánh chưng xanh
(Theo Phạm Thanh Vân)
Hôm nay bé hỏi mẹ
Mẹ ơi Tết màu gì?
Có phải Tết màu đỏ?
Giống như bao lì xì.
Tết màu của diệu kì
Của ước mơ hi vọng
Của chồi non xanh óng
Của màu Vàng hoa mai
Tết màu hồng đào phai
Màu cam vàng cây quất
Màu mưa phùn lất phất
Màu cảu bánh chưng xanh
(Theo Phạm Thanh Vân)
Viết 2 – 3 câu văn hoặc sáng tác 4 – 6 dòng thơ nói lên cảm xúc của em mỗi khi Tết đến, trong đó có sử dụng điệp từ, điệp ngữ.
Tết là lúc gia đình sum họp đầm ấm bên mâm cơm, cùng nhau ôn lại những chuyện đã qua trong một năm, cùng nhau gói bánh và đón giao thừa trong tiếng nói cười rộn rã. Không khí chợ những ngày trước Tết lúc nào cũng nhộn nhịp, sắc xuân tràn ngập khắp muôn nơi, những nụ hoa đào còn đang e ấp. Em yêu vô cùng ngày tết quê hương em.
Viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc của em về bài thơ Xôn xao mùa hè hoặc một bài thơ khác mà em đã đọc.
G: Em có thể:
+ Nêu những điều em yêu thích ở bài thơ (VD: các sự vật trong mùa hè được tả rất đáng yêu, ngộ nghĩnh,…); ý thơ hay, bài thơ có ý nghĩa,…; cách sử dụng từ ngữ độc đáo,…).
+ Nêu tình cảm, cảm xúc của em về bài thơ (VD: yêu thích bài thơ, xúc động trước những câu thơ hay, hình ảnh đẹp,…).
Có biết bao bài thơ hay nhưng em thích nhất bài Ngày khai trường của tác giả Nguyễn Bùi Vợi. Bài thơ kể về việc một bạn nhỏ đến dự lễ khai giảng. Hình ảnh để lại trong em nhiều ấn tượng là tiếng trống trường. Đó là âm thanh quen thuộc, gợi về bao kí ức học trò. Không khí vui tươi, sôi nổi của ngày khai trường đã bao trùm lên những câu thơ. Ở đó có bóng hình thầy cô, có những người bạn thân thương gắn bó, có áo trắng tung tăng, có khăn quàng đỏ rặng rỡ cả khoảng trời.. Bài thơ dễ hiểu nhưng gợi ra nhiều cảm xúc đẹp đẽ.
Đọc:
CHIỀN CHIỆN BAY LÊN
Đã vào mùa thu...
Đám cỏ may đã hết cái thời hoa giăng một dải tím ngắt mặt đê, cỏ đã vào quả để lại những chấm bạc có đuôi nhọn như kim, găm vào đấy hai ống quần, mỗi khi ai sơ ý đi qua lối cỏ.
Chim chiến chiện vẫn lang thang kiếm ăn trong các bụi cỏ may già, trên đồng, trên bãi. Chiền chiện giống sẻ đồng nhưng áo không một màu nâu sồng như chim sẻ. Áo của chiền chiện màu đồng thau, đốm đậm, đốm nhạt rất hài hòa. Chiền chiện chân cao và mảnh, đầu rất đẹp. Trông dáng vẻ của chiến chiện như thể một kị sĩ đồng xưa bị tội ở trên trời, nên Thượng đế đã hóa phép ẩn mình trong kiếp chim bé nhỏ.
Chiều thu buông xuống dần. Đó là lúc những con chim chiền chiện cũng kiếm ăn no nê, trên bãi trên đồng. Từ một bờ sông, bỗng một cánh chiền chiện bay lên. Thoạt đầu như một viên đá ném vút lên trời, nhưng viên đá ấy như có sức thần không rơi xuống, nó cứ lao vút, lao vút mãi lên chín tầng mây...
Chiền chiện bay lên đấy!
Theo với tiếng chim bay lên, từ không trung vọng xuống một tiếng hót trong sáng diệu kì, giọng ríu ran đồ hồi, âm điệu hài hòa đến tinh tế. Giọng hót vừa đượm vẻ hồn nhiên, vừa thơ thới, thanh thảnh... Chim gieo niềm yêu đời vô tư cho những người lam lũ trên mặt đất. Lúc ấy, trên cánh đồng, vẫn người nào việc ấy. Người làm cỏ vẫn làm cỏ, người xới xáo vẫn xới xáo, người cày cuốc vẫn cày cuốc... Nhưng tiếng chim hồn hậu đang nhập lặng lẽ vào tâm hồn họ.
Đến như tôi, một cậu bé chăn trâu bảy, tám tuổi đầu cũng mê đi trong tiếng hót chiền chiện giữa chiều mà bầu trời, mặt đất, hồn người đều trong sáng... Tiếng chim là tiếng hót của thiên sứ gửi lời chào mặt đất.
Chiền chiện đã bay lên và đang hót.
(Ngô Văn Phú)
Em đọc văn bản, chú ý các từ như: nâu sồng, chiền chiện, kị sĩ, xới xáo,…
Tìm những chi tiết miêu tả ngoại hình của chim chiền chiện.
- Những chi tiết miêu tả ngoại hình của chim chiền chiện:
+ Chiền chiện giống sẻ đồng nhưng áo không một màu nâu sồng như chim sẻ.
+ Áo của chiền chiện màu đồng thau, đốm đậm, đốm nhạt rất hài hòa.
+ Chiền chiện chân cao và mảnh, đầu rất đẹp.
+ Dáng vẻ của chiền chiện như thể một kị sĩ đồng xưa bị tội ở trên trời, nên Thượng đế đã hóa phép ẩn mình trong kiếp chim bé nhỏ.
Tiếng hót của chim chiền chiện được miêu tả như thanh âm tinh tế của tự nhiên. Những từ ngữ nào trong bài đọc nói lên điều đó?
- Những từ ngữ miêu tả tiếng hót của chim chiền chiện: trong sáng, diệu kì, ríu ran, hài hòa, tinh tế, hồn nhiên, thơ thới, thanh thảnh
Tiếng chim chiền chiện mang lại điều gì cho cuộc sống của con người?
- Tiếng chim chiền chiện mang đến cho cuộc sống của con người: Chim gieo niềm yêu đời vô tư nhưng người la, lũ trên mặt đất.
Theo em, câu “Tiếng chim là tiếng hót của thiên sứ gửi lời chào mặt đất.” nên được hiểu như thế nào?
A. Tiếng chim chiền chiện như một thông điệp tốt lành từ trời cao gửi đến mặt đất.
B. Tiếng chim chiền chiện là tiếng hót của một con chim từ trời bay xuống mặt đất.
C. Tiếng chim chiền chiện là tiếng hót của con chim thần.
Ý kiến của em:
……………………………………………………………………………………………..
- Đáp án : A
Ý nào dưới đây nêu đúng và đầy đủ nội dung bài?
A. Miêu tả đám cỏ may khi mùa thu đến
B. Giới thiệu cảnh đẹp mùa thu
C. Miêu tả tiếng hót của chú chim chiền chiện.
D. Vẻ đẹp và tiếng hót của chim chiền chiện mang lại niềm vui cho cuộc sống.
- Đáp án: D
Gạch dưới kết từ được sử dụng trong các đoạn văn sau:
a. Những hạt mưa to và nặng bắt đầu rơi xuống như ai ném đá, nghe rào rào.
(Nguyễn Thị Ngọc Tú)
b. Màu đen không pha bằng thuốc mà luyện bằng bột than của những chất liệu gợi nhắc tha thiết đến đồng quê đất nước: than của rơm nếp, than của cói chiếu và than của lá tre mùa thu rụng lá.
(Theo Nguyễn Tuân)
c. Dù đã sang tháng 11 rồi nhưng trời vẫn còn nắng nóng gay gắt.
d. Vì chăm chỉ luyện tập nên Mai đã giành giải Nhất cuộc thi viết chữ đẹp cấp thành phố.
a. Những hạt mưa to và nặng bắt đầu rơi xuống như ai ném đá, nghe rào rào.
(Nguyễn Thị Ngọc Tú)
b. Màu đen không pha bằng thuốc mà luyện bằng bột than của những chất liệu gợi nhắc tha thiết đến đồng quê đất nước: than của rơm nếp, than của cói chiếu và than của lá tre mùa thu rụng lá.
(Theo Nguyễn Tuân)
c. Dù đã sang tháng 11 rồi nhưng trời vẫn còn nắng nóng gay gắt.
d. Vì chăm chỉ luyện tập nên Mai đã giành giải Nhất cuộc thi viết chữ đẹp cấp thành phố.
Lựa chọn kết từ phù hợp điền vào chỗ trống trong đoạn văn sau:
a.
(rồi, nhưng, vừa, mới, từ)
Một hôm, ……. đói…….. rét, cậu………. tìm đường về nhà.
Ở nhà, cảnh vật vẫn như xưa,……… không thấy mẹ đâu. Cậu khản tiếng gọi mẹ……. ôm lấy một cây xanh trong vườn mà khóc. Cây xanh bỏng run rẩy…….. các cành lá, những đài hoa bé tí trổ ra, nở trắng như mây. Hoa tàn, quả xuất hiện, lớn nhanh, da căng mịn, xanh óng ánh, ……. chín.
b.
(nhưng, vì, tuy, nên)
(Sự tích cây vú sữa - Truyện cổ tích Việt Nam)
Một hôm, ………. người chủ quán không muốn cho Đan-tê mượn một cuốn sách mới…….. ông phải đứng ngay tại quầy để đọc………. người ra kẻ vào ồn ào……… Đan-tê vẫn đọc được hết cuốn sách.
(Theo Phạm Ngọc Toàn - Lê Nguyên Long)
a.
Một hôm, vừa đói vừa rét, cậu mới tìm đường về nhà.
Ở nhà, cảnh vật vẫn như xưa, nhưng không thấy mẹ đâu. Cậu khản tiếng gọi mẹ rồi ôm lấy một cây xanh trong vườn mà khóc. Cây xanh bỗng run rẩy rồi các cành lá, những đài hoa bé tí trổ ra, nở trắng như mây. Hoa tàn, quả xuất hiện, lớn nhanh, da căng mịn, xanh óng ánh, rồi chín.
b.
(nhưng, vì, tuy, nên)
(Sự tích cây vú sữa - Truyện cổ tích Việt Nam)
Một hôm, vì người chủ quán không muốn cho Đan-tê mượn một cuốn sách mới nên ông phải đứng ngay tại quầy để đọc. Tuy người ra kẻ vào ồn ào nhưng Đan-tê vẫn đọc được hết cuốn sách.
(Theo Phạm Ngọc Toàn - Lê Nguyên Long)
Đặt câu với mỗi cặp kết từ cho trước:
a. Vì… nên….
b. Nếu… thì….
c. Không những…. mà còn….
d. Mặc dù… nhưng
e. Sở dĩ… vì….
a. Vì trời mưa to nên em được nghỉ học.
b. Nếu chăm chỉ học bài em đã đạt điểm cao trong kì thi vừa rồi.
c. Lan không những học giỏi mà còn tốt bụng.
d. Mặc dù ồn ào nhưng em bé vẫn ngủ ngoan.
e. Sở dĩ đặt được giải nhất vì Kiên đã chăm chỉ ôn bài.
Xem phim hoạt hình Chú ốc sên bay rồi thực hiện các yêu cầu dưới đây:
a. Nối tên nhân vật trong phim với đặc điểm, hoạt động của nhân vật.
Ốc sên |
| Mình giống như chiến trực thăng với bốn cánh dài. Thường cõng bạn trên lưng để thực hiện những chuyến bay khám phá thế giới. |
Nhà khoa học trẻ | Mình múp mí, đầy đặn. Đôi mắt tròn luôn mở to ngơ ngác và cái miếng nhỏ xinh. Thường được bạn cõng trên lưng mỗi khi đi cả nhóm thực hiện những chuyến trải nghiệm. | |
Chuồn chuồn | Thân mình dài như ngón tay, màu phấn hồng, có bốn tua dài trên đỉnh đầu như những cột ăng – ten phát sóng. Có khả năng bay nhanh như một tia chớp. | |
Sên trần | Là sinh viên sắp ra trường, anh đang thực hiện những chuyến trải nghiệm cùng ba người bạn nhỏ để tìm ra những vùng bị ô nhiễm và tìm cách giải cứu. |
b. Em có ấn tượng với nhân vật nào trong bộ phim Chú ốc sên bay? Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật
Dựa vào nội dung ở bài tập 1, viết đoạn văn giới thiệu một nhân vật trong bộ phim hoạt hình Chú ốc sên bay.
Em từng xem rất nhiều bộ phim hoạt hình nhưng nhân vật để lại ấn tượng sâu đậm nhất trong lòng em là chú ốc sên trong bộ phim hoạt hình Chú ốc sên bay. Đó là một chú ốc sên màu hồng có khát vọng bay đi khắp nơi để khám phá thế giới. Chú được một nhà khoa học trẻ gắn cho đôi cánh nên chú đã thỏa sức bay và có rất nhiều trải nghiệm thú vị. Đặc biệt, xuyên suốt bộ phim, em còn yêu mến chú ốc sên bởi tình bạn của ốc sên với chuồn chuồn và sên trần. Họ luôn đoàn kết, gắn bó cùng nhau và mỗi hành trình lại mang lại những bài học ý nghĩa. Em rất yêu thích ốc sên và các bạn, cứ mỗi khi rảnh em lại xin mẹ được xem bộ phim hoạt hình này.
