Đề tuyển sinh vào lớp 10 Ngữ văn năm 2026-2027 Sở Đồng Nai (có đáp án)
7 câu hỏi
Đọc văn bản sau:
CÕNG CON ĐI HẾT MỘT KIẾP NGƯỜI
Mẹ cõng con đi hết một kiếp người
Bằng đôi cánh thiên thần của lòng bao dung
Và đôi vai gầy nhọc nhằn năm tháng
Chắp cánh bay cao những ước mơ ngày mai tươi sáng
Mẹ là bình minh trên dòng sông tinh khôi muôn đời vẫn chảy
Cho con về đắm mình trong hương đất chốn quê nhà
Mồ hôi mẹ ướt cánh đồng vàng thắm nghĩa ông cha
Lúa oằn bông nặng tình thương người giữ đất
Mẹ trải năm tháng đời mình cho con chân vững bước
Mặc hoàng hôn đang tím dần nơi sóng mắt
Mẹ dang tay ôm hết mọi nỗi đời bất hạnh
Để tuổi thơ con chạm ánh trăng rằm!
Khi thuyền đời con chòng chành trong giông bão
Tấm lòng mẹ là con thuyền neo đậu bến sông quê
Con bình yên trong tình yêu dịu hiền của mẹ
Đi hết cuộc đời thanh thản giấc mơ hoa
Mẹ thân yêu là ngọn lửa quê nhà
Sưởi ấm trái tim con trong dòng đời giông gió.
(Theo Thơ Nguyễn Kim Hương: Sự sống vươn mình trong lặng lẽ,
Vanvn.vn, cập nhật ngày 9/02/2025)
Thực hiện các yêu cầu:
I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
(0,5 điểm). Xác định thể thơ của văn bản.
(1,0 điểm). Tìm những từ ngữ khắc họa hình ảnh người mẹ trong khổ thơ thứ nhất.
Trong khổ thơ thứ nhất, hình ảnh người mẹ được khắc họa qua những từ ngữ:
- cõng con
- đôi cánh thiên thần/thiên thần
- lòng bao dung
- đôi vai gầy nhọc nhằn/đôi vai gầy/nhọc nhằn
(1,0 điểm). Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong 02 dòng thơ
sau:
Mẹ dang tay ôm hết mọi nỗi đời bất hạnh
Để tuổi thơ con chạm ánh trăng rằm!
Biện pháp tu từ: Ẩn dụ
- ôm hết mọi nỗi đời bất hạnh:
+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ;
+ Khắc họa hình ảnh người mẹ giàu tình yêu thương, giàu đức hi sinh, sẵn sàng nhận về mình mọi khổ đau, cay đắng.
- chạm ánh trăng rằm/ánh trăng rằm:
+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ;
+ Khắc họa tuổi thơ con tươi sáng, vẹn tròn trong tình yêu thương của mẹ.
(1,0 điểm). Nêu tình cảm của nhà thơ thể hiện qua văn bản.
Tình cảm của nhà thơ thể hiện trong văn bản:
- Thấu hiểu sự hi sinh, vất vả của người mẹ;
- Trân trọng tấm lòng bao dung, dịu hiền của mẹ;
- Biết ơn vì mẹ đã chở che cho con một đời bình yên, hạnh phúc.
- Chủ đề bài thơ: Tình mẫu tử thiêng liêng/Tình yêu thương, sự hi sinh của mẹ/Tình yêu thương sâu sắc của con dành cho mẹ.
- Ý nghĩa nhan đề: Cõng con đi hết một kiếp người
+ Gợi hình ảnh người mẹ vất vả, luôn sẵn sàng chở che, nâng đỡ con trong suốt hành trình cuộc đời; thể hiện tình yêu thương bao la, sâu sắc của mẹ;
+ Gợi sự thấu hiểu nỗi vất vả, hi sinh của mẹ; yêu thương và biết ơn mẹ.
(1,5 điểm). Trong bài thơ, người mẹ được so sánh với nhiều hình ảnh khác nhau:
(1) Mẹ là bình minh trên dòng sông tinh khôi muôn đời vẫn chảy
Cho con về đắm mình trong hương đất chốn quê nhà
(2) Khi thuyền đời con chòng chành trong giông bão
Tấm lòng mẹ là con thuyền neo đậu bến sông quê
(3) Mẹ thân yêu là ngọn lửa quê nhà
Sưởi ấm trái tim con trong dòng đời giông gió.
Hình ảnh nào để lại ấn tượng sâu sắc nhất trong em? Vì sao? (Trả lời khoảng 7 đến 9 dòng)
Thí sinh tuỳ chọn hình ảnh người mẹ mà mình ấn tượng nhất và đưa ra lí giải thuyết phục. Dưới đây là một số gợi ý:
- Chọn hình ảnh (1) vì hình ảnh ấy:
+ Cho thấy mẹ là ánh sáng, là nguồn sống của cuộc đời con;
+ Giúp em nhận ra vai trò quan trọng của mẹ trong hành trình trưởng thành của mỗi người.
- Chọn hình ảnh (2) vì hình ảnh ấy:
+ Cho thấy mẹ là chốn bình yên, là nơi chở che để con tìm về sau những giông bão cuộc đời;
+ Giúp em thêm thấu hiểu, trân trọng và biết ơn tấm lòng yêu thương của mẹ.
- Chọn hình ảnh (3) vì hình ảnh ấy:
+ Cho thấy mẹ là hơi ấm, là niềm tin, sức mạnh để con vượt qua giông gió cuộc đời;
+ Giúp em thêm vững tâm, tự tin vì phía sau luôn có mẹ.
II. VIẾT (4,0 điểm)
Trao đổi về việc cha mẹ bảo bọc con cái:
Nguyễn Thu Trang (25 tuổi, ở Hà Nội) cho biết: cô như bị nhốt trong vòng kim cô vì cách nuôi dạy của cha mẹ; cô chơi với ai, đi đâu, làm gì mẹ cũng kiểm soát gắt gao. (Theo VnExpress, đăng ngày 8/02/2023)
Hay chị Thảo (TP. Hồ Chí Minh) khoe “thành tích” của cô con gái năm nay học lớp 7 nhưng chị vẫn đút cho ăn hằng ngày. (Theo nguoidothi.net, đăng ngày 14/02/2025)
Ta thấy, trong cuộc sống, việc cha mẹ yêu thương, che chở con cái là cần thiết. Tuy nhiên hiện nay, một bộ phận giới trẻ lại được bảo bọc quá mức từ gia đình. Em hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn về vấn đề trên.
a.Bảođảmcấutrúcbàivănnghịluận Mởbàinêuđượcvấnđề,thânbàitriểnkhaiđượcvấnđề,kếtbài khẳng định lại vấn đề. |
b. Xác định đúng vấn đề nghị luậnHiện tượng một bộ phận giới trẻ được bảo bọc quá mức từ gia đình. |
c. Triển khai vấn đề nghị luậnThí sinh có thể trình bày bài viết theo nhiều cách trên cơ sở đảm bảo thể hiện được quan điểm và lí giải quan điểm một cách thuyết phục. Dưới đây là gợi ý viết bài: |
* Mở bài: Giới thiệu vấn đề một bộ phận giới trẻ lại được bảo bọc quá mức từ gia đình; tầm quan trọng của việc giải quyết, khắc phục vấn đề.* Thân bài:- Giải thích vấn đề:+ Bảo bọc quá mức là tạo một lớp vỏ bao bọc, bảo vệ; can thiệp quá sâu;...+ Biểu hiện: trẻ luôn được làm thay, được che chắn mọi nguy cơ có thể xảy ra, bị giám sát chặt chẽ,...- Phân tích vấn đề:+ Thực trạng: nhiều người trẻ vẫn là “đứa trẻ” dù đã trưởng thành; đi đâu, làm gì cũng có cha mẹ bên cạnh; không được quyết định mọi việc trong cuộc sống;...+ Nguyên nhân: trẻ sống ỷ lại, dựa dẫm; cha mẹ yêu thương nuông chiều con quá mức; lo lắng sợ con gặp phải những bất trắc, hiểm nguy từ cuộc sống hiện đại;...+ Hậu quả: thụ động, thiếu khả năng đối diện khó khăn và vượt qua nguy hiểm; không có trách nhiệm, thiếu mục tiêu, ý chí vươn lên; hạn chế khả năng khám phá thế giới và xây dựng các mối quan hệ; dễ rơi vào trầm cảm hoặc có suy nghĩ và hành vi tiêu cực;...- Giải pháp:+ Bản thân người trẻ cần mạnh dạn bày tỏ suy nghĩ, mong muốn được tự lập; tạo niềm tin, chủ động, tự giác trong học tập và sinh hoạt;...+ Cha mẹ cần lắng nghe, tin tưởng; dạy con cách sống tự lập; đồng hành cùng con, giúp con nhận biết, đối diện và vượt qua thử thách;...+ Nhà trường thông qua hoạt động ngoại khóa, hướng nghiệp, hoạt động trải nghiệm,... để tư vấn, giáo dục ý thức chủ động và rèn các kĩ năng sống cần thiết cho học sinh;...+ Xã hội cần tạo môi trường an toàn, lành mạnh;...* Kết bài: Khẳng định lại tầm quan trọng của việc khắc phục vấn đề; nêu bài học cho bản thân (về suy nghĩ, hành động).Lưu ý: Thí sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật. |
d. Diễn đạtĐảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.Lưu ý: Không cho điểm diễn đạt nếu bài làm có trên 05 lỗi chính tả, ngữ pháp. |
e. Sáng tạoThể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ. |
