Đề thi Giữa kì 1 Tiếng Việt lớp 5 cấu trúc mới (có đáp án) - Đề 9
12 câu hỏi
A. PHẦN KIỂM TRA ĐỌC: (10 điểm)
I. Đọc thành tiếng: (2 điểm)
- GV cho học sinh đọc đoạn văn bản “Kì diệu rừng xanh” (Trang 51, 52 – SGK Tiếng Việt 4 tập 1 - Kết nối tri thức với cuộc sống). Đảm bảo đọc đúng tốc độ, thời gian 3 – 5 phút/ HS.
- Dựa vào nội dung bài đọc, HS trả lời câu hỏi: Vì sao cảnh vật rừng khộp được gọi là “giang sơn vàng rợi”.
- Đọc trôi chảy, lưu loát, ngắt nghỉ hơi đúng chỗ, tốc độ đạt yêu cầu đạt 2 điểm. Tùy theo mức độ đọc của học sinh mà giáo viên cho điểm.
- Trả lời câu hỏi: "Vàng rợi": màu vàng ngời sáng, rực rỡ, đều khắp, rất đẹp mắt. Rừng khộp được gọi là "giang sơn vàng rợi" vì có sự hòa quyện của rất nhiều sắc vàng trong một không gian rộng lớn. Lá úa vàng như cảnh mùa thu. Những sắc vàng động đậy; mấy con mang vàng, chân vàng giẫm lên thảm lá vàng và sắc nắng cũng rực vàng trên lưng nó…
II. Đọc thầm và làm bài tập: (8 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi:
Bài học về sự giúp đỡ
Trong một ngôi làng nhỏ bên sườn núi, có hai ông bà sống cùng hai người cháu tên là Linh và Minh. Tuy sống trong cảnh nghèo khổ, còn nhiều túng thiếu nhưng ông bà vẫn luôn dạy dỗ hai người cháu của mình về tình thương và lòng biết ơn.
Ngày nọ, có một người hàng xóm gần nhà gặp nạn. Ông bà cụ đã không ngần ngại mời người đó vào nhà, mời đồ ăn và mời ngủ lại qua đêm. Khi người hàng xóm ấy đã được an toàn, Linh và Minh liền hỏi ông bà:
- Bà ơi, tại sao chúng ta phải giúp đỡ người khác ạ?
Nghe câu hỏi của hai đứa cháu nhỏ, ông bà liền ngồi xuống và ôn tồn nói:
- Việc giúp đỡ người khác không chỉ là một hành động tốt, mà còn là một phần trách nhiệm của chúng ta đối với cộng đồng. Hãy luôn nhớ rằng, sự đoàn kết và tình thương sẽ làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn, hai cháu của ta ạ!
Qua lời giải thích của ông bà, Linh và Minh như hiểu được rằng việc giúp đỡ người khác không chỉ mang lại hạnh phúc cho bản thân mình mà còn góp phần xây dựng một cộng đồng tốt đẹp hơn.
Theo Hồng Thư
(0,5 điểm). Hoàn cảnh của gia đình Linh và Minh có gì đặc biệt.
Rất nghèo, không có tiền để mua thức ăn
Hoàn cảnh khó khăn vì ông bà đã già không thể làm việc đươc.
Cả gia đình sống ở một thị trấn nghèo
Hoàn cảnh nghèo khổ, còn nhiều túng thiếu
Đáp án đúng: D
(0,5 điểm). Ông bà luôn dạy dỗ Minh và Linh về điều gì?
Về sự chăm chỉ, chịu khó.
Về sự thông minh và khôn khéo.
Về tình thương và lòng biết ơn.
Về sự vất vả, khó khăn của ông bà.
Đáp án đúng: C
(0,5 điểm). Theo bài đọc việc giúp đỡ người khác thể hiện điều gì?
Một phần trách nhiệm của chúng ta đối với cộng đồng.
Tình yêu thương giữa con người với con người.
Tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái.
Tất cả đáp án trên đều đúng.
Đáp án đúng: A
(0,5 điểm). Khi nghe ông bà nói, Linh và Minh đã hiểu ra điều gì?
Việc giúp đỡ người khác góp phần xây dựng một cộng đồng tốt đẹp hơn.
Việc giúp đỡ người khác sẽ mang lại hạnh phúc cho bản thân mình.
Việc giúp đỡ người khác thể hiện sự đoàn kết trong cộng đồng.
Cả A và B đều đúng.
Đáp án đúng: D
(1,0 điểm). Em hãy gạch chân dưới các từ dùng để xưng hô có trong đoạn văn sau:
Cáo hỏi: “Các cháu đang đói lắm phải không?”. Nói rồi, Cáo đưa ra trước mặt hai anh em một nắm quả mọng có màu vàng, hương thơm lừng. Thỏ Nâu xuýt xoa: “Anh ơi! Em có thể lấy ăn được không ạ? Trông những quả mọng này ngon quá!”.
(Trích “Hai anh em thỏ”)
Cáo hỏi: “Các cháu đang đói lắm phải không?”. Nói rồi, Cáo đưa ra trước mặt hai anh em một nắm quả mọng có màu vàng, hương thơm lừng. Thỏ Nâu xuýt xoa: “Anh ơi! Em có thể lấy ăn được không ạ? Trông những quả mọng này ngon quá!”.
(1,0 điểm). Xếp các từ dưới đây thành các nhóm từ đồng nghĩa:
hi sinh, tàu hoả, xe hoả, máy bay, ăn, xơi, nhỏ, bé, chết, rộng, rộng rãi, bao la, xe lửa, phi cơ, tàu bay, ngốn, đớp, loắt choắt, bé bỏng, toi mạng, bát ngát, mênh mông.
- Nhóm 1(Chỉ những người không còn sống nữa, đã ngừng thở, tim ngừng đập): chết, hi sinh, toi mạng, quy tiên
- Nhóm 2 (Chỉ một loại phương tiện giao thông đi lại trên đường sắt): tàu hoả, xe lửa
- Nhóm 3 (Chỉ hoạt động đưa thức ăn vào miệng): ăn, xơi, ngốn, đớp
- Nhóm 4 (Chỉ hình dáng bé nhỏ hơn mức bình thường): nhỏ, bé, loắt choắt, bé bỏng
- Nhóm 5 (Chỉ một loại phương tiện giao thông đi lại bằng đường hàng không): máy bay, tàu bay, phi cơ
- Nhóm 6 (Chỉ những diện tích lớn hơn mức bình thường): rộng, rộng rãi, bao la, bát ngát, mênh mông.
(1,0 điểm). Nêu mục đích sử dụng của đại từ nghi vấn trong các câu văn dưới đây:
(a) Cậu đã biết bơi từ khi nào vậy?
(b) Vì sao vườn rau lại luôn tươi tốt?
(c) Đâu là nhà của bạn thế?
(d) Quyển sách này bao nhiêu tiền ạ?
(e) Ai là người đã đến đầu tiên?
a) Cậu đã biết bơi từ khi nào vậy?
→ Hỏi về thời gian.
b) Vì sao vườn rau lại luôn tươi tốt?
→ Hỏi về nguyên nhân
c) Đâu là nhà của bạn thế?
→ Hỏi về địa điểm
d) Quyển sách này bao nhiêu tiền ạ?
→ Hỏi về giá cả.
e. Ai là người đã đến đầu tiên?
→ Hỏi về người.
(1,0 điểm). Tìm danh từ chung được viết hoa trong những câu thơ dưới đây và cho biết tác dụng của việc viết hoa đó.
Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi
Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa...” mẹ thường hay kể.
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trống tre mà đánh giặc.
(Nguyễn Khoa Điềm)
Danh từ chung được viết hoa trong câu thơ: Đất Nước – tác dụng: dành sự tôn trọng với quốc gia mình, coi quốc gia là thiêng liêng và duy nhất.
(1,0 điểm). Hãy chọn động từ phù hợp để thay thế cho mỗi bông hoa trong đoạn văn sau:
Mùa thu đến, không khí trở nên mát mẻ và trong lành. Những chiếc lá vàng 🌸 rải rác trên mặt đất, tạo nên một thảm lá đẹp mắt. Cơn gió nhẹ nhàng 🌸 qua, làm cho cây cối 🌸 theo nhịp điệu của thiên nhiên. Dưới ánh nắng dịu dàng, mọi người 🌸 chơi trong công viên, tận hưởng vẻ đẹp của mùa thu.
(Theo Hồng Anh)
Mùa thu đến, không khí trở nên mát mẻ và trong lành. Những chiếc lá vàng rơi rải rác trên mặt đất, tạo nên một thảm lá đẹp mắt. Cơn gió nhẹ nhàng thổi qua, làm cho cây cối đung đưa theo nhịp điệu của thiên nhiên. Dưới ánh nắng dịu dàng, mọi người dạo chơi trong công viên, tận hưởng vẻ đẹp của mùa thu.
(1,0 điểm). Từ “chín” nào trong các từ dưới đây được dùng theo ý nghĩa chỉ số lượng? Em hãy đặt 01 câu với từ đó.
Chín vàng, chín học sinh, quả chín, chín muồi
- Từ “chín” được dùng theo ý nghĩa chỉ số lượng: chín học sinh.
- Đặt câu: Mẹ cho em chín cái kẹo.
B. PHẦN KIỂM TRA VIẾT: (10 điểm)
Đề bài: Em hãy viết bài văn kể sáng tạo câu chuyện “Thanh âm của gió”:
- Trình bày dưới dạng một bài văn, kể sáng tạo câu chuyện “Thanh âm của gió”, câu văn viết đủ ý, trình bày bài sạch đẹp, bố cục đầy đủ, rõ ràng (mở bài, thân bài, kết bài): 10 điểm.
- Tùy từng mức độ bài viết trừ dần điểm nếu bài viết không đủ ý, trình bài xấu, không đúng nội dung yêu cầu.
Bài làm tham khảo
Xin chào các bạn, mình là Bống - bạn nhỏ trong câu chuyện Thanh âm của gió của tác giả Văn Thành Lê đây.
Hằng ngày, công việc chính của mình là cùng anh trai đi chăn trâu. Tuy còn nhỏ, nhưng mình luôn chăm chỉ thực hiện nhiệm vụ bố mẹ giao, chưa từng lười biếng. Ngoài mình và anh trai, đội chăn trâu của xóm còn có cả các bạn của những gia đình khác nữa. Trong đó, anh em mình thân nhất với Văn, Thành và Điệp. Ngày nào chúng mình cũng hẹn cùng đi chăn trâu với nhau. Theo lời của bố mẹ dặn dò, rằng cỏ ở gần nguồn nước lúc nào cũng tươi tốt và nhiều hơn chỗ khác. Nên chúng mình ngày nào cũng đi qua suối để trâu ăn cỏ men lên đồi, lên núi. Một bên con suối ấy là cả một đồng cỏ rộng lớn mênh mông, lúc nào cũng có gió thổi lồng lộng. Đứng trên cánh đồng, thỉnh thoảng lại có gió vút qua tai, qua tóc của mình như đùa nghịch.
Mỗi buổi chiều, khi đàn trâu đã ăn no cỏ và đằm mình dưới suối, thì mình và các bạn cũng được tự do chơi đùa với nhau. Trước đây, chúng mình thích nhất là trò nhặt những viên đá ở dưới suối và so với nhau xem viên đá của ai tròn hơn, to hơn. Tuy nhiên, hôm nay thì lại khác, bởi mình đã tìm được một trò chơi mới thú vị hơn. Đó là do mình đã tình cờ phát hiện ra, khi bịt tai lại bằng lòng bàn tay, sau đó mở ra rồi lại đóng vào liên tiếp, gió sẽ tạo ra các âm thanh rất lạ và thú vị trong tai. Mình đã chia sẻ với anh trai và các bạn về phát hiện thú vị đó của mình. Khi nghe mình kể, mọi người ai cũng háo hứng lắm, liền thử áp dụng ngay. Mỗi người sẽ nghe được một âm thanh khác nhau của gió, mỗi lần lại thay đổi một chút. Cảm giác như, gió thật sự đang trò chuyện và vui chơi cùng chúng mình. Trò chơi mới này hấp dẫn đến mức, trời dần tối từ lúc nào mà chúng mình chẳng ai hay. Mãi khi Văn la lên rằng gió nói “đói… đói… đói…” thì chúng mình mới giật mình nhận ra. Thế là, cả nhóm vội vã tạm biệt nhau và dẫn trâu về nhà.
Tối đó, bên mâm cơm ấm áp cùng bố mẹ, mình và anh trai thích thú kể về trò chơi chiều nay vừa phát hiện. Bố mình tỏ ra thích thú lắm, nghiêm túc nhờ mình hướng dẫn cách chơi. Thế là mình chạy lại sau lưng bố, lấy tay áp lên tai bố và dặn bố phải cử động liên tiếp như thế nào. Một lát sau, bố khẽ gật gù bảo rằng bố đã nhớ cách chơi rồi, chờ sáng mai khi lên núi làm ruộng, bố sẽ chơi thử ngay. Tối hôm đó, trong giấc mơ, mình thấy bản thân được gió nâng lên cao, cùng gió trò chuyện với mây và những chú chim trên tán cây rừng.
