Đề thi thử vào lớp 10 Ngữ văn năm 2026 UBND xã Thượng Phúc (Hà Nội) có đáp án
7 câu hỏi
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc bài thơ sau:
ĐỪNG QUÊN LỊCH SỬ
Lịch sử:
Có buổi bình minh rạng rỡ
Vua đi cấy, trai ra biển, gái lên rừng...
Những tộc người lấm láp vỡ hoang
Lấn biển, trồng rừng, đắp đê, ngăn bão
Lịch sử còn là:
Những trang chứa núi xương sông máu!
Đã đổ ra để ngăn nạn xâm lăng
Để đến ngày nay còn có một Việt Nam
Mà truyền mãi cho muôn đời con cháu
Lịch sử đấy:
Viết bằng mồ hôi và máu
Hết đời này lại tiếp đời sau...
Cha ông nếu chẳng bắc cầu
Còn đâu lịch sử còn đâu giống nòi
Đừng quên lịch sử ai ơi!
(Đỗ Văn Tuyển - Văn học và tuổi trẻ, số tháng 9, năm 2022, trang 85)
* Thực hiện yêu cầu/Trả lời câu hỏi:
(0,5 điểm). Xác định thể thơ của bài thơ trên.
(0.5 điểm). Theo tác giả, trong “buổi bình minh lịch sử”, cha ông ta đã dựng nước bằng những việc làm gì?
- Trong “buổi bình minh lịch sử”, cha ông ta đã dựng nước bằng những việc làm: đi cấy, vỡ hoang, lấn biển, trồng rừng, đắp đê, ngăn bão
HS trả lời như đáp án hoặc đạt 4/6 ý: 0,5 điểm(1,0 điểm). Chỉ rõ và nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ nói quá trong câu thơ:
“Lịch sử còn là:
Những trang chứa núi xương sông máu!”
- Biện pháp tu từ nói quá: “núi xương sông máu”.
- Hiệu quả của biện pháp tu từ nói quá: núi xương sông máu:
+ Nhấn mạnh và tạo ấn tượng về sự hi sinh của lớp lớp thế hệ cha ông để tạo dựng nên đất nước; gợi về thời kì lịch sử với biết bao mất mát đau thương nhưng rất đỗi oanh liệt, hào hùng của dân tộc.
+ Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ.
+ Thể hiện niềm tự hào, khâm phục và biết ơn đối với thế hệ cha ông đã hi sinh, cống hiến cho dân tộc.(1.0 điểm). Theo em, vì sao tác giả lại nhấn mạnh “Lịch sử viết bằng mồ hôi và máu”?
Tác giả lại nhấn mạnh “Lịch sử viết bằng mồ hôi và máu”là vì:
- Khẳng định sự hi sinh to lớn của những thế hệ đi trước để xây dựng và giữ gìn đất nước.
- Nhấn mạnh bài học về lòng biết ơn và trách nhiệm của mỗi người cần biết trân trọng, học tập và phát huy giá trị của lịch sử.
Hướng dẫn chấm
+ HS trả lời như đáp án hoặc diễn đạt khác nhưng đúng ý: 0,5 điểm/ý
+ HS có nhiều cách diễn đạt khác, nếu hợp lí vẫn cho điểm tối đa.(1.0 điểm). Từ nội dung bài thơ, em hãy rút ra một thông điệp có ý nghĩa đối với thế hệ trẻ ngày nay.
Học sinh cần rút ra 1 thông điệp rõ ràng
(ví dụ: trân trọng lịch sử, biết ơn cha ông, có trách nhiệm giữ gìn và tiếp nối truyền thống dân tộc…).II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
(2,0 điểm).
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích khổ thơ cuối của bài thơ ở phần đọc hiểu.
1 | Đoạn văn: |
|
a. Đảm bảo cấu trúc đoạn văn phân tích một đoạn thơ | 0,25 | |
b. Xác định đúng yêu cầu phân tích: Phân tích nội dung chủ đề, đặc sắc nghệ thuật và hiệu quả thẩm mĩ của một số yếu tố nghệ thuật trong đoạn thơ. | 0,25 | |
c. Phân tích, làm rõ được: - Nội dung đoạn thơ: + Lịch sử được hình thành từ sự hi sinh của lớp lớp thế hệ cha ông. + Khẳng định công lao của cha ông + Lời nhắc nhở thế hệ sau “đừng quên lịch sử”. - Đặc sắc nghệ thuật: thể thơ tự do; cách sử dụng từ ngữ giàu tính biểu tượng; điệp ngữ; câu khiến; dấu câu; giọng điệu thiết tha, sâu lắng… - Thông điệp của đoạn thơ: trân trọng lịch sử là giữ gìn linh hồn dân tộc, là sống có trách nhiệm với hiện tại và tương lai. | 1,0 | |
d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt. | 0,25 | |
e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về đoạn thơ, có cách diễn đạt sáng tạo, mới mẻ. | 0,25 |
(4,0 điểm).
Lời thơ “Cha ông nếu chẳng bắc cầu/Còn đâu lịch sử còn đâu giống nòi” trong bài thơ “Đừng quên lịch sử” của Đỗ Văn Tuyển không chỉ nhắc nhở về công lao của cha ông mà còn đặt ra trách nhiệm đối với mỗi con người hôm nay. Từ thông điệp ấy, hãy viết một bài văn nghị luận xã hội (khoảng 400 chữ) trình bày suy nghĩ của em về vấn đề: Là một học sinh, em cần có trách nhiệm gì trong công cuộc xây dựng đất nước hiện nay?
2 | Bài văn |
|
a. Đảm bảo bố cục và dung lượng của bài văn nghị luận Đảm bảo yêu cầu về bố cục và dung lượng (khoảng 400 chữ) của bài văn nghị luận | 0,25 | |
b. Xác định được vấn đề nghị luận: Trách nhiệm trong công cuộc xây dựng đất nước hiện nay của học sinh | 0,25 | |
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm HS có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng, bảo đảm các yêu cầu sau: Mở bài: Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề nghị luận : Trách nhiệm trong công cuộc xây dựng đất nước hiện nay của học sinh Thân bài - Giải thích: Trách nhiệm của học sinh trong việc xây dựng đất nước là nghĩa vụ, bổn phận mà mỗi cá nhân học sinh cần nhận thức và thực hiện để đóng góp vào sự phát triển chung của cộng đồng và quốc gia - Phân tích vấn đề + HS trình bày được thực trạng, nguyên nhân, hậu quả nếu vấn đề không được giải quyết kịp thời + Đưa ra được ý kiến trái chiều -Giải pháp: HS đưa ra được 3 giải pháp trình bày, phân tích, đưa dẫn chứng cho biện pháp hợp lý, thuyết phục. Kết bài: Khẳng định lại vấn đề nghị luận. |
0,25
0,25
0,5
0,25
1,5
0,25 | |
d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt. | 0,25 | |
e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ. | 0,25 |
