
Đề thi thử vào lớp 10 Ngữ văn năm 2026 Trường THPT chuyên Đại học Sư phạm (Hà Nội) đề chung có đáp án
14 câu hỏi
Bộc lộ cá tính của cá nhân, sự đa sắc thái của tiếng Việt và tăng khả năng thích nghi trong cộng đồng.
Mang lại sự khác biệt, kĩ năng linh hoạt cho cá nhân, đưa tiếng Việt thành ngôn ngữ giàu sắc thái nhất.
Thể hiện nét riêng của cá nhân, gắn kết cộng đồng, gìn giữ văn hóa và tạo sự phong phú cho tiếng Việt.
Tạo sự gần gũi, thân mật, mở rộng kĩ năng cho người dùng và giúp kết nối thành viên trong cộng đồng.
Thành phần khởi ngữ
Thành phần trạng ngữ
Thành phần chủ ngữ
Thành phần chêm xen
Giải thích, chứng minh và phân tích.
Phân tích, so sánh và bình luận.
Bình luận, bác bỏ và giải thích.
So sánh, giải thích và chứng minh.
Vì gợi cảm giác chân thực, mở ra cơ hội quý giá cho người sử dụng.
Vì gợi cảm giác chân thật nhất, là niềm tự hào của mỗi cá nhân.
Vì gợi cảm giác chân thực, sự thân thương của những người cùng quê.
Vì gợi cảm giác gần gũi, phản ánh lối sống riêng biệt của một dân tộc.
Phép lặp, phép thế từ đồng nghĩa.
Phép thế đại từ, phép nối.
Phép thế từ đồng nghĩa, phép nối.
Phép liên tưởng, phép lặp.
Ngăn chặn việc ngôn ngữ bị bào mòn và thường xuyên phân nhánh.
Giúp ngôn ngữ có sức ảnh hưởng mạnh mẽ và sức sống trường tồn.
Làm cho ngôn ngữ ngày càng phát triển và linh hoạt trong giao tiếp.
Khiến ngôn ngữ thêm phong phú và đạt hiệu quả cao trong giao tiếp.
Là người nóng lòng muốn được khẳng định mình, khi gặp thất bại cũng không nản chí mà kiên định thực hiện khát vọng lớn.
Là người khao khát tự do và có chí hướng lớn, muốn vượt ra khỏi giới hạn chật hẹp để chinh phục những điều lớn lao.
Là người nể phục kinh nghiệm và kĩ năng đi câu của ông nội, luôn muốn được học hỏi để trở thành nghệ nhân câu cá như ông.
Là người không đánh giá cao cuộc sống cam phận, quanh quẩn của ông, nhưng cuối cùng nhận ra đó mới là cuộc sống ý nghĩa.
Câu rút gọn
Câu đặc biệt
Câu cảm thán
Câu đơn
Tung hoành
Bơi lội
Khám phá
Vùng dậy
Từ sự từng trải của bản thân, ông nhìn thấy hình ảnh của chính mình qua người cháu.
Ông thấu hiểu và tôn trọng khao khát khám phá, chinh phục của tuổi trẻ ở người cháu.
Bản tính của ông là người nghệ nhân trầm mặc, sâu sắc, giàu trải nghiệm, hiểu người, hiểu nghề.
Ông hiểu rằng trải nghiệm thực tế sẽ dạy cho người cháu bài học sâu sắc hơn mọi sự khuyên ngăn.
Vì sự kiên nhẫn đã giúp cậu vượt qua cảm giác “ruột gan như có lửa cháy”, tâm trí dịu lại, không còn để ý đến những điều vụn vặt, nhỏ bé nữa.
Vì cậu đã quá chán nản, mệt mỏi với việc cầu cá không mồi nên không còn thiết tha quan tâm đến sự hiện diện của chiếc cần câu nữa.
Vì sau thời gian dài đi câu, đôi mắt cậu đã thích nghi với sự vận động của sóng nước nên chiếc cần câu trở nên vô hình trong tầm mắt.
Vì cậu đã đạt được sự chú tâm cao độ vào công việc, tìm được sự điềm tĩnh trong tâm thay vì bị chi phối bởi ngoại cảnh và ý nghĩ về mục tiêu.
Cuộc sống nhiều thay đổi, con người cần biết bằng lòng với những gì mình đang có thay vì mơ mộng về những điều xa vời vượt quá tầm tay.
Kinh nghiệm thực tế quan trọng hơn lí thuyết và chỉ có thất bại mới giúp con người nhìn nhận đúng khả năng của bản thân.
Sự im lặng của người đi trước luôn là bài học quý giá buộc người trẻ phải tự trải nghiệm và tự rút ra bài học cho riêng mình.
Để đạt được những khát vọng lớn lao, con người cần phải bắt đầu từ việc rèn luyện sự kiên nhẫn, sự chú tâm và tĩnh tại trong tâm hồn.
|
a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn - Bảo đảm yêu cầu về hình thức đoạn văn quy nạp và dung lượng khoảng 200 chữ. - Có sử dụng 01 thành phần biệt lập và gạch chân dưới thành phần biệt lập đó. |
0,5 |
|
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Kĩ năng sử dụng ngôn ngữ linh hoạt “biết khi nào nên nói giọng phổ thông, khi nào nên nói giọng địa phương” sẽ giúp “nuôi xanh những cánh đồng giao tiếp”. |
0,25 |
|
c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ lí lẽ và dẫn chứng trên cơ sở đảm bảo các nội dung sau: - Giải thích: “nuôi xanh những cánh đồng giao tiếp”: tượng trưng cho việc nảy nở sự thấu hiểu, kết nối giữa người với người thông qua quá trình giao tiếp, tạo nên những cuộc giao tiếp hiệu quả. - Tác dụng của kĩ năng sử dụng linh hoạt giọng phổ thông và giọng địa phương: + Tận dụng, phát huy được đồng thời khả năng của mỗi kiểu ngôn ngữ. + Tăng cường kĩ năng linh hoạt của con người trong cuộc sống. + Góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa cộng đồng và bản sắc cá nhân, tạo dấu ấn riêng biệt. + Nâng cao hiệu quả giao tiếp, gắn kết con người, mở rộng các mối quan hệ. + Giúp cá nhân hòa nhập với môi trường xung quanh, nâng cao hiệu quả công việc, mở ra cơ hội thành công. +… - Rút ra bài học, liên hệ bản thân: cần nhận thức đúng về thế mạnh của từng kiểu ngôn ngữ, trau dồi năng lực ngôn ngữ của bản thân, nâng cao ý thức gìn giữ vẻ đẹp đa dạng của ngôn ngữ,… - Thí sinh lựa chọn và đưa dẫn chứng phù hợp. |
0,75 |
|
d. Diễn đạt Bảo đảm chuẩn chính tả, từ ngữ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn. |
0,25 |
|
e. Sáng tạo - Thể hiện suy nghĩ sâu sắc, có ý tưởng riêng phù hợp với vấn đề nghị luận. - Có cách lập luận, diễn đạt mới mẻ. |
0,25 |
|
a. Bảo đảm bố cục và dung lượng của bài văn nghị luận Bảo đảm yêu cầu về bố cục và dung lượng (khoảng 600 chữ) của bài văn. |
0,25 |
|
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Vẻ đẹp của tiếng Việt được thể hiện trong đoạn thơ. |
0,5 |
|
c. Viết được bài văn nghị luận bảo đảm các yêu cầu Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng: *Giới thiệu chung về tác giả, tác phẩm và vấn đề nghị luận: vẻ đẹp của tiếng Việt được thể hiện trong đoạn thơ. * Khái quát về chủ đề: ngợi ca vẻ đẹp của tiếng Việt: từ nguồn gốc lịch sử thiêng liêng gắn liền với sự hình thành dân tộc đến sự giao thoa kì diệu với thanh âm đất trời và hơi ấm của đời sống tâm hồn con người. Qua đó, nhà thơ bày tỏ tình yêu, lòng tự hào sâu sắc và khẳng định tiếng Việt chính là bản sắc, là linh hồn bất diệt của người Việt Nam. * Những vẻ đẹp của tiếng Việt được thể hiện trong đoạn thơ - Vẻ đẹp từ cội nguồn lịch sử (khổ 1) + Gắn với truyền thuyết Con Rồng Cháu Tiên: “Năm mươi người con theo cha xuống biển/ Năm mươi người con theo mẹ lên rừng”, nhắc về nguồn gốc chung của dân tộc, dù tiếng nói các vùng miền khác nhau vẫn cùng một cội nguồn. + “Tiếng chim hót phổ vào giọng nói” cho thấy tiếng Việt mang nhạc tính tự nhiên, hòa cùng âm thanh đất trời. + Hình ảnh “đúc trống đồng” giúp liên tưởng tới nền văn minh cổ xưa, gợi nhắc rằng tiếng Việt ra đời từ buổi bình minh dựng nước, vừa linh thiêng vừa gần gũi. => Tiếng Việt không chỉ là phương tiện giao tiếp mà là kết tinh của lịch sử và văn hóa dân tộc. - Vẻ đẹp của tình cảm thiêng liêng (khổ 2) + Tiếng “Mẹ”: âm thanh đầu đời, dịu dàng, âu yếm. + Tiếng “Yêu”: “thánh thót”, gợi sự trong trẻo, giàu cảm xúc. => Tiếng Việt khởi nguồn từ những tình cảm nguyên sơ, ấm áp nhất. - Vẻ đẹp từ đời sống và thiên nhiên (khổ 3, 4, 5) + Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác thể hiện Tiếng Việt lắng đọng trong những yếu tố cơ bản nhất của đời sống (tiếng Nước “rơi từng giọt”; tiếng Đất “chắc nịch”; tiếng Cơm “ngạt ngào”). + Liệt kê âm thanh thiên nhiên và đời sống cho thấy tiếng Việt là những âm vang từ cuộc sống: dòng sông “rì rào”, trời “lồng lộng”, dế “vời vợi”, bếp lửa “bập bùng”, nhịp tim thiếu nữ… + Hệ thống từ láy dày đặc, giàu nhạc tính thể hiện đặc trưng ngôn ngữ đơn lập, đa thanh điệu. => Tiếng Việt là âm thanh của thiên nhiên, đời sống sinh hoạt và cả những rung động sâu kín của con người. - Tiếng Việt hội tụ vẻ đẹp dân tộc (hai câu thơ cuối) + Tiếng Việt là kết quả chắt lọc từ thiên nhiên, lao động và tình yêu; là tiếng lòng của cả dân tộc được cất lên qua mỗi con người. => Tiếng Việt không phải là những con chữ vô tri trên giấy mà là kết quả của sự chắt lọc từ thiên nhiên, lao động và tình yêu; là tiếng lòng “tha thiết bồi hồi” của cả một dân tộc được cụ thể hóa thành tiếng nói của mỗi người Việt. * Nghệ thuật: - Sử dụng đa dạng các biện pháp tu từ (điệp từ “Tiếng”: tạo nhịp điệu, nhấn mạnh sự phong phú của ngôn ngữ; ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: cụ thể hóa âm thanh vô hình; liệt kê: khẳng định tiếng Việt bao quát toàn bộ đời sống,…). - Hình ảnh giàu tính biểu tượng (trống đồng, bếp lửa, hạt cơm, dòng sông…). - Ngôn ngữ trong sáng, hàm súc, kết hợp danh từ - tính từ, từ láy giàu gợi tả. - Nhịp thơ linh hoạt (4/4; 3/3/2) tạo nhạc điệu lúc khoan thai, lúc dồn dập. |
3,5 |
|
d. Diễn đạt Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp, liên kết câu. |
0,25 |
|
e. Sáng tạo Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt hiệu quả, mới mẻ, linh hoạt. |
0,5 |
Bạn có thích hoạt động này không?
Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.


















